بنی ناعط: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

بنی ناعط (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۸

۵۱٬۵۷۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴

۸۰٬۴۳۵

ویرایش

@@ خط ۹: / خط ۹: @@
 ==[[نسب]] بنی ناعط==
 این [[طایفه]] از [[اعراب قحطانی]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۶۸. ر.ک: ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۲.</ref> و از شاخه‌های [[قبیله]] بزرگ همدان‌اند که نسب از ربیعة (ناعط) بن مرثد بن جشم بن حاشد بن جشم بن خیوان (خیران) بن نوف بن همدان می‌‌برند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۰۹ و ۵۱۲؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۹۰. نیز ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۱۳.</ref> از افراد این طایفه با نسبت «الناعطی» یاد می‌‌شود.<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۱۳.؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۹۰</ref> ناعِط را نام مخلافی گفته‌اند در [[یمن]]، مشتمل بر قلعه‌ها و روستاهها و استحکامات. همچنین ناعط را کوهی گفته‌اند در یمن در ناحیه [[صنعا]].<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۴۳۲. یاقوت حموی از ناعط به عنوان قلعه ای بالای کوهی در یمن قدیم متعلق به بعضی اذواء نزدیک عدن یاد کرده است. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۵۳)</ref> در علت [[نامگذاری]] [[بنی ربیعه]] به «ناعط»، گفته شده که چون آنان بر [[کوه]] ناعط [[منزل]] گرفتند، بدین جهت به نام آن کوه، «ناعط» خوانده شده‌اند.<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۹؛ زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۴۳۲. نیز ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۱.</ref> این نام، رفته رفته بر نام «بنی ربیعه» [[غلبه]] یافت و به مرور [[زمان]]، [[مردم]] این [[قوم]] بنی ناعط شناخته شدند.<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۴۳۲.</ref> از ناعط، پسرانی به نامهای مرثد، شراحیل، عامر و شُرحبیل متولد گردیدند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۲؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> از شراحیل بن ربیعة بن مرثد، أفلح و از [[افلح]]، عمیر معروف به «ذو مَرّات»<ref>به نظر می‌‌رسد صحیح این کلمه «ذو مرّان» باشد که احتمالاً به جهت تصحیف یا اشتباه در نسخه برداری «ذو مرّات» استعمال شده است. همدانی هم این کلمه را«ذو مرّان» ذکر کرده و آورده او همان قیلی است که رسول خدا{{صل}} به او نامه نوشت. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.)</ref> – یکی از قیل ها - به [[دنیا]] آمدند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۳؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> ضمن این که از [[شرحبیل بن جشم]] هم، [[مرثد بن شرحبیل]] مشهور به «الدُّومی» تولد یافت.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۱.</ref> بدین ترتیب [[نسل]] ربیعه (ناعط) انتشار یافت و [[طایفه]] بزرگ بنی ناعط بن مرثد شکل گرفت. این طایفه از [[طوایف]] و [[بیوت]] متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به بنی رحیب بن مالک بن حمرة ذی المشعار الأکبر،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> بنی مجالد بن ذی مران،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref>آل ذی المشعار،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref>آل ابی الدنیا بن محمد بن عبد الرحمن،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref>آل ذو العثرب بن مرثد بن عامر بن مرثد إلّ بن حجر ذی ینوف بن عمرو بن ناعط، آل ذو خلاط بن الحارث بن مرثد إل بن حجر ذو ینوف بن عمرو بن ناعط، آل ذی بقلان، آل ذو حلابه و آل ذو نجر بن ذو براکة بن حجر ذو ینوف بن عمرو بن ناعط،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref>آل ابی المغلس و آل أبی أرنبه<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==[[مساکن]] و منازل بنی ناعط==
+بنی ناعط بن مرثد بن جشم به عنوان یکی از شاخه‌های بزرگ بنی حاشد در مناطق مختلفی از [[یمن]] [[زندگی]] می‌‌کردند که از جمله آنان می‌‌توان به «بیناعه» منزلگاه آل ابی الدنیا بن محمد بن عبد الرحمن از بقایای آل ذی المشعار اشاره کرد.<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۹۲؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷؛ ابن حبیب بغددی، المحبر، ص۳۱۷.</ref> [[طایفه]] رحیب بن مالک بن حمرة ذی المشعار الأکبر هم با ذی المران الاصغر در [[سرزمین]] «بَون» و مخلاف «[[خارف]]» مشترکا [[منزل]] داشتند.<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۵۶.</ref>آل ابی المغلس [[پادشاهان]] «الجوّه» از [[اراضی]] المعافر بودند و آل أبی أرنبه در ناحیه «صنعاء» و «بخدار» از بخش‌های مخلاف ذی جره سکونت داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> [[کوه]] و مخلاف «ناعط» هم از دیگر سکونت گاههای این [[قوم]] برشمرده شده است.<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۴۳۲.</ref> ضمن این که بعد از [[فتوحات اسلامی]] نیز جمعی از آنان علاوه بر یمن<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> به سرزمین‌های تازه فتح شده کوچیدند که از جمله این [[سرزمین‌ها]] می‌‌توان از [[شام]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۵۲۰.</ref> و [[عراق]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> و به‌ویژه [[کوفه]]<ref>ر.ک: حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶، ۷؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۴۳؛ سمعانی، الانساب، ج۱۲، ص۱۷۶ و ج۱۳، ص۴۲۳.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی ناعط==
+از معدود [[اخبار]] جاهلی این [[قوم]] می‌‌توان به حضور [[عقیل]] بن ذی مران اوسط]] - از اشراف [[بنی ناعط بن مرثد]] - در «یوم العرحیین» و [[همراهی]] با دویله [[شبامی]] در گرفتن [[انتقام]] [[خون]] پدرش ابودویله از [[ربیعه]] [[غیله]] اشاره کرد.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۵۴.</ref> همچنین [[جدال]] حمره ذو المشعار بن أیفع بن ربیب بن شراحیل از اقیال [[یمن]] با قیل دیگر یمن به نام ختیعة ذی شناتر بن مصحا بن أخنس بن حارث بن أصبح و کشتن او، از دیگر اخبار دوران جاهلی این قوم گزارش شده است.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> شمردن نام برخی از مُرّانی‌ها ([[فرزندان]] عمیر بن [[افلح]] مشهور به ذومران) در شمار اقیال یمن هم از دیگر اخبار دوران جاهلی بنی ناعط بن مرثد بن جشم گزارش شده است.<ref>حمرة ذو المشعار بن أیفع بن ربیب بن شراحیل بن عامر بن ربیعة بن مرثد از جمله این اقیال است. هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۹۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==[[اسلام]] بنی ناعط==
+در پی درخشش طلیعه اسلام، بنی ناعط نیز چونان دیگر [[قبایل]] و [[طوایف]] همدان اسلام آوردند و در ضمن هیأتی، جهت [[اظهار اسلام]] خود متشکل از جمعی از بزرگان قوم از جمله مالک بن حمرة بن ایفع بن کرب ناعطی و عموهایش عمر و مالک، به [[مدینه]] اعزام شدند.<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۱۴.</ref> بر پایه پاره‌ای از گزارشات، پیش از بازگشت [[رسول خدا]]{{صل}} از [[غزوه تبوک]]، [[عمیر ذومران بن افلح بن شراحیل]] - از [[ملوک]] و [[فرمانروایان]] [[قبیله همدان]] - و دیگر ملوک [[حِمیَر]] که به اسلام گرویده بودند، موضوع را به [[زرعة بن سیف بن ذی یزن]] خبر داده، فردی به نام مالک بن مراره رهاوی را همراه با نامه‌ای نزد [[پیامبر]]{{صل}} فرستادند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز پس از بازگشت از [[تبوک]]، در پاسخ، نامه‌ای به خط [[علی بن ابی طالب]]{{ع}}، خطاب به عمیر و سایر [[مسلمانان]] [[قبیله همدان]] و [[طوایف]] آن نوشت و ضمن ابراز [[خرسندی]] از [[اسلام]] آنان، ایشان را در [[امان خدا]] و [[رسول]]{{صل}} دانست.<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۸۱؛ ابن‌اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۹۴.</ref> سپس در [[عام‌الوفود]] ([[سال نهم هجرت]]) جمعی از سران قبیله همدان از جمله [[مالک بن نمط]]، ابوثَور، [[مالک بن أیفع]]، [[ضمام بن مالک سلمانی]] و [[عمیرة بن مالک خارفی]]، در حالی که عمامه‌های عدنی بر سر بسته و لباس‌های فاخر پوشیده، بر مرکب و اسب‌های بسیار عالی سوار بودند و شخصی در پیشاپیش آنان [[رجز]] می‌خواند و رؤسای قبیله همدان را [[مدح]]، و اوضاع [[اقتصادی]] و جغرافیایی و قهرمانان آن را می‌ستود، بر [[رسول خدا]]{{صل}} وارد شدند<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۴، ص۲۶۸.</ref> و از اسلام خود و [[قبیله]] خبر دادند.<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۷.</ref> پیامبر{{صل}} نیز، ضمن [[ستایش]] از قبیله همدان در این دیدار،<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۴۱.</ref> فرمانی برای [[همدانیان]] از جمله [[عمیر ذومران بن افلح بن شراحیل]] نوشت و سرزمین‌شان را به آنان واگذار نمود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۴۱؛ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۸۱؛ احمد بن عبدالله رازی، تاریخ مدینة صنعا، ص۴۹۵.</ref> اما در برخی دیگر از گزارشات، [[مسلمان]] شدن همه [[مردم یمن]] - به ویژه همدانیان - پس از [[سریه علی]]{{ع}} به [[یمن]] در [[سال دهم هجری]] بیان شده است. بر اساس این گزارشات، رسول خدا{{صل}} در [[سال نهم هجری]] نخست [[خالد بن ولید]] را به یمن نزد [[بنی‌همدان]] گسیل داشت تا [[مردم]] را به [[دین اسلام]] [[دعوت]] کند. خالد با جمعی از مسلمانان سوی یمن رهسپار شد و شش ماه در آنجا توقف کرد ولی یک نفر هم مسلمان نشد. پیامبر اکرم{{صل}}، علی بن ابی طالب{{ع}} را در پی خالد به این [[سرزمین]] فرستاد و [[فرمان]] داد که خالد بن ولید به [[مدینه]] برگردد و از [[اصحاب]] و [[یاران]] خالد خواست چنانچه مایل باشند می‌توانند در ملازمت [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بمانند و اگر [[تمایل]] نداشتند، می‌تواند به مدینه مراجعت کنند. ایشان همچنین، نامه‌ای خطاب به [[قبیله همدان]] نوشت و با امیرالمؤمنین{{ع}} همراه کرده، ایشان را در اواخر [[سال دهم هجری]] به [[یمن]] اعزام فرمود. علی{{ع}} به سوی یمن [[حرکت]] کرد و چون نزدیک [[قبیله]] رسید، [[طایفه]] همدان در برابر حضرت صف کشیده، مصمم به [[جنگ]] با ایشان شدند. علی{{ع}} نیز [[سپاه]] خود را [[منظم]] کرد و [[شمشیر]] به دست گرفته، نزد [[مردم]] آنان رفت و با [[شجاعت]] تمام در مقابل ایشان ایستاد و نامۀ [[پیامبر]]{{صل}} را برای آنان با صدای رسا قرائت فرمود و همه را از [[دعوت پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} [[آگاه]] نمود.<ref>ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۱۰۵.</ref> گفتار و کلمات کوتاه حضرت در شنوندگان بسیار مؤثر واقع شد چندان که مردم همدان و [[طوایف]] آن چون از منظور و دعوت پیامبر{{صل}} مطلع شدند، همگی در یک [[روز]] به دست امیرالمؤمنین{{ع}} [[مسلمان]] شدند و حضرت، پیامبر{{صل}} را به توسط [[نامه]] از این واقعه باخبر کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۳۲</ref> پس از [[پذیرش اسلام]]، برخی از [[همدانی‌ها]] به عنوان عمّال پیامبر{{صل}} در یمن برگزیده شدند که [[عامر بن شهر ناعطی همدانی]] از جمله آنها بود.<ref>ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۴۷۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و دوران [[خلافت]] خلفای ثلاث==
+===[[سرکوب]] [[اسود عنسی]]===
+با خروج اسود عنسی در [[یمن]] و [[سیطره]] او بر صنعاء، [[عامر بن شهر همدانی]] - عامل [[رسول خدا]]{{صل}} بر همدان - نخستین کس بود که بر او [[اعتراض]] کرد<ref>ابن‌اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۸۳.</ref> و [[مردم]] را برای مقابله و [[مخالفت]] با او [[دعوت]] نمود.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۲۹.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} پیوسته با [[نامه نگاری]] و فرستادن افراد مختلف به سوی [[قبایل یمنی]] آنان را به مقابله با اسود عنسی فرا می‌‌خواند.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۸۷؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۳۳۸.</ref> با رسیدن [[نامه]] رسول خدا{{صل}} به‌دست [[کارگزاران یمن]] و رؤسای [[قبایل]] مبنی بر دفع [[شورش]] اسود عنسی، مخالفت با [[اسود]] وارد مرحله جدیدی شد و عامر بن شهر همدانی همراه با رؤسای [[حمیر]] «ذی زود» و «ذی مرّان» و «[[ذی الکلاع]]» و «ذی ظُلَیم» که بواسطه نامه نگاری‌های پیامبر{{صل}} به جمع مخالفان اسود عنسی پیوسته بودند، به مخالفت با این [[پیامبر دروغین]] برخاستند.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۳۲؛</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+===[[واقعه رده]]===
+بر اساس برخی [[اخبار]] به دست آمده، [[همدانیان]] در جریان [[فتنه]] [[پیامبران دروغین]] و نیز وقایع [[ارتداد]] برخی [[اقوام]] پس از [[رحلت رسول خدا]]{{صل}}، مصمم به بازگشت از [[اسلام]] بودند ولی با راهنمایی‌های بزرگان خود همچون«[[عمیر بن افلح ذی مران]]» و «[[عبدالله بن مالک ارحبی]]» بر اسلام [[استوار]] ماندند.<ref>ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۲۲ - ۲۲۳. نیز ر.ک: حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> آنان سپس هیأتی را روانه [[مدینه]] نمودند و [[ابوبکر]] را از [[ثبات]] خود و استمرار اسلام خود با خبر کردند. عدم شرکت همدانیان و [[طوایف]] ایشان در واقعه رده، از [[اندوه]] آنان از [[رحلت نبی اکرم]]{{صل}} نشأت گرفته بود و این امر در شعری که «مرّان» در رثای [[پیامبر اعظم]]{{صل}} سروده بود<ref>حسن بن احمد همدانی، الاکلیل، ج۱۰، ص۳۲ - ۳۴</ref> و نیز سخنان بزرگان این [[قوم]] در [[اطاعت]] از [[دستورات]] [[خدا]] و [[رسول]] او روشن است. نقل است که در پی جریان [[ارتداد]] [[قیس بن عبدیغوث بن مکشوح]]، [[ابوبکر]]، نامه‌ای به عمیر ذی مران و دیگران نوشت و دستور به [[پایمردی]] در کار خویش داد و [[وعده]] داد که برای آنها [[سپاه]] می‌‌فرستد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۲۳؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۳۷۶؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+===بنی ناعط و [[فتوحات اسلامی]]===
+از نقش این [[طایفه]] در فتوحات اسلامی، [[اخبار]] چندانی در دست نیست. از معدود اخباری که از حضور افراد این طایفه در [[فتوحات]] خبر داده است، [[روایات]] مربوط به [[نبرد یرموک]] (۱۳ [[هجری]]) و سپس [[قادسیه]] است. بر پایه این اخبار، سعید بن نَمران ناعطی [[همدانی]] از شرکت کنندگان در [[جنگ یرموک]] برشمرده شده<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۱، ص۳۱۳.</ref> و آمده است که وی همراه با جمعی دیگر از نیروهای [[یمنی]]، پس از پایان جنگ یرموک، خود را از [[شام]] به [[عراق]] رساندند و در [[جنگ قادسیه]] شرکت کردند.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۵۲ - ۵۵۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+===بنی ناعط و سکونت در [[کوفه]]===
+به دنبال تأسیس کوفه در [[سال ۱۷ هجری]] و [[شهرنشین]] شدن [[لشکریان]]، [[سعد بن وقاص]] به دستور [[عمر بن خطاب]]، [[نظام]] [[اسباع]] را به جای نظام اعشار در کوفه تأسیس کرد. به این ترتیب که از [[نسب‌شناسان]] [[عرب]] - از جمله [[سعید بن نمران همدانی]] - [[دعوت]] کرد [[قبایل]] و تیره‌هایی را که به هم نزدیک بودند در یک گروه قرار دهند. او کل [[جمعیت]] [[عرب]] [[کوفه]] را به هفت قسمت تقسیم کرد. هر قسمت به نام«سبع» خوانده می‌شد و برای هر سبع، [[فرماندهی]] تعیین شد.<ref>این نظام در زمان امارت زیاد بن ابیه به نظام ارباع تغییر یافت به گونه‌ای که کل قبایل کوفه به چهار قسمت اهل مدینه، تمیم و همدان، ربیعة و کنده و مذحج و اسد تقسیم شدند و فرماندهانی برای ارباع گردید. ر.ک: نعمت الله صفری فروشانی، مردم‌شناسی کوفه، ص۲۹ - ۳۰.</ref> در این تقسیم‌بندی، [[همدانی‌ها]] به همراه [[قبایل یمنی]] [[مذحج]]، همدان و کنده به سبب [[سیادت]] و ریاستی که داشتند<ref>باقر شریف قرشی، حیات الامام حسین{{ع}}، ج۲، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref> در بخش شرقی [[مسجد کوفه]] مستقر شدند.<ref>منتظرالقائم، نقش قبیله همدان در تاریخ اسلام و تشیع، ص۱۱. نیز ر.ک. بلاذری، فتوح البلدان، ص۲۷۲.</ref> شاخه‌های بسیاری از همدان که مؤلف «[[تاریخ]] [[الکوفه]]» تعداد آنان را بیست و چهار شاخه برشمرده است،<ref>النراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.</ref> - همچون [[حاشد]]، [[بکیل]]، حجور، قدم، أدران، أهنوم، [[راهب]]، شاور، [[خیوان]]، [[غدر]]، وادعة، [[یام]]، [[شبام]]، جشم، [[تغلب]]، نهم و... - از جمله [[همدانیان]] ساکن در کوفه بودند.<ref>النراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.</ref> در برخی منابع به سکونت برخی از [[بیوت]] ناعطی در کوفه از جمله [[بیت]] مجالد بن سعید بن عمیرذی مران<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> و نیز بعضی شخصیت‌های بزرگ ناعطی در این [[شهر]] تصریح شده است.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۰، ص۴۰۴؛ سمعانی، الانساب، ج۱۲، ص۱۷۶ و ج۱۳، ص۴۲۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و [[دولت علوی]]{{ع}}==
+حضور [[حضرت علی]]{{ع}} در میان [[همدانیان]] و [[مسلمان]] شدن دسته جمعی آنها در [[سال دهم هجری]]، سنگ بنای [[گرایش]] این [[قبیله]] به سوی [[اهل بیت]]{{ع}} و [[تشیع]] بود. چندان که شاخه‌های [[بنی‌همدان]] جز شاخه بنی‌ناعط که به جهت [[دشمنی]] با بنی‌سبیع - شاخه دیگر همدان که [[شیعه]] بودند - برای مدتی [[عثمانی]] گردیدند، همه شیعه بودند.<ref>دائرة المعارف تشیع، ج۳، ص۴۹۹.</ref> با این وجود، بودند افرادی از این [[طایفه]] که بواسطه سکونت در [[کوفه]] در سلک [[دوستداران]] اهل بیت{{ع}} در آمده بودند و حتی برخی از ایشان هم در [[صفین]] حضور یافته بودند که از جمله آن می‌‌توان به حضور [[منقذ]] و [[حمیر]] پسران قیس ناعطی در صفین در [[همراهی]] با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} اشاره کرد.<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۵۵.</ref> موضع‌گیری [[مجالد بن عمیر ذی مران]] در برابر [[معاویه]] را هم می‌‌توان، دیگر خبر مربوط به این طایفه در [[زمان]] [[حکومت امام علی]]{{ع}} دانست. نقل است که مجالد - از فقهای بزرگ کوفه - چون دید معاویه و [[عمرو بن عاص]] [[مردم]] را به بهانه [[خونخواهی عثمان]] [[گمراه]] کردند و بدین کار به علی{{ع}} صدمه وارد کردند، گفت: {{عربی|يا ابن هند جشمت نفسك أمراً جرت فيه وقال صحبك هجرا}}
+ای پسر هند، تو مرتکب کاری شدی که رفیقت (علی{{ع}}) گفت آن را رها کرده است».<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref>
+در میادین [[کارگزاری]] هم، برخی از ایشان نظیر [[سعید بن نمران ناعطی]] [[همدانی]] ردای کارگزاری حضرت علی{{ع}} را پوشیدند و به [[خدمت]] پرداختند. [[سعید بن نمران]]، کاتب [[امام]]{{ع}} بود.<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۱، ص۳۱۳.</ref> نقل است که [[امام علی]]{{ع}} به هنگام [[انتصاب]] [[عبیدالله بن عباس]] به [[استانداری یمن]]، وی را نیز با عبیدالله همراه کرد و به [[یمن]] فرستاد.<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۴۵.</ref> سعید بن نمران ناعطی همدانی در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[حاکم]] [[شهر]] [[جَنَد]] یمن بود.<ref>ثقفی کوفی، الغارات، ج۲، ص۵۹۲ - ۵۹۴؛ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۸۴.</ref> او در [[حمله]] [[بسر بن ارطاة]] به [[یمن]] اندکی [[مقاومت]] کرد اما چون در برابر آنان موفقیتی کسب نکرد، همراه با [[عبیدالله بن عباس]] به [[کوفه]] گریخت. از این روی، در کوفه به علت [[سستی]] و [[کندی]] در کنترل [[شورشیان]]، مورد [[سرزنش]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} قرار گرفت.<ref>ثقفی کوفی، الغارات، ج۲، ص۵۹۲ - ۵۹۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و نقش‌آفرینی در [[قیام حجر بن عدی]]==
+با آغاز قیام حجر بن عدی و یارانش در کوفه در [[سال ۵۲ هجری]]، [[زیاد بن ابیه]] - [[فرماندار]] [[معاویه]] در کوفه - جهت وادار نمودن [[قبایل یمنی]] به [[اطاعت]]، با بهره‌گیری از [[تهدید]] و [[ارعاب]] و تحریک رؤسای [[قبایل]] به [[سرکوب]] [[قیام]] [[حجر]] پرداخت. زیاد، افراد [[قبیله همدان]] و [[مذحج]] را به میدان کنده و دیگر قبایل یمنی را به محله صائدیان فرستاد.<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۹۴؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۴۷۵.</ref> در پی درگیری‌های به وجود آمده، حجر، از محله‌ای به محله دیگر [[پناهنده]] گردید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۶۰ - ۲۶۲.</ref> طولی نکشید که حجر، با واسطه‌گری بزرگان [[یمنی]] از زیاد، [[امان]] گرفت و با این شرط که او را نزد معاویه بفرستد خود را [[تسلیم]] وی کرد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۶۳ - ۲۶۴.</ref> اما زیاد، بر خلاف امان خود، او را [[زندانی]] کرد و با تعقیب [[یاران]] حجر، سیزده تن از سران آنان را که [[سعید بن نمران ناعطی همدانی]] نیز در شمارشان بود، دستگیر کرد.<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۹۴ - ۹۶.</ref> پس از آن، زیاد [[شهادت]] نامه‌ای علیه حجر تنظیم نمود و از سران چهار ناحیه کوفه و نیز هفتاد تن از سران کوفه خواست تا بدان [[گواهی]] دهند.<ref>بلاذری، انساب الأشراف، ج۴، ص۲۵۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵ ص۲۷۰ - ۲۷۱.</ref> زیاد، [[حجر]] و یارانش را همراه با این [[شهادت]] [[نامه]] به سوی [[معاویه]] فرستاد. در پی دستور معاویه به نگه داشتن حجر و یارانش در [[مرج]] [[عذراء]]،<ref>یعقوبی، تاریخ، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، ج۲، ص۱۶۳.</ref> [[یاران]] معاویه بر اساس گرایشات و [[احساسات]] قبیله‌ای، خواستار [[عفو]] افراد هم قبیله‌ای خود از میان یاران حجر شدند. بدین ترتیب، به درخواست [[حمزة بن مالک همدانی]]، معاویه، [[سعید بن نمران ناعطی]] را به او بخشید.<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۱۰۰؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۷۴؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۱، ص۳۱۳.</ref> سعید بن ناعط پس از این واقعه، به [[گرگان]] رفت و در آنجا برای خود [[خانه]] و [[باغی]] [[تدارک]] دید.<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۵۲۰.</ref> گویا وی همزمان یا اندکی بعد از [[قیام مختار]]، در [[زمان]] برپایی [[دولت]] زبیریان به [[کوفه]] بازگشت و [[منصب قضاوت]] کوفه را از سوی [[مصعب بن زبیر]] پذیرا شد.<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۵۲۰. نیز ر.ک: محمد بن خلف بن حیان، اخبار القضاة، ج۲، ص۳۹۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و قیام مختار==
+در پی ورود مختار به کوفه و فعالیت‌های وی در این [[شهر]]، [[ابن مطیع]] - [[حاکم زبیری کوفه]] - با فشار اشراف [[اموی]] مسلک کوفه، او را به [[زندان]] انداخت.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۱۸.</ref> اما طولی نکشید که وی با وساطت [[عبدالله بن عمر]] و ضمانت بزرگانی نظیر [[زائدة بن قدامه ثقفی]]، [[سائب بن مالک اشعری]]، [[عبدالله بن کامل شاکری همدانی]]، [[مسافر بن سعید بن نمران ناعطی همدانی]] و... [[آزاد]] شد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۱۹.</ref> با آغاز قیام مختار در [[محرم]] [[سال ۶۶ هجری]]، بسیاری از [[همدانیان]] کوفه - با طیف‌های گوناگون - به یاری‌اش شتافتند.<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۲۲۸.</ref> آنان، در ادامه [[قیام]] و با [[شورش]] اشراف علیه مختار، به دو گروه شده، رودرروی هم قرار گرفتند. جمعی از همدانیان به [[رهبری]] [[عبدالله بن کامل شاکری همدانی]] و دیگر بزرگان این [[قوم]]، در این سوی میدان، ندای «{{عربی|یا لثارات الحسين}}» سر دادند و افرادی چون [[شرحبیل بن ذی بقلان ناعطی]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۵۶</ref> و بسیاری دیگر از [[همدانیان]] به [[ستیز]] با مختار برخاستند. [[یزید بن عمیر ذی مران]] هم از دیگر ناعطی‌هایی بود که در جمع مخالفان مختار حاضر شد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۵۰؛ نویری، نهایة الارب فی فنون ادب، ج۵، ص۲۹؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۳۴.</ref> وی که بر مسلک عثمانی بود، در «یوم سبیع» همراه با بسیاری دیگر از بزرگان و اشراف [[کوفی]] در [[نبرد]] با مختار و یارانش کشته شد.<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۳۵.</ref>
+پس از [[شکست]] [[سپاه مختار]] در نبرد [[مذار]] و [[شهادت]] [[عبدالله بن کامل شاکری]] و بسیاری دیگر،<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۹۵ - ۹۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۳ - ۲۵۴.</ref>مختار در «[[حروراء]]» [[اردو]] زد و سپاهش را [[آرایش]] داد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۹۶.</ref> مختار برای مقابله با هر یک از پنج [[قبیله]] [[بصری]] [[لشکر]] [[مصعب]]، یک تن از افراد زبده خود را [[فرماندهی]] داد. از جمله این [[فرماندهان]]، [[مسافر بن سعید بن نمران ناعطی همدانی]] بود که مختار وی را جهت مقابله با [[ازدیان]] [[سپاه]] مصعب اعزام کرد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۹۹ - ۱۰۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۸ - ۲۵۹.</ref> پس از شکست سپاه مختار در [[جنگ]] «حروراء»، مسافر بن سعید همراه با باقی ماندگان [[یاران مختار]] به [[دار الاماره کوفه]] [[پناه]] برد. او سرانجام پس از [[تسلیم]] در برابر سپاه [[زبیری]]، همراه با جمع زیادی از [[کوفیان]] دست بسته کشته شد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۱۱۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۸ - ۲۵۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و تعامل با [[خوارج]]==
+مواضع فردی و قبیله‌ای [[بنی همدان]] در [[تقابل]] با خوارج قرار داشت. خوارج [[روحیات]] [[بدوی]] داشتند که با روحیات شهری [[همدانی‌ها]] در [[تعارض]] بود. از سوی دیگر گرایش‌های [[عقیدتی]] - [[سیاسی]] [[قبیله همدان]] و [[طوایف]] آن، مانع [[همراهی]] و هواداری آنها با خوارج می‌‌شد. در نتیجه جنگاوران، اشراف و [[موالی]] بنی همدان در [[رویارویی]] جدی با خوارج بودند که [[حارث بن عمیرة بن مالک بن حمره ذی المشعار]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> و برادرش [[قیس بن عمیره]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> از این جمله بودند. در پی [[قیام]] [[صالح بن مسرح تمیمی حروری]]<ref>حَروریّه از فرقه‌های اصلی خوارج بودند که خود به شعب چندی تقسیم شدند که از جمله آنها فرقه صُفریه است.</ref> - بزرگ [[فرقه]] صُفریه خوارج - <ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹۷. زرکلی از این قیام به عنوان نخستین قیام فرقه صفریه یاد کرده است.</ref> در [[سال ۷۶ هجری]]، و زد و خوردهایی که بین آنها و هواداران و قوای [[اموی]] به وقوع پیوست، صالح و یارانش راهی [[موصل]] شده خود را به [[دسکره]] رساندند و از آن گذشتند. چون خبر به [[حجاج بن یوسف ثقفی]] رسید، [[حارث بن عمیره ذی المشعار همدانی]] را با سه هزار سپاهی از [[مردم کوفه]]، سوی آنان فرستاد. حارث با سپاهش سوی خوارج [[حرکت]] کرد و چون به دسکره رسید، دریافت که صالح به [[جلولا]] و [[خانقین]] رفته است. حارث بن عمیره نیز در پی‌اش رفت تا این که در روستایی به نام «مدیح»<ref>برخی منابع، این موضع را «ریح» اعلام کرده‌اند. (مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷)</ref> - موضعی بین موصل و [[جوخی]] - به آنها رسید. در این هنگام، نود نفر صالح را همراهی می‌‌کردند. پس حارث، به سرعت سپاهش را آراست و به صالح بن مسرّح و یارانش [[حمله]] برد که به کشته شدن [[صالح]] و جمع زیادی از یارانش انجامید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹ - ۱۰؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷.</ref> [[قتل]] صالح را به دو [[جوان]] که یکی از آنها [[اشعث]] پسر [[حارث بن عمیره]] بود نسبت داده‌اند.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۷.</ref> با کشته شدن [[صالح بن مسرح]]، [[شبیب بن یزید]] - [[فرمانده سپاه]] او - و هفتاد تن از بازماندگان [[سپاه]]، خود را به قلعه ای رساندند و در آن [[پناه]] گرفتند. شب هنگام حارث بن عمیره و یارانش قلعه را در محاصره گرفتند و چون [[جنگ]] در شب امکان پذیر نبود، تصمیم گرفتند در قلعه را [[آتش]] زدند تا مانع [[فرار]] [[خوارج]] شوند و سپس صبحگاه بر آنان حمله برند و نابودشان سازند. پس آن گاه، به اردوگاه بازگشتند و با خاطری [[آسوده]] به [[استراحت]] پرداختند. شب هنگام، [[شبیب]] [[یاران]] خود را ندا در داد و آنان را از قصد سپاه [[خصم]] با اطلاع کرد و از آنان خواست تا از قلعه خارج شوند و با استفاده از [[آسودگی]] خاطری که از عدم خروج خوارج از قلعه برای حارث بن عمیره و سپاهش حاصل شده بود، بر آنان بتازند. آنان نیز چنین کردند و از [[غفلت]] و آسودگی حارث و یارانش استفاده کردند و به ناگاه بر ایشان حمله بردند. حارث و یارانش به [[سختی]] [[شکست]] خوردند و به [[مداین]] گریختند.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۳؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷ - ۲۶۸؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۱۳.</ref> آنان همچنان در [[مدائن]] و [[کوفه]] ماندند تا این که [[سفیان بن ابی العالیه خثعمی]] و سپاهش که برای انجام [[فتوحات]] به [[طبرستان]] رفته بودند، جنگ را متوقف کردند و با امرای طبرستان [[صلح]] کردند. [[حجاج بن یوسف ثقفی]]، طی [[نامه]] ای به سفیان از او خواست به سمت [[دسکره]] برود و در آنجا بماند تا پس از [[الحاق]] [[یاران]] [[حارث بن عمیر]] به او، سمت [[شبیب بن یزید]] رفته با وی به [[پیکار]] برخیزد. او نیز چنین کرد و پس از [[ملحق شدن]] یاران حارث، سوی شبیب و یارانش [[حرکت]] کرد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۳۹۹؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۸.</ref> [[بلاذری]] پس از ذکر این واقعه، وقوع این [[قیام]] را در ایام امارت [[بشر بن مروان]] در جزیره دانسته و آورده، [[بشر]]، نخست [[زفر بن عمرو فزاری]] را به [[نبرد]] [[صالح]] فرستاد و چون او [[شکست]] خورد، [[حارث بن عمیره]] را به نبرد وی فرستاد که کار به [[موفقیت]] او و در هم شکستن [[سپاه]] صالح انجامید.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹ - ۱۰.</ref>
+[[قیس بن عمیره بن مالک بن حمره ذی المشعار]] - برادر [[حارث بن عمیره]] - هم از دیگر ناعطی‌هایی است که به رودررویی با [[خوارج]] - بخصوص [[قطری بن فجاءه خارجی]] - پرداخته بود.<ref>ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> از دیگر مردان این [[قوم]] که نامشان در ردیف [[ستیزه]] کنندگان با خوارج به ثبت و ضبط رسیده است، می‌‌توان از [[سعید بن مجالد بن عمیر]] یاد کرد. حجاج او را به [[جنگ]] [[شبیب بن یزید حروری خارجی]] فرستاد اما او در نبرد با شبیب شکست خورد و کشته شد.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۳۵ و ۲۳۷؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==بنی ناعط و تعامل با [[دولت]] [[بنی امیه]]==
+از نحوه و نوع و گستره تعامل بنی ناعط بن مرثد بن جشم با [[دولت اموی]] و عمال آنان خبر چندانی در دست نیست. غالب [[اخبار]] موجود هم، از [[همکاری]] برخی از [[مردم]] و بزرگان این [[قوم]] با [[حکام اموی]] در [[نبرد با خوارج]] حکایت دارند. بر این اساس، حارث بن عمیرة بن مالک بن حمره ذی المشعار همدانی<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹ - ۱۰؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۱۳.</ref> و برادرش قیس<ref>ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> از امراء [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[فرماندار]] [[بنی امیه]] در [[عراق]] - در دفع [[فتنه]] [[خوارج]] در عراق به شمار آمده‌اند. ضمن این که سعید بن مُجالد بن عمیر دیگر امیری بود که از سوی حجاج جهت مقابله با [[شبیب بن یزید حروری]] فرستاده شد. هر چند که به [[شکست]] و کشته شدنش در مقابله با خوارج انجامید.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۲۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۳۵ و ۲۳۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==اعلام و [[رجال]] بنی ناعط==
+در این [[طایفه]] نیز بزرگانی از [[فرماندهان]]، [[امرا]]، [[دانشمندان]] و [[محدثان]] پرورش یافتند که از جمله آنان می‌توان به نام [[حمره ذوالمشعار بن ایفع]] از اشراف [[جاهلی]] این قوم،<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۱.</ref> عمیر ذی مران القیل بن افلح بن شراحیل بن ربیعه (ناعط) بن مرثد همدانی از بزرگان [[یمن]] و مخاطب [[نامه پیامبر]]{{صل}}،<ref>ابن‌اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۹۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۳.</ref> مجالد بن ذی مران از فقهای [[اهل کوفه]]،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> سعید بن مُجالِد بن عمیر از [[فقهای کوفه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> و از کشته شدگان در [[جنگ با خوارج]]،<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۲۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۳۵؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۷۸.</ref> [[مجالد بن سعید بن عمیرذی مران کوفی]] از [[فقهای کوفه]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> و از [[محدثین]] آنها،<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۲۸۲؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۲۷، ص۲۱۹ - ۲۲۰؛ سمعانی، الانساب، ج۱۲، ص۱۷۶.</ref> ابوعمر اسماعیل بن مجالد بن سعید بن عمیر ذی مران از مشاهیر [[کوفی]]،<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۴۳؛ سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۴۲۳.</ref> [[مسافر بن سعید بن نمران ناعطی همدانی]] از [[یاران]] و [[فرماندهان]] مختار،<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۹۹ - ۱۰۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۸ - ۲۵۹.</ref> [[عامر بن شهر ناعطی همدانی]] از عمال [[پیامبر]]{{صل}} در [[یمن]]،<ref>ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۴۷۳.</ref> مالک بن حمره ذی المشعار بن أیفع بن کرب ناعطی از وفود کنندگان،<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۱۳ - ۱۴؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۹۰؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> [[عامر بن شهر همدانی]] از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} و از [[راویان]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۳۲۲؛ ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۴۷۲.</ref> و عمّال پیامبر{{صل}} در یمن،<ref>ابن‌اثیر، اسد الغابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۲۲؛ ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۴۷۲.</ref> یزید بن عمیر ذی مران از [[عثمانی]] مسلک‌های مقتول در [[نبرد]] با مختار<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۵۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۳۴.</ref> اشاره کرد. از دیگر اعلام و [[رجال]] این [[قوم]] هم می‌‌توان از حُمرة (ذو المشعار) بن أَیفع بن کَرِب بن رَبیب بن شَراحیل بن ربیعه (ناعط) از اشراف و بزرگان این قوم،<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۲ - ۵۱۳؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶؛ زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۴۳۲.</ref> حارث بن عمیرة بن مالک بن حمره ذی المشعار از اشراف همدان در [[کوفه]] و [[قاتل]] [[صالح بن مسرح خارجی]]،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> و برادرش [[قیس بن عمیره]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۱۳.</ref> یاد کرد. او همان است که اعشی همدان در ضمن ابیاتی - که [[بیت]] زیر نمونه ای از آنهاست - به [[تمجید]] از او است: {{عربی|إلي ابن عُميرةَ تُخدي بنا علي أَنَّها القُلُص الضَّمَّرُ}}<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۳؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref>
+ابی علکم مرانی - معاصر [[هارون عباسی]] - و معاذ بن [معاد بن] ابی علکم از [[علما]] و [[نسب‌شناسان]] بزرگ [[یمن]]،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۵.</ref> [[عقیل بن ذی مران]] اوسط از اشراف و بزرگان مُرّانی‌ها،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۶.</ref> یزید بن ذی المشعار الأصغر از [[خطیبان]] این [[قوم]]،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> عمیر بن خالد بن ذو مران الأوسط بن زید بن مالک ذو التاجین<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> و [[یسار بن أبی حرب]] از [[فقهاء]]،<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۷.</ref> هم از دیگر معاریف و مشاهیر بنی ناعط بن مرثد بن جشم ذکر شده‌اند.
+از [[نخبگان]] [[شیعی]] این قوم هم علاوه بر [[سعید بن نمران ناعطی]] و پسرش مسافر بن سعید بن نمران ناعطی همدانی - که در متن به نامشان پرداخته شد - می‌توان به نام [[حسین بن نوف]] از [[اصحاب امام علی]]{{ع}}،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۶۲؛ امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۱۸۹.</ref> حصین بن عمیر (عمر) همدانی مشعاری [[کوفی]] از [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}}،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۲؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۲۳، ص۱۸۶.</ref> زید بن عاصم بن مهاجر بن ناعطی کوفی،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۰۷؛ امین، اعیان الشیعه، ج۷، ص۱۰۶.</ref> [[زائدة بن عمرو همدانی ناعطی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۰۹؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۲۸، ص۳۵.</ref>[[محمد بن سلیمان بن عطیه همدانی ناعطی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۸۳.</ref>[[محمد بن عیاض ناعطی همدانی کوفی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۹۱.</ref> [[سلیمان بن موسی بن ذیال مشعاری کوفی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۱۶؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۹، ص۲۹۳.</ref> [[عبدالله بن حسین]] بن [[ابویزید]] مشعاری کوفی،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۳۳.</ref> [[غالب بن عثمان همدانی مشعاری]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۶۷؛ المحلی، حدائق الوردیه فی مناقب الائمة الزیدیه، ج۱، ص۳۱۴.</ref>[[محمد بن حسن بن ابویزید همدانی مشعاری کوفی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۷۹؛ تستری، قاموس الرجال، ج۹، ص۱۸۹.</ref> محمد بن غالب بن عثمان مشعاری کوفی،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۹۲؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۸، ص۱۳۰.</ref>محمد بن لیث همدانی مشعاری،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۹۳؛ تستری، قاموس الرجال، ج۹، ص۵۴۱.</ref> همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
 == منابع ==