خسف در بیداء: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مهدویت/بالا}}

{{مهدویت}}

*واژه [[خسف]] به معنای فرورفتن و [[پنهان]] شدن است و "[[بیداء]]" نام سرزمینی بین [[مکه]] و [[مدینه]] است<ref>  ابن منظور، لسان العرب، ماده خسف و بیداء</ref>.

*منظور از [[خسف به بیداء]] آن است که [[سفیانی]] با لشکری عظیم به قصد [[جنگ]] با [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} عازم [[مکه]] می‏‌شود؛ اما بین [[مکه]] و مدینه- در محلی که به سرزمین "[[بیداء]]" معروف است- به گونه‌‏ای معجزه‏‌آسا، به امر [[خداوند]]، در [[زمین]] فرو می‌‏روند.

*[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: "... [[سفیانی]] گروهی را به [[مدینه]] روانه کند و [[مهدی]] از آن‏جا به [[مکه]] رخت بربندد. خبر به [[فرمانده]] [[سپاه سفیانی]] رسد که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به سوی‏ [[مکه]] بیرون شده است. او لشکری از پی آن حضرت روانه کند، ولی او را نیابد، تا این‏که [[مهدی]] با حالت [[ترس]] و نگرانی بدان سنّت که [[موسی بن عمران]] داشت داخل [[مکه]] شود".

[[فرمانده]] [[سپاه سفیانی]] در صحرا فرود می‌‏آید. آواز دهنده‌‏ای از [[آسمان]] ندا می‌‏کند: "ای دشت! آن [[قوم]] را نابود ساز"؛ پس آن نیز ایشان را به درون خود می‏‌برد و هیچ‏ یک از آنان [[نجات]] نمی‌‏یابد، مگر سه نفر <ref>  نعمانی، الغیبة، ص ۲۷۹، باب ۱۴، ح ۶۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۱۱ - ۲۱۲.</ref>.

==واژه‌شناسی لغوی==

*[[خسف]] در لغت به معنای فرو بردن و فرو ریختن است. مشهورترین اشاره [[خسف]] [[لشکر سفیانی]] مربوط به منطقه‌ای به نام [[بیدا]] در بین [[مکه]] و [[مدینه]] یا منطقه‌ای نزدیک به [[مدینه]] است <ref>ر.ک: معجم البلدان: ج۱ ص۵۲۳.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>. واژه «خَسف» به معنای فرو رفتن و [[پنهان]] شدن است <ref>لسان العرب، ج ۲، ص ۲۵۴.</ref> که در [[قرآن]] این دو معنا، در آیاتی به کار رفته است از جمله: {{متن قرآن|فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الأَرْضَ فَمَا كَانَ لَهُ مِن فِئَةٍ يَنصُرُونَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَمَا كَانَ مِنَ المُنتَصِرِينَ}}<ref> پس او و خانه او را به زمین فرو بردیم آنگاه هیچ گروهی نداشت که در برابر خداوند یاریش کنند و از کسانی نبود که داد خویش می‌ستانند؛ سوره قصص، آیه ۸۱.</ref>، {{متن قرآن|فَكُلا أَخَذْنَا بِذَنبِهِ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ}}<ref> پس، هر یک از آنان را برای گناهش فرو گرفتیم، بر برخی از آنان شنباد فرستادیم و برخی را بانگ آسمانی فرو گرفت و برخی را در زمین فرو بردیم و برخی را غرق کردیم و خداوند بر آن نبود که بدیشان ستم کند ولی آنان خود به خویش ستم می‌کردند؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۰.</ref>، {{متن قرآن|أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُواْ السَّيِّئَاتِ أَن يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ}}<ref> پس آیا آنان که نیرنگ‌های زشت باختند ایمنی دارند از اینکه خداوند آنان را به زمین فرو برد یا از جایی که ندانند عذاب به سراغشان آید؟؛ سوره نحل، آیه ۴۵.</ref> و {{متن قرآن|أَأَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاء أَن يَخْسِفَ بِكُمُ الأَرْضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ}}<ref> آیا از آنکه در آسمان است ایمنی یافته‌اید که شما را در زمین فرو برد در آن حال که ناگهان زمین بجنبد؛ سوره ملک، آیه ۱۶.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۰.]</ref>.

*«بَیداء» در لغت به معنای دشت هموار، پهناور، خالی از سکنه و [[آب]] و علف می‌باشد<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۵۲۳.</ref> و نام سرزمینی بین [[مکه]] و [[مدینه]] است <ref> لسان العرب، ج ۱، ص ۲۷۷.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۰.]</ref>.

*منظور از «[[خسف به بیداء]]» آن است که [[سفیانی]] لشکری عظیم، به قصد [[جنگ]] با [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} عازم [[مکه]] می‌کند؛ اما بین [[مکه]] و [[مدینه]] در محلی که به سرزمین «[[بیداء]]» معروف است به گونه‌ای [[معجزه]] آسا، به امر [[خداوند]]، در [[زمین]] فرو می‌روند. این حادثه در [[روایات]] [[اهل سنت]]<ref>عبدالرزاق صنعانی، المصنف، ج ۱۱، ح ۲۰۷۶۹؛ ابن ابی شیبه، الکتاب المصنف، ح ۱۹۰۶۶.</ref> و [[شیعه]]، یکی از [[نشانه‌های ظهور]] و [[قیام]] معرفی شده و در شماری از آنها بر حتمی بودن آن تأکید شده است <ref>الکافی، ج ۸، ص ۳۱۰، ح ۴۸۳؛ الخصال، ج ۱، ص ۳۰۳، ح ۸۲؛ الغیبة للنعمانی، ص ۲۵۷، ح ۱۵.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۰.]</ref>.

==خسف [[بیداء]] در موعودنامه==

*"[[خسف]]" به‌معنای فرورفتن و [[پنهان]] شدن است<ref>لسان العرب، ج ۹، ص ۶۷.</ref>. و "[[بیداء]]" نام سرزمینی است میان [[مکه]] و [[مدینه]]. ظاهرا منظور از "[[خسف بیداء]]" آن است که [[سفیانی]]، با لشکری عظیم به قصد [[جنگ]] با [[مهدی]] {{ع}} عازم [[مکه]] می‌شود، در میان [[مکه]] و [[مدینه]] و در محلی که به سرزمین "[[بیداء]]" معروف است، به‌گونه [[معجزه]] به امر [[خداوند]] در [[دل]] [[زمین]] فرو می‌روند<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۵۲.</ref>. این حادثه از [[نشانه‌های حتمی ظهور]] بیان شده است. [[حضرت علی]] {{ع}} می‌فرمایند: "مردی از [[خاندان]] من، در سرزمین [[حرم]] [[قیام]] می‌کند، چون خبر [[ظهور]] وی به [[سفیانی]] می‌رسد، وی سپاهی از [[لشکریان]] خود را برای [[جنگ]]، به سوی او می‌فرستد، ولی [[سپاه مهدی]] آنان را شکست می‌دهد، ان‌گاه خود [[سفیانی]] با [[لشکریان]] همراه، به [[جنگ]] وی می‌روند و چون از [[سرزمین بیداء]] می‌گذرند، در [[زمین]] فرومی‌روند و جز یک نفر، که خبر آنان را می‌آورد، همگی هلاک می‌شوند"<ref>تاریخ غیبت کبری، ص ۵۲۱.</ref>. گرچه حادثه "[[خسف]]" در منطقه "[[بیداء]]" و در مورد [[لشکر سفیانی]] واقع می‌شود، ولی در برخی [[روایات]]، غیر از [[خسف در بیداء]]، از [[خسف در مشرق]] و [[خسف در مغرب]] نیز یاد شده است<ref>وافی، ج ۲، ص ۴۴۳؛ منتخب الاثر، ص ۴۴۲.</ref>، و این نشان آن است که در سایر نقاط‍‌ [[زمین]] نیز چنین حوادثی رخ می‌دهد و به امر [[خداوند]]، [[دشمنان]] [[مهدی]] {{ع}} بدین‌وسیله نابود می‌گردند<ref>برترین‌های فرهنگ مهدویت در مطبوعات، ص ۲۲۴.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۹۸.</ref>.

:::::*از نشانه‌های [[آخر الزمان]] و به‌معنای فرورفتن در زمین و زیر آوار ماندن به وسیله زلزله، سیل، طوفان، موشک، بمباران و جز آن‌ها است<ref>روزگار رهایی، ج ۲، ص ۸۵۴.</ref>. در روایتی آمده است که سه خسف روی می‌دهد: یکی در مشرق، دیگری در مغرب و سوّمی در جزیرة العرب<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۷۰؛ الزام الناصب، ص ۶۴.</ref>. و نیز می‌خوانیم: خسفی در حلّه و بصره واقع می‌شود و مردمان بسیاری کشته می‌شوند<ref>محجة البیضاء، ج ۴، ص ۳۴۳؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۰.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۹۸.</ref>.

==خسف در [[بیداء]] در روایات==

[[روایات]] مرتبط با [[خسف]] در [[بیدا]] چند گروه هستند<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>:

#روایاتی که یکی از [[نشانه‌های ظهور]] [[امام مهدی]]{{ع}} را [[خسف]] در [[بیدا]] برشمرده و گاه آن را از [[علائم حتمی]] دانسته‌اند<ref>ر.ک: الغیبة، نعمانی: ص۲۶۵ ح۱۵ و ص۲۷۰ ح۲۱، الغیبة، طوسی: ص۴۳۷.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>.

#گروهی که به [[خسف]] در [[بیدا]] اشاره کرده و مبارزۀ این گروه را با فردی می‌دانند که در خانۀ [[خدا]] پناه گرفته است <ref>مسند ابن حنبل: ج۶ ص۱۰۵، تاریخ مدینه: ج۱ ص۳۱۰.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>.

#گزارش‌هایی که میان [[سفیانی]] و [[بیدا]] ارتباط برقرار کرده و می‌گویند: [[لشکر سفیانی]] در [[بیدا]]، فرو خواهد رفت <ref>ر.ک: الفتن، ابن حمّاد: ج۱ ص۲۰۲ (باب الخسف بجیش السفیانی...).</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>.

با توجه به علامت بودن [[سفیانی]] برای [[ظهور]]، روشن می‌شود که اشاره به [[خسف]] [[لشکر]] او در [[بیدا]]، پشتوانۀ مناسب و معتبری در متون حدیثی [[شیعه]] و [[سنی]] دارد و بر اصل علامت بودن آن برای [[ظهور]]، صحه می‌گذارد. گزارش‌های مفصلی از [[خسف]] در [[بیدا]] در متون مرتبط با آن، در دانش‌نامه آمداند؛ ولی به سبب ضعف [[سند]] و تعارض متون، جزئیات موجود در آنها نمی‌توان اعتماد کرد<ref>دانش‌نامه امام مهدی ج۷ ص:۴۳۷-۴۳۸.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص۴۳۶.]</ref>.

دربارۀ چگونگی [[خسف به بیداء]] [[سخن]] روشنی در [[روایات]] نیامده و تنها به فرو رفتن [[سپاهیان]] [[سفیانی]] در این [[زمین]] اشاره شده است. [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرماید:«... [[سفیانی]] گروهی را به [[مدینه]] روانه می‌کند و [[مهدی]] از آنجا به [[مکه]] رخت برمی‌بندد. خبر به [[فرمانده]] [[سپاه سفیانی]] می‌رسد که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به سوی [[مکه]] بیرون رفته است. او لشکری از پی آن حضرت روانه کند؛ ولی او را نمی‌یابد تا اینکه [[مهدی]]، با حالت [[ترس]] و نگرانی بدان سنّت که [[موسی بن عمران]] داشت؛ داخل [[مکه]] شود. [[فرمانده]] [[سپاه سفیانی]] در صحرا فرود می‌آید. منادی از [[آسمان]] ندا می‌کند: ای دشت! آن [[قوم]] را نابود ساز؛ پس آن نیز ایشان را به درون خود می‌برد و هیچ‌یک از آنان [[نجات]] نمی‌یابد، گر سه نفر...» <ref>الغیبة للنعمانی، ص ۲۷۹، باب ۱۴، ح ۶۷.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>.

بعضی از [[روایات]] از تأخر این اتفاق بر [[ظهور]] [[سخن]] گفته و در برخی دیگر این اتفاق پس از [[بیعت]] [[یاران خاص]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} ذکر شده است. [[مصنف عبدالرزاق]]<ref>«فیبایعونه بین الرکن و المقام فیبعث الیه جیش من الشام حتی اذا کانوا بالبیداء خسف بهم...»؛ عبدالرزاق، المصنف، ج ۱۱، ص ۳۷۱، ح ۲۰۷۶۹.</ref>، [[مصنف ابن ابی شیبه]]<ref>«یبایع لرجل بین الرکن و المقام... فیغزوهم جیش من اهل الشام حتی اذا کانوا بالبیداء یخسف بهم..»؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۱۵، ص ۴۵، ح ۹۰۷۰.</ref>، [[مسند احمد]] <ref>«فیبایعونه بین الرکن و المقام فیبعث الیهم جیش من الشام فیخسف بهم البیداء ...»؛ احمد بن حنبل، مسند، ج ۶، ص ۳۱۶.</ref>و برخی منابع دیگر، به طور روشن به این رخداد اشاره کرده‌اند<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>.

 

با نگاه به آنچه دربارۀ تفاوت بین [[ظهور]] و [[قیام]] گفته شد و اینکه [[قیام]] آن حضرت با فاصله‌ای نامعین [[پس از ظهور]] خواهد بود؛ این [[روایت]] نیز به روشنی حکایت از آن دارد که پدیدۀ [[خسف]] [[پس از ظهور]] خواهد بود<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>.

# [[خسف بیداء که از نشانه‌های حتمی ظهور است چیست؟ (پرسش)]] {{nowrap|[[Image:127.png|10px]]&nbsp;}}

== جستارهای وابسته ==

{{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}

 

* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']].

 

 

 

[[رده:امام مهدی]]

[[رده:خسف در بیداء]]

 

{{ستون-شروع|3}}

* [[امام مهدی]] {{ع}}

* [[موعودباوری]]

* [[فارقلیط]]

* [[پارکلیت]]

* [[ماشیح]]

* [[سوشیانس]]

* [[سوشینت]]  

* [[هوشیدر]]

* [[هوشیدرماه]]

* [[میتریا]]

* [[آرماگدون]]

* [[ظهور امام مهدی]] {{ع}}

* [[خروج منبعث سوم]]

* [[جیش الغضب]]

* [[دیدگاه کلی قرآن درباره پایان تاریخ]]

* [[نشانه‌های آخر الزمان|نشانه‌ها و رخدادهای مهم آخر الزمان]]

* [[بحران معنویت]]

* [[وقوع اختلاف‌ها و درگیری‌های بسیار]]

* [[وقوع مصائب]]

* [[ظهور منجی|ظهور منجی بزرگ بشر]]

* [[نزول عیسی]] {{ع}}

* [[خروج جنبنده‌ای از زمین]]

* [[هجوم یأجوج و مأجوج]]

* [[صلح و آرامش پایدار|صلح و آرامش پایدار در سرتاسر جهان]]

* [[حکومت امام زمان]] {{ع}}

* فتنه‌های شیطان در [[زمان ظهور امام مهدی]] {{ع}}

* تدریجی بودن [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]] {{ع}}

* [[رویارویی امام مهدی]] {{ع}} با جاهلان

* سختی پیش از [[ظهور امام مهدی]] {{ع}}

 

*[[دانشنامهٔ امام مهدی ج۷ (کتاب)|دانشنامهٔ امام مهدی ج۷]]

*[[درسنامه مهدویت ج۳ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۳]]

* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']].

 

{{پانویس2}}

 

{{امام مهدی}}

[[رده:مدخل مرتبط با امام مهدی]]

[[رده:اتمام لینک داخلی]]