وکلای مالی ائمه: تفاوت میان نسخه‌ها

وکلای مالی ائمه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۳

۱۱٬۰۵۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۹۰

ویرایش

@@ خط ۹۰: / خط ۹۰: @@
 اسامی افرادی که از نظرتان گذشت از وکلای [[مالی]] [[امام جواد]]{{ع}} بودند که [[خمس]] اموالی را که [[مردم]] می‌دادند [[خدمت]] حضرت می‌رساندند، یا طبق دستور آن [[امام]] در مواردی که [[اجازه]] داشتند [[مصرف]] می‌کردند. برخی از مردم خمس [[مال]] خویش را (بنا به دستور آن حضرت) خدمت خود امام جواد{{ع}} می‌آوردند. همان‌گونه که [[ابن شهر آشوب]] می‌نویسد: شخصی به نام [[محمد بن فرج]] می‌گوید: «امام جواد به من نوشت خمس مالتان را برای من بفرستید که من غیر از این سال از شما چیزی نخواهم گرفت و در همان سال امام از [[دنیا]] رفت»<ref>{{عربی|عن محمد بن الفرج: كتب الي ابو جعفر{{ع}} احملوا الي الخمس فاني لست آخذه منكم سوى عامي هذا فقبض في تلك السنة}}. مناقب ابن شهر آشوب، ج۴، ص۳۸۹.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۰</ref>
+==جمع‌آوری [[خمس]] توسط [[وکلای امام هادی]]{{ع}}==
+[[امام هادی]]{{ع}} که در [[سامراء]] تحت نظر و کنترل شدیدی قرار گرفته بود، برنامه تعیین [[کارگزاران]] و [[نمایندگان]] را که پدرش [[امام جواد]]{{ع}} [[اجرا]] کرده بود، ادامه داد و نمایندگان و وکلایی در مناطق و شهرهای مختلف [[منصوب]] کرد که تعدادی از آنان [[مأموریت]] [[مالی]] داشتند و اکنون اسامی عده‌ای از آنان از نظرتان می‌گذرد:
+#[[ایوب بن نوح بن درّاج نخعی]]<ref>فهرست نجاشی، ص٧۴؛ العلامه الحلی، رجال العلامه، منشورات مطبعه الحیدریه النجف، تحقیق سید محمدصادق بحر العلوم، ط ۲، ۱۳۸۱ ه، ١٩۶١ م، ص۱۲؛ رجال کشی، ص۵۷۲.</ref>؛
+#[[ابو علی بن راشد]]<ref>نامه حضرت امام هادی{{ع}} درباره او که وکیل حضرت بود در جامع الرواه، ج۲، ص۴٠٣ - ۴٠۴ آمده است.</ref>؛
+#[[علی بن جعفر همانی]]<ref>رجال شیخ طوسی، ص۴١٨ و ۴٣٢؛ غیبت طوسی، ص۲۱۲؛ علی بن جعفر همانی اهل «همینیا» از قرای اطراف بغداد بود. گزارش فعالیت‌های او به متوکل رسیده بود. متوکل او را بازداشت و زندانی کرد. او پس از گذراندن دوران طولانی زندان آزاد شد و به دستور امام هادی{{ع}} رهسپار مکه شد و در آن شهر اقامت گزید. اختیار معرفه الرجال، ص۶٠٧، حدیث ۱۱۲۹؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۲۷۱.</ref>؛
+#[[حس بن راشد]]<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص٣٢۴.</ref>،
+#[[احمد بن محمد کوفی عاصمی]]<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱۳، ص۱۸۲؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۴۴٢؛ الزام الناصب، ج١، ص۴۶٨.</ref>؛
+#[[عثمان بن سعید عمری]]<ref>غیبت شیخ طوسی، ص۲۱۸.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۲</ref>
+==[[نامه‌های امام هادی]]{{ع}} به [[وکلا]] و نمایندگان خویش==
+بعضی از [[نامه‌ها]] و [[مکاتبات امام هادی]]{{ع}} با نمایندگان خویش که به دست ما رسیده، نشان می‌دهد که آنان مأموریت جمع‌آوری خمس را داشتند و [[امام]] در این زمینه رهنمود صادر کرده است.
+===[[نامه امام]] به [[علی بن بلال]]===
+آن حضرت طی نامه‌ای در سال ۲۳۲ه‍. ق به «علی بن بلال» [[وکیل]] محلی خود (در [[بغداد]]) نوشت:
+من ابو علی (بن راشد) را به جای [[علی بن حسین بن عبدربه]] منصوب کردم<ref>علی بن حسین بن عبدربه در سال دویست‌وبیست‌ونه در مکه درگذشت و امام هادی، ابو علی را به جای وی گماشت. اختیار معرفه الرجال، ص۵۱۰، حدیث ٩٨۴. در بعضی از روایات این شخص به نام حسین بن عبدربه (یعنی پدر علی) یاد شده است، ولی علامه محمدتقی شوشتری شواهدی ارائه کرده که نشان می‌دهد کسی که نماینده امام هادی بوده است، علی بن حسین بن عبدربه بوده نه پدرش. قاموس الرجال، ج۳، ص۴۶٨.</ref>.
+این [[مسؤولیت]] را بدان جهت به او واگذار کردم که وی از صلاحیت لازم به حد کافی برخوردار است، به نحوی که هیچ‌کس بر او تقدم ندارد. می‌دانم که تو بزرگ ناحیه خود هستی، به همین جهت خواستم طی [[نامه]] جداگانه‌ای تو را از این موضوع [[آگاه]] کنم. درعین حال، لازم است از او [[پیروی]] کرده و وجوه جمع‌آوری شده را به
+وی بسپاری. [[پیروان]] دیگر ما را نیز به این کار سفارش کن و به آنان چنان [[آگاهی]] ده که وی را [[یاری]] کنند تا بتواند [[وظایف]] خود را انجام بدهد.»..<ref>طوسی، الغیبة، ص۵۱۳، حدیث ۹۹۱؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴٠٣ - ۴۰۴.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۳</ref>
+===[[نامه امام]] به [[ایوب بن نوح]]===
+[[امام هادی]] در میان [[نمایندگان]] خود تفکیک وظایف می‌کرد و از تداخل وظایف جلوگیری می‌نمود.
+در نامه دیگر به وکلای خود در [[بغداد]]، [[مدائن]] و [[کوفه]] نوشت: «ای ایوب بن نوح به موجب این [[فرمان]] از برخورد با «[[ابوعلی]]» خودداری کن. هر دو موظفید در ناحیه خاص خویش به وظایفی که بر عهده‌تان واگذار شده عمل کنید، در این صورت می‌توانید وظایف خود را بدون نیاز به [[مشاوره]] با من انجام دهید. ای ایوب! بر اساس این دستور هیچ چیز از [[مردم]] بغداد و مدائن نپذیر، و به هیچ یک از آنان [[اجازه]] تماس با من را نده. اگر کسی وجوهی را از خارج از حوزه مسؤولیت تو آورد، به او دستور بده به [[وکیل]] ناحیه خود بفرستد»<ref>طوسی، الغیبة، ص۵١۴، حدیث ۹۹۲.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۳</ref>
+===نامه امام به ابوعلی بن راشد===
+همچنین [[امام]] نامه‌ای توسط «[[ابو علی بن راشد]]» به پیروان خود در «بغداد»، «[[مدائن]]»، «[[عراق]]» و اطراف آن فرستاد و طی آن نوشت: «... من «ابوعلی بن راشد» را به جای «[[حسین بن عبدربه]]» و وکلای قبلی خود برگزیدم. و اینک او نزد من به منزله «حسین بن عبدربه» است. [[اختیارات]] وکلای قبلی را نیز به «ابوعلی بن راشد» دادم تا وجوه مربوط به من را بگیرد و او را که فردی شایسته و مناسب است، برای [[اداره امور]] شما برگزیدم و بدین [[منصب]] گماشتم. شما - که [[رحمت خدا]] بر شما باد - برای پرداخت وجوه نزد او بروید. مبادا رابطه خود را با او تیره سازید، [[اندیشه]] [[مخالفت]] با او را از اذهان خود خارج سازید، به [[اطاعت خدا]] [[پاک]] کردن اموالتان بشتابید، از ریختن [[خون]] یکدیگر خودداری کنید<ref>طوسی، الغیبة، ص۵١۳ - ۵١۴.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۴</ref>
+===[[نامه امام]] به [[ابراهیم بن محمد همدانی]]===
+در شمار [[نمایندگان امام]] [[هادی]] که حضرت به او [[نامه]] نوشت، باید از «ابراهیم بن محمد همدانی» نام برد. [[حضرت هادی]] [[طیّ]] نامه‌ای به او نوشت: وجوه ارسالی رسید. [[خدا]] از تو قبول فرماید و از [[شیعیان]] ما [[راضی]] باشد و آنان را در [[دنیا]] و [[آخرت]] همراه ما قرار دهد...
+این نامه به روشنی نشان می‌دهد که ابراهیم از طرف [[امام]] [[مسئولیت]] [[مالی]] داشته و احتمالاً غیر از [[وظایف]] دیگر موظف بوده وجوه جمع‌آوری شده از شیعیان را نزد امام بفرستد...<ref>طوسی، الغیبة، ص۶١۱ - ۶١۲، حدیث ١١٣۶.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۴</ref>
+===[[سختگیری]] [[متوکل عباسی]]===
+[[متوکل]] نسبت به علی{{ع}} و خاندانش [[کینه]] و [[عداوت]] عجیبی داشت و اگر [[آگاه]] می‌شد که کسی به آن حضرت علاقه‌مند است، [[مال]] او را [[مصادره]] می‌کرد و خود او را به [[هلاکت]] می‌رساند. بر اساس همین ملاحظات بود که حضرت هادی{{ع}} به‌ویژه در [[زمان]] متوکل، فعالیت‌های خود را به صورت سرّی انجام می‌داد. با این همه شیعیان و [[پیروان]] آن حضرت به هر طریقی که بود [[خمس]] [[اموال]] خود را به آن حضرت یا نمایندگانش می‌رساندند.
+«[[محمد بن داوود قمی]]» و «محمد طلحی» نقل می‌کنند: اموالی از «[[قم]]» و اطراف آنکه شامل [[خمس]]، نذور، [[هدایا]] و جواهرات بود برای [[امام ابوالحسن]] [[هادی]] حمل می‌کردیم. در راه پیک [[امام]] رسید و به ما خبر داد که بازگردیم؛ زیرا موقعیت برای تحویل این [[اموال]] مناسب نیست. ما بازگشتیم و آنچه نزدمان بود همچنان نگه داشتیم. تا آنکه پس از مدتی امام دستور داد اموال را بر شترانی که فرستاده بود بار کنیم و آنها را بدون [[ساربان]] به سوی او روانه کنیم. ما اموال را به همین کیفیت حمل کردیم و فرستادیم. بعد از مدتی که به [[حضور امام]] رسیدیم، فرمود: به اموالی که فرستادید بنگرید. دیدیم در [[خانه امام]] اموال به همان حال محفوظ است<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۸۵.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۵</ref>
 == منابع ==