|
|
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{سیره معصوم}} | | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ازدواج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[هدف از ازدواج در قرآن]] - [[هدف از ازدواج در معارف و سیره نبوی]]| پرسش مرتبط = سیره خانوادگی معصومان (پرسش)}} |
| <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[هدف از ازدواج در قرآن]] - [[هدف از ازدواج در حدیث]] - [[هدف از ازدواج در تاریخ اسلامی]] - [[هدف از ازدواج در معارف و سیره نبوی]]</div>
| |
| <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[سیره خانوادگی معصومان (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
|
| |
|
| ==هدف از تشکیل خانواده== | | == اهداف و آثار [[ازدواج]] == |
| [[خانواده]] محمل [[سیر]] دادن [[آدمی]] به سوی [[کمالات]] است و هیچ پایگاهی همچون خانواده نمیتواند چنین نقش [[بسترسازی]] داشته باشد. [[انسان]] برای [[رشد]] و تعالی نیاز به [[آرامش روحی]]، جسمی و [[عاطفی]] دارد، و این [[آرامش]] - آنگونه که باید - در خانواده تأمین میشود. {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. | | [[حکمتها]] و آثار مهمّی بر ازدواج مترتّب میشود و [[قرآن]] در آیاتی به آنها پرداخته است. در برخی ازدواجها، هرچند [[زن]] و مرد با یکدیگر [[زندگی]] میکنند، لکن اهدافی که باید در زندگی [[حاکم]] باشد، از میان میرود و دو طرف بهرهای از زندگی مشترک نمیبرند برخی گفتهاند<ref> الزواج، عبدالغنی، ص۱۱ـ۱۳.</ref> هرجا نشانههای [[الفت]] و حکمتهای زوجیّت چه در [[دنیا]] و چه در [[آخرت]] برقرار باشد، قرآن واژه زوجیّت را بهکار برده است<ref>سوره روم، آیه ۲۱؛ سوره فرقان، آیه ۷۴؛ سوره زخرف، آیه ۷۰؛ سوره بقره، آیه ۲۵؛ سوره یس، آیه ۵۶.</ref>.اهداف و آثار [[ازدواج]] عبارتاند از: |
|
| |
|
| [[خدای رحمان]] از سر [[لطف]] و [[رحمت]] خویش [[بهترین]] زمینه رشد و کمال [[آدمیان]] را فراهم کرده است. [[خداوند]] [[هدف]] [[ازدواج]] و [[تشکیل خانواده]] را سکونت و آرامش معرفی میکند، و این از بزرگترین [[آیات خدا]] و مواهب [[الهی]] است. [[قرآن کریم]] به [[صراحت]] بیان میکند که تشکیل خانواده مایه سکونت و آرامش است. | | === [[حفظ]] نسب === |
| | در [[اسلام]]، حفظ نسب، پایه [[احکام]] و حقوقِ فراوانی است. بعضی از [[احکام فقهی]]، بر [[شناخت]] رابطه فرزند با پدر و مادر یا بر شناخت نسبتهای فامیلی دیگر، مبتنی است. [[تبعیّت]] فرزند از پدر و مادر در [[کفر]] و اسلام، در [[طهارت]] و [[نجاست]]، در [[بردگی]] و حریّت، جواز [[ربا]] بین پدر و فرزند، [[قصاص]] نشدن پدر به [[قتل]] فرزند، مقبول نبودن [[شهادت]] پسر بر ضدّ پدر، وجوبِ قضای نمازهای میّت بر پسر بزرگتر، مسائل [[ارث]]، حبوه (اموالی از ترکه میت که اختصاص به پسر بزرگتر دارد مانند [[قرآن]]، انگشتر، [[شمشیر]] و [[لباس]])<ref>مصطلحات الفقه، ص۱۹۵.</ref>، نظر به محارم و [[ازدواج]] با آنان، دیه قتل خطایی که بر عاقله ([[خویشان]] پدری [[قاتل]]، مانند [[برادران]]، عموها و [[فرزندان]] آنها)<ref> مصطلحات الفقه، ص۱۹۵.</ref> [[واجب]] است، ولایت پدر و جدّ، [[حقوق]] طرفینی مانند [[حقّ]] حضانت و نفقات، عقوق والدین و [[اطاعت]] از آنها و مسائل اخلاقی مانند [[صله رحم]]، هبه به [[اقارب]]، عقیقه فرزند و مسائل فراوان دیگری، بر [[حفظ]] انساب متوقّف است<ref>ر.ک: النسب و فروعه الفقهیه.</ref>. همه این مقرّرات گویای اهمّیّت [[حفظ]] نسب است<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>. |
|
| |
|
| “سُکون” آرام گرفتن چیزی پس از حرکت آن است، و “سَکَن” آرامش یافتن است، و نیز به هر چیزی که موجب آرامش است “سَکَن” گویند. همچنین آتشی که به وسیله آن گرم میشوند و در اطرافش استراحت میکنند و بدان آرامش مییابند “سَکَن” نامیده شده است. {{عربی|سُکان السفینة}} نیز وسیلهای است که کشتی را آرام میکند<ref>أبو الحسن احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة، بتحقیق و ضبط عبد السلام محمد هارون، الطبعة الثانیة، شرکة مکتبة و مطبعة الحلبی، مصر، ۱۳۸۹ ق. ج۳، ص۸۸؛ أبو القاسم الحسین بن محمد الراغب الاصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق و ضبط محمد سید کیلانی، دارالمعرفة، بیروت، ص۲۳۶-۲۳۷؛ جمال الدین محمد بن مکرم ابن منظور، لسان العرب، نسقه و علق علیه و وضع فهارسه علی شیری، الطبعة الاولی، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۸ ق. ج۶، ص۳۱۱-۳۱۲.</ref>. [[همسر]] نیز مایه آرامش و وسیله گرمی [[زندگی]] است. این آرامش و گرمی از آنجاست که [[زن]] و مرد در [[نظام]] خانواده، مکمل هم، و مایه [[نشاط]] و [[شکوفایی]] و کمال یکدیگرند. آرامش یافتن و گرمی و نشاطی که در خانواده شکل میگیرد، [[بهترین]] وسیله [[رشد]] [[آدمیان]]، و موهبتی والا از جانب [[خدای رحمان]] است.
| | === برخورداری از سکون و [[آرامش]] === |
| {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَ}}<ref>«اوست که شما را از تنی یگانه آفرید و از (خود) او همسرش را پدید آورد تا بدو آرامش یابد» سوره اعراف، آیه ۱۸۹.</ref>. | | نیاز [[روح]] به آرامش، با اهمّیّتتر از نیاز جنسی است. [[همسر]] شایسته در پیشآمدهای [[زندگی]]، راه وصول به آرامش و [[سعادت]] را نزدیک میکند: {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref> |
|
| |
|
| [[خانواده]] سالم که زمینهساز [[شکوفایی]] استعدادهای کمالی [[آدمی]] است، خانوادهای است که سکونت یعنی [[آرامش]] و گرمی در آن جاری باشد؛ و [[قرآن کریم]] در [[آیه]] ۱۸۹ [[سوره اعراف]] و آیه ۲۱ [[سوره روم]] ضمن آنکه [[حقیقت]] [[زن]] و مرد را یک گوهر دانسته، اصالت را در ایجاد این سکونت به زن داده و او را در این امر اصیل [[روانی]]، اصل دانسته و مرد را مجذوب مهر زن معرفی کرده است<ref>عبد الله جوادی آملی، زن در آئینه جلال و جمال، چاپ سوم، مرکز نشر فرهنگی رجاء، ۱۳۷۲ ش. ص۳۸.</ref>؛ و از رهنمودهای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چنین برمیآید که این سکونت پس از [[اصل دین]] و [[تسلیم]] به [[خدا]] و [[اسلام]] بیشترین نقش را در رشد و [[کمال انسان]] دارد. [[امام صادق]]{{ع}} از [[پدران]] گرامیاش [[روایت]] کرده است که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: | | === [[حفظ]] نوع [[بشر]] === |
| {{متن حدیث|مَا اسْتَفَادَ امْرُؤٌ مُسْلِمٌ فَائِدَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَفْضَلَ مِنْ زَوْجَةٍ مُسْلِمَةٍ تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا}}<ref>«هیچ [[مسلمانی]]، پس از اسلام، از هیچچیز همانند همسری [[مسلمان]] که چون بدو نگرد مسرور گردد [و آرامش یابد]بهرهمند نشود.» الکافی، ج۵، ص۳۲۷؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۹؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۲۴۰؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۲۳.</ref>.
| | طبق بیان [[قرآن]]، [[ازدواج]] وسیلهای برای [[تولید]] و بقای نسل در [[انسان]] و حیوان است: {{متن قرآن|جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ}}<ref>«برای شما از خودتان همسرانی آفرید و (نیز) از چارپایان جفتهایی (پدید آورد)، شما را با آن (آفریدن جفت) افزون میگرداند» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> گرچه جمله {{متن قرآن|يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ}}، تکثیر نسل [[انسان]] را بیان داشته است، در این جهت، میان انسان و چارپایان و گیاهان فرقی نیست<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>. |
|
| |
|
| آنچه مایه [[اصلاح]] [[زندگی]] این جهانی و زندگی آن جهانی است، سکونتی است که در سایه [[روابط]] درست [[خانوادگی]] فراهم میشود، و هرچه این روابط لطیفتر و مستحکمتر و لذتبخشتر باشد، بهرهوری اعضای خانواده در وجوه مختلف [[روحی]] و جسمی و [[عاطفی]] بیشتر خواهد بود. از [[امام باقر]]{{ع}} روایت شده است که پیامبر اکرم{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ لِلْمُسْلِمِ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ جَعَلْتُ لَهُ قَلْباً خَاشِعاً وَ لِسَاناً ذَاكِراً وَ جَسَداً عَلَى الْبَلَاءِ صَابِراً وَ زَوْجَةً مُؤْمِنَةً تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا}}<ref>«خدای عز و جل فرموده است: هرگاه بخواهم خیر [[دنیا]] و [[آخرت]] را برای [[مسلمانی]] گرد آورم، برایش [[قلبی]] [[خاشع]] و زبانی [[ذاکر]] و تنی [[صابر]] بر [[بلا]] قرار دهم و همسری که چون او را بنگرد شادمان شود.» الکافی، ج۵، ص۳۲۷؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۲۳.</ref>.
| | === داشتن [[فرزندان]] [[صالح]] === |
| | یکی از خواستههای غریزی [[انسان]]، نیاز [[فطری]] به پدر و مادر شدن است و پاسخ به این خواسته با [[ازدواج]] تأمین میشود. در [[سایه]] ازدواج است که نسلی دارای اصل و نسب پدید میآید. [[قرآن]] در آیاتی، فرزند را [[زینت]] [[زندگی دنیا]] شمرده که بیانگر رغبت انسان به داشتن فرزند و برقرار شدن رابطه پدر و مادر با فرزند است: {{متن قرآن|الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا}}<ref>«دارایی و پسران زیور زندگی دنیایند و کارهای ماندگار شایسته در نزد پروردگارت در پاداش و امید (به آینده) بهتر است» سوره کهف، آیه ۴۶.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref> |
|
| |
|
| [[بهترین]] پشتوانه [[انسان]] در وجوه مختلف [[زندگی]]، همسری مناسب و خانوادهای [[صالح]] است. از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] شده است که فرمود: {{متن حدیث|أَ لَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ مَا يُكْنَزُ- المَرْأَةُ الصَّالِحَةُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا تَسُرُّهُ}}<ref>«آیا شما را از بهترین چیزی که اندوخته کنید [[آگاه]] نکنم؟ [بهترین اندوخته]همسری صالح است که چون [شویش]بدو بنگرد شادمان شود.» عوالی اللآلی، ج۱، ص۱۸۳؛ مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۷۱.</ref>. | | === [[مودت]] و [[رحمت]] === |
| | از دیگر آثار [[ازدواج]]، موّدت و رحمت است: {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. آنچه در آغاز [[زندگی]] مشترک بین [[زن]] و شوهر، یگانگی برقرار میکند و اثر آن در مقام عمل ظاهر میشود، [[مودّت]] است<ref> المیزان، ج۱۶، ص۱۶۶.</ref>، ولی پس از گذشت [[زمان]] و رسیدن دوران [[ضعف]] و [[ناتوانی]]، رحمت جای مودّت را پر میکند<ref>التفسیرالکبیر، ج۲۵، ص۱۱۱.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref> |
|
| |
|
| [[تشکیل خانواده]]، ایجاد کانونی است گرمابخش و آرامشدهنده که در آن [[زن]] و مرد مایه [[شادمانی]] و تحرک مادی و [[معنوی]] یکدیگرند و به نظر میرسد هیچچیز نمیتواند نقشی مانند این کانون در [[یاری کردن]] انسان برای زندگی نیکوی این جهانی و آن جهانی داشته باشد. [[خانواده]] صالح چنان در زندگی انسان تأثیر مثبت و سازنده میگذارد که در [[حدیثی]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} آمده است: {{متن حدیث|أُوحِيَ إِلَى مُوسَى{{ع}} إِنِّي أَعْطَيْتُ فُلَاناً خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ هِيَ امْرَأَةٌ صَالِحَةٌ}}<ref>«[[خداوند]] به [[موسی]]{{ع}} [[وحی]] کرد که من به فلانکس خیر دنیا و آخرت را بخشیدهام و آن همسری صالح است.» مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۶۹.</ref>.
| | === ارضای غریزه جنسی === |
| | غریزه جنسی، نیرویی است که در [[زن]] و مرد قرار داده شده و [[ازدواج]]، وسیلهای مجاز برای اطفای نیروی [[شهوت]] و پاسخی به این غریزه خدادادی است: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ}}<ref>«و آنان که پاکدامنند» سوره مؤمنون، آیه ۵.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref> |
|
| |
|
| خانواده صالح، عین خیر دنیا و آخرت است و هیچچیز مانند [[همسر]] صالح [[یار]] و [[یاور]] انسان در کسب [[سعادت]] این جهانی و آن جهانی نیست<ref>از امام صادق{{ع}} روایت شده است: {{متن حدیث|ثَلَاثَةٌ لِلْمُؤْمِنِ فِيهَا رَاحَةٌ... وَ امْرَأَةٌ صَالِحَةٌ تُعِينُهُ عَلَى أَمْرِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}. (سه چیز مایه راحت و آسایش مؤمن است... و از آن سه همسری است صالح که یاور مؤمن در امر دنیا و آخرت است). الخصال، ج۱، ص۱۵۹؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۲۴؛ بحار الانوار، ج۱۰۳، ص۲۱۸.</ref>؛ و این همان چیزی است که مقصد [[تشکیل خانواده]] است؛ [[آرامش]] و [[زندگی]] رو به کمال و بقای نوع و زندگی نیکوی این جهانی و آن جهانی.
| | === بازداشتن از [[گناه]] === |
| {{متن قرآن|نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلَاقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«همسرانتان کشتگاه شمایند، هر جا (و هر گاه) که خواهید به کشتگاه خود درآیید؛ و برای خویش (توشه نیک) پیش فرستید، و از خداوند پروا کنید و بدانید که (روزی) به لقای وی خواهید رسید و (آن روز را) به مؤمنان بشارت ده!» سوره بقره، آیه ۲۲۳.</ref>. برای اینکه [[آدمیان]] به سوی این مقصد حرکت کنند و بدان دست یابند، انگیزههایی درونی و بیرونی آنان را بدین سوی میخواند و محرک ایشان است.<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص ۳۲.</ref>
| | یکی از آثار ازدواج برای زن و مرد، ایجاد زمینه [[تقوا]] و [[دوری از گناهان]] است. با اشباع غریزه جنسی در زن و شوهر، زمینه [[گناهان]] شهوتانگیز از میان میرود. اینکه در [[قرآن]] از کسی که ازدواج کرده، به "محصن و محصنه" تعبیر شده<ref>سوره نساء، آیه ۲۵.</ref>، به جهت این است که [[زن]] و مرد، با [[ازدواج]] در [[حصن]] و سنگر مستحکمی قرار میگیرند و خود را [[حفظ]] میکنند تا وسوسههای [[شهوانی]] در آنان اثر نگذارد<ref>قاموس قرآن، ج۲، ص۱۴۹.</ref>؛ بلکه ازدواج، زمینه [[گناهان]] دیگر را نیز از بین میبرد؛ زیرا پذیرفتن مسؤولیّت تأمین و [[تربیت]] [[اولاد]]، [[انسان]] را به استفاده بهینه از عمر وامیدارد و برای [[گناه]] و معاشرتهای [[گمراهکننده]]، جایی باقی نمیماند<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>. |
|
| |
|
| ==انگیزههای تشکیل خانواده== | | === توسعه رزق === |
| [[خدای رحمان]] [[انگیزه]] تشکیل خانواده را در نهاد [[آدمی]] قرار داده است و این همان جاذبهای است که در ذات دو جنس [[مخالف]] نسبت به هم فراهم کرده است، و این [[جاذبه]] از هر جاذبه دیگری قویتر است. این [[گرایش]] طبیعی با [[ازدواج]] تعالی مییابد. | | نگرانی از [[تنگدستی]]، یکی از بهانههایی است که برای گریز از ازدواج، مطرح میشود. [[قرآن]]، اینگونه به انسان [[امیدواری]] میدهد: از [[فقر]] و تنگدستیِ بیهمسران، [[غلامان]] و کنیزانِ درستکارِ خود نگران نباشید و در ازدواج آنها بکوشید؛ چراکه اگر [[فقیر]] باشند، [[خداوند]] از فضل خویش، آنان را بینیاز میسازد: {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و بیهمسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایستهتان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بینیازی میدهد و خداوند نعمتگستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref>. روایاتی نیز این معنا را [[تأیید]] میکند. در [[حدیثی]]، [[امام صادق]]{{ع}}، ترک ازدواج بهسبب [[ترس]] از فقر و [[تنگدستی]] را [[سوء ظن]] به [[پروردگار]] دانسته<ref>الکافی، ج۵، ص۳۳۰؛ مجمعالبیان، ج۷، ص۲۲۰.</ref>؛ زیرا پس از [[وعده]] [[قرآن]] به توسعه رزق، نگرانی در این زمینه، جز بدگمانی به خدا نیست<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>. |
| خدای لطیف، عاطفهای شدید میان [[زن]] و مرد قرار داده است. این [[عاطفه]] به واسطه ازدواج زن و مرد را به هم پیوند میدهد، پیوندی که [[محبوب]] خداست، و از انسانهایی جدا، مجموعهای بانشاط فراهم میآورد و [[نیاز انسان]] به در کنار هم بودن و [[همکاری]] در اداره زندگی و [[تعاون]] در [[تولید]] [[نسل]] را تأمین میکند، و نقصی را که زن و مرد مجرد در خود [[احساس]] میکنند، به کمال تبدیل میسازد.
| |
| {{متن قرآن|هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ}}<ref>«آنها جامه شما و شما جامه آنهایید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref>.
| |
|
| |
|
| زن و مرد با در کنار هم قرار گرفتن چون لباسی یکدیگر را میپوشانند و از [[نادرستی]] و [[گناه]] [[حفظ]] میکنند و از آسیب [[هوسها]] حراست مینمایند. آنان برای یکدیگر چون لباسی هستند که در سرما و [[گرما]] مایه نگهداری آدمی است؛ و این در کنار هم قرار گرفتن اینگونه در گرم و سرد زندگی زن و مرد را پاس میدارد و به [[زندگی]] آنان [[گرما]] و [[نشاط]] میبخشد. چنانکه [[لباس]] مایه [[زینت]] و بیانگر [[شخصیت انسان]] است، [[زن]] و مرد مایه زینت و کامل کردن [[شخصیت]] یکدیگرند. و همانطور که لباس نزدیکترین [[پوشش]] به [[آدمی]] است، زن و مرد نزدیکترین پوشش برای یکدیگرند؛ نزدیک و تنگاتنگ و همدم و همراز همند و باید اینگونه همدیگر را پوشش دهند و [[نقص]] یکدیگر را جبران کنند.
| | == پرسش مستقیم == |
| مرد نقص خود را با زن، و زن نقص خود را با مرد، و هر دو با [[خانواده]] کامل میکنند. مرد در وجود خود به کمالی نیاز دارد که با زن تأمین میشود، و زن در وجود خود به کمالی نیاز دارد که با مرد تأمین میشود، و هر دو به مجموعهای نیاز دارند که فقط با خانواده تأمین میشود؛ و در این مجموعه است که زن و مرد به نیازهای [[عاطفی]]، جسمی و [[روحی]] یکدیگر پاسخ میدهند و [[بهترین]] زمینه را برای [[رشد]] و کمال یکدیگر فراهم میسازند و این مجموعه را به سمت خانواده [[صالح]] [[ابدی]] [[سیر]] میدهند.
| | # [[هدف از تشکیل خانواده چیست؟ (پرسش)]] |
| | |
| {{متن قرآن|وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ بَنِينَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ أَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ}}<ref>«و خداوند از خودتان برای شما همسرانی آفرید و برای شما از همسرانتان فرزندان و فرزندزادگانی پدید آورد و از چیزهای پاکیزه روزیتان داد؛ آیا باز هم آنان به باطل ایمان میآورند و به نعمتهای خداوند ناسپاسی میورزند؟» سوره نحل، آیه ۷۲.</ref>.
| |
| زن و شوهر بهترین [[نعمت]] برای یکدیگرند، و عدم توجه به این امر کفرانی بزرگ نسبت به [[رحمت]] شگفت [[خدا]] در [[آفرینش]] زن و مرد برای یکدیگر و قرار دادن جاذبهای لطیف میان آن دو برای استکمال دوجانبه ایشان است.
| |
| | |
| هر یک از زن و مرد در حد خود و فینفسه ناقص و محتاج طرف دیگر است، و از مجموع آن دو واحدی تام و تمام - در عین [[حفظ]] [[استقلال]] و [[شخصیت فردی]] - درست میشود. محرک آنان در میل به یکدیگر، همین [[نقص]] و احتیاج است که هریک را به سوی دیگری میکشاند، و چون بدان برسد به [[آرامش]] میرسد، زیرا هر ناقصی [[مشتاق]] کمال است، و هر محتاجی [[نیازمند]] رفع [[حاجت]] و [[فقر]] خویش است، و این همان چیزی است که در [[زن]] و مرد به عنوان یک [[موهبت]] به [[ودیعت]] نهاده شده است. [[مرد]] نیازمند به زن، و زن نیازمند به مرد است، و هر دو نیازمند به خانوادهاند<ref>تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۱۶۶.</ref>.
| |
| جاذبهای که در ذات [[انسان]] برای ایجاد [[خانواده]] نهاده شده است، جاذبهای بسیار [[قوی]] و نیرومند است، و در درون آن [[پیوند عاطفی]] و [[روحی]] زن و مرد قرار دارد که حقیقتی بالاتر و والاتر از [[جاذبه]] جنسی است. خانواده به بیان [[قرآن کریم]]، آیهای از [[آیات الهی]] و اسمی از [[اسماء الله]] است تا بستری مناسب برای گرمی و [[نشاط]]، و آرامش و [[امنیت]] در [[زندگی]] [[انسانی]] باشد. البته خانواده زمانی میتواند نقش بسترساز خود را در کمالبخشی اعضای خود به [[درستی]] ایفا کند که بر مبنای آدابی صحیح و ماندگار تشکیل شود و براساس اصولی درست و [[استوار]] اداره گردد<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص ۳۵.</ref>
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| | |
| ==پرسش مستقیم== | |
| #[[هدف از تشکیل خانواده چیست؟ (پرسش)]] | |
| {{پایان مدخل وابسته}}
| |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| | # [[پرونده: 000053.jpg|22px]] [[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[ازدواج (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب) |'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']] |
| # [[پرونده: 1100685.jpg|22px]] [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی ج۴]] | | # [[پرونده: 1100685.jpg|22px]] [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی ج۴]] |
| {{پایان منابع}} | | {{پایان منابع}} |
| خط ۵۲: |
خط ۴۰: |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:هدف از ازدواج]] | | [[رده:ازدواج]] |
| [[رده:مدخل]]
| |
