←سیره سیاسی امام کاظم
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
[[توسعه]] پایگاه تشیع فعالیت بیشتر [[رهبری]] را در [[نظارت]] و اشراف بر شئون و امور [[پیروان]] و نیز صیانت و حفاظت جماعت [[صالحان]] از [[لغزشها]]، [[انحرافات]] و موانع موجود بر سر راه آنان میطلبید. از دیگر سو و با توجه به موضوعهای اصلی و فرعی [[شریعت]] که ناشی از وسعت یافتن دایره پیوندهای [[فکری]] و علمی و [[دگرگونی]] [[روزگار]] بود، سؤالها نیز فزونی میگرفت و از جهت دیگر، آمادگی دانشگاه اهل بیت{{عم}} برای پاسخ گفتن به مسائل نو، مستلزم ارائه فعالیت بیشتر و دامنهدارتری از رهبری تبلور یافته در [[امام کاظم]]{{ع}} بود. این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که امام کاظم{{ع}} پس از [[شهادت]] پدر بزرگوارش در شرایطی سخت قرار داشت و در چنین شرایطی میبایست [[وظیفه]] [[رهبری]] [[امّت]] را به خوبی انجام دهد. مسأله دیگر این بود که تمام [[مسلمانان]] از [[امامت]] [[حضرت کاظم]]{{ع}} [[آگاهی]] نیافته و بدان [[راهنمایی]] نشده بودند و این، فعالیت [[امام]]{{ع}} را سختتر و سنگینتر میکرد. به همین دلیل امام{{ع}} میبایست شماری از [[یاران]] نزدیک و مورد اعتماد خود را به عنوان نماینده خود به کار گمارد تا آنان در این [[مسئولیت]] و [[مقام]] به [[اداره امور]] جماعت [[صالحان]] و جمعآوری [[حقوق]] [[شرعی]]، مانند [[خمس]]، [[زکات]] و... بپردازند؛ [[حقوقی]] که مکتب اهل بیت{{عم}} موارد و شیوه مصرف آن را تعیین کرده و استمرار وجود و [[دگرگونی]] مثبت و استحکام پایهها و اساس جماعت صالحان را تضمین و آن را در رویارویی با چالشهای مستمر [[توانمند]] میکند. | [[توسعه]] پایگاه تشیع فعالیت بیشتر [[رهبری]] را در [[نظارت]] و اشراف بر شئون و امور [[پیروان]] و نیز صیانت و حفاظت جماعت [[صالحان]] از [[لغزشها]]، [[انحرافات]] و موانع موجود بر سر راه آنان میطلبید. از دیگر سو و با توجه به موضوعهای اصلی و فرعی [[شریعت]] که ناشی از وسعت یافتن دایره پیوندهای [[فکری]] و علمی و [[دگرگونی]] [[روزگار]] بود، سؤالها نیز فزونی میگرفت و از جهت دیگر، آمادگی دانشگاه اهل بیت{{عم}} برای پاسخ گفتن به مسائل نو، مستلزم ارائه فعالیت بیشتر و دامنهدارتری از رهبری تبلور یافته در [[امام کاظم]]{{ع}} بود. این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که امام کاظم{{ع}} پس از [[شهادت]] پدر بزرگوارش در شرایطی سخت قرار داشت و در چنین شرایطی میبایست [[وظیفه]] [[رهبری]] [[امّت]] را به خوبی انجام دهد. مسأله دیگر این بود که تمام [[مسلمانان]] از [[امامت]] [[حضرت کاظم]]{{ع}} [[آگاهی]] نیافته و بدان [[راهنمایی]] نشده بودند و این، فعالیت [[امام]]{{ع}} را سختتر و سنگینتر میکرد. به همین دلیل امام{{ع}} میبایست شماری از [[یاران]] نزدیک و مورد اعتماد خود را به عنوان نماینده خود به کار گمارد تا آنان در این [[مسئولیت]] و [[مقام]] به [[اداره امور]] جماعت [[صالحان]] و جمعآوری [[حقوق]] [[شرعی]]، مانند [[خمس]]، [[زکات]] و... بپردازند؛ [[حقوقی]] که مکتب اهل بیت{{عم}} موارد و شیوه مصرف آن را تعیین کرده و استمرار وجود و [[دگرگونی]] مثبت و استحکام پایهها و اساس جماعت صالحان را تضمین و آن را در رویارویی با چالشهای مستمر [[توانمند]] میکند. | ||
یاران امام{{ع}}، از جمله: «[[هشام بن الحکم]]»، «[[صفوان بن یحیی]]» معروف به [[بیاع السابری]] (فروشنده [[جامه]]) و «[[حسن بن محمد بن سماعه]] کندی» تألیفاتی بسیار داشته و هریک از این سه تن سی اثر از خود برجای گذاشتند، «[[علی بن حسن طاهری]]» چهارده اثر، «[[حسن بن محبوب سراد]]» شش اثر، «[[عبداللّه بن جبله]]» هفت اثر و «[[علی بن یقطین]]» سه اثر تألیفی به رشته تحریر درآوردند<ref>ر.ک: شیخ طوسى، فهرست، ص۱۰۳۹۶، ۱۴۶، ۱۵۵، ۱۵۶ و ۲۵۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|سید منذر | یاران امام{{ع}}، از جمله: «[[هشام بن الحکم]]»، «[[صفوان بن یحیی]]» معروف به [[بیاع السابری]] (فروشنده [[جامه]]) و «[[حسن بن محمد بن سماعه]] کندی» تألیفاتی بسیار داشته و هریک از این سه تن سی اثر از خود برجای گذاشتند، «[[علی بن حسن طاهری]]» چهارده اثر، «[[حسن بن محبوب سراد]]» شش اثر، «[[عبداللّه بن جبله]]» هفت اثر و «[[علی بن یقطین]]» سه اثر تألیفی به رشته تحریر درآوردند<ref>ر.ک: شیخ طوسى، فهرست، ص۱۰۳۹۶، ۱۴۶، ۱۵۵، ۱۵۶ و ۲۵۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|سید منذر حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۹ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۹]]، ص ۱۹۷.</ref> | ||
=== [[سیره تبلیغی امام کاظم]] === | === [[سیره تبلیغی امام کاظم]] === | ||
=== [[ | === سیره سیاسی امام کاظم === | ||
{{اصلی|سیره سیاسی امام کاظم}} | |||
[[امام کاظم]]{{ع}} با چهار تن از مقتدرترین و ستمکارترین [[خلفای عباسی]]، یعنی منصور، [[مهدی]]، [[هادی]] و [[هارون]]، همعصر بود. [[منصور عباسی]] (۱۳۶-۱۵۸) با برداشتن موانعی مانند [[ابوسلمه خلال]]<ref>ابن قتیبه، الإمامة و السیاسة، ج۲، ص۱۶۵.</ref>، [[ابومسلم خراسانی]]<ref>ابن قتیبه، الأخبار الطوال، ص۳۸۰.</ref> و خاموش کردن قیامهای حسنیان<ref>ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۲۳۷.</ref> زمینه را برای [[خلافت]] مقتدرانه پسرش، [[مهدی عباسی]]، آماده و مهیا ساخت. دوره خلافت مهدی (۱۵۸ - ۱۶۹ق) با [[اقتدار]] آغاز شد و این اقتدار در دوره هارون (۱۷۰ - ۱۹۳) به اوج خود رسید. [[قیام]] برخی از [[سادات]] از یک سو و ظهور و فعالیت [[غلات]] و نیز دیگر [[فرقهها]] از سوی دیگر، شرایط سیاسی و فرهنگی را نیز دشوار کرده بودند. [[برنامهریزی]] در این شرایط برای [[حفظ]] [[تشیع]] که اوج اقتدار عباسیان بود اوضاع و شرایط عصر امام کاظم{{ع}} را پیچیده و خاص کرده بود. | |||
وضعیت [[سیاسی]] [[جامعه]] در عصر هر یک از این چهار [[خلیفه عباسی]] متفاوت بود و [[امام کاظم]]{{ع}} نیز مواضع متفاوتی داشت. در [[زمان]] منصور و [[مهدی]]، امام کاظم{{ع}} از ورود به عرصههای سیاسی به صورت آشکار اجتناب میکرد، و سعی داشت فعالیتهای خود را دور از هر اقدامی که نظر منصور و [[مهدی عباسی]] را به خود جلب کند، انجام دهد و در فضایی آرام به [[مدیریت]] [[شیعیان]] و پیروانش بپردازد. | |||
بیشترین دوره [[امامت]] آن حضرت همزمان با [[خلافت]] قدرتمندترین [[خلیفه]] سختگیر عباسی، [[هارون]] بود<ref>قلمرو جهان اسلام در عصر هارون الرشید شامل شامات، اندلس، مغرب، هند و چین در شرق، ارمنستان در شمال و یمن در جنوب بوده است (ر.ک: جومرد، هارون الرشید حقائق عن عهده و خلافته، ص۳۰۹).</ref>. فضای سیاسی عصر هارون از سنگینترین دورههای عصر عباسی است. در عصر هارون، امام کاظم{{ع}} پیوسته با بیمهری و [[سوءظن]] هارون مواجه بود. حسنیان و [[بنی هاشم]] به ویژه پس از [[قیام]] [[شهید فخ]]، به عنوان رقبای سیاسی عباسیان، به صورتهای مختلف به شدت سرکوب و در حوزه [[سیاست]] سرخورده شدند. [[هارون]] در راستای سختگیری بر [[علویان]]، [[امام کاظم]]{{ع}} را از [[مدینه]] به [[بغداد]] فراخواند و بعد از قریب به چهار سال [[زندان]]، او را به [[شهادت]] رساند. با [[زندانی]] شدن [[امام]] برخی یاران امام نیز پنهان شدند<ref>کشی، اختیار معرفة الرجال، ص۲۶۲.</ref>. | |||
از سوی دیگر، تلاش گسترده [[غلات]] و انتساب خاستگاه آنان به [[تشیع]] که اندیشههای [[باطنی]] و [[معنوی]] را دستاویزی برای دستیابی به بلندپروازیهای [[سیاسی]] خود قرار داده بودند، موجب میشد فعالیتهای [[شیعیان]] و [[امامان]]{{عم}} یک حرکت کاملاً سیاسی تلقی شود. | |||
در چنین شرایطی، سیاست مهم و راهبردی امام کاظم{{ع}} سیاست راهبرد مهم [[تقیه]] بود تا به عنوان [[رهبر]]، یا حتی همکار جریانی که خواستار [[سقوط]] [[خلیفه]] بودند، شناخته نشود و برای دستیابی به این [[هدف]]، از [[پیروان]] خود نیز گرامیترین شخص را کسی میدانست که تقیه را رعایت کند<ref>برقی، محاسن، ج۱، ص۲۵۸.</ref>. | |||
بر این اساس، اوضاع سیاسی [[عصر امام کاظم]]{{ع}} از دوره منصور تا [[زمان]] شهادت امام، بسیار سخت و شکننده بود و راهی برای ابراز نظر مخالفان وجود نداشت<ref>شریف قرشی، حیاة الامام موسی بن جعفر{{ع}}، ج۲۹، ص۱۹۱.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۴۵.</ref> | |||
=== [[سیره اقتصادی امام کاظم]] === | === [[سیره اقتصادی امام کاظم]] === | ||
| خط ۶۷: | خط ۷۹: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:151923.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|سید منذر | # [[پرونده:151923.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|سید منذر حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۹ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۹''']] | ||
# [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']] | # [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||