مبلغ: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = تبلیغ | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}

== عناصر [[تبلیغ]] ==

# پیام‌رسان.

# ابزارهای پیام‌رسانی.

# روش پیام رساندن به [[مردم]].

در [[نهضت عاشورا]] - که نهضتی جاودان است - این عناصر نیز دارای خصوصیاتی [[جاودانه]] می‌باشد، خصوصیاتی که از منبع [[وحی]] سرچشمه می‌گیرد؛ چراکه [[عاشورا]] و [[قیام امام حسین]] {{ع}} متصل به وحی است. عاشورا حادثه‌ای نبود که منحصر به [[روز دهم محرم]] [[سال]] ۶۱ قمری باشد، بلکه نهضتی است جاوید.

# منطقی بودن.

# انگیزانندگی پیام.

[[قرآن]]، پیامی [[جاودانه]] است که از سوی [[خدای متعال]] برای [[رستگاری]] [[بشر]] به [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}} نازل نموده است. قرآن یکی از صفات خود را که روی آن تأکید نموده است و آن را رمز [[جاودانگی]] خود دانسته، حق بودن پیام قرآن است: {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ}}<ref>«این (عذاب) بدان روست که خداوند، کتاب (خود) را به حق فرو فرستاده است و آنان که در این کتاب اختلاف ورزیدند در ستیزی ژرفند» سوره بقره، آیه ۱۷۶.</ref>.

در [[واقعه عاشورا]] -که [[هدف]] از آن [[عزت]] بخشیدن به اسلام و ارزش‌های [[اسلامی]] است- [[حضرت]] [[ابا عبدالله]] {{ع}} از همان ابتدای حرکت از [[مدینه]] به سوی [[مکه]]، در سخنان خویش، هدف از حرکت خود را [[احیای دین]]، [[اجرای حدود الهی]]، [[احیای سنت]] جدش [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}}، [[مبارزه با بدعت‌ها]]، [[فساد]] و احیای [[امر به معروف و نهی از منکر]] اعلام نمودند. عاشورای حسینی یک [[نهضت]] احیاگرانه نسبت به [[دین]] و [[ارزش‌های دینی]] بود که در سایه [[بذل جان]] و فشار [[خون]]، عزت [[دین الهی]] به [[جامعه مسلمین]] بازگشت.

[[امام حسین]] {{ع}} در مدینه در وصیتی که به برادرش [[محمد حنفیه]] نوشت، [[هدف]] اصلی از [[قیام]] خویش را چنین بیان نمودند: {{متن حدیث|أَنِّي لَمْ أَخْرُجْ أَشِراً وَ لَا بَطِراً وَ لَا مُفْسِداً وَ لَا ظَالِماً وَ إِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلَاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي {{صل}} أُرِيدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أَسِيرَ بِسِيرَةِ جَدِّي وَ أَبِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۳.</ref>.

و نیز در نامه‌هایی خطاب به [[مردم بصره]] نوشتند: {{متن حدیث|وَ أَنَا أَدْعُوكُمْ إَلَى كِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّةِ نَبِيِّهِ {{صل}}؛ فَإِنَّ السُّنَّةَ قَدْ اُمِيتَتْ، وَ إنَّ البِدعَةَ قَد اُحيِيَت، وَ إنْ تَسْمَعُوا قَولى وَ تُطِيعُوا أَمْرِى، أهدِكُم سَبيلَ الرَّشادِ}}.

[[امام]] {{ع}} در سخنانش حرکت خویش را حرکتی خداجویانه و اصلاح‌طلبانه خوانده نه [[شورشی]] و تفرقه‌انگیز تا بهانه‌ای برای کشتن او از سوی [[بنی‌امیه]] حساب شود.

=== [[اعتقاد]] مبلغ ===

در این [[آیه شریفه]] [[ایمان]] داشتن [[حضرت محمد]] {{صل}} به [[قرآن]]، بیانگر این اصل است که هر [[پیام]] رسان [[دینی]]، نخست باید خود به گفته‌ها و محتوای [[رسالت]] خویش، [[مؤمن]] باشد نافذترین گفتار آن است که از روی ایمان، [[ابلاغ]] شود؛ چراکه گفته‌اند: سخن کز [[دل]] بر آید لاجرم بر دل نشیند. [[استاد مطهری]] [[بی‌اعتقادی]] مبلغان را بزرگ‌ترین درد می‌داند:

[[آیت الله]] طالقانی، [[راز]] تأثیر پیام‌ها و [[سخنان امام]] {{ع}} در دل میلیون‌ها [[انسان]] را ثمره اعتقاد کامل او می‌داند: «از عجایب [[امام امت]] این است که به تک تک جملاتی که بر زبان می‌آورد، اعتقاد کامل داشت. به همین دلیل در [[دل‌ها]] می‌نشست»<ref>اصول و مبادی سخنوری، ص۳۲۷.</ref>.

اعتقاد به [[اصول دین]] و همچنین احیای [[فروع دین]]، تمام [[شؤون]] و زوایای [[زندگی امام حسین]] {{ع}} را در بر می‌گیرد جهادی که با [[هجرت]] در [[راه خدا]] و برای [[احیای سنت پیامبر]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] آغاز گردید؛ چنان‌که در [[زیارت]] می‌خوانیم:

[[امام حسین]] {{ع}} از [[شهادت]] خویش پیشاپیش با خبر بود. [[پیامبر]] مکرر آن را بیان فرموه بود. این [[علم]] و اطلاع قبلی، نه تنها [[اراده امام]] را [[سست]] نکرد، بله [[روحیه]] [[شهادت‌طلبی]] او را افزون ساخت. در [[تاریخ]] می‌خوانیم که در موارد متعددی که [[اصحاب]] و [[اقوام]] نزدیک [[حضرت]] از روی [[دلسوزی]] و [[خیرخواهی]]، [[امام]] را از رفتن به [[عراق]] بر [[حذر]] می‌داشتند و [[بی‌وفایی]] [[مردم کوفه]] نسبت به [[پدر]] بزرگوار و [[برادر]] گرامی‌شان را یادآور می‌شدند، اما [[باور]] و [[یقین]] به خدایی بودن این راه، سبب شد در برابر عوامل تردیدآفرین و [[یأس‌آور]]، بایستد و [[مشیت الهی]] را بر هر چیزی مقدم بدارد.

[[استرجاع]] گفتن {{متن قرآن|إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}}، در [[منطق]] [[امام حسین]] {{ع}} یادآور [[فلسفه]] [[حیات]] و [[سرنوشت]] «از اویی» و «به سوی اویی» است که بارها امام آن را در طول مسیر، بر زبان جاری می‌فرمودند.

[[امام حسین]] {{ع}} در مسیر [[کوفه]] پس از برخورد با [[سپاه]] [[حر]] در خطبه‌ای فرمودند: «ما [[دودمان]] پیامبریم و به عهده‌داری این امر ([[خلافت]]) و [[ولایت]] بر شما، از دیگران که به ناحق و در میان شما به [[ستم]] و [[تجاوز]] [[حکومت]] می‌کنند، سزاوارتریم».

یادآوری مبادی [[اعتقادی]] در [[نهضت عاشورا]] از زبان امام حسین {{ع}} و [[یاران]] او بیانگر زیر سوال بردن [[دشمن]] بود. از طرفی، این یادکرد [[اصول اعتقادی]]، دفع شبهه‌آفرینی‌های بعدی [[امویان]] بر [[ضد]] [[ائمه]] {{عم}} بود. [[سیدالشهدا]] {{ع}} در وصیت‌نامه‌ای که به برادرش [[محمد حنفیه]] هنگام خروج از [[مدینه]] نگاشته است، علاوه بر اینکه [[مظلومیت]] [[امام]] را در آن [[روز]] نشان می‌دهد، مروری بر مفاهیم اعتقادی از سوی امام است که به صورت مکتوب باقی مانده است.<ref>[[فاطمه امینی|امینی، فاطمه]]، [[عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا (مقاله)|مقاله «عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا»]]، [[فرهنگ عاشورایی ج۶ (کتاب)|فرهنگ عاشورایی ج۶]] ص ۶۳.</ref>

=== [[بصیرت]] [[علمی]] ===

[[حضرت علی]] {{ع}} از [[رزمندگان]] [[راستین]] چنین یاد می‌کند: {{متن حدیث|حَمَلُوا بَصَائِرَهُمْ عَلَى اسْيَافِهِمْ}}.

[[حماسه]] آفرینان [[عاشورا]] [[بی‌هدف]] و [[کورکورانه]] به میدان جهاد نیامده بود. آنان [[اهل]] بصیرت بودند، هم نسبت به [[درستی]] و [[حقانیت]] راه و هم به اینکه وظیفه‌شان جهاد در راه خداست و هم به اینکه [[دشمن]] را نشناخته بودند، حتی [[امام]] {{ع}} در [[شب عاشورا]] در جمع آنان فرمودند:

=== [[اخلاص]] ===

[[قرآن کریم]] در [[آیات]] مختلفی، گفتار [[پیامبران]] در [[مقام]] [[دعوت]] و [[تبلیغ]] قومشان را بازگو کرده است؛ مثلاً در آیاتی از [[سوره شعرا]]<ref>آیات ۱۴۵، ۱۶۲، ۱۰۹، ۱۲۷، ۱۸۰.</ref> از زبان [[حضرت نوح]]، [[هود]]، [[صالح]]، [[لوط]] و [[شعیب]] {{عم}} که گفته‌اند:

از همان ابتدا [[امام حسین]] {{ع}} در وصیت‌نامه‌ای که به برادرش [[محمد حنفیه]] نوشت تا انگیزه‌های غیر خالصانه و دنیاطلبانه را از حرکت انقلابی خویش [[نفی]] کند. [[خالصان]]، [[خلوص]] خویش را در [[شب عاشورا]] و روز [[نبرد]] نشان دادند و گاهی آن را در رجزها و سخنان خویش بیان می‌کردند. در کربلا [[خون]] بود، [[شمشیر]] و [[شهادت]]، نه [[پول]] و امتیازات [[اجتماعی]].

=== [[صبر]] ===

در [[واقعه عاشورا]] [[عاشوراییان]]، قله‌های صبر و یقین را [[فتح]] کردند، آنچه [[حماسه کربلا]] را به اوج ماندگاری و تأثیر‌گذاری رساند، [[روحیه]] [[مقاومت]] [[امام حسین]] و [[یاران]] با وفایش و همچنین صبر و مقاومت [[اهل بیت]] {{عم}} و اسرای [[کربلا]] بود.

امام حسین {{ع}} هنگام خروج از [[مکه]] در خطبه‌ای فرمودند: {{متن حدیث|نَصْبِرُ عَلَى بَلَائِهِ وَ يُوَفِّينَا أُجُورَ الصَّابِرِينَ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۶۷.</ref>.

[[امام]] {{ع}} از همان آغاز، یارانی را به همراهی‌طلبید که [[طاقت]] و [[تحمل]] صحنه [[کارزار]]، همراه با زخم و ضربه و [[مرگ]] و [[تشنگی]] را داشته باشد. امام شرط [[همراهی]] را «صبر» دانست و در یکی از منزلگاه‌ها خطاب به یاران فرمودند:

[[حادثه کربلا]] و قهرمانان [[عاشورا]] [[الهام]] دهندگان [[صبوری]] و آموزگاران مقاومت بودند. [[انقلاب اسلامی ایران]] که محصول [[پایداری]] [[مردم]] و [[خون]] [[پاک]] [[شهدا]] می‌باشد؛ خانواده‌های شهدا نیز از [[حضرت زینب]] {{س}} صبوری آموختند. [[امام خمینی]] صبر [[مردم ایران]] را چنین بیان می‌کند:

=== صفای [[باطن]] ===

=== [[دلسوز]] بودن نسبت به [[مردم]] ===

# ناراحت شدن از [[گرفتاری]] مردم.

در صحنه [[عاشورا]]، نخستین ایثارگر، [[سید الشهداء]] {{عم}} است. [[اصحاب]] آن [[حضرت]] نیز هر کدام ایثارگرانه، [[جان]] خویش را در راه [[اسلام]]، فدای [[امام]] خویش کردند. در صحنه عاشورا جلوه‌های متعددی از [[ایثار]] به چشم می‌خورد. برای اختصار به یک نمونه از این جلوه‌ها اشاره می‌کنیم:

حضرت أبا الفضل العباس {{ع}} علاوه بر آنکه [[امان‌نامه]] [[ابن زیاد]] را که [[شمر]] آورده بود، رد کرد؛ در [[شب عاشورا]] نیز خطاب به [[حضرت اباعبدالله]] {{ع}} اظهار کرد: هرگز از تو دست نخواهم کشید، [[خدا]] نیاورد [[زندگی]] پس از تو را و نیز هنگامی که [[روز عاشورا]] با [[لب تشنه]] به کنار [[رود فرات]] رسید تا برای امام و [[کودکان]] [[تشنه]] آب آورد، پس از پر کردن [[مشک]]، خواست آب بنوشد، اما با یاد آوردن قشنگی امام و کودکان تشنه، گام از [[فرات]] بیرون نهاد و با لب تشنه [[شهید]] شد.<ref>[[فاطمه امینی|امینی، فاطمه]]، [[عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا (مقاله)|مقاله «عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا»]]، [[فرهنگ عاشورایی ج۶ (کتاب)|فرهنگ عاشورایی ج۶]] ص ۷۴.</ref>

=== [[شجاعت]] و [[خدا ترسی]] ===

# نترسیدن از غیر خدا.

یکی از مظاهر آشکار [[شجاعت]]، نترسیدن از [[مرگ]] است، همین عامل، [[امام حسین]] {{ع}} و یارانش را به [[نبرد]] [[عاشورا]] کشاند تا [[حماسه]] ماندگار بیافرینند. [[شجاعت امام حسین]] {{ع}} و [[یاران]] وفادارش در صحنه‌های مختلف عاشورا، خود [[کتابی]] بزرگ است. این شجاعت، ریشه در اعتقادات‌شان داشت. آنان که به [[عشق]] [[شهادت]] می‌جنگیدند، از مرگ ترسی نداشتند، از این رو بود که [[لشکریان]] [[دشمن]] از برابرشان می‌گریختند و هیچ‌یک یارای [[جنگ]] تن به تن با [[شجاعان]] عاشورا را نداشتند، از این رو، به یک فرد [[حمله]] عمومی می‌کردند.

=== معرفی [[الگو]] ===

تأثیرگذاری یک حادثه یا [[الگوی رفتاری]] بر [[اندیشه‌ها]] و عمل‌های [[مردم]]، بیش از گفتار است. از این رو در [[قرآن کریم]] از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به عنوان [[اسوه]] و الگو یاد می‌کند تا مردم در [[ایمان]] و عمل از آنان [[سرمشق]] بگیرند. در [[تاریخ اسلام]] نمونه‌های زیادی از اشخاص وجود دارد که می‌تواند برای [[مسلمانان]] [[الگو]] باشد.

اما [[واقعه عاشورا]] و [[شهدای کربلا]] در [[تاریخ اسلام]] از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و برای همیشه [[تاریخ]]، الگوی انسان‌های [[حق]] [[طلب]] خواهد بود؛ چنان‌که [[امام حسین]] {{ع}} خودش نیز حرکت و [[مبارزه]] انقلابی خویش را علیه [[یزیدیان]] برای [[مردم]] دیگر [[سرمشق]] می‌داند و می‌فرماید: {{متن حدیث|فَلَكُم فِيَّ أُسْوَةٌ}}<ref>موسوعة کلمات الإمام الحسین.</ref>، همچنان‌که خود [[امام]] نیز از راه [[انبیاء]] الگو گرفته است. امام هنگام خروج از [[مدینه]] این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمودند: {{متن قرآن|فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ}}<ref>«آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس می‌داشت، بیرون رفت، گفت: پروردگارا! مرا از گروه ستمکاران رهایی بخش» سوره قصص، آیه ۲۱.</ref> که [[گواه]] است بر [[الگوگیری]] امام حسین {{ع}} از [[حضرت موسی]] {{ع}}.

امام {{ع}} قبل از خروج از مدینه در وصیت‌نامه‌ای به برادرش [[محمد حنفیه]]، [[انگیزه]] خروج و قیامش را عمل به [[سیره]] جد و پدرش [[حضرت علی]] {{ع}} معرفی می‌کند: {{متن حدیث|وَ أَسِيرُ بِسِيرَةِ جَدِّي وَ سِيرَةِ أَبِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبِ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۲۹.</ref> این بیان آشکار است که حرکت [[حضرت]] مبنایی جز [[پیروی]] از [[رهبر]] بزرگ [[اسلام]] و عمل به [[دستور]] [[شرعی]]، چیز دیگری نبوده است و چنین شد که [[عاشورا]] به صورت یک الگو و یک سمبل در طول تاریخ به ثبت رسید؛ چنان‌که در تاریخ، [[قیام‌ها]] و نهضت‌های [[آزادی]] بخش زیادی وجود دارد که با [[الهام]] از حرکت عاشورا شکل گرفته است.

ما نیز هنگام [[زیارت]] از [[خدا]] می‌خواهیم که [[حیات]] و ممات ما را چون [[زندگی]] و [[مرگ]] [[محمد و آل محمد]] قرار دهد: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْيَايَ مَحْيَا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَمَاتِي مَمَاتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}}}}<ref>مفاتیح الجنان، زیارت عاشورا.</ref>.

مهاتما گاندی [[رهبر]] [[مبارزات]] استقلال‌طلبانه [[هند]] می‌گوید: «من [[زندگی امام حسین]] {{ع}} آن [[شهید]] بزرگ [[اسلام]] را به دقت خوانده‌ام و توجه کافی به صفحات [[کربلا]] نموده‌ام و بر من روشن شده است که اگر [[هندوستان]] بخواهد یک [[کشور]] [[پیروز]] گردد، بایستی از [[سرمشق]] [[امام حسین]] {{ع}} [[پیروی]] کند»<ref>فرهنگ عاشورا، ص۲۷۹.</ref>.<ref>[[فاطمه امینی|امینی، فاطمه]]، [[عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا (مقاله)|مقاله «عنصر تبلیغ در نهضت عاشورا»]]، [[فرهنگ عاشورایی ج۶ (کتاب)|فرهنگ عاشورایی ج۶]] ص ۷۷.</ref>

[[رده:تبلیغ]]