←گستره عصمت
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
== گستره عصمت == | == گستره عصمت == | ||
{{اصلی|گستره عصمت}} | {{اصلی|گستره عصمت}} | ||
در اینکه گستره عصمت پیامبران چقدر است و کدام شاخهها را دربرمیگیرد، نظریات مختلفی میان متکلمان اسلامی وجود دارد. گستره عصمت را در یک تقسیم کلی میتوان به گستره زمانی و گستره متعلق تقسیم نمود. هر کدام از این دو قسم نیز خود به شاخههای دیگری تقسیم میشوند. در گستره | در اینکه گستره عصمت پیامبران چقدر است و کدام شاخهها را دربرمیگیرد، نظریات مختلفی میان متکلمان اسلامی وجود دارد. گستره عصمت را در یک تقسیم کلی میتوان به گستره زمانی و گستره متعلق تقسیم نمود. هر کدام از این دو قسم نیز خود به شاخههای دیگری تقسیم میشوند. در گستره زمانی، [[اثبات عصمت]] [[پیامبران]] پیش یا پس از تصدی منصب [[نبوت]] مطرح میشود. در گستره متعلق نیز به طرح و بررسی دیدگاه متکلمان در مورد [[عصمت]] [[پیامبران]] از انواع [[معاصی]]، کبیره و صغیره، [[خطا]]، [[سهو]] و نسیان و نیز [[عصمت]] در امور عادی [[زندگی]]، [[عصمت]] در تبیین و عمل به [[دین]] و [[عصمت]] در نظریات [[علمی]] غیر [[دینی]] در دو قالب عصمت عملی و علمی پرداخته میشود. آنچه در این مدخل مورد بررسی قرار میگیرد، بخش عصمت علمی است. | ||
=== گستره متعلق (ابعاد عصمت) === | === گستره متعلق (ابعاد عصمت) === | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
===== [[عصمت از اشتباه]] در [[تبیین دین]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ===== [[عصمت از اشتباه]] در [[تبیین دین]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ||
از آنجا که جامعه شیعی و نیز [[اندیشمندان مسلمان]]، یکی از [[اهداف ]][[نصب پیامبران]] را [[ابلاغ دین]] میدانند، همگی بر این نظر اتفاق دارند که [[پیامبران]]، ضرورتا از [[اشتباه]] در ابلاغ یا تبیین دین [[معصوم]] هستند. مسأله [[عصمت پیامبران]] از اشتباه در ابلاغ و تبیین دین میتواند به دو قسم تقسیم شود: | از آنجا که جامعه شیعی و نیز [[اندیشمندان مسلمان]]، یکی از [[اهداف]] [[نصب پیامبران]] را [[ابلاغ دین]] میدانند، همگی بر این نظر اتفاق دارند که [[پیامبران]]، ضرورتا از [[اشتباه]] در ابلاغ یا تبیین دین [[معصوم]] هستند. مسأله [[عصمت پیامبران]] از اشتباه در ابلاغ و تبیین دین میتواند به دو قسم تقسیم شود: | ||
# [[عصمت از اشتباه]] در تبیین دین پیش از تصدی منصب | # [[عصمت از اشتباه]] در تبیین دین پیش از تصدی منصب نبوت؛ | ||
# عصمت از اشتباه در تبیین دین پس از تصدی منصب نبوت | # عصمت از اشتباه در تبیین دین پس از تصدی منصب نبوت. | ||
آنچه مورد اتفاق است، عصمت از اشتباه در تبیین دین پس از تصدی منصب نبوت | آنچه مورد اتفاق است، عصمت از اشتباه در تبیین دین پس از تصدی منصب نبوت است، اما درباره [[عصمت پیامبران]] از اشتباه در تبیین دین پیش از تصدی منصب نبوت باید گفت: این مسأله در منابع اندیشمندان [[شیعه]] در پنج قرن نخست هجری مطرح نشده است<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۴۱۵.</ref>. | ||
===== عصمت از اشتباه در نظریات [[علمی]] غیر [[دینی]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ===== عصمت از اشتباه در نظریات [[علمی]] غیر [[دینی]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
===== عصمت از اشتباه در امور عادی [[زندگی]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ===== عصمت از اشتباه در امور عادی [[زندگی]] پیش یا پس از تصدی منصب ===== | ||
به نظر میرسد تبیین این مسأله در عصر [[امامان معصوم]]{{ع}}، | به نظر میرسد تبیین این مسأله در عصر [[امامان معصوم]]{{ع}}، دغدغۀ اصلی خود آن حضرات و نیز یارانشان نبوده است؛ زیرا مطلب خاصی در این باره به دست نیامده است. از کلمات محدثان نیز نظریه روشنی در [[اختیار]] نداریم. اما از میان [[متکلمان]]، باید مرحوم [[سید مرتضی]] را نخستین کسی دانست که به صراحت درباره این مسأله نظریه پردازی کرده و [[پیامبران]] و به تبع آن، [[امام]] را از چنین اشتباهاتی [[معصوم]] ندانسته است<ref>ر.ک: سید مرتضی، تنزیه الانبیاء و الائمة، ص۱۲۱.</ref>. البته لازمه کلمات مرحوم [[ابن قبه رازی]] و نیز مرحوم [[شیخ صدوق]] و [[شیخ مفید]] نیز [[نفی]] [[ضرورت عصمت امام]] از اشتباه در امور عادی است<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۳۵۷.</ref>. | ||
== پرسش مستقیم == | == پرسش مستقیم == | ||