حدیث منزلت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

۸٬۴۷۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۸: خط ۱۸:
[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.
[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.


[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.
[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس]]، [[جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.


[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.
[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.
خط ۲۵: خط ۲۵:


[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.
[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.
== راویان حدیث ==
[[حدیث منزلت]] را صحابه‌ای همچون:
# [[أمیر المؤمنین]]{{ع}}؛
# [[عبد الله بن مسعود]]؛
# [[سعد بن ابی‌وقاص]]؛
# [[عمر بن خطاب]]
# [[ابوسعید خدری]]؛
# [[براء بن عازب رامین]] و کرداری ساری؛
# [[جابر بن سمره]]؛
# [[ابوهریره]]؛
# [[زید بن ارقم]]؛
# [[انس بن مالک]]؛
# [[ابوایوب انصاری]]؛
# [[عقیل بن ابو طالب]].
# معاویه و برخی دیگر نقل کرده‌اند.
همچنین راویان [[زن]] این [[حدیث]] عبارت‌اند از:
# [[حضرت زهرا]]{{س}}؛
# [[اسماء بنت عمیس]]؛
# [[أم سلمه]].
و از راویان این حدیث در قرون مختلف نیز می‌توان به راویان زیر اشاره کرد:
# [[بخاری]]؛
# مسلم؛
# [[احمد بن حنبل]]؛
# [[ابن ماجه]]؛
# [[ترمذی]]؛
# [[نسائی]]؛
# [[ابن حبان]]؛
# [[ابوبکر بزّار]]؛
# [[ابویعلی]]؛
# [[محمد بن جریر طبری]]؛
# [[ابو القاسم طبرانی]]؛
# [[حاکم نیشابوری]]؛
# [[ابن مردویه]]؛
# [[ابونعیم اصفهانی]]؛
# [[ابوبکر خطیب بغدادی]]؛
# [[ابن عبدالبر اندلسی]]
# [[بغوی]]؛
# [[ابن عساکر]]؛
# [[فخر رازی]]؛
# [[ابن اثیر]]؛
# [[نووی]]؛
# [[ابن سید الناس]]؛
# [[ابن کثیر دمشقی]]؛
# [[خطیب بغدادی]]؛
# [[ابن حجر عسقلانی]]؛
# [[جلال الدین سیوطی]]؛
# [[ابن حجر مکی]]؛
# [[ولی الله دهلوی]].
=== تواتر حدیث ===
حدیث منزلت به اعتراف حاکم نیشابوری<ref>کفایة الطالب فی مناقب علی بن أبی طالب، ص۲۸۳.</ref>، جلال الدین سیوطی<ref>قطف الأزهار المتناثرة فی الأحادیث المتواترة، حرف الف.</ref>، صفدی<ref>الوافی بالوفیات، ج۲۱، ص۱۷۸.</ref>، [[ابن عبدالبر]]<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۳، ص۱۰۹۷.</ref>، [[مزّی]]<ref>الوافی بالوفیات، ج۲۰، ص۴۸۳.</ref> و ملّا علی [[متقی هندی]]<ref>مختصر قطف الأزهار، حرف الف.</ref> متواتر است.
متقی هندی به طرق و اسانید مختلف این حدیث را نقل کرده است<ref>کنز العمال، ج۱۳، ص۱۰۵ - ۱۹۲.</ref>.
ابن عساکر نیز این [[حدیث شریف]] را از ۲۰ نفر [[صحابی پیامبر]] نقل کرده است<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱، ص۳۰۶ - ۳۹۳.</ref>. ابن عبدالبر و [[مزی]] در اعتبار این حدیث می‌گویند: {{عربی|و هو من أثبت الآثار وأصحها}}<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۳، ص۱۰۹۷؛ تهذیب الکمال، ج۲۰، ص۴۸۳.</ref>؛ حدیث منزلت از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین احادیثی است که از [[پیامبر]] [[روایت]] شده است<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۴۸-۱۶۱.</ref>.


== دلالت حدیث ==
== دلالت حدیث ==
خط ۴۰: خط ۹۷:


[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.
[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.
== نقل‌های مختلف حدیث ==
حدیث «[[منزلت]]» به عبارت‌های مختلف در مجامع [[روایی]] وارد شده است که عبارت‌اند از:
#{{متن حدیث|قَالَ لِعَلِيٍّ أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۲۰۸؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲؛ فضائل الصحابة (نسائی)، ص۱۴؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۳.</ref>؛
#{{متن حدیث|أو مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۴۳و ۱۶۲.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>صحیح البخاری، ج۵، ص۱۲۹؛ سنن ابن ماجة، ج۱، ص۴۳، ش۱۱۵؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۰۹؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۰.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۳، ص۳۲ و ج۶۵، ص۳۶۵؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۴، ش۳۸۱۳.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَنَّكَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ‌}}.
همچنین از [[ابن عباس]] آمده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} فرمود:
#{{متن حدیث|هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} لَحْمُهُ لَحْمِي وَ دَمُهُ دَمِي، فَهُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى...}}<ref>ر.ک: مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۱؛ المعجم الکبیر، ج۱۲، ص۱۵؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۱۵۶.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَلَا تَرْضَاى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>عمدة القاری، ج۱۸، ص۴۶، ش۴۴۱۶.</ref>؛
#{{متن حدیث|عَلِيٌّ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الجامع الصغیر، ج۲، ص۱۷۸، ش۵۵۹۷؛ کنز العمال، ج۱۱، ص۶۰۳، ش۳۲۹۱۵؛ تاریخ بغداد، ج۷، ص۴۶۳، ش۴۰۲۳؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۲۲، ص۱۴۹.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَمَا تَرْضَى أَنْ تَنْزَلْ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند ابن الجعد، ص۳۰۱؛ الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۷۵.</ref>؛
#{{متن حدیث|هُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۰۷۵.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَفَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۵۸۹، ح۱۳۵۱.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَ لَمْ تَرْضَ أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۶۱۱، ش۱۴۵۴؛ الکامل (ابن عدی)، ج۵، ص۱۹۹.</ref>؛
#{{متن حدیث|إِنَّهُ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>السنن الکبری (نسائی)، ج۵، ص۱۰۸، ش۸۳۹۹؛ خصائص أمیر المؤمنین{{ع}} (نسائی)، ص۵۰.</ref>؛
#{{متن حدیث|أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۲۷۸.</ref>
#{{متن حدیث|یَا عَلِيٌّ أَ لَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند سعد بن أبی وقاص، ص۱۷۷، ش۱۰۲؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۳۹ و ۱۷۳.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۴۸-۱۶۱.</ref>


== پرسمان حدیث منزلت ==
== پرسمان حدیث منزلت ==
خط ۷۲: خط ۱۴۸:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010218.jpg|22px]] [[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلائل انتصابی بودن آن (کتاب)|'''امامت و دلائل انتصابی بودن آن''']]
# [[پرونده:IM010218.jpg|22px]] [[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']]
# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg|22px]] [[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۷۸: خط ۱۵۵:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:احادیث امامت]]
[[رده:حدیث منزلت]]
[[رده:احادیث نامدار]]
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش