پلیدی در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۳۴۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۴
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==))
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[پلیدی]]''' است. "'''[[پلیدی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = پلیدی
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[پلیدی در لغت]] - [[پلیدی در قرآن]] - [[پلیدی در حدیث]] - [[پلیدی در فقه سیاسی]] </div>
| عنوان مدخل = [[پلیدی]]
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| مداخل مرتبط = [[پلیدی در لغت]] - [[پلیدی در قرآن]] - [[پلیدی در حدیث]] - [[پلیدی در فقه سیاسی]]  
| پرسش مرتبط  =  
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
معنای اصلی {{متن قرآن|الرِّجْس}} یعنی هر چیزی که نامناسب و نالایق با شیء دیگر است. در [[امور مادی]]، این معنا هر آنچه [[طبیعت]] [[انسان]] از آن متنفر است را در بر می‌گیرد؛ مانند قاذورات، نجاسات، امور متعفن و چندش‌آور. به همین قرینه، در [[امور معنوی]] نیز هر آنچه که با [[فطرت]] [[حنیف]] [[انسانی]] ناسازگار باشد را [[رجس]] می‌نامند؛ از قبیل [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[گناه]] و همه زشتی‌های [[اخلاقی]] و [[اعتقادی]]. در یک [[کلام]]، خروج از عدم تناسب با امری در امور مادی و [[معنوی]] رجس نامیده می‌شود<ref>لسان العرب (ط. دارالفکر للطباعة والنشر و التوزیع- دار صادر، ۱۴۱۴ ه. ق.)، ج۶، ص۹۵.</ref>.
معنای اصلی {{متن قرآن|الرِّجْس}} یعنی هر چیزی که نامناسب و نالایق با شیء دیگر است. در [[امور مادی]]، این معنا هر آنچه [[طبیعت]] [[انسان]] از آن متنفر است را در بر می‌گیرد؛ مانند قاذورات، نجاسات، امور متعفن و چندش‌آور. به همین قرینه، در [[امور معنوی]] نیز هر آنچه که با [[فطرت]] [[حنیف]] [[انسانی]] ناسازگار باشد را [[رجس]] می‌نامند؛ از قبیل [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[گناه]] و همه زشتی‌های [[اخلاقی]] و [[اعتقادی]]. در یک [[کلام]]، خروج از عدم تناسب با امری در امور مادی و [[معنوی]] رجس نامیده می‌شود<ref>لسان العرب (ط. دارالفکر للطباعة والنشر و التوزیع- دار صادر، ۱۴۱۴ .ق)، ج۶، ص۹۵.</ref>.
نتیجه آنکه: اگر رجس درباره انسان و امور معنوی به کار رود، به معنای هر عملی است که انسان را از [[فطرت انسانی]] و [[صراط مستقیم]] [[هدایت الهی]] خارج کند و در نتیجه، [[ایمان]] و عمل شخص، مخلوط با شرک و کفر شود.
نتیجه آنکه: اگر رجس درباره انسان و امور معنوی به کار رود، به معنای هر عملی است که انسان را از [[فطرت انسانی]] و [[صراط مستقیم]] [[هدایت الهی]] خارج کند و در نتیجه، [[ایمان]] و عمل شخص، مخلوط با شرک و کفر شود.


نکته دیگر آنکه: رجس، خواه در [[افکار]] و [[اعتقادات]] یا [[اخلاق]] و صفات [[باطنی]] باشد، یا در [[اعمال]] و [[افعال]] ظاهری، همگی مصداق خروج از [[اعتدال]] [[فطری]] است؛ که عناوین گوناگون به آن اطلاق شده<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۴، ص۵۹.</ref>. به بیان دیگر، رجس هیأتی در [[نفس انسان]] است که [[دل]] را به سوی اعتقادات و اعمال [[باطل]] سوق می‌دهد. در امور مادی نیز، رجس یعنی آن [[پلیدی]] ظاهری که انسان از آن [[نفرت]] دارد. بنابراین، رجس، خواه [[اعتقاد]] باطل باشد یا عمل [[زشت]]، در هر صورت، امری [[پلید]] است که صاحب خود را به سوی اعتقادات باطل و یا [[اعمال زشت]] سوق می‌دهد<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ه.)، ج۱۶، ص۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۶ ص ۸۹.</ref>
نکته دیگر آنکه: رجس، خواه در [[افکار]] و [[اعتقادات]] یا [[اخلاق]] و صفات [[باطنی]] باشد، یا در [[اعمال]] و [[افعال]] ظاهری، همگی مصداق خروج از [[اعتدال]] [[فطری]] است؛ که عناوین گوناگون به آن اطلاق شده<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۴، ص۵۹.</ref>. به بیان دیگر، رجس هیأتی در [[نفس انسان]] است که [[دل]] را به سوی اعتقادات و اعمال [[باطل]] سوق می‌دهد. در امور مادی نیز، رجس یعنی آن [[پلیدی]] ظاهری که انسان از آن [[نفرت]] دارد. بنابراین، رجس، خواه [[اعتقاد]] باطل باشد یا عمل [[زشت]]، در هر صورت، امری [[پلید]] است که صاحب خود را به سوی اعتقادات باطل و یا [[اعمال زشت]] سوق می‌دهد<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ﻫ.ق)، ج۱۶، ص۳۳۰.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۶ ص ۸۹.</ref>


== جستارهای وابسته ==
==از منظر لغت‌شناسان==
لغت‌شناسان «رجس» را به معانی متعددی معنا کرده‌اند. «[[خلیل بن احمد]]» (م ۱۷۰ق) آن را به معنای شیئی [[پلید]]، [[عذاب]] و [[وسوسه]] [[شیطان]] دانسته است<ref>خلیل بن احمد، العین، ج۶، ص۵۲.</ref>. «[[راغب]]» آن را به معنای شیئی پلید، [[شرک]] و [[نفاق]] دانسته است<ref>حسین بن محمد راغب، مفردات الفاظ القرآن، ج۱، ص۳۴۲.</ref>. «ابن منظور» آن را به معنای [[پلیدی]]، [[نجس]]، [[حرام]]، کار [[قبیح]] و پلید، [[لعنت]] و [[کفر]] دانسته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۶، ص۹۵.</ref>. طریحی با استناد به [[آیات]] و [[روایات]]، «رجس» را به معانی متعددی استعمال کرده است، مانند: لعنت، عذاب، کفر، نجس، [[اعمال زشت]]، [[گناه]]، [[وسوسه]] [[شیطان]]، [[حرام]]<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۴، ص۷۳ - ۷۵.</ref> و «قرشی» آن را به معنای هر کار تنفرآمیز دانسته است<ref>سید علی اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۵۵.</ref>.<ref>[[غلامحسین زینلی|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)|آیه اولی الامر]]، ص ۱۳۸.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]]، [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶''']]
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]]، [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶''']]
# [[پرونده:IM010753.jpg|22px]] [[غلامحسین زینلی|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)|'''آیه اولی الامر''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۲۱: خط ۲۵:


[[رده:پلیدی]]
[[رده:پلیدی]]
[[رده:مدخل]]
۸۰٬۳۷۲

ویرایش