شهید در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

«[[شهید]]» یعنی حاضر و ناظر بر امری. هنگامی که این واژه به طور مطلق به کار می‌رود، حضور و [[آگاهی]] کامل بر ظاهر و [[باطن]] چیزی و بر [[اعتقاد]] و عمل در غیب و شهادت را می‌رساند<ref>برای توضیح بیشتر، ر.ک: برهان دوازدهم: آیه شهادت.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص۲۹.</ref>

«[[شهود]]» و «[[شهادت]]» یعنی حضور بر امری همراه با [[علم]] به آن و اعلام آن در صورت [[ضرورت]]<ref>معجم مقاییس اللغة (ط. مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۴۰۴ﻫ.ق)، ص۴۶۵.</ref>. به این ترتیب، «[[شاهد]]» کسی است که به وسیله چشم و به صورت حضوری امری را دیده و از طریق این مشاهده بر آن اشراف و اطلاع یافته است. اگر لفظ شاهد در [[امور معنوی]] به کار رود، یعنی شخص با [[بصیرت]] و چشم [[دل]] برامری اشراف پیدا کند. اگر شهادت به [[خداوند]] نسبت داده شود، به معنای احاطه و حضوری است که خداوند نسبت به همه امور دارد: {{متن قرآن|سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ}}<ref>«به زودی نشانه‌های خویش را در گستره‌های بیرون و پیکره‌های درونشان نشان آنان خواهیم داد تا بر آنها روشن شود که او راستین است؛ آیا بسنده نیست که پروردگارت بر همه چیز گواه است؟» سوره فصلت، آیه ۵۳.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش و فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص۲۰۱.</ref>

== تفاوت شاهد و شهید ==

{{متن قرآن|مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللَّهِ شَاهِدِينَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ}}<ref>«مشرکان را نرسد که مساجد خداوند را آباد کنند با آنکه به زیان خویش بر کفر (خود) گواهند؛ کردارهای آنان تباه است و آنان در آتش، جاودانند» سوره توبه، آیه ۱۷.</ref>. ولی در [[شهید]]، بنابر آنکه صفت مشبهه باشد، تکیه بر استقرار و ثبوت و دوام وصف بر فاعل است؛ مثل: {{متن قرآن|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ شَهِيدٌ عَلَى مَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! چرا به آیات خداوند کفر می‌ورزید در حالی که خداوند به آنچه می‌کنید گواه است» سوره آل عمران، آیه ۹۸.</ref>.

بنابراین، هنگامی که [[شهادت]] در امور مادی به کار رود، یعنی کسی که به واسطه حضور و مشاهده مستقیم چیزی، به آن [[علم]] پیدا می‌کند<ref>مفردات ألفاظ القرآن (ط. دارالقلم الدار الشامیة، ۱۴۱۲ﻫ.ق)، ص۴۶۵.</ref>؛ و هنگامی که در [[امور معنوی]] به کار می‌رود، [[شهید]] بر امری، کسی است که به واسطه اشراف کامل و احاطه حضوری بر معلوم، بر آن اشراف و اطلاع پیدا می‌کند. بنابراین، هنگامی که این واژه در مورد [[اولیای الهی]]{{عم}} و در سیاق [[شهود]] [[الهی]] به کار می‌رود، مراد اشراف و احاطه کامل بر ظاهر و [[باطن]] [[اعمال]] و نیات و [[اعتقادات]] [[انسان‌ها]] است. لازمه این [[مقام]] آن است که عبد در [[مقام مخلَصین]] باشد؛ تا با ورود به عالم ملکوت، از اسرارغیب به [[اذن الهی]] مطلع گردد. این مقامی است که تنها برای [[معصومین]] از اولیای الهی، که دائماً در توجه [[خالص]] به [[پروردگار]] هستند، حاصل می‌شود<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه. ش.)، ج۶، ص۱۳۴.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص۲۰۲.</ref>