امامت‌پدیا

بحث:معاد: تفاوت میان نسخه‌ها

مدخل بحث

بحث:معاد (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۶

۲٬۹۳۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
==گردآوری و دسته‌بندی==
{{مدخل وابسته}}
===کلیات===
# [[آخرت]]
# [[ویژگی‌های آخرت]]
# [[ویژگی‌های اهل آخرت]]
# [[آثار آبادانی آخرت]]
====اثبات معاد====
=====نخست: دلیل عقلی=====
# [[دلیل تجرد روح]]
# [[دلیل تکامل انسان]]
# [[دلیل حرکت]]
# [[دلیل حقیقت]]
# [[دلیل حکمت]]
# [[دلیل عدالت]]
# [[فطرت جاودان طلبی ]]
# [[برهان ربوبیت]]
# [[برهان جزاء ]]
# [[برهان رحمت]]
# [[شبهه امکان ذاتی معاد]]
# [[شبهه امکان وقوعی معاد]]
=====دوم: دلیل نقلی=====
====فواید و آثار معاد====
# عدم فنای انسان
# رسیدن به جزای اعمال
# تحقق وعدهها و وعیدهای الهی
# تحقق عدل الهی
====[[باور به معاد]] ([[ایمان به آخرت]])====
=====ضرورت باور به معاد=====
=====آثار و اسباب باور به معاد=====
# [[آثار باور به معاد]]
======نخست: آثار عام======
# جلب شدن رزق و روزی
# هدایت شدن انسان
======دوم: آثار خاص======
* '''آثار در دنیا''':
* '''آثار فردی''':
# آثار فکری اعتقادی
# آثار رفتاری (اخلاقی و تربیتی)
# آثار روحی و روانی
* '''آثار اجتماعی''':
* '''آثار در آخرت''':
# [[جلب غفران الهی]]
# [[داخل شدن در بهشت]]
# [[آسان شدن مرگ]]
# [[کسب ثواب]]
# [[نجات یافتن انسان]]
=====التزام به معاد=====
# ضرورت التزام به معاد
# آثار التزام به معاد
* '''اهتمام به آخرت''':
# گستره اهتمام به آخرت
# آثار اهتمام به آخرت
=====مراحل معاد=====
# [[مرگ]]
# [[برزخ]]
# [[قیامت]]
===فصل اول: مرگ (موت)===
====کلیات====
# [[آرزوی مرگ]]
# [[آمادگی برای مرگ]]
# [[گونه‌های مرگ]]
# [[یادکرد مرگ]]
# [[عمومیت مرگ]]
# [[مرگ فجائی]]
# [[مرگ مؤمن]]
# [[مرگ کافر]]
====نخست: حقیقت مرگ (معناشناسی)====
====دوم: اقسام مرگ====
=====به لحاظ تعلق به موجودات=====
======مرگ انسان======
* '''مرگ انبیا''':
* '''مرگ امامان'''
* '''مرگ مؤمنان'''
* '''مرگ کافران'''
* '''مرگ ستمکاران'''
* '''مرگ گنهکاران'''
======مرگ غیر انسان======
* '''مرگ فرشتگان'''
* '''مرگ اجنه'''
* '''مرگ حیوانات'''
* '''مرگ گیاهان'''
=====به لحاظ تعلق آن به نفس و بدن=====
* '''مرگ بدن'''
* '''مرگ نفس'''
=====به لحاظ جنس=====
* '''مرگ طبیعی'''
* '''مرگ به سیف'''
=====به لحاظ سختی و آسانی=====
* '''مرگ آسان'''
* '''مرگ سخت'''
=====به لحاظ طبیعت و اخترام=====
* '''مرگ طبیعی'''
* '''مرگ اخترامی'''
=====به لحاظ اختیار و عدم اختیار=====
* '''مرگ اختیاری'''
* '''مرگ غیر اختیاری'''
====سوم: زمان مرگ====
====چهارم: احتضار====
# [[عوامل آسان‌سازی مرگ]]
# [[عوامل سختی مرگ]]
# [[مشاهدات هنگام موت]]
# [[ملک الموت]]
====پنجم: سكرات مرگ====
=====کیفیت سکرات=====
=====شدت سکرات=====
=====کاهش سکرات=====
# عدم وابستگی به دنیا و شهوات
# انفاق مال
# پرهیز از گناه
# صله رحم
# نیکی به والدین
# روزه روز آخر ماه رجب
# انتقال محتضر به مصلی
# قرائت سوره‌های یاسین و صافات نزد محتضر
====ششم: قبض روح====
=====کیفیت قبض روح=====
# قبض روح انبیا
# قبض روح امامان
# قبض روح مومنان
# قبض روح کافران
# قبض روح حیوانات
=====عوامل قبض روح=====
======خدای متعال======
======فرشتگان الهی======
# عزرائیل
# سابحات
# ناشتات (قبض کننده روح مومنان عادی)
# نازعات (قبض کننده روح کفار)
# سابقات
=====شدت و آسانی قبض روح=====
# شدت قبض روح
# آسانی قبض روح
====هفتم: آداب و مراسم میت====
=====[[تغسیل]]=====
=====[[تشییع]]=====
=====[[تدفین]]=====
=====[[تلقین]]=====
====هشتم: انتقال روح====
=====[[وادی السلام]]=====
=====[[وادی برهوت]]=====
=====[[شبهه تناسخ]]=====
======به لحاظ سیر صعودی و نزولی======
* '''تناسخ صعودی'''
* '''تناسخ نزولی''':
# رسخ
# فسخ
# مسخ
# نسخ (تناسخ)
======به لحاظ نسخ نفوس زکیه و ردیه======
# تناسخ نفوس زکیه
# تناسخ نفوس ردیه
======بدون لحاظ======
# تناسخ مطلق
# رجوع روح به جسد جدید
===فصل دوم: برزخ (قبر)===
====نخست: حقیقت قبر و برزخ (معناشناسی)====
====دوم: اثبات برزخ ====
====سوم: اقسام برزخ ====
====چهارم: احوال قبر و برزخ====
=====شب اول قبر=====
=====سؤال قبر=====
* '''به لحاظ مسؤول عنه''':
# سؤال از اصول دین
# سؤال از بدن
# سؤال از جوانی
# سؤال از عمر
# سؤال از عمل
# سؤال از فروع دین
# سؤال از مال
# سؤال از ولایت
* '''به لحاظ مسؤول''':
# سؤال از جن
# سؤال قبر کافر
# سؤال قبر مومن
# سؤال قبر مستضعف
* '''به لحاظ سائل''':
# بشیر و مبشر
# نکیر و منکر
* '''به لحاظ تکلیف مسؤول عنه''':
# سؤال قبر غیر مکلف
# سؤال قبر مکلف
# سؤال قبر ائمه
# سؤال قبر انبیا
====حیات برزخی====
=====کیفیت حیات برزخی=====
=====ویژگی‌های حیات برزخی=====
=====پاداش و کیفر برزخی (لذت و الم)=====
======پاداش برزخی======
# روضة من ریاض الجنة
* '''کیفیت پاداش''':
# پاداش قبر اولیای الهی
# پاداش قبر مؤمنان و صالحان
* '''نوع پاداش''':
# سعه قبر
# انس در قبر
# زیارت اولیای الهی
======کیفر برزخی (عذاب قبر)======
# حفرة من حفر النار
* '''کیفیت عذاب''':
# عذاب قبر فاسق
# عذاب قبر کافر
# عذاب قبر مومن
* '''نوع عذاب''':
# ضیق قبر
# فشار قبر (قبر کافر و قبر مومن)
# وحشت قبر
=====اختیار در برزخ=====
=====شفاعت در برزخ=====
=====تکامل در برزخ=====
=====ارتباط اهل برزخ با اهل دنیا=====
===فصل سوم: روز قیامت===
# [[اشراط الساعه]]
# [[اشراط صغری]]
# [[اشراط کبری]]
====اسم روز قیامت====
====احوال قیامت====
=====[[حشر]]=====
=====[[نفخ صور]]=====
# [[نشر]] (بعث من فی القبور)
# [[حساب]] و [[کتاب]] (میزان)
# [[مرصاد]]
# [[صراط]]
# [[اعراف]]
====اهوال قیامت====
# [[صراط]]
# [[پل‌های صراط]]
# [[شعار مسلمین بر صراط]]
# [[عوامل ثبات قدم بر صراط]]
# [[حرکت بر صراط]]
===فصل چهارم: ثواب و عقاب===
====ثواب اخروی (بهشت)====
# [[گنج‌های بهشت]]
# [[ابواب بهشت]]
====عذاب اخروی (دوزخ)====
# [[آسان‌ترین عذاب]]
# [[آتش جهنم]]
# [[آخرین خروج از دوزخ]]
# [[احاطه دوزخ]]
# [[کیفرهای دوزخ]]
# [[احباط و تکفیر]]
# [[اصحاب دوزخ]]
# [[اعراف]]
# [[انتقال روح]]
# [[اهل آخرت]]
# [[اهل اعراف]]
# [[اهل بهشت]]
# [[اهل دوزخ]]
# [[اهوال روز قیامت]]
# [[اهوال قیامت]]
# [[ایمان به معاد]]
# [[برزخ]]
# [[بعث من فی القبو ]]
# [[بعث من فی القبور]] و [[نشور]]
# [[بهای بهشت]]
# [[بهشت محفوف به مکاره]]
# [[بهشت]]
# [[بهشت]] و [[جهنم]]
# [[بیشترین عذاب]]
# [[تجارت اخروی]]
# [[تجسم اعمال]]
# [[تشویق به یادکرد آخرت]]
# [[تشییع جنازه]]
# [[تکفیر]]
# [[ثواب زیارت قبر پیامبر]]
# [[ثواب زیارت قبور اهل بیت]]
# [[ثواب و عقاب]]
# [[ثواب]] و [[عقاب]]
# [[جزاء]]
# [[جنت]]
# [[حساب و کتاب]]
# [[حساب]]
# [[حشر]]
# [[حوض]]
# [[حیات برزخی]]
# [[خارجان از دوزخ]]
# [[خالدان در دوزخ]]
# [[خلود]]
# [[دار بقا]]
# [[دار جزا]]
# [[دار حق]]
# [[دار محفوف به مکاره]]
# [[درجات بهشت]]
# [[درهای جهنم]]
# [[درکات جهنم]]
# [[دسته‌بندی مردم در حساب]]
# [[دفن میت]]
# [[دو منزل آخرت]]
# [[دوزخ]]
# [[رابطه دنب با آخرت]]
# [[رابطه عمل و جزا]]
# [[روح]] و [[نفس]]
# [[روز قیامت]]
# [[روضه بهشتی]]
# [[زمهریر]]
# [[زیارت امام حسن]]
# [[زیارت امام حسین]]
# [[زیارت امام رضا]]
# [[زیارت قبر پیامبر]]
# [[زیارت قبور اهل بیت]]
# [[زیارت قبور مؤمنین]]
# [[زیارت قبور]]
# [[سؤال قبر]]
# [[سرنوشت مستضعفان]]
# [[سرنوشت کودکان]]
# [[سزاوارترین مردم به شفاعت]]
# [[سلام بر پیامبر]]
# [[سوال قبر]]
# [[سکرات مرگ]]
# [[سیر جبال]]
# [[شاهدان اعمال]]
# [[شراب اهل دوزخ]]
# [[شروط شفاعت]]
# [[شفاعت زائر پیامبر]]
# [[شفاعت پیامبر برای اهل کبائر]]
# [[شفاعت پیامبر خاتم]]
# [[شفاعت]]
# [[شمول بهشت]]
# [[شهادت شاهدان]]
# [[صحیفه اعمال]]
# [[صفه اهل بهشت]]
# [[ضیق قبر]]
# [[طعام اهل دوزخ]]
# [[عذاب قبر]]
# [[عرضه اعمال]] و [[حساب]] و [[میزان]]
# [[عظمت نعمت بهشت]]
# [[عوامل آسانی حساب]]
# [[عوامل تخریب آخرت]]
# [[عوامل دخول بهشت]]
# [[عوامل فراموشی آخرت]]
# [[عوامل یادآوری آخرت]]
# [[عپامل آبادانی آخرت]]
# [[فروش آخرت به متاع دنیا]]
# [[فشار قبر]]
# [[فناء]]
# [[قبر]]
# [[قبض روح]]
# [[قیامت]]
# [[ما ینفع فی القبر]]
# [[متقین در قیامت]]
# [[مجرمون در قیامت]]
# [[محاسبه اعمال]]
# [[محرومیت از شفاعت]]
# [[محشر]]
# [[مد ارض]]
# [[مدح]] و [[ذم]]
# [[مرصاد]]
# [[معاد]]
# [[ممنوعیت بهشت]]
# [[منازل قیامت]]
# [[موافات]]
# [[مواقف روز قیامت]] و [[حشر]]
# [[مواقف قیامت]]
# [[میزان]]
# [[نام‌های آخرت]]
# [[نام‌های بهشت]]
# [[نام‌های جهنم]]
# [[نام‌های روز قیامت]]
# [[نخستین منزل آخرت]]
# [[نخستین واردان به دوزخ]]
# [[نخستین واردان بهشت]]
# [[نزدیکی روز قیامت]]
# [[نشر]] و [[بعث]]
# [[نعمت‌های بهشتی]]
# [[نفخ صور]]
# [[نفخه قیام]]
# [[نفقه بنای بهشت]]
# [[نور مؤمنین در قیامت]]
# [[نکیر و منکر]]
# [[نیازمندی به شفاعت]]
# [[واردان به دوزخ]]
# [[وجوب بهشت]]
# [[ورود به بهشت بدون حساب]]
# [[ورود به دوزخ بدون حساب]]
# [[وعد]]
# [[وعید]]
# [[ویژگی‌های جهنم]]
# [[پاداش برخی کافران در دوزخ]]
# [[پایین‌ترین منازل بهشت]]
# [[کتاب اعمال]]
# [[گونه‌های شافعان]]
{{پایان مدخل وابسته}}
==دانشنامه قرآن و حدیث==
{{مدخل وابسته}}
*آخرت، در لغت
*آخرت، در قرآن و حدیث
#آخرت در مقایسه با [[دنیا]]
#ویژگی‌های آخرت
##قرارگاه
## [[خانه]] همیشگی
##خانه [[زندگی حقیقی]]
## [[حاکمیت مطلق]] [[حق]]
## [[شهود حقایق غیبی]]
##خانه [[پاداش]] [[کردار نیک]] و بد
## [[دشواری]] راه
##کامیابی شایستگان
##احاطه آخرت بر دنیا
#اهتمام به آباد ساختن خانه آخرت
*فصل یکم: آخرت‌شناسی
#نام‌گذاری آخرت
#نخستین منزلگاه آخرت
#مقایسه میان آخرت و دنیا
#ویژگی‌های آخرت
#سرای ماندن
#سرای ماندگاری
#سرای زندگیِ [[حقیقی]]
#سرای [[حق]]
#سرای [[بیداری]]
#سرای [[یقین]]
#سرای سزا
#سرای محصور در [[ناملایمات]]
#سرایی که احوال آن، تابع [[شایستگی]] است
#سرای [[محیط]] بر دنیا
*فصل دوم: اهتمام به آخرت
# [[تشویق]] به [[آخرت‌گرایی]]
# [[فرزند]] آخرت باشید
#ویژگی‌های آخرت گرایان
#زنهاردهی از بی‌توجّهی به آخرت
#اندازه پرداختن به آخرت
#ویژگی‌های طالبان آخرت
##رغبت
##شیفتگی
## [[آمادگی]]
## [[کوشش]] و [[تلاش]]
##عمل
##توشه برگرفتن
#آثار اهمّیت دادن به آخرت
*فصل سوم: یاد آخرت
#تشویق به [[یادآوری]] آخرت
#عوامل یادآوری آخرت
#عوامل از یاد بردن آخرت
## [[آرزوی دراز]]
## [[دارایی]] بسیار
## [[آزمندی]] به دنیا
## [[همنشینی]] با گنه پیشگان
##گوش سپردن به آلات [[لهو و لعب]]
#آثار یاد کردن آخرت
#آثار از یاد بردنِ آخرت
*فصل چهارم: آباد کردن آخرت
#تشویق به کِشتن و آباد کردن آخرت
# [[برکات]] آباد کردن آخرت
#آنچه آخرت را آباد می‌‌کند
#آنچه آخرت را ویران می‌‌کند
*فصل پنجم: سودای آخرت
#تشویق به سودای آخرت
#معنای سوداگری آخرت
#زنهاردهی از سودا کردنِ آخرت به دنیا
# [[نکوهش]] آنکه آخرتش را به دنیای دیگران بفروش
{{پایان مدخل وابسته}}
==کلیدواژکان اصلی==
{{مدخل وابسته}}
# [[آخرت]]
# [[احباط و تکفیر]]
# [[احباط]]
# [[احتضار]]
# [[احوال برزخ]]
# [[احوال قیامت]]
# [[اشراط الساعة]]
# [[اعراف]]
# [[انتقال روح]]
# [[اهوال قیامت]]
# [[برزخ]]
# [[بهشت]] و [[جهنم]]
# [[تجسم اعمال]]
# [[تکفیر]]
# [[ثواب و عقاب]]
# [[ثواب]] و [[عقاب]]
# [[جزاء]]
# [[جنت]]
# [[حساب و کتاب]]
# [[حشر]]
# [[حیات برزخی]]
# [[خلود]]
# [[روز قیامت]]
# [[زمهریر]]
# [[سوال قبر]]
# [[سکرات مرگ]]
# [[شاهدان اعمال]]
# [[شفاعت]]
# [[صحیفه اعمال]]
# [[صراط]]
# [[ضیق قبر]]
# [[عذاب قبر]]
# [[فشار قبر]]
# [[فناء]]
# [[قبر]]
# [[قبض روح]]
# [[قیامت]]
# [[مدح]] و [[ذم]]
# [[مرصاد]]
# [[مرگ]]
# [[معاد]]
# [[منازل قیامت]]
# [[موافات]]
# [[میزان]]
# [[نشر]] و [[بعث]]
# [[نفخ صور]]
# [[نکیر و منکر]]
# [[وعد]]
# [[وعید]]
{{پایان مدخل وابسته}}
==موسوعة الأحاديث العلوية==
{{مدخل وابسته}}
===فارسی===
# [[اجل]]
# [[موت]]
# [[قبر]]
# [[برزخ]]
# [[تناسخ]]
# [[بعث]]
# [[نشور]]
# [[قیام الساعه]]
# [[اهوال روز قیامت]]
# [[احوال روز قیامت]]
# [[حشر]]
# [[حساب]]
# [[میزان]]
# [[ثواب]]
# [[عقاب]]
# [[عذاب در دنیا]]
# [[عذاب در آخرت]]
# [[شفاعت]]
# [[بهشت]]
# [[دوزخ]]
#[[درخت طوبی]]
# [[حورالعین]]
# [[میوه‌های بهشتی]]
# [[شجره خبیثه]]
===عربی===
# الأجل
# الموت
# القبر
# البرزخ
# التناسخ
# البعث
# النشور
# قيام الساعة
# أهوال يوم القيامة
# أحوال يوم القيامة
# الحشر و من كان يحشر مع علي{{ع}}
# الحساب
# الميزان
# الثواب
# العقاب
# العذاب في الدنيا
# العذاب في الآخرة
# الشفاعة
# الجنة
# النار
# صفة أهل الجنة في الدنيا و الآخرة
# صفة أهل النار في الدنيا و الآخرة
# صفة ما في الجنة و النار
# شجرة طوبی
# حورالعين
# الفواكه
# طعام أهلهما
# الشجرة الخبيثة
{{پایان مدخل وابسته}}
==ح نبوی ج۲==
{{مدخل وابسته}}
===فارسی===
# [[ایمان به معاد]]
# [[آخرت]]
# [[نام‌های آخرت]]
# [[رابطه دنب با آخرت]]
# [[ویژگی‌های آخرت]]
# [[دار بقا]]
# [[دار حق]]
# [[دار جزا]]
# [[دار محفوف به مکاره]]
# [[اهتمام به آخرت]]
# [[اهل آخرت]]
# [[ویژگی‌های اهل آخرت]]
# [[گستره اهتمام به آخرت]]
# [[آثار اهتمام به آخرت]]
# [[تشویق به یادکرد آخرت]]
# [[عوامل یادآوری آخرت]]
# [[عوامل فراموشی آخرت]]
# [[آرزوهای دراز]]
# [[کثرت مال]]
# [[آثار آبادانی آخرت]]
# [[عپامل آبادانی آخرت]]
# [[عوامل تخریب آخرت]]
# [[تجارت اخروی]]
# [[فروش آخرت به متاع دنیا]]
# [[مرگ]]
# [[عمومیت مرگ]]
# [[ملک الموت]]
# [[گونه‌های مرگ]]
# [[موت مؤمن]]
# [[مرگ کافر]]
# [[یادکرد مرگ]]
# [[آمادگی برای مرگ]]
# [[آرزوی مرگ]]
# [[عوامل سختی مرگ]]
# [[عوامل آسان‌سازی مرگ]]
# [[مشاهدات هنگام موت]]
# [[موت فجائی]]
# [[تشییع جنازه]]
# [[آداب تشییع]]
# [[دفن میت]]
# [[قبر]]
# [[نخستین منزل آخرت]]
# [[سؤال قبر]]
# [[عذاب قبر]]
# [[ما ینفع فی القبر]]
# [[زیارت قبور]]
# [[زیارت قبر پیامبر]]
# [[ثواب زیارت قبر پیامبر]]
# [[سلام بر پیامبر]]
# [[شفاعت زائر پیامبر]]
# [[زیارت قبور اهل بیت]]
# [[ثواب زیارت قبور اهل بیت]]
# [[زیارت امام حسن]]
# [[زیارت امام حسین]]
# [[زیارت امام رضا]]
# [[زیارت قبور مؤمنین]]
# [[بعث من فی القبو ]]
# [[نام‌های روز قیامت]]
# [[نزدیکی روز قیامت]]
# [[اشراط الساعه]]
# [[سیر جبال]]
# [[مد ارض]]
# [[نفخه قیام]]
# [[محشر]]
# [[متقین در قیامت]]
# [[نور مؤمنین در قیامت]]
# [[مجرمون در قیامت]]
# [[مواقف قیامت]]
# [[صراط]]
# [[پل‌های صراط]]
# [[حرکت بر صراط]]
# [[عوامل ثبات قدم بر صراط]]
# [[شعار مسلمین بر صراط]]
# [[حساب]]
# [[رابطه عمل و جزا]]
# [[تجسم اعمال]]
# [[کتاب اعمال]]
# [[محاسبه اعمال]]
# [[شهادت شاهدان]]
# [[دسته‌بندی مردم در حساب]]
# [[عوامل آسانی حساب]]
# [[ورود به بهشت بدون حساب]]
# [[ورود به دوزخ بدون حساب]]
# [[شفاعت]]
# [[گونه‌های شافعان]]
# [[شفاعت پیامبر خاتم]]
# [[شروط شفاعت]]
# [[نیازمندی به شفاعت]]
# [[شفاعت پیامبر برای اهل کبائر]]
# [[محرومیت از شفاعت]]
# [[سزاوارترین مردم به شفاعت]]
# [[بهشت]]
# [[عظمت نعمت بهشت]]
# [[بهای بهشت]]
# [[عوامل دخول بهشت]]
# [[بهشت محفوف به مکاره]]
# [[وجوب بهشت]]
# [[ممنوعیت بهشت]]
# [[ابواب بهشت]]
# [[درجات بهشت]]
# [[پایین‌ترین منازل بهشت]]
# [[نفقه بنای بهشت]]
# [[نخستین واردان بهشت]]
# [[اهل بهشت]]
# [[صفه اهل بهشت]]
# [[شمول بهشت]]
# [[گنج‌های بهشت]]
# [[روضه بهشتی]]
# [[آتش جهنم]]
# [[ویژگی‌های جهنم]]
# [[طعام اهل دوزخ]]
# [[شراب اهل دوزخ]]
# [[درهای جهنم]]
# [[اصحاب دوزخ]]
# [[نخستین واردان به دوزخ]]
# [[آسان‌ترین عذاب]]
# [[بیشترین عذاب]]
# [[واردان به دوزخ]]
# [[خالدان در دوزخ]]
# [[خارجان از دوزخ]]
# [[آخرین خروج از دوزخ]]
# [[دو منزل آخرت]]
# [[احاطه دوزخ]]
# [[پاداش برخی کافران در دوزخ]]
===عربی===
* الباب الثامن الإيمان بالمعاد
* الفصل الأول الآخرة
* ۱ / ۱ تسمية الآخرة
* ۱ / ۲ المقارنة بين الآخرة والدنيا
* ۱ / ۳ خصائص الآخرة
* أ دار البقاء
* ب دار الحق
* ج دار الجزاء
* د دار محفوفة بالمكاره
* ه دار أحوالها تتبع الاستحقاق
* ۱ / ۴ الحث على الاهتمام بالآخرة
* ۱ / ۵ كونوا من أبناء الآخرة
* ۱ / ۶ خصائص أبناء الآخرة
* ۱ / ۷ التحذير
* ۱ / ۸ حد الاهتمام بالآخرة
* ۱ / ۹ آثار الاهتمام بالآخرة
* ۱ / ۱۰ الحث على ذكر الآخرة
* ۱ / ۱۱ ما يذكر الآخرة
* ۱ / ۱۲ ما ينسي الآخرة
* أ طول الأمل
* ب كثرة المال
* ۱ / ۱۳ بركات عمارة الآخرة
* ۱ / ۱۴ ما يعمر الآخرة
* ۱ / ۱۵ ما يخرب الآخرة
* ۱ / ۱۶ الحث على تجارة الآخرة
* ۱ / ۱۷ تفسير تجارة الآخرة
* ۱ / ۱۸ التحذير
* ۱ / ۱۹ ذم من باع آخرته بدنيا غيره
* الفصل الثاني الموت
* ۲ / ۱ كل نفس ذائقة الموت
* ۲ / ۲ ملك الموت
* ۲ / ۳ أصناف الموت
* ۲ / ۴ موت المؤمن
* ۲ / ۵ موت الكافر
* ۲ / ۶ ذكر الموت
* ۲ / ۷ الاستعداد للموت
* ۲ / ۸ شر المعذرة
* ۲ / ۹ تمني الموت
* ۲ / ۱۰ شدائد الموت
* ۲ / ۱۱ ما يهون الموت
* ۲ / ۱۲ ما يرى الإنسان عند الموت
* ۲ / ۱۳ موت الفجأة
* ۲ / ۱۴ تشييع الجنازة
* ۲ / ۱۵ آداب التشييع
* ۲ / ۱۶ دفن الميت
* الفصل الثالث القبر
* ۳ / ۱ أول منازل الآخرة
* ۳ / ۲ سؤال القبر
* ۳ / ۳ عذاب القبر
* ۳ / ۴ ما ينفع في القبر
* ۳ / ۵ زيارة القبور
* ۳ / ۵ ۱ زيارة قبر النبي صلى الله عليه و آله
* أ الحث على زيارته
* ب التسليم عليه من قريب وبعيد
* ج شفاعة النبي صلى الله عليه و آله لمن زاره
* د ثواب زيارة النبي صلى الله عليه و آله
* ۳ / ۵ ۲ زيارة قبور الأئمة من أهل البيت عليهم السلام
* أ ثواب زيارتهم
* ب زيارة الإمام الحسن عليه السلام
* ج زيارة الإمام الحسين عليه السلام
* د زيارة الإمام الرضا عليه السلام
* ۳ / ۵ ۳ زيارة قبور المؤمنين
* الفصل الرابع البعث
* ۴ / ۱ أسماء يوم القيامة
* ۴ / ۲ اقتراب الساعة
* ۴ / ۳ أشراط الساعة
* ۴ / ۴ سير الجبال
* ۴ / ۵ مد الأرض
* ۴ / ۶ نفخة القيام
* ۴ / ۷ صفة المحشر
* ۴ / ۸ المتقون في القيامة
* ۴ / ۹ نور المؤمنين في القيامة
* ۴ / ۱۰ المجرمون في القيامة
* ۴ / ۱۱ مواقف القيامة
* ۴ / ۱۲ صفة الصراط
* ۴ / ۱۳ قناطر الصراط
* ۴ / ۱۴ أصناف الناس على الصراط
* ۴ / ۱۵ ما يوجب ثبات القدم على الصراط
* ۴ / ۱۶ شعار المسلمين على الصراط
* الفصل الخامس الحساب
* ۵ / ۱ تآصر العمل والجزاء
* ۵ / ۲ تجسم الأعمال
* ۵ / ۳ كتاب الأعمال
* ۵ / ۴ محاسبة الأعمال
* ۵ / ۵ شهادة الأيام
* ۵ / ۶ أصناف الناس في الحساب
* ۵ / ۷ ما يهون حساب يوم القيامة
* ۵ / ۸ من يدخل الجنة بغير حساب
* ۵ / ۹ من يدخل النار بغير حساب
* الفصل السادس الشفاعة
* ۶ / ۱ أصناف الشفعاء
* ۶ / ۲ شفاعة النبي صلى الله عليه و آله
* ۶ / ۳ شروط الشفاعة
* ۶ / ۴ حاجة الأولين والآخرين إلى الشفاعة
* ۶ / ۵ شفاعة النبي لأهل الكبائر
* ۶ / ۶ المحرومون من الشفاعة
* ۶ / ۷ أحق الناس بالشفاعة
* الفصل السابع الجنة
* ۷ / ۱ عظمة نعيم الجنة
* ۷ / ۲ ثمن الجنة
* ۷ / ۳ موجبات دخول الجنة
* ۷ / ۴ الجنة محفوفة بالمكاره
* ۷ / ۵ من تجب له الجنة
* ۷ / ۶ من تحرم عليه الجنة
* ۷ / ۷ أبواب الجنة
* ۷ / ۸ درجات الجنة
* ۷ / ۹ أدنى منازل الجنة
* ۷ / ۱۰ نفقة بناء الجنة
* ۷ / ۱۱ أول من يدخل الجنة
* ۷ / ۱۲ أهل الجنة
* ۷ / ۱۳ صفة أهل الجنة
* ۷ / ۱۴ شمول الجنة
* ۷ / ۱۵ كنوز الجنة
* ۷ / ۱۶ روضة من رياض الجنة
* الفصل الثامن نار جهنم
* ۸ / ۱ صفة جهنم
* ۸ / ۲ طعام أهل النار
* ۸ / ۳ شراب أهل النار
* ۸ / ۴ أبواب جهنم
* ۸ / ۵ صفة أصحاب النار
* ۸ / ۶ أول من يدخل النار
* ۸ / ۷ أهون الناس عذابا
* ۸ / ۸ أشد الناس عذابا
* ۸ / ۹ من يدخل جهنم
* ۸ / ۱۰ من يخلد في جهنم
* ۸ / ۱۱ رصفة من يخلد في النار
* ۸ / ۱۲ من يخرج من النار
* ۸ / ۱۳ آخر من يخرج من النار
* ۸ / ۱۴ لكل أحد في الآخرة منزلان
* ۸ / ۱۵ إحاطة جهنم بالكافرين
* ۸ / ۱۶ إثابة بعض الكفار في جهنم
{{پایان مدخل وابسته}}
==الدليل التصنيفي==
==الدليل التصنيفي==
{{فهرست اثر}}
{{مدخل وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
===فارسی===
# [[ایمان به آخرت]]
# [[نام‌های روز قیامت]]
# [[اشراط الساعه]]
# [[اشراط صغری]]
# [[اشراط کبری]]
# [[مرگ]]
# [[قبر]]
# [[روح]] و [[نفس]]
# [[روز قیامت]]
# [[اهوال روز قیامت]]
# [[شفاعت]]
# [[بعث من فی القبور]] و [[نشور]]
# [[مواقف روز قیامت]] و [[حشر]]
# [[حوض]]
# [[عرضه اعمال]] و [[حساب]] و [[میزان]]
# [[صراط]]
# [[بهشت]]
# [[درجات بهشت]]
# [[نام‌های بهشت]]
# [[نعمت‌های بهشتی]]
# [[اهل بهشت]]
# [[دوزخ]]
# [[درکات جهنم]]
# [[نام‌های جهنم]]
# [[کیفرهای دوزخ]]
# [[اهل دوزخ]]
# [[اهل اعراف]]
# [[سرنوشت مستضعفان]]
# [[سرنوشت کودکان]]
# [[آثار باور به معاد]]
===عربی===
* ۱:۸ الإيمان باليوم الآخر
* ۱:۸ الإيمان باليوم الآخر
* ۱:۸:۱ دليل الإيمان باليوم الآخر إجمالاً
* ۱:۸:۱ دليل الإيمان باليوم الآخر إجمالاً
خط ۳۷: خط ۹۲۷:
* ۱:۹:۸:۱ أثر الإيمان بالآخرة في حياة المسلم
* ۱:۹:۸:۱ أثر الإيمان بالآخرة في حياة المسلم
* ۲:۹:۸:۱ متفرقات في الإيمان باليوم الآخر
* ۲:۹:۸:۱ متفرقات في الإيمان باليوم الآخر
{{پایان}}
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان}}


==نكته==
==نكته==
خط ۴۹: خط ۹۳۸:
==فرهنگنامه دینی==
==فرهنگنامه دینی==
*'''معاد:''' بازگشت. در اصطلاح [[دینی]] یکی از پایه‌های اساسی [[اسلام]] و همه [[ادیان آسمانی]] است، یعنی [[عقیده]] به اینکه [[انسان‌ها]] پس از [[مرگ]]، دوباره هنگام [[نیکان]] [[برپایی قیامت]] زنده خواهند شد و در [[روز رستاخیز]]، به حساب آنان رسیدگی شده، [[نیکان]] به [[بهشت]] و بدکاران به [[دوزخ]] خواهند رفت. معاد از [[اصول دین]] است و همه [[پیامبران]] [[مردم]] را به [[توحید]] و معاد [[دعوت]] کرده‌اند. حیات دوباره [[انسان‌ها]]، هم با [[دلایل عقلی]] اثبات شده و هم به [[دلایل نقلی]] [[قرآن]] و [[حدیث]]. [[آیات]] بسیاری در [[قرآن]]، از اصل معاد و جزئیات روز [[حسابرسی]] و اوصاف [[بهشت و جهنم]] سخن گفته است. [[خداوند]] توانا، اجزای [[بدن]] [[انسان‌ها]] را پس از پوسیدن و متلاشی شدن، دوباره جمع می‌‌کند و روح‌ها به بدن‌ها برمی‌گردد و همه گورها برخاسته به صحرای [[محشر]] می‌‌آیند تا در روز طولانی [[قیامت]] به حسابشان رسیدگی شود. گرد آمدن اجزاء بدن‌ها و دمیده شدن روح‌ها در آن‌ها "[[معاد جسمانی]]" نام دارد. به [[روز قیامت]]، "روز حساب"، "روز جزا"، "عالم [[آخرت]]"، "[[رستاخیز]]" و "[[محشر]]" و "[[حشر]]" هم گفته می‌‌شود. منکران معاد، کافرند و [[عقیده]] به معاد، در [[تربیت]] روحی و [[اخلاقی]] [[انسان‌ها]] و ایجاد [[انگیزه]] برای کار خوب و بازداشتن آنان از [[جرم]] و [[گناه]] و [[ستم]] مؤثر است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۱۶.</ref>.
*'''معاد:''' بازگشت. در اصطلاح [[دینی]] یکی از پایه‌های اساسی [[اسلام]] و همه [[ادیان آسمانی]] است، یعنی [[عقیده]] به اینکه [[انسان‌ها]] پس از [[مرگ]]، دوباره هنگام [[نیکان]] [[برپایی قیامت]] زنده خواهند شد و در [[روز رستاخیز]]، به حساب آنان رسیدگی شده، [[نیکان]] به [[بهشت]] و بدکاران به [[دوزخ]] خواهند رفت. معاد از [[اصول دین]] است و همه [[پیامبران]] [[مردم]] را به [[توحید]] و معاد [[دعوت]] کرده‌اند. حیات دوباره [[انسان‌ها]]، هم با [[دلایل عقلی]] اثبات شده و هم به [[دلایل نقلی]] [[قرآن]] و [[حدیث]]. [[آیات]] بسیاری در [[قرآن]]، از اصل معاد و جزئیات روز [[حسابرسی]] و اوصاف [[بهشت و جهنم]] سخن گفته است. [[خداوند]] توانا، اجزای [[بدن]] [[انسان‌ها]] را پس از پوسیدن و متلاشی شدن، دوباره جمع می‌‌کند و روح‌ها به بدن‌ها برمی‌گردد و همه گورها برخاسته به صحرای [[محشر]] می‌‌آیند تا در روز طولانی [[قیامت]] به حسابشان رسیدگی شود. گرد آمدن اجزاء بدن‌ها و دمیده شدن روح‌ها در آن‌ها "[[معاد جسمانی]]" نام دارد. به [[روز قیامت]]، "روز حساب"، "روز جزا"، "عالم [[آخرت]]"، "[[رستاخیز]]" و "[[محشر]]" و "[[حشر]]" هم گفته می‌‌شود. منکران معاد، کافرند و [[عقیده]] به معاد، در [[تربیت]] روحی و [[اخلاقی]] [[انسان‌ها]] و ایجاد [[انگیزه]] برای کار خوب و بازداشتن آنان از [[جرم]] و [[گناه]] و [[ستم]] مؤثر است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۱۶.</ref>.
==نویسنده: آقای یوسفی==
==مقدمه==
*معاد از [[اصول اعتقادی]] [[دین اسلام]] است که با همه [[شئون]] [[زندگی]] [[انسان]] ارتباط دارد. بر مبنای این [[باور]]، [[عمر]] [[دنیا]] زمانی به پایان می‌رسد و همه‌چیز فنا و نابود می‌شود و سپس دگربار آفریده خواهد شد و هستی دوباره خواهد یافت. در این میان، [[انسان‌ها]] مورد [[حسابرسی]] قرار می‌گیرند و [[تکلیف]] و وضعیت [[آینده]] آن‌ها مشخص می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 717.</ref>.
*موضوع معاد با موضوع [[آخرت]] و [[قیامت]]، چندان درآمیخته است که نمی‌توان تنها به یکی از آن‌ها، جدای از دیگری، پرداخت و به [[شناخت]] رسید. [[آخرت]] پس از [[آفرینش]] و نابود شدن آن در [[قیامت]]، هم‌زمان با معاد و [[آفرینش]] دوباره آن، آغاز می‌شود و تا زمانی که [[خداوند]] بخواهد، ادامه خواهد یافت. [[آخرت]] [[انسان]] [در مقابل دنیای آن] نیز با [[مرگ]] او آغاز می‌شود و با [[قیامت]] و معاد [زنده شدن جسمانی مجدد] و [[حسابرسی]] و [[زندگی]] در [[جهان آخرت]] تداوم می‌یابد. [[قیامت]] نیز، زمان فنا و نابود شدن [[جهان]]، از جمله [[انسان]] است و پایانی برای [[دنیا]] و همه موجودات، اما سرآغازی برای معاد و شروع [[جهان آخرت]]. موضوع معاد در گفتار و [[کردار]] [[علی]] {{ع}}، به‌عنوان کسی‌که از اعماق [[جان]] موضوع معاد را [[درک]] کرده و به آن توجه دارد، به دفعات مطرح شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 717-718.</ref>.
==[[آفرینش دنیا]] و [[آخرت]] ([[جهان هستی]] و معاد)==
*[[حضرت علی]] {{ع}} معاد، [[آخرت]] و وقوع [[قیامت]] را ادامه [[آفرینش جهان]] هستی و [[دنیا]] معرفی می‌کند، ولی توجه و محور [[کلام امام]] در مواردی همچون سرگذشت و [[سرنوشت]] [[دنیا]] و [[آخرت]]، [[دلیل]] [[آفرینش]]، مالک [[دنیا]] و [[آخرت]]، مقایسه و ارزیابی [[دنیا]] و [[آخرت]] و نیز دنیاجویان و آخرت‌پیشگان، نمود بیشتری می‌یابد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 718.</ref>.
۱. [[دنیا]] و [[آخرت]] ([[آفرینش]] و معاد) پرتوی از [[تدبیر]] [[خداوند]]: [[جهان هستی]] در سه مرحله پدیدار می‌شود:
#[[آفرینش]] نخستین ([[جهان]] کنونی)؛
#فنا و نابودی کامل همه اجزای [[آفرینش]]؛
#معاد و [[آفرینش]] مجدد.
*[[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: [[خداوند سبحان]] پس از فنای [[دنیا]] یگانه مانَد و کس با او نباشد و همان‌گونه که در آغاز یگانه و تنها بود، پس از فنای آن هم چنین باشد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 718.</ref>.
*در این بین، [[دلیل]] اصلی [[آفرینش]]، [[لطف]]، [[قدرت]] و [[اراده خداوند]] است که به حفظ و [[تدبیر]] [[جهان هستی]] پرداخته: اما [[خداوند سبحان]]، آن [[جهان هستی]] را از روی [[لطف]] خود [[تدبیر]] کرده و به امر خود نگه داشته و با [[قدرت]] خود، [[استوار]] و [[نیکو]] ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 718.</ref>.
*[[انسان]] نیز همگام با [[جهان هستی]] در هر سه مرحله [[آفرینش]]، محکوم و مقهور [[مشیت]]، تقدیر و [[تدبیر]] [[خداوند]] است: بندگانی که با [[قدرت]] [[خداوند]] آفریده شوند و بی‌اراده خویش پرورش یابند و در قبضه [[احتضار]] گرفتار آیند و در [[دل]] [[گور]] جای گیرند و متلاشی و نابود شوند. سپس جداگانه برانگیخته شوند و [[پاداش]] خود را ببینند و حسابشان مشخص شود<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۳</ref>. گویی [[انسان]] و هستی هیچ دخالت و قدرتی در این امور ندارند و همه‌چیز در سیطره [[خداوند]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 718.</ref>.
۲. '''ارتباط [[آفرینش]] و معاد ([[دنیا]] و [[آخرت]]):''' [[امام]] {{ع}} [[آفرینش]] و معاد را دو امر مرتبط و در کنار هم می‌داند و در مواردی به این [[پیوستگی]] و [[هم‌بستگی]] اشارت دارد:
#'''[[یگانگی]] مالک [[جهان آفرینش]] و معاد:''' [[خداوند]] مالک [[جهان آفرینش]] و معاد است. حرکت [[جهان آفرینش]] رو به‌سوی [[جهان]] [[آخرت]] دارد و [[صاحب]] و مالک هر دو یکی [[خداوند]] است. فرمود: آن‌که می‌آفریند همان است که می‌میراند و آن‌که نابود می‌سازد آن است که بازمی‌گرداند<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 718.</ref>.
#'''[[دنیا]]، نشانه [[آخرت]]:''' و در شگفتم از کسی که منکر [[روز رستاخیز]] است، حال آن‌که پدید آمدن نخستین را می‌بیند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۲۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>.
#'''[[آخرت]]، [[هدف]] [[آفرینش دنیا]]:''' [[هدف]] از [[آفرینش دنیا]] حرکت به‌سوی [[آخرت]] است. ظرف [[دنیا]] برای اهداف عالی [[آفرینش]] ظرفی کوچک و کم‌گنجایش است. [[دنیا]] بستری را ماند که مظروف خود را مدت زمانی اندک در خود نگاه می‌دارد تا پرورش یابد و استعداد ظرفی بزرگ‌تر و [[برتر]] را در خود اینجاد کند. از این‌رو فرمود:[[دنیا]] را برای جز [[دنیا]] آفریده‌اند نه برای [[دنیا]]؛ و راهگذاری است به [[جهان]] فردا<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۶۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>.
#'''مقایسه [[دنیا]] و [[آخرت]]:''' [[دنیا]] کوتاه و گذرا و [[آخرت]] نزدیک و پیش‌رو و جاودان است. امروزِ [[دنیا]] به مثابه اردوی [[آماده‌سازی]] است و فردای [[آخرت]]، مسابقه‌ای بزرگ برپا می‌شود. [[پاداش]] برندگان، [[بهشت]] و [[کیفر]] عقب‌ماندگان، [[آتش]] است: [[دنیا]] روی در رفتن دارد و بانگ وداع برداشته و [[آخرت]] روی در آمدن دارد و به‌ناگاه رخ می‌نماید. بدانید که امروز، روز به تن و توش آوردن اسبان است و فردا روز مسابقه. هر که پیش افتد، [[بهشت]] جایزه اوست و هر که واپس ماند، [[آتش]] [[جایگاه]] او<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>.
#'''روش راحت رسیدن به [[آخرت]]:''' سبک‌باری [[انسان]] از [[گناه]] موجب سبک رسیدن [[انسان]] به [[هدف]] [[آخرت]] است: سبک‌بار باشید تا زودتر برسید، که پیش‌رفتگان را بداشته‌اند و در [[انتظار]] رسیدن شما نگاه داشته‌اند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>.


==ارزیابی [[دنیا]] و [[آخرت]]==
== معاد از [[فرهنگ شیعه]] ==
*[[امام علی]] {{ع}} گاه با توصیف [[دنیا]] و [[آخرت]]، به ارزیابی و مقایسه آن دو می‌پردازد، نتیجه این ارزیابی و مقایسه، [[برتری]] [[آخرت]] نسبت به دنیاست. برخی نمونه‌های این ارزیابی عبارت‌اند از<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>:
کلمه "معاد" را معانی متعددی است: برگردیدن، بازگشتن، رد کردن، بازگردانیدن، بازگشتگاه، آن [[جهان]]، رستاخیز و مقابل معاش. نزد [[متکلمان]]، معاد به معنای [[حشر]] است و آن بر دو نوع است: [[جسمانی]] و [[روحانی]]. [[معاد جسمانی]] از [[ضروریات دین]] است و منکر آن از [[دین]] بیرون است<ref>المعاد فی الکتاب و السنة، ۲۲۷- ۲۲۳؛ القول السدید فی شرح التجرید، ۳۸۴؛ معاد از دیدگاه قرآن، حدیث‌، فلسفه‌، ۱۸۸۸.</ref>. [[انسان]] مرکب از [[روح]] و بدن است. با پایان یافتن عمر [[دنیایی]] به [[عالم برزخ]] می‌رود. چون قیامت‌ در می‌رسد، باری دیگر با [[جسم]] و روح خویش زنده می‌شود و برای [[محاسبه]] به [[محشر]] درمی‌آید و اگر [[نیکوکار]] باشد، [[منعم]] می‌شود و اگر [[بدکار]] باشد، به [[کیفر]] می‌رسد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۱۲-۴۱۳.</ref>.
#'''[[تبیین]] و توصیف [[امور دنیا]] و [[آخرت]]:''' [[امام]] {{ع}} با توصیف برخی [[امور دنیوی]] و اخروی، بر ترجیح امور اخروی تأکید دارد: هرچه [[دنیایی]] است، شنیدنش بزرگ‌تر از دیدن اوست و هر چه آخرتی است، دیدنش بزرگ‌تر از شنیدن آن<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۱۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 719.</ref>.
 
#'''تلخی‌ها و شیرینی‌های [[دنیا]] و [[آخرت]]:''' [[امام]] {{ع}} تلخی‌ها و سختی‌های [[دنیا]] را در برابر راحتی [[انسان]] در [[آخرت]]، شیرین بیان می‌کند. مَثَل [[آدمی]] در [[دنیا]]، مَثَل [[کشاورزی]] است که هنگام کاشت به خود [[سختی]] می‌دهد تا هنگام برداشت محصولی [[نیکو]] درو کند. از این‌رو سختی‌هایی که [[انسان]] در راه رسیدن به [[سعادت اخروی]] [[تحمل]] می‌کند، در برابر آنچه به‌دست می‌آورد، [[بهایی]] اندک است. [[امام]] {{ع}} بهای [[جان]] [[آدمی]] را تنها [[بهشت]] می‌داند و سفارش می‌کند که [[انسان‌ها]] خود را جز به [[بهشت]] نفروشند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 720.</ref>.
[[فلاسفه]] درباره [[معاد جسمانی]] بحث‌های مفصلی پیش کشیده و با اشکالاتی [[عقلی]] برخورده‌اند. یکی از این اشکالات اصل "المعدوم لایعاد" است بدین معنا که آنچه معدوم شود، قابل اعاده نیست. بدین روی، برای حل این مسئله به راه‌های دیگر جز [[عقل]] [[متوسل]] شده‌اند. [[متشرعان]] و بیش‌تر [[متکلمان]]، معاد جسمانی را از باب [[تعبد]] پذیرفته‌اند و بر آن‌اند که [[خداوند]] [[قادر]] است [[بندگان]] را باری دیگر بیافریند همان سان که نخست آفرید. [[ابن سینا]] بر آن رفته است که [[اثبات]] معاد جسمانی از راه [[اخبار]] و [[آیات]] آسان است؛ ولی آن را بدان ترتیب که مورد بحث فلاسفه است نمی‌توان از راه عقل ثابت کرد<ref>شفا، ۲/ ۴۴۶ و ۶۳۴.</ref>. ملا صدرای شیرازی کوشیده است به این مسئله با همان معنا که [[شرایع]] بیان کرده‌اند، صورت [[فلسفی]] ببخشد آن سان که نه [[قواعد]] فلسفی بر هم خورد و نه در اصول شرایع خللی پدید آید<ref>اسفار، ۴/ ۱۵۱- ۱۴۸، ۱۵۸، ۱۲۸، ۱۲۹، ۱۴۶ و ۲/ ۶۲، ۶۶ و ۶۹ به نقل از فرهنگ معارف اسلامی، ۴/ ۲۶۴- ۲۶۲.</ref>.<ref>فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه، ص۴۱۳.</ref>
#'''توصیف [[دنیا]] ([[دنیا]] گذرگاه [[آخرت]]):''' [[انسان‌ها]] همه از مسیر [[زندگی دنیوی]] به [[سعادت]] یا [[شقاوت]] اخروی می‌رسند. از این نظرگاه [[امام]] به توصیف [[دنیا]] پرداخته است. دنیای [[پرهیزکاران]] [[دنیایی]] پر از [[نیکی]] و [[عدل و داد]] است که آنان را به‌سوی حیاتی [[نیکو]] و جاودان [[هدایت]] می‌کند:[[دنیا]] برای کسی که گفتارش را راست انگارد، سرای [[راستی]] است و برای کسی که [[حقیقت]] آن‌را دریابد، سرای عافیت است و برای کسی که از آن برای آخرتش توشه برگیرد، سرای [[توانگری]] است و برای کسی که از آن [[پند]] پذیرد، سرای [[اندرز]] و [[موعظه]]، [[دنیا]] نمازگاه [[دوستان]] [[خدا]]، مصلای [[ملائکه]] [[خدا]]، محل [[نزول وحی]] [[خدا]] و بازارگاه [[دوستان]] خداست که در آن کسب [[رحمت]] کنند و سودشان [[بهشت]] است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۲۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 720.</ref>.
 
*[[انسان‌ها]] در مسیر [[زندگی]] دوگونه نگاه به [[دنیا]] دارند: [[مردم]] [[دنیا]] در کار [[دنیا]] دوگونه‌اند: آن‌که برای [[دنیا]] کار کند و [[دنیا]] او را از آخرتش بازدارد، بر بازمانده‌اش از درویشی ترسان است... و آن‌که در [[دنیا]] برای پس از [[دنیا]] کار کند، پس بی‌آن‌که کار کند بهره وی از [[دنیا]] به‌سوی او تازد و هر دو نصیب را فراهم کرده و هر دو [[جهان]] را به‌دست آورده. چنین کس را نزد [[خدا]] آبروست و هرچه از [[خدا]] خواهد از آنِ اوست<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۶۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 720.</ref>.
== معاد در [[فرهنگ]] [[مطهر]] ==
==راهکار [[اصلاح]] امور==
برای [[آخرت]] هم لفظ معاد نیامده است. ماده‌اش: {{متن قرآن|هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ}}<ref>«اوست که (آفرینش را) می‌آغازد و باز می‌گرداند» سوره بروج، آیه ۱۳.</ref>. {{متن قرآن|يُبْدِئُ وَيُعِيدُ}} معنایش این است که «بر می‌گرداند». {{متن قرآن|يُبْدِئُ وَيُعِيدُ}} یعنی آغاز کرده است و باز می‌گرداند. یعید در اینجا معنای [[رجوع]] می‌دهد<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۲، ص۲۵۸.</ref>. یکی از اصول [[جهان‌بینی اسلامی]] که از ارکان [[ایمانی]] و [[اعتقادی]] [[دین اسلام]] است، اصل [[ایمان]] به [[زندگی]] جاوید و [[حیات اخروی]] است. [[ایمان به آخرت]] [[شرط مسلمانی]] است؛ یعنی اگر کسی این ایمان را از دست بدهد و [[انکار]] کند از زمره [[مسلمانان]] خارج است. [[پیامبران الهی]] - بدون استثناء- پس از اصل [[توحید]]، مهمترین اصلی که [[مردم]] را به آن متذکّر کرده‌اند و ایمان به آن را از مردم خواسته‌اند، همین اصل است که در اصطلاح [[متکلّمان اسلامی]] به نام “اصل معاد”، معروف شده است<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۵۰۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۷۴۰.</ref>
*پیوندی که در بیان [[امام]] میان [[دنیا]] و [[آخرت]] وجود دارد، [[انسان]] نیک‌اندیش را بر آن می‌دارد که بیش از [[امور دنیوی]]، [[آخرت]] را مدنظر قرار دهد و در راه آن بکوشد.از این‌رو چنین انسانی برخی از کام‌روایی‌های [[دنیا]] را به کناری می‌نهد و در راه [[اصلاح]] [[آخرت]] می‌کوشد. در این صورت بنابر [[سنت الهی]]، [[خداوند]] [[امور دنیوی]] [[انسان]] را سامان می‌دهد: و هر کس امور [[آخرت]] خود را [[اصلاح]] کند، [[خداوند]] امور دنیای او را [[اصلاح]] کند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 720.</ref>.
 
==[[سفر آخرت]] و [[قیامت]] و ره‌توشه آن==
*[[امام علی]] {{ع}} [[آخرت]] و [[قیامت]] را به‌سان سفری می‌داند که باید پیوسته به یاد آن بود و برای آن [[آمادگی]] داشت و ره‌توشه آن‌را فراهم کرد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 720.</ref>.
#'''بیان [[سفر آخرت]] و [[قیامت]]:'''
##'''یاد سفر:''' [[مردم]] زمانه چهار گونه‌اند: سه دسته اول به شیوه‌های مختلف در [[زندگی دنیوی]] خویش فرورفته‌اند، اما دسته چهارم که به [[زندگی پاک]] دست یافته‌اند،  [[سفر آخرت]] را همیشه در یاد خویش زنده نگاه می‌دارند: گروهی اندک باقی مانده‌اند که یاد [[قیامت]]، چشم‌هایشان را بر همه‌چیز فرو بسته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۳۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 721.</ref>.
##'''ترسیم سفر:''' [[امام علی]] سفر آخرت‌پیشگان و [[دنیاطلبان]] را به تصویر می‌کشد: آنان‌که [[دنیا]] را واقع‌بینانه نگریستند... مسافرانی را مانند که از سرزمینی سخت و قحطی‌زده به تنگ آمده و آهنگ مرز و بومی پرنعمت و حاصل‌خیز کرده و رهسپار منطقه‌ای پر [[آب]] و گیاه گشته‌اند... ولی آنان‌که در چنگال [[فریب]] [[دنیا]] [[اسیر]] شدند، چونان مردمی هستند که در منزلی فراخ و آسوده روزگار می‌گذراندند و ناگهان به‌سوی خانه‌ای تنگ و رنج‌آور بیرون رانده شدند که روزشان شب و شبشان بی‌سحر است. پس هیچ چیز زشت‌تر و جان‌کاه‌تر از جدایی "منزل سابق" و ورود اجباری به "منزل لاحق" نیست<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 721.</ref>.
##'''[[آمادگی]] برای سفر و [[ضرورت]] آن:''' [[امام]] {{ع}} [[انسان‌ها]] را برای [[سفر آخرت]] آماده می‌کند: آماده و مجهز شوید برای سفر [[[آخرت]]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۴ و نیز خطبه‌های ۱۱۳ و ۲۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 721.</ref>.
#'''ره‌توشه [[سفر آخرت]] و [[قیامت]]:''' پس برای [[سفر آخرت]] باید ره‌توشه‌ای فراهم آورد. [[امام]] {{ع}} به [[انسان‌ها]] سفارش می‌کند که برای [[سفر آخرت]] توشه برگیرند و نیز، [[بهترین]] و بدترین اندوخته را معرفی می‌کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 721.</ref>.
##'''فراخوانی به ره‌توشه برگرفتن:''' [[امام]] {{ع}} در چند مورد به زاد و توشه گرفتن [[دعوت]] می‌کند: پس در این [[دنیا]]، ره‌توشه‌ای برگیرید که شما را فردای [[رستاخیز]] نگهبان باشد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۶۴ و نیز خطبه ۲۸</ref>. در توصیف [[پرهیزکاران]]، توشه‌برگیری را از ویژگی‌های آنان می‌داند: مهلت [[دنیا]] را [[غنیمت]] شمرد و پیش از [[مرگ]] خود را آماده ساخت و از [[اعمال]] [[نیکو]]، توشه [[آخرت]] برگرفت<ref>نهج البلاغه، خطبه‌های ۸۶ و ۲۳۰ و نامه ۳۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 721.</ref>.
##'''[[ضرورت]] توشه‌ برگرفتن:''' [[امام علی]] {{ع}} [[ضرورت]] سفارش خود را این‌گونه بیان می‌دارد: در روزگار فناپذیر، برای ایام [و [[آخرت]]] جاوید، توشه فراهم آورید، زیرا شما به‌سان کاروانی متوقف هستید که نمی‌دانند چه وقت [[فرمان]] به حرکت می‌یابند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
##'''بدترین و [[بهترین]] ره‌توشه:''' [[امام]] {{ع}} بدترین ره‌توشه معاد را [[دشمنی]] با [[بندگان خدا]] می‌داند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۲۱</ref> و تقوای [[خداوند]] را [[برترین]] [[ذخیره]] [[آخرت]] معرفی می‌کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۰</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
==توصیف معاد (و [[آخرت]] و [[قیامت]])==
*[[امام علی]] {{ع}} به توصیف معاد و ترسیم صحنه‌های [[قیامت]] و ذکر نشانه‌های [[آخرت]] و بیان ویژگی‌ها و [[دلیل]] وقوع و [[ضرورت]] [[شناخت]] آن می‌پردازد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
#'''توصیف معاد و ترسیم [[قیامت]]:''' [[امام علی]] {{ع}} به فرا رسیدن [[قیامت]] و [[برانگیخته شدن]] [[انسان‌ها]] و ترسیم صحنه‌های شکوهمند و وحشت‌زای [[قیامت]] و بیان حالات [[مردم]] می‌پردازد: چون رشته [[کارها]] از هم گسست و روزگاران سپری شد و [[رستاخیز]] [[مردم]] فرا رسید، [[خداوند]] آن‌ها را از درون گورها یا آشیانه‌های پرندگان یا کنام درندگان یا هر جای دیگر که [[مرگ]] بر زمینشان زده است، بیرون آورد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
#'''توصیف حالات [[مردم]] در [[قیامت]]:'''[[مردم]] در آن روز ([[روز رستاخیز]]) خاضعانه بر پای ایستاده‌اند و عرق از چهره‌هایشان به دهان‌هایشان روان است. لرزش [[زمین]] می‌لرزاندشان. [[نیکو]] حال‌ترین آن‌ها کسی است که برای خود جای پایی بیابد و برای [[آسایش]] خود مکانی فراخ<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
#'''ترسیم صحنه‌های [[قیامت]]:''' [[آسمان]] را در جنبش آورد و بشکافد و [[زمین]] را به لرزه درآورد و باژگونه کند و کوه‌هایش را از جای برکَنَد و پراکنده سازد و از هیبت جلال او و از [[خوف]] سطوت او بر یکدیگر کوبیده شوند و هر چه در آن‌هاست بیرون افتد و آن‌ها را پس از کهنه شدن، نو کند و پس از پراکنده، گردآورد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹ و نیز خطبه‌های ۱۵۷، ۱۹۰ و ۱۹۵</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
#'''توصیف [[بهشت]]:''' اگر به‌چشم [[دل]] خود، توصیفی را که از [[بهشت]] برای تو می‌شود بنگری، از آن که دنیاست، از خواهش‌ها و لذت‌ها و مناظر آراسته‌اش، [[دل]] برخواهی کند و اندیشه‌ات حیران ماند. چون در آواز به‌هم خوردن برگ‌های درختانش بیندیشی، درختانی که برکناره‌های رودهایش روییده‌اند و ریشه در تپه‌های مشک فروبرده‌اند، خوشه‌های مرواریدتر از شاخه‌های نازک و درشت آن‌ها آویزان است. میوه‌های گونه‌گون در غلاف گل‌ها جای گرفته‌اند و بی‌هیچ رنجی آن‌ها را [[توان]] چید و همان‌گونه که چیننده را آرزوست و در درسترسش قرار می‌گیرند. برای [[بهشتیان]] در پیرامون قصرهایشان عسل‌های پالوده و شراب‌های صافی در گردش آرند. اینان مردمی بوده‌اند که در این دنیای فانی، مشمول [[کرامت]] پروردگارشان بوده‌اند تا به سرای [[آخرت]] رسیدند و از [[رنج]] سفر بر آسودند. ای شنونده، اگر برای رسیدن به آن مناظر زیبا [[دل]] مشغول داری، هر آینه به [[شوق]] وصال آن، [[جان]] از تنت به پرواز آید و برای رفتن و رسیدن چنان شتاب کنی که از همین مجلس من رخت به کنار مردگان کشی<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 722.</ref>.
#'''تصویری از [[جهنم]]:''' و دشوارتر چیز آن‌جا، بلای فرود آمدن است در گرمی [[جهنم]] و بریان شدن در آتشی که زبانه زند، پی هم، و تیز گشتن بانگ آن هر دم. نه لختی آسوده بودن و نه راحتی، تا بدان [[رنج]] را زدودن؛ نه نیرویی بازدارنده تا در [[امان]] ماند و نه مرگی تا او را از این [[بلا]] برهاند و نه خوابی سبک تا آرامشی رساند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
#'''نزدیک بودن [[قیامت]]:''' [[امام]] {{ع}} وقوع امر [[قیامت]] را نزدیک و ماندن در [[دنیا]] را کوتاه می‌داند: زمان کوچ [و سفر [[قیامت]]] نزدیک است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۸۷  نیز حکمت ۱۶۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
#'''سرای [[آخرت]]، سرای باقی:''' [[آخرت]] برای ماندن است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۳ و نیز خطبه‌های ۱۳۳ و ۱۸۸</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
#'''[[دنیا]] محل عمل، [[قیامت]] محل [[حسابرسی]]:''' امروز، روز عمل است نه حساب و فردا، روز حساب است نه عمل<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
==[[مرگ‌آگاهی]]==
*[[مرگ]] و پایان [[زندگی]] این جهانی امری حتمی است که همه [[انسان‌ها]] از وقوع آن آگاه‌اند، گرچه [[انسان‌ها]] به [[دلیل]] کام‌جویی‌ها و [[غرق]] شدن در فریبایی [[دنیا]] از آن غافل می‌شوند و خود را به [[غفلت]] می‌زنند. [[امام]] بر این موضوع تأکید دارد و هشدار می‌دهد: به [[خدا]] [[سوگند]]، سخنی است به جد، نه بازیچه، سخنی است راست، نه [[دروغ]]؛ و آن، سخن [[مرگ]] است، که چاوش آن بانگ [[دعوت]] خد به گوش همه رسانید و ساربان خداخوانش مسافران را با شتاب فراخواند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
*فرارسیدن زمان [[مرگ]] و آغاز سفر [[انسان]] به [[جهان آخرت]] امری ضروری و حتمی است و جز [[خداوند]] هیچ‌کس از زمان و شرایط و کیفیت وقوع آن [[آگاهی]] ندارد. از این‌رو در سفارش‌های خود به [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} فرمود: تو صید در کمین نشسته صیادی که هیچت گریزگاهی نیست؛ پس به‌هوش باش و بترس از این‌که [[مرگ]] درحال [[گناه]] و [[زشتی]] در رسد<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱</ref>. حال‌ که [[سفر آخرت]]، سفری حتمی و طولانی است، پس [[آدمی]] باید خود را برای این سفر آماده کند: هر که دوری سفر را در نظر آورد، خد را برای آن مهیا دارد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۸۰</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 723.</ref>.
==راه‌های [[آخرت‌گرایی]]==
*[[امام]] {{ع}} برای گرایش به [[آخرت]]، راه‌کارهایی ارائه می‌دهد، همچون عمل و [[تلاش]] در [[دنیا]] [در مسیر [[آخرت]]]، برخورداری از فرصت‌های آن همچون [[توبه]] و نیز پرهیز از [[گناهان]] و پرداختن به [[طاعت]] [[خداوند]] و...<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 724.</ref>.
==معاد و [[حسابرسی]]==
*[[حسابرسی]] از ویژگی‌های اصلی معاد است: ... فردا، روز حساب است نه عمل<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۲</ref>.
*[[حسابرسی]] در معاد، با مطالبی همراه است:
#'''[[حسابرسی]] همه افراد:''' شخصی از [[امام]] پرسید که [[خداوند]] چگونه از [[مردم]] حساب می‌کشد، در حالی‌که [[مردم]] او را نمی‌بینند؟ [[امام]] فرمود: همان‌گونه که روزی‌شان می‌دهد و حال آن‌که نمی‌بینندش<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۰۰</ref>. همان‌گونه که [[خداوند]] [[رزق و روزی]] افراد را ضمانت کرده است و در هر شرایطی آن‌را [[اجابت]] می‌کند و آنان او را نمی‌بینند، همان‌گونه به حساب و کتاب آن‌ها نیز رسیدگی می‌کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 724.</ref>.
#'''[[حسابرسی]] دقیق همه [[اعمال]]:''' [[اعمال]] و رفتار همه [[انسان‌ها]] در [[دنیا]] موجب [[حسابرسی]] سخت در [[قیامت]] است:...در [[حلال]] [[دنیا]] حساب است و در حرامش، عقاب<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۲</ref>. همه اعمال [[دنیا]] در [[آخرت]] [[محاسبه]] می‌شود. ([[خداوند]] شما را) را به حساب آنچه گفته‌اید یا کرده‌اید خواهد رساند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸۳</ref>. و این [[محاسبه]] بسیار دقیق است: [[خداوند تعالی]]، شما بندگانش را از اعمالتان می‌پرسد، چه [[خرد]] باشد و چه کلان، چه [[آشکار]] و چه [[پنهان]]<ref>نهج البلاغه، نامه ۲۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 724.</ref>.
==[[احوال انسان‌ها در قیامت]]==
*[[امام علی]] {{ع}} برخی حالات [[انسان‌ها]] را در [[قیامت]] توصیف می‌کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 724.</ref>.
#'''توصیف احوال عموم افراد:''' [[مردم]] در آن‌روز خاضعانه بر پای ایستاده‌اند و عرق از چهره‌هایشان به دهان‌هایشان روان است. لرزش [[زمین]] می‌لرزاندشان. نیکوحال‌ترین آن‌ها کسی است که برای خود جای پایی بیابد و برای [[آسایش]] خود مکانی فراخ<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۲ و نیز خطبه ۸۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 725.</ref>.
#'''[[وصف]] حال اهل [[طاعت]] و اهل [[معصیت]]:''' [[انسان‌ها]] پس از حسابرسی در [[قیامت]] به دو دسته اهل [[طاعت]] و اهل [[معصیت]] تقسیم می‌شوند. [[امام]] {{ع}} حالات هر یک را توصیف می‌کند: اما آنان را که اهل طاعت‌اند، در جوار خویش، [[پاداش]] دهد و در سرای خود جاودان گرداند. جایی که فرود آمدگانش رخت به جای دیگر نبرند و احوالشان دگرگون نشود و [[ترس]] به سراغشان نیاید و [[بیمار]] نگردند و با خطری رویاروی نشوند و [[رنج]] سفر [[تحمل]] نکنند. اما [[معصیت‌کاران]] را در بدترین خانه‌ها فرود آورد و زنجیر به گردن‌هایشان بسته شود، آن‌سان که پیشانی‌هایشان رسد. جامه‌ای از قطران و تکه‌های [[آتش]] سوزان بر آن‌ها پوشند. گرفتار [[عذاب]] شوند، عذابی سخت و سوزان. در خانه‌ای محبوس شوند، در آتشی غران با نفیری وحشت‌آور. چون زبانه‌اش بالا گیرد و بانگی هولناک از آن برآید، گرفتار آن، رخت به جایی نتواند برد و [[اسیر]] آن را کس قدیه [[آزادی]] ندهد و بندهایش را کس نگشاید. [[زندانیان]] را مدتی نیست که به پایان رسد و برای آن [[قوم]] زمانی نیست که سرآید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 725.</ref>.
#'''توصیف احوال ستم‌کاران:''' احوال [[ستمگران]] در [[قیامت]]، بسی سخت‌تر از کسانی است که در [[دنیا]] بر آن‌ها [[ستم]] روا داشتند. روز بازخواست ستم‌دیده بر [[ستم‌کار]]، سخت‌تر است از روز [[قدرت]] [[ستم‌کار]] بر ستم‌دیده<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۴۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 725.</ref>.
#'''توصیف [[بهشتیان]]:''' [[امام علی]] {{ع}} در خطبه‌ای، پس از ترسیم صحنه‌های [[قیامت]] و ذکر نشانه‌های آن، به توصیف [[اهل بهشت]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] می‌پردازد: و آنان‌را که از پروردگارشان ترسیده‌اند گروه‌گروه به [[بهشت]] می‌برند. از [[عذاب]] ایمن‌اند و از [[عتاب]] و [[سرزنش]] آزاد و از [[آتش]] دور. سرایشان مطمئن و از [[جایگاه]] و قرارگاه خود [[خشنود]]. اینان، کسانی بوده‌اند که اعمالشان در این [[دنیا]] [[پسندیده]] بود و چشمانشان اشک‌بار. آن‌که به یافتن [[آب]] [[اطمینان]] دارد، هرگز از [[تشنگی]] هلاک نمی‌شود...<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۰</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 725.</ref>.
==پانویس==
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس2}}
Bahmani
مدیران
۱۳۱٬۶۶۳

ویرایش

برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/wiki/ویژه:تفاوت_گوشی_همراه/532967...1326127»