آیه اخوت: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات آیات نامدار

| نام آیه = آیه اخوت

| معنی آیه = جز این نیست که مؤمنان برادرند

| شماره آیه = ۱۰

از آنجا که در این [[آیه]] موضوع مهم [[اخوت|اُخوّت]] [[برادری]] [[مؤمنان]] با عبارت {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ}}<ref>«جز این نیست که مؤمنان برادرند» سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref> مطرح گردیده، به [[آیه]] [[اخوّت]] مشهور شده است.

# '''مفرد اَخ:''' {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«بر شما حرام است (ازدواج با) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادران شیرده‌تان و خواهران شیرخورده‌تان و مادرزن‌هایتان و ختران زنانتان (از شوهر پیشین) که (اینک) در سرپرستی شمایند، (اگر) از همسرانی (باشند) که با آنان همخوابگی کرده‌اید، که اگر با آنها همخوابگی نکرده‌اید بر شما گناهی نیست؛ و همسران آن پسرانتان که از پشت شمایند؛ و (نیز) جمع میان دو خواهر، مگر آنکه از پیش (در زمان جاهلیت) روی داده است، که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۳.</ref>؛

# '''مثنی اَخَوَیکُم:''' {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}}<ref>«جز این نیست که مؤمنان برادرند، پس میان برادرانتان را آشتی دهید و از خداوند پروا کنید باشد که بر شما بخشایش آورند» سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref>،  

# '''جمع إخوه:''' {{متن قرآن|يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِسَاءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا}}<ref>«خداوند درباره (ارث) فرزندانتان به شما سفارش می‌کند که بهره پسر برابر با بهره دو دختر است و اگر (همه وارثان)، دختر و بیش از دو تن باشند تنها دو سوم آنچه بر جای نهاده، از آن ایشان است و اگر (تنها) یک دختر باشد، نصف از آن اوست. و برای هر یک از پدر و مادر شخص در گذشته اگر فرزند داشته باشد، یک ششم از آنچه بر جای نهاده، خواهد بود و اگر فرزندی نداشته باشد و پدر و مادرش ارث‌بر اویند، مادرش یک سوم خواهد برد؛ اگر برادرانی (یا خواهرانی یا برادران و خواهرانی) داشته باشد، برای مادرش یک ششم است. (این تقسیم‌ها) پس از (انجام) آن وصیّتی است که می‌کند یا (پرداختن) وامی (که دارد)؛ شما در نمی‌یابید کدام‌یک از پدرانتان و فرزندانتان برای شما سودمندترند؛ (این احکام) فریضه‌ای است از سوی خداوند بی‌گمان خداوند دانایی حکیم است» سوره نساء، آیه ۱۱.</ref> و {{متن قرآن|وَجَاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ}}<ref>«و برادران یوسف (به مصر) آمدند و بر او وارد شدند و او آنان را شناخت در حالی که آنها او را نشناختند» سوره یوسف، آیه ۵۸.</ref> آمده است.

از [[عبدالله بن عباس]] گزارش شده است: "هنگامی که آیه اخوت نازل گشت، [[رسول خدا]] {{صل}} در میان [[مسلمانان]] پیوند [[برادری]] [[استوار]] ساخت؛ [[ابوبکر]] را با [[عمر]]، [[عثمان]] را با [[عبدالرحمن]] و... تا آنکه همه [[مسلمانان]] را، برابر پایه و [[منزلت]] ایشان با یکدیگر [[برادر]] ساخت". سپس به [[علی]] {{ع}} فرمود: "تو [[برادر]] [[منی]] و من [[برادر]] تو هستم". آورده‌اند که درباره این [[آیه]] از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[پرسش]] نمودند، فرمود: "مزد آن کس که در برقراری [[آشتی]] میان [[مردمان]] بکوشد، برابر مزد کسی است که در [[راه خدا]] [[جهاد]] کند".

[[زمخشری]] می‌گوید: بازگو کردن دو نفر و نه بیش از دو نفر به این لحاظ است که [[اختلاف]] و جدایی، بین کمتر از دو نفر ممکن نیست و آن گاه که [[آشتی]] دادن بین افراد کمتر (حداقل دو نفر) ضروری باشد، بین تعداد بیشتر یا دو گروه بزرگ ضروری‌تر است. نیز گفته‌اند که منظور از {{متن قرآن|أَخَوَيْكُمْ}} در این [[آیه]]، دو [[قبیله اوس]] و [[خزرج]] است.

[[ابن عربی]] نیز با نگاهی [[عرفانی]] به [[آیه]] در [[تفسیر]] آن می‌گوید: اینکه [[خداوند]] فرموده {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره مائده، آیه ۴۲.</ref> یعنی [[محبت الهی]] مترتب بر [[عدالت]] است. سپس [[خداوند]] به دنبال آن بیان می‌دارد [[ایمانی]] که کمترین مرتبه‌اش، [[توحید]] و عمل است، [[اخوت]] [[حقیقی]] میان [[مؤمنین]] را می‌طلبد؛ اخوّتی که بر پایه [[محبت]] [[قلبی]] و [[باطنی]] است نه [[محبت]] صوری که به سبب همجنسی و ولادت حاصل می‌گردد. لذا بر [[اهل]] [[صفا]] [[واجب]] است به مقتضای [[رحمت]] و [[رأفت]] و [[شفقت]] لازم برای [[اخوت]] [[حقیقی]]، میان دو گروه / دو [[برادر ایمانی]]، [[آشتی]] برقرار سازند.

[[رده:آیات نامدار]]

[[رده:آیات اخلاقی قرآن]]