وکلای مالی ائمه: تفاوت میان نسخه‌ها

وکلای مالی ائمه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۳

۱۰٬۱۹۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۲۸۹

ویرایش

@@ خط ۲۸: / خط ۲۸: @@
 از خراسان نیز برای حضرت خمس [[اموال]] فرستاده می‌شد که به عنوان نمونه به یک مورد اشاره می‌شود:
 [[قطب راوندی]] از [[داوود بن کثیر رقی]] نقل کرده است که شخصی [[خراسانی]] به نام [[ابو جعفر]] به [[نمایندگی]] از طرف امام صادق{{ع}} وارد خراسان شد و [[مردم]] در اطراف او گرد آمدند از وی درخواست کردند اموال و اشیایی تحویل او دهند که به [[محضر امام]] برساند...<ref>آیت‌الله نوری، حسین، کتاب الخمس، ناشر مؤسسه مهدی موعود، ط ١، ١۴١٨ ه، ص۵٩٣، به نقل از انوار البهیه، ص۸۵.</ref>. از این [[حدیث]] و [[احادیث]] دیگر در این باره روشن می‌شود که [[شهرت]] و آوازه و [[عظمت]] و [[حقانیت اهل بیت]]{{عم}} در آن [[زمان]] به خراسان هم رسیده بود و آنان مسائل خود را از آن حضرت سؤال می‌کردند و خمس اموال خود را برای او می‌‌فرستادند.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۶۷</ref>
+==[[وکلای امام]] هفتم{{ع}}==
+#'''[[عبد الله بن جندب بجلی]]''': [[شیخ طوسی]] می‌نویسد: او [[وکیل]] [[امام هفتم]] و [[امام هشتم]]{{عم}} بود<ref>الطوسی (شیخ الطائفه)، رجال الطوسی، منشورات المکتبه الحیدریه، النجف، ط۱، ١٣٨٠ ه، ١٩۶١ م، ص٣۵۵ – ٣٧٩؛ اختیار معرفه الرجال، ص۵٨۵-۵٨۶؛ العلامه الحلی، خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال، تحقیق شیخ جواد قیومی، ط ١، ١۴١٧ ه، مؤسسه نشر الفقاهه، ص۱۹۳؛ غیبت طوسی، ص۲۱۰.</ref>.
+#'''[[یونس بن یعقوب]] بن قیس''': او وکیل امام هفتم{{ع}} بود و در [[زمان]] امام هشتم{{ع}} از [[دنیا]] رفت.<ref>فهرست نجاشی، ص۳۱۱؛ جامع الرواة، ج۲، ص٣۶٠.</ref>
+#'''[[عثمان بن عیسی]]''': وی وکیل امام هفتم{{ع}} بود.<ref>شرح حال او در صفحات آینده در بحث جمع‌آوری بیت المال توسط امام هفتم خواهد آمد.</ref>
+#'''[[مفضل بن عمر]]''': مفضل بن عمر (در بحث وکلای امام صادق{{ع}} به طور مختصر به [[شخصیت]] و [[عظمت]] وی اشاره شد) نیز یکی دیگر از وکلای امام هفتم{{ع}} بود که در این باره به دو [[حدیث]] بسنده می‌شود:
+## [[هشام بن احمر]] گفت: اموالی را برای امام هفتم{{ع}} به [[مدینه]] بردم. حضرت فرمود: آن را به نزد مفضل بن عمر برگردان. من هم آن [[اموال]] را در [[خانه]] [[مفضل]] بردم و تحویل او دادم<ref>{{متن حدیث|روي عن هشام بن احمر قال: حملت الى ابي ابراهيم الى المدينة اموالا فقال: ردها فادفعها الى المفضل بن عمر، فرددتها الى جعفي فحططتها على باب المفضل}}، طوسی، ابی جعفر، الغیبة، تهران، مکتبه نینوی الحدیثه، ص٢٢۴؛ مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۳۴۲.</ref>.
+##در حدیث دیگری آمده است که [[موسی بن بکر]] گفت: در [[خدمت]] امام هفتم{{ع}} بودم، هر چه از اموال خدمت حضرت می‌آوردند از طرف مفضل بود و چه بسا گاهی می‌دیدم مردی چیزی می‌آورد و [[امام]]{{ع}} قبول نمی‌کرد و می‌فرمود: آن را نزد مفضل ببرید.<ref>{{متن حدیث|روي عن موسى بن بكر قال: كنت في خدمة ابي الحسن{{ع}} فلم اكن ارى شيئا يصل اليها الا من ناحية المفضل ولربما رأيت الرجل يجي بالشيء فلا يقبله منه ويقول أوصله إلى المفضل}}. طوسی، الغیبة، ص٢٢۴؛ بحارالانوار، ج۴۷، ص۳۴۲. همان‌گونه که گذشت او وکیل امام صادق{{ع}} و امام کاظم{{ع}} بود و از طرف این دو امام اجازه داشت هرگونه که بخواهد در هر راهی که مصلحت بداند وجوه شرعیه را مصرف کند. شریف القرشی، باقر، حیاة الامام موسی بن جعفر{{ع}}، مطبعه الاداب فی النجف، ط ۲، ۱۳۹۰ه، ج۲، ص۳۲۵.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۶۷</ref>
+===[[علی بن یقطین]] و [[خمس]] [[اموال]]===
+همان‌گونه که در بحث خمس، پشتوانه [[مالی]] [[شیعیان]] یادآور شدیم حکومت‌های وقت برای [[تضعیف]] نیروهای [[مبارز]] [[شیعه]] همیشه آنها را در فشار [[اقتصادی]] قرار می‌دادند که دوران [[خلافت هارون]] نیز از این برنامه کلی مستثنا نبود؛ زیرا او با قبضه [[بیت‌المال]] [[مسلمانان]] و صرف آن در راه هوسرانی‌ها و بوالهوسی‌ها و [[تجمل]] پرستی‌های خود و اطرافیانش، شیعیان را از [[حقوق]] خود [[محروم]] کرده بود و از این راه نیروهای آنان را تضعیف می‌کرد.
+علی بن یقطین از چهره‌هایی است که با کمک‌های مادی خود شیعیان را تقویت می‌کرد و این [[یار وفادار]] و صمیمی پیشوای هفتم به رغم کارشکنی‌های [[مخالفان شیعه]]، [[اعتماد]] [[هارون]] را جلب نموده و [[وزارت]] او را در [[کشور]] پهناور [[اسلامی]] به عهده گرفته بود و به خوبی به این مطلب توجه داشت و با استفاده از تمام امکانات از هر کوششی در [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] از شیعیان دریغ نمی‌ورزید، مخصوصاً در تقویت بنیه مالی و رساندن خمس اموال خود (که در مجموع مبلغ قابل توجهی را تشکیل می‌داد) به پیشوای هفتم [[کوشش]] می‌کرد که گاهی بالغ بر صد هزار تا سیصد هزار درهم برای حضرت می‌فرستاد.<ref>اختیار معرفه الرجال، ص۴٣۴؛ الامام الصادق، ج۲، ص١۵٧.</ref>
+او که با موافقت [[امام کاظم]]{{ع}} وزارت هارون را پذیرفت، بعدها نیز چندین بار خواست استعفا نماید<ref>بحار الانوار، بیروت، ج۴٨، ص١۵٨، حدیث ٣٢.</ref>، ولی [[امام]] او را از این تصمیم منصرف کرد<ref>اختیار معرفه الرجال، ص۴٣۶ – ۴٣۷.</ref>.
+چراکه وزارت علی بن یقطین چتر حمایتی برای شیعیان بود و [[هدف امام]] از [[تشویق]] او به [[تصدی]] این [[منصب]] [[حفظ جان]] و [[مال]] و [[حقوق]] [[شیعیان]] و کمک به نهضت‌های سرّی آنان بود.
+[[علی بن یقطین]] به طور سرّی [[خمس]] [[اموال]] خود را به حضور پیشوای هفتم می‌فرستاد و گاهی در شرایط خطرناک اموالی برای آن حضرت می‌فرستاد. دو نفر از [[یاران]] او نقل می‌کنند که روزی علی بن یقطین ما را احضار کرد و اموال و نامه‌هایی به ما داد و گفت:
+دو مرکب سواری بخرید و از [[بیراهه]] بروید و این اموال و [[نامه‌ها]] را به [[امام]] ابی [[الحسن]]{{ع}} ([[حضرت کاظم]]) برسانید. به طوری که کسی از وضع شما [[آگاه]] نشود.
+این دو نفر می‌گویند به [[کوفه]] آمدیم و مرکب سواری خریدیم و [[توشه]] راه تهیه نمودیم و از بیراهه [[حرکت]] کردیم تا آنکه به [[سرزمین]] «[[بطن الرمه]]» رسیدیم. چهارپایان را بستیم و برای آنها علوفه گذاشتیم و برای صرف غذا نشستیم. در این هنگام سواره‌ای همراه شخصی دیگر، نمایان گردید. وقتی نزدیک شد، دیدیم [[امام کاظم]]{{ع}} است، از جا برخاسته [[سلام]] کردیم و اموال و نامه‌ها را تحویل دادیم. در این هنگام امام نامه‌هایی را بیرون آورد و به ما داد و فرمود: اینها جواب نامه‌های شماست...<ref>طوسی، الغیبة، ص٢٢۴. درباره شرح حال علی بن یقطین نیز به اختیار معرفه الرجال، ص۴٣٠ به بعد رجوع شود.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۶۷</ref>
+===خمس اموال شطیطه و شیعیان [[نیشابور]] برای [[امام هفتم]]{{ع}}===
+از نیشابور نیز گروهی از شیعیان خمس اموال خود را [[خدمت]] امام هفتم [[موسی بن جعفر]]{{ع}} فرستادند که یک نمونه از نظر خوانندگان گرامی می‌گذرد.
+[[علی بن راشد]] گوید: گروهی از شیعیان نیشابور گردهم آمدند و [[محمد بن علی نیشابوری]] را به عنوان [[نماینده]] خود برگزیدند و سی هزار دینار و پنجاه هزار درهم و مقداری [[لباس]] به او دادند که خدمت امام هفتم{{ع}} ببرد.
+شطیطه نیز که زنی باایمان بود، یک درهم سالم و پارچه‌ای از پنبه که به دست خود آن را رشته بود و به اندازه چهار درهم [[ارزش]] داشت، آورد.... سپس آنها را با سؤالاتی که نوشته بودند، به [[محمد بن علی]] دادند که [[خدمت]] [[امام هفتم]]{{ع}} ببرد<ref>داستان مفصل است؛ آنچه مورد نیاز بود آورده شد. جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به: بحار الانوار، ج۴٨، ص٧۳ - ٧۵. مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۲۹۱ - ۲۹۳ مرحوم محدث قمی، به طور مختصر آن را نقل کرده است. سفینة البحار، ج۱، ص۶٩٨.</ref>... از این مطلب به خوبی روشن می‌شود که [[شیعیان]] در [[زمان]] آن حضرت [[خمس]] [[اموال]] خود را برای آن [[بزرگوار]] می‌بردند.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۶۷</ref>
 == منابع ==