غدیر خم: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۷۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۳ اوت ۲۰۲۴
 
(۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۰: خط ۲۰:
لحن [[آیه]] نشان می‌دهد [[پیامبر]] {{صل}} موظف است بی ‌درنگ [[پیام الهی]] را به [[مردم]] [[ابلاغ]] کند؛ پیامی که [[احساس]] می‌کرد ممکن است با [[مخالفت]] شماری از [[مردم]] روبه‌رو شود. [[خداوند]] در این [[آیه]] فرموده است اگر [[پیام]] [[آیه]] را [[ابلاغ]] نکند، گویی [[رسالت]] خویش را ادا نکرده است. همچنین فرموده، [[پیامبر]] خویش را از گزند [[مردم]] [[حفظ]] خواهد کرد<ref>امینی، الغدیر، ج ۱، ص۱۴ـ ۱۵؛ المراجعات‌، نامۀ ۵۷؛ اضواء علی عقائد الشیعة الامامیة و تاریخهم‌، ص ۱۳۳.</ref>.
لحن [[آیه]] نشان می‌دهد [[پیامبر]] {{صل}} موظف است بی ‌درنگ [[پیام الهی]] را به [[مردم]] [[ابلاغ]] کند؛ پیامی که [[احساس]] می‌کرد ممکن است با [[مخالفت]] شماری از [[مردم]] روبه‌رو شود. [[خداوند]] در این [[آیه]] فرموده است اگر [[پیام]] [[آیه]] را [[ابلاغ]] نکند، گویی [[رسالت]] خویش را ادا نکرده است. همچنین فرموده، [[پیامبر]] خویش را از گزند [[مردم]] [[حفظ]] خواهد کرد<ref>امینی، الغدیر، ج ۱، ص۱۴ـ ۱۵؛ المراجعات‌، نامۀ ۵۷؛ اضواء علی عقائد الشیعة الامامیة و تاریخهم‌، ص ۱۳۳.</ref>.


این [[آیه]] آنقدر مهم است که [[رسول خدا]] {{صل}} در میان بیان [[خطبه]] آن را مطرح و درباره نزول این [[آیه]] و تأکید [[خدا]] در [[ابلاغ]] [[ولایت]] در غدیر خم، با [[مردم]] سخن می‌گوید و در بخش زیادی از [[خطبه]] به بیان مسائل مربوط به این [[آیه]] می‌پردازد و می‌فرماید: "هان [[مردمان]]! آنچه بر من فرود آمده، در [[تبلیغ]] آن کوتاهی نکرده‌ام و حال برایتان [[سبب نزول]] [[آیه]] را بیان می‌کنم؛ همانا [[جبرئیل]] سه مرتبه از سوی [[سلام]]، پروردگارم ـ که تنها او [[سلام]] است ـ بر من فرود آمد و فرمانی آورد که در این مکان به پا خیزم و به هر سفید و سیاهی اعلام کنم که [[علی بن ابی طالب]]، [[برادر]]، [[وصی]] و [[جانشین]] من در میان [[امت]] و [[امام]] پس از من است. جایگاه او نسبت به من همچون [[هارون]] نسبت به [[موسی]] است، لکن [[پیامبری]] پس از من نخواهد بود. او ([[علی]])، صاحب اختیارتان پس از [[خدا]] و [[رسول]] است". به سبب اهمیت این [[آیه]]، مخالفان [[ولایت اهل بیت]] {{عم}} نیز بسیار تلاش کرده‌اند تا در دلالت آن بر [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] خدشه وارد کنند و به این منظور، [[شبهات]] فراوانی را مطرح کردند. در منابع و مصادر معتبر [[اهل سنت]] به این [[حقیقت]]، اعتراف شده که [[آیه]] [[ابلاغ]] نیز در [[روز غدیر]] نازل شد. [[اسامی]] تعدادی از علمای [[اهل سنت]] که این مطلب را یادآور شده‌اند:
این [[آیه]] آنقدر مهم است که [[رسول خدا]] {{صل}} در میان بیان [[خطبه]] آن را مطرح و درباره نزول این [[آیه]] و تأکید [[خدا]] در [[ابلاغ]] [[ولایت]] در غدیر خم، با [[مردم]] سخن می‌گوید و در بخش زیادی از [[خطبه]] به بیان مسائل مربوط به این [[آیه]] می‌پردازد و می‌فرماید: "هان [[مردمان]]! آنچه بر من فرود آمده، در [[تبلیغ]] آن کوتاهی نکرده‌ام و حال برایتان [[سبب نزول]] [[آیه]] را بیان می‌کنم؛ همانا [[جبرئیل]] سه مرتبه از سوی [[سلام]]، پروردگارم ـ که تنها او [[سلام]] است ـ بر من فرود آمد و فرمانی آورد که در این مکان به پا خیزم و به هر سفید و سیاهی اعلام کنم که [[علی بن ابی طالب]]، [[برادر]]، [[وصی]] و [[جانشین]] من در میان [[امت]] و [[امام]] پس از من است. جایگاه او نسبت به من همچون [[هارون]] نسبت به [[موسی]] است، لکن [[پیامبری]] پس از من نخواهد بود. او ([[علی]])، صاحب اختیارتان پس از [[خدا]] و [[رسول]] است". به سبب اهمیت این [[آیه]]، مخالفان [[ولایت اهل بیت]] {{عم}} نیز بسیار تلاش کرده‌اند تا در دلالت آن بر [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] خدشه وارد کنند و به این منظور، [[شبهات]] فراوانی را مطرح کردند. در منابع و مصادر معتبر [[اهل سنت]] به این [[حقیقت]]، اعتراف شده که [[آیه]] [[ابلاغ]] نیز در [[روز غدیر]] نازل شد. اسامی تعدادی از علمای [[اهل سنت]] که این مطلب را یادآور شده‌اند:
# [[ابن أبی حاتم عبدالرحمن بن محمد بن ادریس رازی]]؛
# [[ابن أبی حاتم عبدالرحمن بن محمد بن ادریس رازی]]؛
# [[احمد بن موسی بن مردویه]]؛
# [[احمد بن موسی بن مردویه]]؛
خط ۳۶: خط ۳۶:
== اجتماع مردم و حدیث غدیر ==
== اجتماع مردم و حدیث غدیر ==
{{اصلی|خطبه غدیریه}}
{{اصلی|خطبه غدیریه}}
در راه بازگشت از [[حج]] وقتی [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داد تا [[مردم]] یک‌جا بایستند، ابتدای کاروان به [[جحفه]] رسیده بود که آن حضرت [[دستور]] داد تا آنها بازگردند و افراد در همان جا [[منتظر]] ماندند تا دنباله کاروان از [[راه]] برسد، جمعیّت حاضر در وادی غدیر خم را تا ۱۲۰ هزار هم نقل کرده‌اند. به [[دستور]] [[جبرئیل]] آن حضرت کمی به سمت راست مسیر حرکت کرد. در آن منطقه درختچه‌های زیادی بود که [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داد تا زیر این درختچه‌ها را تمیز کنند و با سنگ مکان بلندی ساخته شود تا ایشان روی آن بایستد. از همان ابتدا که [[پیامبر]] {{صل}} بر روی بلندی ایستاد، [[علی]] {{ع}} هم کمی پایین‌تر از ایشان [[ایستاده]] بود تا اینکه آن حضرت [[دست]] خود را بر بازوی [[علی]] {{ع}} زد و [[علی]] {{ع}} [[دست]] خود را به سوی [[رسول خدا]] {{صل}} دراز کرد. آن حضرت [[دست]] [[علی]] {{ع}} را گرفت و بالا کشید به طوری که هم‌ردیف [[رسول خدا]] {{صل}} شد<ref>الاحتجاج، طبرسی، ج۱، ص۷۶-۷۰.</ref>.  
در راه بازگشت از [[حج]] وقتی [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داد تا [[مردم]] یک‌جا بایستند، ابتدای کاروان به [[جحفه]] رسیده بود که آن حضرت [[دستور]] داد تا آنها بازگردند و افراد در همان جا [[منتظر]] ماندند تا دنباله کاروان از راه برسد، جمعیّت حاضر در وادی غدیر خم را تا ۱۲۰ هزار هم نقل کرده‌اند. به [[دستور]] [[جبرئیل]] آن حضرت کمی به سمت راست مسیر حرکت کرد. در آن منطقه درختچه‌های زیادی بود که [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داد تا زیر این درختچه‌ها را تمیز کنند و با سنگ مکان بلندی ساخته شود تا ایشان روی آن بایستد. از همان ابتدا که [[پیامبر]] {{صل}} بر روی بلندی ایستاد، [[علی]] {{ع}} هم کمی پایین‌تر از ایشان [[ایستاده]] بود تا اینکه آن حضرت [[دست]] خود را بر بازوی [[علی]] {{ع}} زد و [[علی]] {{ع}} [[دست]] خود را به سوی [[رسول خدا]] {{صل}} دراز کرد. آن حضرت [[دست]] [[علی]] {{ع}} را گرفت و بالا کشید به طوری که هم‌ردیف [[رسول خدا]] {{صل}} شد<ref>الاحتجاج، طبرسی، ج۱، ص۷۶-۷۰.</ref>.  


[[پیامبر خاتم|حضرت رسول]] {{صل}} از زحماتی که در راه هدایت آنان و [[تبلیغ دین]] [[خدا]] کشیده بود با آنان سخن گفت، توصیه‌های فراوانی کرد، نسبت به مراعات [[حقوق]] [[ثقلین]] ([[قرآن و عترت]]) تأکید نمود. از آنان اقرار گرفت که طبق [[آیۀ قرآن]] برآنان [[ولایت]] دارد و از خودشان نسبت به آنان اولی است: «آیا من بر [[سرپرستی]] شما از خود شما سزاوارتر نیستم؟» [[مردم]] گفتند: «آری یا [[رسول‌الله]]!» این [[پرسش]] [[پیامبر]] {{صل}} اشاره ای هست به آنچه در [[قرآن]] آمده و [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>. سپس دست [[امام علی|علی]] {{ع}} را گرفت و بالا برد تا آنکه همه او را دیدند و شناختند و با صدای بلند و رسا فرمود: {{متن حدیث|من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه...}}. ایشان به [[فرمان الهی]] برای [[علی]] {{ع}} همان [[مقام ولایت]] را برگزید که [[خدا]] برای خود آن حضرت [[برگزیده]] بود.
[[پیامبر خاتم|حضرت رسول]] {{صل}} از زحماتی که در راه هدایت آنان و [[تبلیغ دین]] [[خدا]] کشیده بود با آنان سخن گفت، توصیه‌های فراوانی کرد، نسبت به مراعات [[حقوق]] [[ثقلین]] ([[قرآن و عترت]]) تأکید نمود. از آنان اقرار گرفت که طبق [[آیۀ قرآن]] برآنان [[ولایت]] دارد و از خودشان نسبت به آنان اولی است: «آیا من بر [[سرپرستی]] شما از خود شما سزاوارتر نیستم؟» [[مردم]] گفتند: «آری یا [[رسول‌الله]]!» این [[پرسش]] [[پیامبر]] {{صل}} اشاره ای هست به آنچه در [[قرآن]] آمده و [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>. سپس دست [[امام علی|علی]] {{ع}} را گرفت و بالا برد تا آنکه همه او را دیدند و شناختند و با صدای بلند و رسا فرمود: {{متن حدیث|من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه...}}. ایشان به [[فرمان الهی]] برای [[علی]] {{ع}} همان [[مقام ولایت]] را برگزید که [[خدا]] برای خود آن حضرت [[برگزیده]] بود.
خط ۶۱: خط ۶۱:


امروزه راه رسیدن به وادی "[[غدیر]]" از دو طریق است:
امروزه راه رسیدن به وادی "[[غدیر]]" از دو طریق است:
# راه [[جحفه]]: از کنار فرودگاه رابغ تا اوّل روستای [[جحفه]]، سپس ۴۵ کیلومتر به سمت شمال در ریگزار تا قصر علیا، سپس ۲ کیلومتر در سمت راست جاده با عبور از تپه‌های شنی، سپس بیابانی کوتاه به سمت راست جادۀ وادی "[[غدیر]]" که فاصله‌اش تا [[میقات]] [[جحفه]] از سمت [[طلوع]] [[آفتاب]] ۸ کیلومتر است.
# راه [[جحفه]]: از کنار فرودگاه رابغ تا اوّل روستای [[جحفه]]، سپس ۴۵ کیلومتر به سمت شمال در ریگزار تا قصر علیا، سپس ۲ کیلومتر در سمت راست جاده با عبور از تپه‌های شنی، سپس بیابانی کوتاه به سمت راست جادۀ وادی "[[غدیر]]" که فاصله‌اش تا [[میقات]] [[جحفه]] از سمت طلوع [[آفتاب]] ۸ کیلومتر است.
# راه رابغ: از تقاطع جادۀ [[مکّه]] ـ رابغ به سمت [[مکّه]] در طرف چپ جاده ۱۰ کیلومتر سپس به سمت راست، جادۀ فرعی به طرف "[[غدیر]]" که فاصلۀ آن از جنوب شرقی تا رابغ ۲۶ کیلومتر است<ref>چهارده قرن با غدیر، ص ۲۱۹.</ref>.  
# راه رابغ: از تقاطع جادۀ [[مکّه]] ـ رابغ به سمت [[مکّه]] در طرف چپ جاده ۱۰ کیلومتر سپس به سمت راست، جادۀ فرعی به طرف "[[غدیر]]" که فاصلۀ آن از جنوب شرقی تا رابغ ۲۶ کیلومتر است<ref>چهارده قرن با غدیر، ص ۲۱۹.</ref>.  


به نوشتۀ یکی دیگر از محقّقان: در آن منطقه، ارتفاعات کوهستانی وجود دارد و راهی را که به یک دشت گسترده منتهی می‌شود مشخّص ساخته است، جایی که راه‌ها از آنجا جدا می‌شود، از آنجا می‌توان به سمت "غربه" روی آورد که به سبب پخش شدن توده‌های شن، راه یافتن به آن منطقه دشوار است ولی منطقۀ "[[غدیر]]" نزدیکی‌‌های [[حرّه]] است، سرزمینی پر از سنگ‌های سیاه و غیرقابل کشت. در انتهای [[حرّه]]، دشت گسترده‌ای باز می‌شود که چشمه‌های "[[غدیر]]" آنجاست. در همین سرزمین بود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} توقّف کرد تا آخرین پیام‌های آسمانی را به کاروان‌های [[حجّاج]] و [[امت اسلامی]] برساند<ref>کمال السیّد، «الطریق الی غدیر خم». </ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۳۴.</ref>
به نوشتۀ یکی دیگر از محقّقان: در آن منطقه، ارتفاعات کوهستانی وجود دارد و راهی را که به یک دشت گسترده منتهی می‌شود مشخّص ساخته است، جایی که راه‌ها از آنجا جدا می‌شود، از آنجا می‌توان به سمت "غربه" روی آورد که به سبب پخش شدن توده‌های شن، راه یافتن به آن منطقه دشوار است ولی منطقۀ "[[غدیر]]" نزدیکی‌‌های [[حرّه]] است، سرزمینی پر از سنگ‌های سیاه و غیرقابل کشت. در انتهای [[حرّه]]، دشت گسترده‌ای باز می‌شود که چشمه‌های "[[غدیر]]" آنجاست. در همین سرزمین بود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} توقّف کرد تا آخرین پیام‌های آسمانی را به کاروان‌های [[حجّاج]] و [[امت اسلامی]] برساند<ref>کمال السیّد، «الطریق الی غدیر خم». </ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۳۴؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۷۱۲.</ref>


== اسامی غدیر خم ==
== اسامی غدیر خم ==
روز [[تاریخی]] [[غدیر]] به نام‌های دیگری نیز شناخته می‌شود از جمله: [[یوم الغدیر]]؛ [[یوم البلاغ]]؛ [[یوم التّمام]]؛ [[یوم التّتویج]] و...<ref>ماهنامۀ کوثر، ش ۲، ص ۲۹.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی| عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۸۹-۱۹۶.</ref>
روز [[تاریخی]] [[غدیر]] به نام‌های دیگری نیز شناخته می‌شود از جمله: [[یوم الغدیر]]؛ [[یوم البلاغ]]؛ [[یوم التّمام]]؛ [[یوم التتویج]] و...<ref>ماهنامۀ کوثر، ش ۲، ص ۲۹.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی| عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۸۹-۱۹۶.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۸۰: خط ۸۰:
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1100354.jpg|22px]] [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱‌''']]
# [[پرونده:1100354.jpg|22px]] [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱‌''']]
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
خط ۹۳: خط ۹۴:


[[رده:غدیر]]
[[رده:غدیر]]
[[رده:فضائل امام علی]]
[[رده:اثبات امامت امام علی]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش