|
برچسبها: تغییر هدف تغییرمسیر پیوندهای ابهامزدایی |
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{ویرایش غیرنهایی}}
| | #تغییر_مسیر [[اسامة بن زید (ابهامزدایی)]] |
| {{نبوت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اسامه بن زید در قرآن]] | [[اسامه بن زید در حدیث]] | [[اسامه بن زید در تاریخ اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اسامه بن زید (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| *[[فرزند]] حارثه، از تیره [[بنیکلب]] و [[صحابی]] [[رسول خدا]]{{صل}}
| |
| *بر اساس آنچه درباره سنّ او هنگام [[رحلت پیامبر]]{{صل}} (۱۸ تا ۲۰ سال) نوشتهاند<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۰.</ref>، باید در سالهای سوم تا پنجم [[بعثت]] در [[مکه]] زاده شده باشد. [[پدر]] و مادرش ([[زید]] و [[امّ ایمن]]) هر دو [[آزاد]] شده ([[موالی]]) [[پیامبر]]{{صل}} بودند<ref>الطبقات، ج۴، ص۴۵؛ الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۰.</ref>. وی به همراه [[پدر]] و مادرش به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد<ref>الطبقات، ج۱، ص۱۸۳.</ref> و از کسانی بود که [[پیامبر]]{{صل}} بهسبب خردسالیاش، اجازه شرکت در غزوههای [[بدر]] و [[اُحد]] را به او نداد<ref>المغازی، ج۱، ص۲۱۶ـ۲۲۱.</ref>. ابومحمّد، [[ابوزید]]<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۰.</ref>، ابویزید، ابوخارجه، و ابوحارثه <ref>سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۴۹۷؛ اسدالغابه، ج۱، ص۱۹۵.</ref> کنیههایاوست.
| |
| *این [[روایت]] که در ماجرای [[افک]] (سال پنجمهـ ق)، [[اسامه]] طرف [[مشورت]] [[پیامبر]] قرار گرفته باشد <ref>المغازی، ج۲، ص۴۳۰.</ref>، با توجّه به سن کم او مورد تردید است. [[اسامه]]، در [[فتح]] [[مکّه]] همراه [[پیامبر]] وارد [[کعبه]] شد<ref>المغازی، ج۲، ص۸۳۴.</ref> و در [[غزوه حنین]]، از معدود کسانی بود که پایدار ماند و [[پیامبر]]{{صل}} را در برابر [[هجوم]] [[دشمنان]] رها نکرد<ref>المغازی، ج۳، ص۹۰۰.</ref>.
| |
| *روایاتی درباره [[محبّت]] [[پیامبر]]{{صل}} به [[اسامه]] در منابع ذکر شده<ref>الطبقات، ج۴، ص۴۵ـ ۴۹؛ سیراعلامالنبلاء، ج۲، ص۴۹۷ـ۵۰۴.</ref>. که بر اساس بعضی از آنها، [[پیامبر]] هدایای بزرگان دیگر [[اقوام]]، چون [[حلّه دحیه کلبی]]<ref>الطبقات، ج۴، ص۴۸.</ref> و [[کسوت ذی یزن]]<ref>الطبقات، ج۴، ص۴۸.</ref> را به [[اسامه]] هدیه کردهاند.
| |
| *بزرگترین حادثه [[زندگی]] او، انتصابش به فرماندهی [[سپاه]] برای [[نبرد]] با [[رومیان]] از سوی [[پیامبر]]{{صل}}، در آخرین روزهای [[زندگی]] آن [[حضرت]] است که موضوع مباحث گوناگون [[کلامی]] در میان دانشمندان [[مذاهب اسلامی]] شده است. [[جوانی]]<ref>الطبقات، ج۲، ص۱۹۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۱۳.</ref> و سابقه بَرده بودن [[اسامه]] موجب شد تا این [[انتصاب]] از سوی برخی [[مهاجران]] و [[انصار]] [[استهزا]] شود و به رغم [[تمایل]] و [[اصرار]] [[پیامبر]] که فرمود: {{متن حدیث|جَهِّزُوا جَيْشَ أُسَامَةَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَخَلِّفَ عَنْ جَيْشِ أُسَامَة}}<ref>الملل و النحل، ج۱، ص۲۳.</ref>، این [[سپاه]] تا هنگام [[رحلت]] آنحضرت. از جُرْف حرکت نکرد<ref>الطبقات، ج۲، ص۱۴۶ـ۱۴۷.</ref>. پاسخ [[پیامبر]]{{صل}} به ایرادهای [[صحابه]]، نشان میدهد که آنها قبلاً نیز از [[انتصاب]] [[زید]] [[پدر]] [[اسامه]] به [[فرماندهی سپاه]] در [[سریّه]] [[موته]] ناخشنود بودند<ref>الطبقات، ج۲، ۱۴۶ و ۱۹۱ـ۱۹۲.</ref> به نظر میرسد بَرده بودن [[زید]] و پسرش و [[محرومیت]] آنان از پشتوانه قبیلهای و پایگاه [[اجتماعی]] از عوامل [[مخالفت]] [[صحابه]] بوده است.
| |
| *با اعلام خبر [[رحلت پیامبر]]{{صل}}، [[اسامه]] نیز از جُرف به [[مدینه]] بازگشت و بر اساس بیشتر [[روایات]]، در مراسم [[غسل]] [[پیامبر]]{{صل}} [[شرکت]] داشت<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۲۳۸؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۱۴.</ref>. در دوران [[ابوبکر]]، در [[مقام]] فرماندهی [[سپاه اسلام]] با [[رومیان]] جنگید و با [[پیروزی]] چشمگیر به [[مدینه]] بازگشت<ref>الطبقات، ج۲، ص۱۴۶ـ۱۴۷.</ref> بنابر بعضی از [[روایات]]، در یکی از نبردهای [[ابوبکر]] با مرتدّان، [[جانشین]] او در [[مدینه]] شد<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۲۵۳.</ref>. وی در [[سرکوب]] [[مسیلمه کذاب]] نیز در [[سپاه]] [[خالد بن ولید]] حضور داشتهاست<ref>الفتوح، ج۱، ص۳۲.</ref>. پاسخ تند او به [[ابوبکر]] پساز [[رحلت پیامبر]]{{صل}} که تو [[خلیفه پیامبر]] نیستی نیز در برخی [[روایات]] آمده است<ref>الاحتجاج، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.
| |
| *[[اسامه]] در [[خلافت عمر]] مورد [[احترام]] او بود و بنا به روایتی، او را با نام [[امیر]] خطاب میکرد و [[سلام]] میگفت<ref>تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۴۴.</ref>. [[خلیفه]] سهم او را در تقسیم عطایا، همسان با [[اصحاب بدر]] و بیش از پسر خود عبداللّه، قرار داد و چون مورد [[اعتراض]] [[عبدالله]] قرار گرفت، محبّتهای [[رسولخدا]]{{صل}} با [[اسامه]] را یادآور شد<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۰؛ اسدالغابه، ج۱، ص۱۹۶.</ref>. [[اسامه]]، در [[شورش]] [[مردم]] بر ضد [[عثمان]]، از سوی [[خلیفه]] [[مأموریت]] یافت تا وضعیت [[مردم بصره]] را بررسی کند<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۶۴۸.</ref>. و چون کار [[شورشیان]] بالا گرفت و احتمال [[کشته شدن عثمان]] [[قوت]] یافت، از [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} خواست تا برای برکنار ماندن از هر گونه اتهامی در اینباره، [[مدینه]] را ترک گوید <ref>الفتوح، ج۲، ص۲۲۷.</ref>.
| |
| *اسامه از کسانی است که از [[بیعت]] با [[امام علی|امیرمؤمنان علی]]{{ع}} سرباز زد <ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۶۹۹؛ شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۲۴۶.</ref> و مورد [[عتاب]] ایشان قرار گرفت<ref>الارشاد، ج۱، ص۲۴۳.</ref> و همین موضوع، موجب شد که وی جزو فرقهای خاص به نام اعتزالیون دانسته شود<ref>فرق الشیعه، ص۵؛ مسائل الامامه، ص۱۶.</ref> و مورد [[نکوهش]] شدید [[شیعه]] قرار گیرد<ref>الجمل، ص۹۴ـ۹۶.</ref>؛ گرچه براساس برخی منابع [[شیعی]]، گویا [[اسامه]] بعدها از نظر خود بازگشت و [[حضرت علی]]{{ع}} عذر او را در شرکت نکردن در [[نبرد جمل]] پذیرفت <ref>التحریر الطاووسی، ص۵۰ـ۵۱.</ref>. هنگامی که [[سپاه امام]] عازم [[پیکار]] [[جمل]] شد، [[اسامه]] با [[یادآوری]] پیمانی که با [[پیامبر]] بسته بود ـ که هرگز گوینده کلمه [[توحید]] را نکُشد ـ از [[همراهی]] [[امام]] پوزش خواست<ref>الجمل، ص۹۵؛ التحریر الطاووسی، ص۵۰.</ref> و در [[مسجد]] [[مدینه]] [[گواهی]] داد که [[بیعت]] [[طلحه]] و [[زبیر]] با [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} از روی [[کراهت]] بوده است<ref> تاریخ طبری، ج۳، ص۱۷.</ref>.
| |
| *درباره دیگر حوادث [[زندگی]] او تا پایان عمرش اطلاعی در دست نیست؛ جز مجادلهای که با [[عمرو بن عثمان]] در حضور [[معاویه]] داشته و [[امام حسن]]{{ع}} و [[عبداللّه بنجعفر]] او را [[همراهی]] کردهاند<ref>بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۰۷ـ۱۰۸.</ref>. در موردی دیگر، او سخنان [[عبداللّه بنجعفر]]، مبنی بر [[نصّ]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[امامت]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} را در برابر [[معاویه]] تأیید میکند<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۵۹.</ref>.
| |
| *[[اسامه]]، از [[راویان حدیث]] [[نبوی]] بود و [[روایت]] [[استحباب]] [[روزه]] در روزهای [[دوشنبه]] و [[پنج شنبه]]<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۵۰۶؛ الطبقات، ج۴، ص۵۳.</ref> و [[روایت]] {{متن حدیث| إِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّش}} از او است<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۱؛ سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۵۰۲.</ref>. در بعضی منابع رجالی، نام ۲۶ نفر از کسانی که از او [[روایت]] کردهاند، شمرده شده است<ref>تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۳۸.</ref>. بعضی، شمار [[احادیث]] [[نقل]] شده از او را ۱۱۸ مورد میدانند<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۵۰۷.</ref>.
| |
| *سرانجام، [[اسامه]] در سال ۵۴ یا ۵۸ یا ۵۹ [[هجری قمری]] درگذشت<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۲.</ref> و بر اساس برخی [[روایات]] [[شیعی]]، [[امام حسین]]{{ع}} در کنار بستر او حاضر شده، با پرداخت بدهیهایش، در مراسم تکفین وی نیز شرکت کردند<ref>مناقب، ج۴، ص۷۲ـ۷۳.</ref><ref>[[محمد باغستانی کوزهگر|باغستانی کوزهگر، محمد]]، [[ اسامة بن زید (مقاله)| اسامة بن زید]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>.
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| # [[پرونده:000056.jpg|22px]] [[محمد باغستانی کوزهگر|باغستانی کوزهگر، محمد]]، [[ اسامة بن زید (مقاله)| اسامة بن زید]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱''']] | |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:اسامه بن زید]]
| |
| [[رده:مدخل]]
| |
