قاسطین: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


'''قاسطین''' قاسطین هرچند از ریشۀ [[قسط]] (به معنی [[عدل]]) است، امّا معنای آن ستمگرانی‌اند که با [[قسط]] و [[عدل]] مخالفند. [[قرآن]] نیز قاسطین را هیزم [[دوزخ]] شمرده است.
'''قاسطین''' کسانی‌اند که زیربار [[حکومت عدل علوی]] نرفتند و با شکستن بیعت با ایشان جنگ کردند و [[امیر المؤمنین]] با آنان جنگید. قاسطین در برابر [[ناکثین]] و [[مارقین]] بکار رفته است. اینان عمدتا [[دشمنان]] آن حضرت بودند که بر محور [[حکومت شام]] و [[امویان]] گرد آمدند و [[جنگ صفین]] را به راه انداختند. معاویه، [[عمروعاص]]، عبید اللّه بن عمر، [[عبد الرحمن بن خالد]] و ... از چهره‌های شاخص قاسطین و از سران و فرماندهان سپاه معاویه در جنگ صفین بودند.


== مقدمه ==
== مقدمه ==
در [[تاریخ]]، مراد از قاسطین کسانی‌اند که زیربار [[حکومت عدل علوی]] نرفتند و با شکستن بیعت با او [[ستیز]] کردند و [[امیر المؤمنین]] با آنان جنگید. قاسطین، عمدتا [[دشمنان]] آن حضرت بودند که بر محور [[حکومت شام]] و [[امویان]] گرد آمدند و [[جنگ صفین]] را به راه انداختند. معاویه، [[عمروعاص]]، عبید اللّه بن عمر، [[عبد الرحمن بن خالد]]، [[عبد اللّه بن عمروعاص]]، [[مروان حکم]]، [[معاویة بن خدیج]]، [[ضحاک بن قیس]]، [[بسر بن ارطاة]]، [[ابو الأعور سلمی]]، [[حبیب بن مسلمه]]، و [[شرحبیل بن سمط کندی]] از چهره‌های شاخص قاسطین و از سران و فرماندهان سپاه معاویه در جنگ صفین بودند<ref>دانشنامۀ امام علی، ج ۹ ص۱۴۳.</ref>. جنگ صفین، یکی از فتنه‌های آنان بود. [[قتل‌ها]]، [[غارت‌ها]]، [[تفرقه‌افکنی‌ها]]، [[جاسوسی‌ها]] و [[دروغ‌پراکنی‌ها]] و نیز آشفته ساختن اوضاع بر ضد [[حکومت مشروع]] امیر المؤمنین{{ع}} از جمله کارهای دیگرشان به شمار می‌رود<ref>از جمله ر. ک: «الغارات»، ثقفی، «الفتنة الکبری» طه حسین، «بحار الأنوار»، ج ۳۲، «دانشنامۀ امام علی»، ج ۹، مقالۀ قاسطین. «موسوعة الامام علی بن ابی طالب»، ج ۵ ص۲۸۹.</ref>. [[پیامبر اکرم]] به امیر المؤمنین خبر داده بود که با قاسطین و [[مارقین]] و [[ناکثین]] [[نبرد]] خواهد کرد: {{متن حدیث|ستقاتل بعدی النّاکثین و القاسطین و المارقین}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۲ ص۳۰۹، احقاق الحق، ج ۶ ص۶۰.</ref> و خود آن حضرت نیز می‌فرمود من [[مأمور]] به نبرد با این سه گروهم: {{متن حدیث|امرت بقتال النّاکثین و القاسطین و المارقین}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۲ ص۳۰۹، احقاق الحق، ج ۶ ص۶۰.</ref> و اشاره به سه [[جنگ جمل]]، [[صفین]] و [[نهروان]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۷۷.</ref>.
در [[تاریخ]]، مراد از قاسطین کسانی‌اند که زیربار [[حکومت عدل علوی]] نرفتند و با شکستن بیعت با او [[ستیز]] کردند و [[امیر المؤمنین]] با آنان جنگید. قاسطین، عمدتا [[دشمنان]] آن حضرت بودند که بر محور [[حکومت شام]] و [[امویان]] گرد آمدند و [[جنگ صفین]] را به راه انداختند. جنگ صفین، یکی از فتنه‌های آنان بود. [[قتل‌ها]]، [[غارت‌ها]]، [[تفرقه‌افکنی‌ها]]، [[جاسوسی‌ها]] و [[دروغ‌پراکنی‌ها]] و نیز آشفته ساختن اوضاع بر ضد [[حکومت مشروع]] امیر المؤمنین{{ع}} از جمله کارهای دیگرشان به شمار می‌رود<ref>از جمله ر. ک: «الغارات»، ثقفی، «الفتنة الکبری» طه حسین، «بحار الأنوار»، ج ۳۲، «دانشنامۀ امام علی»، ج ۹، مقالۀ قاسطین. «موسوعة الامام علی بن ابی طالب»، ج ۵ ص۲۸۹.</ref>. [[پیامبر اکرم]] به امیر المؤمنین خبر داده بود که با قاسطین و [[مارقین]] و [[ناکثین]] [[نبرد]] خواهد کرد: {{متن حدیث|ستقاتل بعدی النّاکثین و القاسطین و المارقین}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۲ ص۳۰۹، احقاق الحق، ج ۶ ص۶۰.</ref> و خود آن حضرت نیز می‌فرمود من [[مأمور]] به نبرد با این سه گروهم: {{متن حدیث|امرت بقتال النّاکثین و القاسطین و المارقین}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۲ ص۳۰۹، احقاق الحق، ج ۶ ص۶۰.</ref> و اشاره به سه [[جنگ جمل]]، [[صفین]] و [[نهروان]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۷۷.</ref>.


== معناشناسی ==
== معناشناسی ==
خط ۲۳: خط ۲۳:
همچنین امام در برخی از اظهاراتِ خود، [[اصحاب]] معاویه یا همان قاسطین را، [[فاسق]] خوانده است: چون به امر حکومت برخاستم، گروهی پیمان‌شکنی کردند و گروهی از [[دین]] خارج شدند و دیگرانی هم فاسق شدند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳.</ref>. قاسطین، که همان معاویه و یاران او هستند، سرسخت‌ترین [[دشمنان]] [[حکومت علوی]] بودند و برای براندازی آن، توطئه‌های بسیاری کردند که از همه مهم‌تر، جریان [[جنگ صفین]] بود که تفصیل آن خواهد آمد. این جنگ باعث کشته شدن حدود هفتاد هزار نفر از سپاه امیرالمؤمنین{{ع}} شد<ref>مسعودی، التنبیه والاشراف، ص۲۵۶.</ref> و زخمی عمیق بر پیکر [[اسلام]] نشاند و پیامدهای ناگواری برای [[جهان اسلام]] داشت که از جمله آنها پیدایی گروه خوارج و [[شهادت امیرالمؤمنین]] و به حکومت رسیدن معاویه است<ref>[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[قاسطین (مقاله)| مقاله «قاسطین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]]، ص۱۴۲.</ref>.
همچنین امام در برخی از اظهاراتِ خود، [[اصحاب]] معاویه یا همان قاسطین را، [[فاسق]] خوانده است: چون به امر حکومت برخاستم، گروهی پیمان‌شکنی کردند و گروهی از [[دین]] خارج شدند و دیگرانی هم فاسق شدند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳.</ref>. قاسطین، که همان معاویه و یاران او هستند، سرسخت‌ترین [[دشمنان]] [[حکومت علوی]] بودند و برای براندازی آن، توطئه‌های بسیاری کردند که از همه مهم‌تر، جریان [[جنگ صفین]] بود که تفصیل آن خواهد آمد. این جنگ باعث کشته شدن حدود هفتاد هزار نفر از سپاه امیرالمؤمنین{{ع}} شد<ref>مسعودی، التنبیه والاشراف، ص۲۵۶.</ref> و زخمی عمیق بر پیکر [[اسلام]] نشاند و پیامدهای ناگواری برای [[جهان اسلام]] داشت که از جمله آنها پیدایی گروه خوارج و [[شهادت امیرالمؤمنین]] و به حکومت رسیدن معاویه است<ref>[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[قاسطین (مقاله)| مقاله «قاسطین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]]، ص۱۴۲.</ref>.


قاسطین (ستم‌گران) از آغاز، [[حکومت امیرمؤمنان]] را به رسمیت نشناختند و [[جنگ]] پر حادثه و طولانی صفین را پدید آوردند. این جنگ حدود چهار ماه پس از [[واقعه جمل]] آغاز گردید<ref>المسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، ج۲، ص۳۸۶؛ ابن مزاحم، نصر، وقعة صفین، ص۱۳۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۳۵۶.</ref> و به کشته شدن شمار فراوانی از [[سپاهیان]] دو طرف انجامید. این [[نبرد]] طولانی، [[شهادت]] ۲۵ هزار نفر از [[سپاهیان امام علی]]{{ع}} و کشته شدن ۴۵ هزار تن از [[لشکریان معاویه]] را در پی داشت<ref>البلاذری، احمد، انساب الاشراف، ج۳، ص۹۸؛ المسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، ج۲، ص۴۰۵ – ۴۰۶؛ همچنین ر.ک: ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۴، ص۳۱۹.</ref> و در حالی که بیش از چند [[ساعت]] به [[پیروزی]] نهایی سپاه امام باقی نمانده بود، با [[حیله‌گری]] [[عمرو بن عاص]] و ساده‌لوحی و [[خیانت]] برخی از لشکریان امام علی{{ع}}، به سود معاویه پایان یافت و با پدید آوردن [[ماجرای حکمیت]]، خود، سرآغاز فتنه‌ای دیگر گشت<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[امام علی و مخالفان (مقاله)| مقاله «امام علی و مخالفان»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص۲۱۸.</ref>.
قاسطین (ستم‌گران) از آغاز، [[حکومت امیرمؤمنان]] را به رسمیت نشناختند و [[جنگ]] پر حادثه و طولانی صفین را پدید آوردند. این جنگ حدود چهار ماه پس از [[واقعه جمل]] آغاز گردید<ref>المسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، ج۲، ص۳۸۶؛ ابن مزاحم، نصر، وقعة صفین، ص۱۳۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۳۵۶.</ref> و به کشته شدن شمار فراوانی از سپاهیان دو طرف انجامید. این [[نبرد]] طولانی، [[شهادت]] ۲۵ هزار نفر از سپاهیان امام علی{{ع}} و کشته شدن ۴۵ هزار تن از لشکریان معاویه را در پی داشت<ref>البلاذری، احمد، انساب الاشراف، ج۳، ص۹۸؛ المسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، ج۲، ص۴۰۵ – ۴۰۶؛ همچنین ر.ک: ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۴، ص۳۱۹.</ref> و در حالی که بیش از چند [[ساعت]] به [[پیروزی]] نهایی سپاه امام باقی نمانده بود، با [[حیله‌گری]] [[عمرو بن عاص]] و ساده‌لوحی و [[خیانت]] برخی از لشکریان امام علی{{ع}}، به سود معاویه پایان یافت و با پدید آوردن [[ماجرای حکمیت]]، خود، سرآغاز فتنه‌ای دیگر گشت<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[امام علی و مخالفان (مقاله)| مقاله «امام علی و مخالفان»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص۲۱۸.</ref>.


== سران قاسطین ==
== سران قاسطین ==
۱۲۹٬۷۴۳

ویرایش