سیره اخلاقی امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = سیره امام مهدی

| عنوان مدخل  = سیره امام مهدی

| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)

'''سیره اخلاقی امام مهدی {{ع}}''' عبارت است از هرگونه رفتاری که آن حضرت برای اثرگذاری بر شناخت، نگرش، اخلاق و رفتار دیگران، انجام می‌دهند. در [[دولت مهدوی]]، [[جامعه بشری]] به سمت و سوی [[بصیرت]]، معنویت، تقواگرایی و اخلاق متعالی پیش می‌رود و بسیاری از [[انحراف‌ها]]، [[فسادها]] و [[رذایل اخلاقی]]، پوچی‌ها و بی‌بندوباری‌ها از [[جامعه]] رخت برمی‌بندد.

[[صفات اخلاقی]]، [[فضایل]] و ملکاتی است که در [[نفس انسان]] [[رسوخ]] کرده و حالت ماندگار دارد. مراد از [[اخلاق]]، ملکه‌ای در نفس یا مجموعه خصلت‌های [[روحی]] و [[نفسانی]] و [[باطنی]] [[انسان]] است که منشأ صدور [[رفتار]] ظاهری و افعال خیر یا [[شر]]، بدون [[تفکر]] و [[تدبر]] می‌شود.

کاربرد سیره اخلاقی درباره [[ائمه معصوم]] {{عم}} به معنای [[شناخت]] سبک، روش و قواعد خاص رفتار [[امامان معصوم]] {{عم}} است که از جنبه‌های گوناگون [[زندگی]] آنان قابل [[استنباط]] است.

منظور از سیره تربیتی در اینجا، دست یابی به قواعد، سبک‌ها و روش‌هایی است که امام مهدی {{ع}} در عرصه‌های مختلف [[علمی]]، تربیتی، [[مدیریتی]] و غیره از خود بروز می‌دهد. پس هر [[رفتاری]] که از [[امام]] سرزده است، چه در محیط فردی و [[عبادی]] و چه در محیط [[اجتماعی]] و تربیتی به منظور اثرگذاری بر دیگران، منشأ استخراج سبک و روش کلی رفتاری ایشان قرار می‌گیرند.

بنابراین، مقصود از [[سیره تربیتی امام مهدی]] {{ع}} عبارت است از هر گونه رفتاری که آن حضرت برای اثرگذاری بر شناخت، نگرش، اخلاق و رفتار دیگران، اعم از [[مسلمانان]] و غیر مسلمانان، [[اصحاب]] و غیر اصحاب، کودک و بزرگسال و [[فرزندان]] و [[خانواده]] خود یا دیگران، در محیط [[خانه]]، [[مسجد]]، کوچه و بازار یا هر جای دیگر انجام می‌دهند. در جامعه مهدوی [[تربیت]] و [[فرهنگ]] از [[شأن]] بالاتری برخوردار است و [[اقتصاد]] و [[ثروت]]، رنگ [[حکمت]] و فرهنگ و [[قرب]] به خود می‌گیرد و توزیع عادلانه [[آگاهی‌ها]] و [[معرفت‌ها]] و مناصب اجتماعی تابع فرهنگ و زمینه ساز تربیت اجتماعی خواهد بود.

== [[سیره اخلاقی]] و [[تربیتی]] [[امام مهدی]] {{ع}} ==

در [[دولت مهدوی]]، [[جامعه بشری]] به سمت و سوی [[بصیرت]]، [[معنویت]]، تقواگرایی و [[اخلاق متعالی]] پیش می‌رود و بسیاری از [[انحراف‌ها]]، [[فسادها]] و [[رذایل اخلاقی]]، پوچی‌ها و بی‌بندوباری‌ها از [[جامعه]] رخت برمی‌بندد و بدین‌سان آسایشی را عرضه می‌دارد که [[بشر]] قرن‌ها به دنبال آن بوده است و [[آدمی]] در سایه آن به [[تکامل]] روحی و ادراکی ره می‌یابد.

در [[حکومت]] دین‌مدار و فضیلت‌پیشه مهدوی، با اینکه نعمت‌های مادی فراوان است، مفهوم [[لذت]]، نیاز، کمال و ابتهاج [[تغییر]] کرده و در راستای [[قرب]] و کمال شکل می‌گیرد. [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود: "شما را به [[قیام مهدی]] مژده می‌دهم (سه بار فرمود)، هنگامی که [[مردم]] به [[جان]] هم افتند و [[زلزله]] [[سختی]] پدید آید او [[ظهور]] خواهد کرد. [[زمین]] را از [[عدل و داد]] پر کند چونانکه از [[ظلم و جور]] پرشده باشد"<ref>{{متن حدیث|أَبْشِرُوا بِالْمَهْدِيِّ قَالَهَا ثَلَاثاً يَخْرُجُ عَلَى حِينِ اخْتِلَافٍ مِنَ النَّاسِ وَ زِلْزَالٍ شَدِيدٍ يَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً يَمْلَأُ قُلُوبَ عِبَادِهِ عِبَادَةً وَ يَسَعُهُمْ عَدْلُهُ}}؛ بحارالانوار، ج۵۳، ص۷۴.</ref>.

در پرتو تربیت مهدوی، جامعه عصر ظهور از نظر [[تکامل]] و [[بلوغ]] [[روحی]] به مدارج عالی و شایسته نائل می‌شود. [[جنگ]] و [[نزاع]] و [[کینه‌توزی]] از نابخردی و پایین بودن سطح [[فرهنگ]] [[انسانی]] سرچشمه می‌گیرد. با [[رشد]] [[تربیت]] و تکامل عقل [[کینه‌ها]] به [[محبت]] و [[دوستی]] تبدیل می‌شود، و [[روابط اجتماعی]] بر اصل انسان‌دوستی و نوع‌خواهی [[استوار]] می‌گردد، محبت در سطح [[جامعه بشری]] گسترش می‌یابد، و آرمان دیرینه [[انسان]] [[دوستان]] و [[جامعه]] شناسان یعنی گسترش دوستی به سراسر جامعه بشری تحقق می‌یابد.

[[امیرمؤمنان]] {{ع}} در این باره می‌فرماید: "چون [[قائم]] ما [[قیام]] کند، کینه‌ها از [[دل]] [[بندگان]] بیرون می‌رود"<ref>{{متن حدیث|وَ لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا... لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَادِ}}؛ الخصال، ص۶۲۶؛ تحف العقول، ص۱۱۵؛ بحار الانوار، ج۵۲، ص۳۱۶.</ref>.

 

 

ویژگی‌ها و [[منش]] [[اخلاقی]] [[امام مهدی]] {{ع}} همانند جدش رسول خدا {{صل}} است که در همه جهات [[اسوه حسنه]] و نماد [[اخلاق نیکو]] است. برخی از شباهت‌های خَلقی و خُلقی آن حضرت با جدش [[رسول الله]] {{صل}} در [[روایات]] بیان شده است.

 

همانندی ویژگی‌های اخلاقی [[حضرت مهدی]] {{ع}} با ویژگی‌های اخلاقی [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از زبان خود پیامبر اکرم {{صل}} و [[ائمه]] {{عم}} این‌گونه توصیف شده است: [[جابر بن عبد الله انصاری]] از پیامبر اکرم {{صل}} نقل کرده است که فرمود: "[[مهدی]] از [[فرزندان]] من است، نام او همنام من و کنیه او مانند کنیه من است، او از جهت خَلق ([[خلقت]] ظاهری و جسمانی) و [[خُلق]] (خصلت‌ها و صفات [[باطنی]]) شبیه‌ترین افراد به من است"<ref>{{متن حدیث|الْمَهْدِيُّ مِنْ وُلْدِي‌، اسْمُهُ اسْمِي‌، وَ كُنْيَتُهُ كُنْيَتِي، أَشْبَهُ النَّاسِ بِي خَلْقاً وَ خُلْقاً}}؛ الإمامه و التبصره من الحیره، ص۱۲۰؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۱، ص۲۸۶؛ إعلام الوری بأعلام الهدی، ص۴۲۴.</ref>.

[[احمد بن اسحاق قمی]] گوید: از [[امام عسکری]] {{ع}} شنیدم که می‌فرمود: "[[سپاس]] از آن خدایی است که مرا از [[دنیا]] [[نبرد]] تا آنکه [[جانشین]] مرا به من نشان داد، او از نظر [[آفرینش]] و [[اخلاق]] شبیه‌ترین مردم به [[رسول]] خداست. [[خدای تعالی]] او را در غیبتش [[حفظ]] فرماید، سپس او را آشکار کند و او [[زمین]] را پر از [[عدل و داد]] فرماید، هم چنانکه مملوّ از [[جور]] و [[ستم]] شده باشد"<ref>{{متن حدیث|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يُخْرِجْنِي مِنَ الدُّنْيَا حَتَّى أَرَانِيَ الْخَلَفَ مِنْ بَعْدِي ما أَشْبَهَ النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ {{صل}} خَلْقاً وَ خُلُقاً يَحْفَظُهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِي غَيْبَتِهِ وَ يُظْهِرُهُ فَيَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً}}؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۴۰۸؛ کفایه الأثر فی النص علی الأئمه الإثنی عشر، ص۲۹۵.</ref>.

[[امیرمؤمنان]] {{ع}} به فرزندش [[امام حسین]] {{ع}} نگاه کرد و فرمود: "این فرزندم [[سرور]] و آقاست چنانکه [[رسول خدا]] {{صل}} او را این گونه نام‌گذاری کرده است و به زودی از [[نسل]] او مردی که همنام [[پیامبر]] شما است متولد خواهد شد که در صورت و [[سیرت]] شبیه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} است"<ref>{{متن حدیث|نَظَرَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيٌّ {{ع}} إِلَى الْحُسَيْنِ {{ع}} فَقَالَ إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ كَمَا سَمَّاهُ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} سَيِّداً وَ سَيُخْرِجُ اللَّهُ مِنْ صُلْبِهِ رَجُلًا بِاسْمِ نَبِيِّكُمْ يُشْبِهُهُ فِي الْخَلْقِ وَ الْخُلُقِ}}؛ الغیبه، نعمانی، ص۲۱۴. در نقل شیخ طوسی این گونه آمده است: {{متن حدیث|فيشبهه في الخَلقِ و الخُلقِ}}؛ «پس در صورت و سیرت، شبیه پیامبر {{صل}} است». الغیبه، طوسی، ص۱۹۰.</ref>.

در [[روایات]] دیگر نیز آمده است: {{متن حدیث|أَشْبَهُ النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ‌}}<ref>الملاحم و الفتن فی ظهور الغائب المنتظر {{ع}}، ص۱۴۸.</ref>؛ «شبیه‌ترین [[مردم]] به رسول خدا {{صل}} در سیرت و صورت و [[زیبایی]] و [[جمال]] است»<ref>[[قنبر علی صمدی|صمدی، قنبرعلی]]، [[سیره امام مهدی در عصر ظهور (کتاب)|سیره امام مهدی در عصر ظهور]]، ص ۶۵.</ref>.

# [[پرونده:152236.jpg|22px]] [[قنبر علی صمدی|صمدی، قنبرعلی]]، [[سیره امام مهدی در عصر ظهور (کتاب)|'''سیره امام مهدی در عصر ظهور''']]

[[رده:سیره امام مهدی]]

[[رده:سیره اخلاقی]]