←درمان تفاخر
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
== درمان تفاخر == | == درمان تفاخر == | ||
از آنجا که [[قرآن]] کتاب [[شفاء]] است {{متن قرآن|وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَسَارًا}} و در صدد درمان بیماریهای روحی و [[اخلاقی]] [[انسانها]] | از آنجا که [[قرآن]] کتاب [[شفاء]] است {{متن قرآن|وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَسَارًا}} و در صدد درمان بیماریهای روحی و [[اخلاقی]] [[انسانها]]ست لذا جهت درمان [[بیماری]] تفاخر راهکارهای را مطرح نموده است؛ مانند: | ||
# '''بیان عاقبت تفاخر:''' خداوند عاقبت کسانی را که به باغ خود تفاخر | # '''بیان عاقبت تفاخر:''' خداوند عاقبت کسانی را که به باغ خود تفاخر مینمودند را چنین بیان میکند: {{متن قرآن|فَطَافَ عَلَيْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَائِمُونَ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ}}<ref>«آنگاه، بلایی از سوی پروردگارت بدان رسید و آنان در خواب بودند و چون (باغی) سوخته، سیاه گردید» سوره قلم، آیه ۱۹-۲۰.</ref>. همچنین و عاقبت قارون را که به ثروت خود تفاخر مینمود این چنین بیان میفرماید: {{متن قرآن|فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الْأَرْضَ فَمَا كَانَ لَهُ مِنْ فِئَةٍ يَنْصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُنْتَصِرِينَ}}<ref>«پس او و خانه او را به زمین فرو بردیم آنگاه هیچ گروهی نداشت که در برابر خداوند یاریش کنند و از کسانی نبود که داد خویش میستانند» سوره قصص، آیه ۸۱.</ref> | ||
# '''[[تذکر]] آنچه را که [[ارزش]] یادآوری دارد:''' [[خداوند]] در جهت از بین بردن رسم [[اعراب]] که بعد از [[مراسم حج]] مشغول [[تفاخر]] به آباء و اجداد خود میشدند میفرماید: {{متن قرآن|فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ}}<ref>«پس چون آیینهای ویژه حجّتان را انجام دادید خداوند را یاد کنید چونان یادکردتان از پدرانتان یا یادکردی بهتر؛ از مردم کسانی هستند که میگویند: پروردگارا! (هر چه میخواهی) در این جهان به ما ببخش و آنان را در جهان واپسین بهرهای نیست» سوره بقره، آیه ۲۰۰.</ref>. | # '''[[تذکر]] آنچه را که [[ارزش]] یادآوری دارد:''' [[خداوند]] در جهت از بین بردن رسم [[اعراب]] که بعد از [[مراسم حج]] مشغول [[تفاخر]] به آباء و اجداد خود میشدند میفرماید: {{متن قرآن|فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ}}<ref>«پس چون آیینهای ویژه حجّتان را انجام دادید خداوند را یاد کنید چونان یادکردتان از پدرانتان یا یادکردی بهتر؛ از مردم کسانی هستند که میگویند: پروردگارا! (هر چه میخواهی) در این جهان به ما ببخش و آنان را در جهان واپسین بهرهای نیست» سوره بقره، آیه ۲۰۰.</ref>. | ||
# '''بیان [[حکمت]] تفاوتها:''' {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروهها و قبیلهها کردیم تا یکدیگر را بازشناسید، بیگمان گرامیترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. | # '''بیان [[حکمت]] تفاوتها:''' {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروهها و قبیلهها کردیم تا یکدیگر را بازشناسید، بیگمان گرامیترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
با نگاهی اجمالی به [[آیات قرآن]] در موضوع [[فخر فروشی]] میتوان دریافت که [[قرآن]] در صدد بررسی ابعاد این ناهنجاری [[اخلاقی]] است. از منظر قرآن متعالیترین [[ارزش]] [[توحید]] است. هرگاه [[انسان]] [[موحد]] شد به این [[باور]] خواهد رسید که تمام هستی از آن [[خداوند]] است و هرکس هر آنچه دارد در [[حقیقت]] از آن خداوند است که برای [[آزمایش]] [[آدمی]] در [[اختیار]] او قرار داده شده است و بنابراین، هیچ دلیلی برای [[تفاخر]] نیست. چنین [[انسانی]] به جای اینکه سرگرم فخر فروشی به [[نعمتهای الهی]] شود در صدد بر میآید که از آنها، آنگونه که خداوند [[راضی]] است استفاده نماید<ref>[[علی رضا عصیانی|عصیانی، علی رضا]]، [[تفاخر - عصیانی (مقاله)|مقاله «تفاخر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>. | با نگاهی اجمالی به [[آیات قرآن]] در موضوع [[فخر فروشی]] میتوان دریافت که [[قرآن]] در صدد بررسی ابعاد این ناهنجاری [[اخلاقی]] است. از منظر قرآن متعالیترین [[ارزش]] [[توحید]] است. هرگاه [[انسان]] [[موحد]] شد به این [[باور]] خواهد رسید که تمام هستی از آن [[خداوند]] است و هرکس هر آنچه دارد در [[حقیقت]] از آن خداوند است که برای [[آزمایش]] [[آدمی]] در [[اختیار]] او قرار داده شده است و بنابراین، هیچ دلیلی برای [[تفاخر]] نیست. چنین [[انسانی]] به جای اینکه سرگرم فخر فروشی به [[نعمتهای الهی]] شود در صدد بر میآید که از آنها، آنگونه که خداوند [[راضی]] است استفاده نماید<ref>[[علی رضا عصیانی|عصیانی، علی رضا]]، [[تفاخر - عصیانی (مقاله)|مقاله «تفاخر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>. | ||
در مجموع مهمترین راهکارهای درمان علمی مفاخره عبارت است از: توجه به [[توحید در ذات]] و صفات و [[ناتوانی]] و مغلوب بودن [[انسان]] و سایر موجودات در برابر ذات [[پروردگار]]،<ref>شرح اصول کافی، ج۹، ص۳۶۹ ـ ۳۷۳.</ref> خودآگاهی و [[درک]] این [[حقیقت]] که انسان از پستترین چیزها یعنی خاک و نطفه [[آفریده]] شده است<ref>جامع السعادات، ج۱، ص۳۹۹.</ref> و سرانجام به پستترین چیزها یعنی مردار بدل میشود<ref>المحاسن، ج۱، ص۲۴۲.</ref> و نیز بسیار [[ناتوان]] است و نفع و ضرر، [[مرگ]] و [[زندگی]] و [[حشر]] و نشرش در اختیارش نیست و پس از مرگ باید در برابر تک تک کردارش پاسخگو باشد و هیچ از سرنوشتش باخبر نیست،<ref>شرح اصول کافی، ج۹، ص۳۷۰.</ref> یاد [[قبر]]، قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ۱۹۲.</ref> و این حقیقت که عزّت، افتخار، [[زینت]] و [[نعمت]] [[دنیا]] رو به زوالاند<ref>الخصال، ص۴۸۳.</ref> و رها کردن مفاخره از نشانههای [[اهل]] تقواست<ref>روضة الواعظین، ص۴۴۴.</ref> و اهل [[آخرت]] از مفاخره با اهل [[دنیا]] [[دست]] شستهاند<ref>نهج البلاغه، خبطه ۱۹۲؛ تحف العقول، ص۱۵۶؛ بحارالانوار، ج۷۴، ص۴۰۹.</ref>. | |||
راهکارهای درمان عملی مفاخره نیز [[فروتنی]]، [[اقتدا]] به [[سیره معصومان]]{{ع}}، [[انفاق]] [[مالی]] و [[معنوی]] در [[راه خدا]]<ref>شرح اصول الکافی، ج۹، ص۳۷۰.</ref> و رها کردن مفاخره<ref>نهج البلاغه، خبطه ۱۹۲؛ تحف العقول، ص۱۵۶؛ بحارالانوار، ج۷۴، ص۴۰۹.</ref> است<ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[تفاخر - حسینیزاده (مقاله)|مقاله «تفاخر»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||