اَبدال: تفاوت میان نسخه‌ها

{{ویرایش غیرنهایی}}

<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">

: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''امام مهدی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">

: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div>

: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>

'''اَبدال''' نام تعدادی از یاران [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در عصر ظهور است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۱-۳۲.</ref>.

==مقدمه==

*سبب این‏که "[[ابدال]]" نامیده شده‌‏اند، همین است که چون یکی از [[دنیا]] رود، کسی مانند او جایش را می‌‏گیرد<ref>  طریحی، مجمع البحرین، ج ۵، ص ۳۱۹</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۱-۳۲.</ref>..

*در [[روایات اسلامی]] آمده است: ایشان گروهی از [[یاران]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در [[شام]] هستند <ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۷۶؛ شیخ مفید، الاختصاص، ص ۲۰۸؛ مسند ابی یعلی، ج ۱۲، ص ۲۷۰؛ صحیح ابن حبان، ج ۱۵، ص ۱۵۹؛ ابن ابی شیبه، کتاب المصنف، ح ۱۹۰۷۰؛ صنعانی، المصنف، ح ۲۰۷۶۹</ref> و [[هنگام ظهور]] آن حضرت، خود را به [[مکه]] رسانده با ایشان [[بیعت]] می‏‌کنند. البته در برخی [[روایات]]، "[[ابدال]]" همان [[اوصیا]] معرفی شده‏‌اند. از [[خالد بن هیثم فارسی]] [[نقل]] شده است که به [[امام رضا]]{{ع}} عرض کرد: "[[مردم]] [[اعتقاد]] دارند که بر روی [[زمین]] ابدالی هستند؛ ایشان کیانند؟» حضرت فرمود: راست می‌‏گویند. [[ابدال]] همان [[اوصیا]] هستند که [[خداوند]] سبحانه و تعالی ایشان را بدل [[پیامبران]] قرار داد؛ وقتی که [[نبوت]] با [[پیامبر اسلام]]{{صل}} به پایان رسید.

== ابدال در موعودنامه ==

*جمع بَدل یا بدیل به‌معنای [[جانشینان]] است. این تعبیر را در مورد جمعی از [[بندگان]] [[صالح]] [[خدا]] به کار می‌برند که در میان [[اولیاء]]، دارای مرتبتی مخصوص بوده‌اند، و می‌گویند: [[جهان]] از وجود آن‌ها خالی نمی‌ماند، و چون یکی از آن‌ها بمیرد، [[خداوند]] دیگری را جایگزین وی می‌سازد.

* دهخدا گفته: "[[ابدال]]، عده‌ای معدود از صلحا و [[نیکان]] و [[بندگان]] [[خالص]] خدایند که شمار آنان هفت یا هفتاد نفر است و گویند: [[زمین]] از وجود آن‌ها خالی نمی‌شود و [[جهان]] بدیشان برپا است و چون یکی از آن‌ها بمیرد، [[خدای تعالی]] دیگری را به جای او برانگیزد، این [[قوم]] بدان‌چه خدای از رازها در حرکات و منازلِ کواکب نهاده، عارفند".

*در [[وصف]] آنان آمده که آنان کسانی‌اند که دارای نیت‌های [[پاک]] و طبع سخی و خوی نیک‌اند و همواره به خیرخواهی [[مسلمانان]] بپردازند، و آنان معدن و منشأ [[برکات]] و خیرات زمین‌اند و چون یکی از آنان برود، دیگری جایگزین او گردد<ref>کنز العمال، ج ۱۲، ص ۱۸۸. </ref>. [[ابدال]] در [[روایات]] [[عامه]] از نظر عدد و نیز از حیث محل و مکان، مختلف آمده که در بعضی [[احادیث]]، سی و در برخی [[چهل]] و در برخی دیگر شصت ذکر شده، چنان‌که در بعضی از آن‌ها آمده که آنان در شام‌اند و در بعضی [[عراق]] و [[شام]] و در برخی [[یمن]] ذکر شده است<ref>همان. </ref>.

* و اما در [[روایات]] معتبره [[شیعه]] از [[ابدال]] ذکری نشده. فقط‍‌ از [[خالد بن هیثم فارسی]] که از حیث [[وثاقت]] [[مجهول الحال]] است آمده که وی از [[امام رضا|حضرت رضا]] {{ع}} پرسید: [[مردم]] بر این عقیده‌اند که در [[زمین]]، ابدالی وجود دارند، این‌ها کیانند؟ حضرت فرمود: راست می‌گویند. [[ابدال]] اوصیایند که [[خداوند]] چون [[انبیاء]] را از [[زمین]] برداشت، این‌ها را بدل آن‌ها قرار داد<ref>سفینة البحار، ماده بدل. </ref>. در مجمع البحرین آمده که [[ابدال]] قومی باشند که [[خداوند]]، [[زمین]] را به وجود آن‌ها استوار دارد و آن‌ها هفتاد نفرند. [[چهل]] تن آن‌ها در [[شام]] و سی نفر دیگر در جاهای دیگرند؛ چون یکی از آن‌ها بمیرد، فرد دیگری به جای او بیاید<ref>مجمع البحرین، ماده بدل. </ref>.

*در [[بحارالانوار]] نیز آمده است که: از [[یاران]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} در [[شام]] هستند که [[هنگام ظهور]] حضرت، خود را به [[مکه]] می‌رسانند و با آن حضرت [[بیعت]] می‌کنند<ref>بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۴۷. </ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۳</ref>.

[[أبدال]] از نظر لغت جمع بدل است و بدل به معنای جایگزین و [[جانشین]] می‌باشد. درباره اینکه [[ابدال]] چه کسانی هستند و چرا به این اسم نامیده شده‌اند و خصوصیات آنان چیست، [[روایات]] گوناگونی وارد شده است.

شخصی از [[امام رضا]]{{ع}} پرسید: [[مردم]] معتقدند که گروهی به نام [[ابدال]] بر روی [[زمین]] وجود دارند، اینها چه کسانی هستند؟ [[حضرت]] فرمود: [[ابدال]] اوصیایی هستند که وقتی [[خداوند]] [[انبیاء]] را از روی [[زمین]] برداشت، آنها را بدل و [[جانشین]] ایشان قرار داد<ref>موعود نامه: ماده ابدال.</ref>.  

[[ابدال]] گروهی شایسته‌اند که هیچ‌گاه [[دنیا]] از وجود آنها خالی نخواهد بود. تعداد ایشان هفتاد نفر است، که [[چهل]] نفر ایشان [[اهل شام]] و سی نفر آنها از جاهای دیگرند. هرگاه یکی از آنها فوت کند، شخص دیگری جایگزین او خواهد شد<ref>مجمع البحرین، ماده بدل.</ref>.  

مردی از عسقلان از جانب [[الیاس]] [[نبی]]{{ع}} پرسید: [[ابدال]] چند نفرند؟ [[حضرت]] فرمود شصت نفر که پنجاه نفر آنها از منطقه «عریش» در [[مصر]] تا کناره‌های [[فرات]] هستند، دو نفر از [[ناحیه]] «مصیصه» و یک نفر از «عسقلان» و هفت نفر هم از شهرهای دیگر؛ زمانی که یکی از آنها از [[دنیا]] برود [[خداوند]] شخص دیگری را به جای او بگمارد. [[خداوند]] [[بلاها]] را از [[مردم]] به واسطه ایشان دفع می‌کند و به واسطه ایشان [[باران]] نازل می‌کند<ref>سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۲۰ و بحار الانوار: ج ۱۳، ص ۴۰۲.</ref>.

[[حضرت]] [[الیاس]]{{ع}} یکی از [[پیامبران بنی‌اسرائیل]] است که همراه [[حضرت خضر]]{{ع}} [[آب]] حیات خورد و [[زندگی]] او طولانی گشت و تا [[قیامت]] زنده خواهد بود. [[حضرت]] [[الیاس]] و [[حضرت خضر]]{{عم}} جزو کسانی هستند که در [[غیبت کبری]] مرتباً [[خدمت]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} می‌رسند و این دو [[پیامبر الهی]] جزو [[اوتاد]] و از [[یاوران]] خاص [[امام]]{{ع}} می‌باشند. نام [[الیاس]]{{ع}} در [[قرآن]] نیز آمده است<ref>انعام / ۸۵: {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ... وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ}} (و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم... و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را (نیز)؛ آنان همه از شایستگان بودند)؛ و صافات / ۱۲۳: {{متن قرآن|وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ}} (و نیز الیاس از پیامبران بود).</ref> و طبق برخی [[روایات]] جناب [[خضر]]{{ع}} [[مأمور]] رسیدگی به امور درماندگان در خشکی است و جناب [[الیاس]]{{ع}} [[یاری]] درماندگان در دریاها را به عهده دارد، و ایشان هر سال در روز [[عرفه]] با هم [[دیدار]] می‌کنند. داستان‌هایی از [[ملاقات]] [[حضرت]] [[الیاس]] با [[مردم]] [[نقل]] شده است<ref>لغت نامه دهخدا: ماده الیاس و سفینة‌البحار: ماده قطب و موعود نامه: ص ۱۱۷.</ref>.  

کفعمی در حاشیه کتاب مصباح می‌فرماید: [[زمین]] هیچگاه از «[[قطب]]» خالی نمی‌شود، همچنین از چهار نفر «[[اوتاد]]» و [[چهل]] نفر «[[ابدال]]» و هفتاد نفر «نجیب» و سیصد و شصت نفر «[[صالح]]»، که [[قطب]] همان [[حضرت مهدی]]{{ع}} است و [[اوتاد]] کمتر از چهار نفر نمی‌باشند چون [[جهان]] بسان خیمه‌ای است که [[امام مهدی]]{{ع}} ([[قطب]]) مانند عمود و ستون آن [[خیمه]] است و آن چهار [[اوتاد]] چون طناب‌های آن خیمه‌اند (که برپایی [[خیمه]] به ستون و طناب‌های آن است) و گاهی اوقات [[اوتاد]] بیش از چهار نفر می‌شوند، [[ابدال]] بیشتر از [[چهل]] نفر و [[نجباء]] از هفتاد نفر بیشتر و [[صالحین]] از سیصد و شصت نفر فزون‌تر می‌شوند؛ و ظاهراً [[خضر]] و [[الیاس]]{{عم}} از [[اوتاد]] هستند که متصل به دایره [[قطب]] هستند. [[اوتاد]] کسانی‌اند که چشم بر هم زدنی از خدای خود غافل نمی‌شوند و از [[مال]] [[دنیا]] فقط به مقدار نیازشان می‌اندوزند و لغزش‌هایی که از [[بشر]] سر می‌زند، از آنان صادر نمی‌شود و لازم نیست که آنان [[معصوم]] بوده باشند، اما [[قطب]] که [[حضرت مهدی]]{{ع}} است باید [[معصوم]] باشد<ref>یعنی امام باید نه در گذشته و نه در حال و نه در آینده گناهی مرتکب شده باشد ولی این خصوصیت در اوتاد شرط نیست و شرایط زمان حالشان مورد نظر است.</ref>.

در [[حدیثی]] آمده که [[بهترین]] [[مردم]] کسانی‌اند که [[یاری]] [[مهدی]]{{ع}} می‌کنند و با او [[بیعت]] می‌کنند و آنان [[اهل کوفه]] و [[یمن]] و [[ابدال شام]] هستند، پیشاپیش آنان [[جبرئیل]] و در پی آنان [[میکائیل]] است... <ref>ملاحم: ص ۶۸.</ref>.

در روایتی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمود: به اهالی [[شام]] [[ناسزا]] نگویید: زیرا گروهی از [[ابدال]] در سرزمین [[شام]] هستند؛ بلکه [[ستمگران]] این منطقه را [[لعنت]] کنید<ref>سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۳۸۳.</ref>.

[[ابدال]] از [[اوتاد]] مقامشان پایین‌تر است و گاهی [[غفلت]] می‌کنند، ولی با [[یاد خدا]] آن را جبران کرده و عمداً خطایی مرتکب نمی‌شوند.

[[نجباء]] نسبت به [[ابدال]] در رتبه‌ای پایین‌تر قرار دارند؛ و [[صالحین]] پرهیزگارانی هستند [[عادل]]، که گاهی [[گناه]] هم از ایشان دیده می‌شود، [[خداوند]] در [[قرآن]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ}}<ref>«بی‌گمان پرهیزگاران چون دمدمه‌ای از شیطان به ایشان رسد (از خداوند) یاد می‌کنند و ناگاه دیده‌ور می‌شوند» سوره اعراف، آیه ۲۰۱.</ref>.  

هرگاه یک نفر از چهار [[اوتاد]] از [[دنیا]] برود، یکی از [[ابدال]] جایگزین او می‌شود و زمانی که یک نفر از [[ابدال]] کاسته شود، یکی از [[صالحین]] به جای او خواهد آمد و چون یک نفر از [[صالحین]] کم شود، یک نفر از [[مردم]] جای او را پر خواهند کرد<ref>سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۱۲۰ از سفینة البحار ماده بدل.</ref><ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]] صفحه ۵۶-۵۹.</ref>.

==پرسش مستقیم==

==منابع==

* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]

* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]

* [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].

==پانویس==

{{یادآوری پانویس}}

{{پانویس2}}

 

[[رده:مدخل]]

[[رده:اتمام لینک داخلی]]