←سیره سیاسی امام کاظم
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
=== [[سیره تبلیغی امام کاظم]] === | === [[سیره تبلیغی امام کاظم]] === | ||
=== [[ | === سیره سیاسی امام کاظم === | ||
{{اصلی|سیره سیاسی امام کاظم}} | |||
[[امام کاظم]]{{ع}} با چهار تن از مقتدرترین و ستمکارترین [[خلفای عباسی]]، یعنی منصور، [[مهدی]]، [[هادی]] و [[هارون]]، همعصر بود. [[منصور عباسی]] (۱۳۶-۱۵۸) با برداشتن موانعی مانند [[ابوسلمه خلال]]<ref>ابن قتیبه، الإمامة و السیاسة، ج۲، ص۱۶۵.</ref>، [[ابومسلم خراسانی]]<ref>ابن قتیبه، الأخبار الطوال، ص۳۸۰.</ref> و خاموش کردن قیامهای حسنیان<ref>ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۲۳۷.</ref> زمینه را برای [[خلافت]] مقتدرانه پسرش، [[مهدی عباسی]]، آماده و مهیا ساخت. دوره خلافت مهدی (۱۵۸ - ۱۶۹ق) با [[اقتدار]] آغاز شد و این اقتدار در دوره هارون (۱۷۰ - ۱۹۳) به اوج خود رسید. [[قیام]] برخی از [[سادات]] از یک سو و ظهور و فعالیت [[غلات]] و نیز دیگر [[فرقهها]] از سوی دیگر، شرایط سیاسی و فرهنگی را نیز دشوار کرده بودند. [[برنامهریزی]] در این شرایط برای [[حفظ]] [[تشیع]] که اوج اقتدار عباسیان بود اوضاع و شرایط عصر امام کاظم{{ع}} را پیچیده و خاص کرده بود. | |||
وضعیت [[سیاسی]] [[جامعه]] در عصر هر یک از این چهار [[خلیفه عباسی]] متفاوت بود و [[امام کاظم]]{{ع}} نیز مواضع متفاوتی داشت. در [[زمان]] منصور و [[مهدی]]، امام کاظم{{ع}} از ورود به عرصههای سیاسی به صورت آشکار اجتناب میکرد، و سعی داشت فعالیتهای خود را دور از هر اقدامی که نظر منصور و [[مهدی عباسی]] را به خود جلب کند، انجام دهد و در فضایی آرام به [[مدیریت]] [[شیعیان]] و پیروانش بپردازد. | |||
بیشترین دوره [[امامت]] آن حضرت همزمان با [[خلافت]] قدرتمندترین [[خلیفه]] سختگیر عباسی، [[هارون]] بود<ref>قلمرو جهان اسلام در عصر هارون الرشید شامل شامات، اندلس، مغرب، هند و چین در شرق، ارمنستان در شمال و یمن در جنوب بوده است (ر.ک: جومرد، هارون الرشید حقائق عن عهده و خلافته، ص۳۰۹).</ref>. فضای سیاسی عصر هارون از سنگینترین دورههای عصر عباسی است. در عصر هارون، امام کاظم{{ع}} پیوسته با بیمهری و [[سوءظن]] هارون مواجه بود. حسنیان و [[بنی هاشم]] به ویژه پس از [[قیام]] [[شهید فخ]]، به عنوان رقبای سیاسی عباسیان، به صورتهای مختلف به شدت سرکوب و در حوزه [[سیاست]] سرخورده شدند. [[هارون]] در راستای سختگیری بر [[علویان]]، [[امام کاظم]]{{ع}} را از [[مدینه]] به [[بغداد]] فراخواند و بعد از قریب به چهار سال [[زندان]]، او را به [[شهادت]] رساند. با [[زندانی]] شدن [[امام]] برخی یاران امام نیز پنهان شدند<ref>کشی، اختیار معرفة الرجال، ص۲۶۲.</ref>. | |||
از سوی دیگر، تلاش گسترده [[غلات]] و انتساب خاستگاه آنان به [[تشیع]] که اندیشههای [[باطنی]] و [[معنوی]] را دستاویزی برای دستیابی به بلندپروازیهای [[سیاسی]] خود قرار داده بودند، موجب میشد فعالیتهای [[شیعیان]] و [[امامان]]{{عم}} یک حرکت کاملاً سیاسی تلقی شود. | |||
در چنین شرایطی، سیاست مهم و راهبردی امام کاظم{{ع}} سیاست راهبرد مهم [[تقیه]] بود تا به عنوان [[رهبر]]، یا حتی همکار جریانی که خواستار [[سقوط]] [[خلیفه]] بودند، شناخته نشود و برای دستیابی به این [[هدف]]، از [[پیروان]] خود نیز گرامیترین شخص را کسی میدانست که تقیه را رعایت کند<ref>برقی، محاسن، ج۱، ص۲۵۸.</ref>. | |||
بر این اساس، اوضاع سیاسی [[عصر امام کاظم]]{{ع}} از دوره منصور تا [[زمان]] شهادت امام، بسیار سخت و شکننده بود و راهی برای ابراز نظر مخالفان وجود نداشت<ref>شریف قرشی، حیاة الامام موسی بن جعفر{{ع}}، ج۲۹، ص۱۹۱.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۴۵.</ref> | |||
=== [[سیره اقتصادی امام کاظم]] === | === [[سیره اقتصادی امام کاظم]] === | ||