بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| موضوع مرتبط = فرقههای شیعه | | موضوع مرتبط = فرقههای شیعه | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = [[کیسانیه در کلام اسلامی]] - [[کیسانیه در تاریخ اسلامی]] - [[کیسانیه در معارف مهدویت]] | | مداخل مرتبط = [[کیسانیه در کلام اسلامی]] - [[کیسانیه در تاریخ اسلامی]] - [[کیسانیه در معارف مهدویت]] - [[کیسانیه در معارف و سیره امام باقر]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== پیدایش | == پیدایش کیسانیه == | ||
کیسانیه یکی از فرقههای | کیسانیه یکی از فرقههای منقرض شده [[شیعه]] است که [[معتقد به امامت]] [[محمد حنفیه]] فرزند [[امام علی]]{{ع}} بودهاند. آنچه مسلم است نام کیسانیه برای این [[فرقه]] از نام شخصی به نام [[کیسان]] گرفته شده است، با این وجود درباره اینکه شخص کیسان چه کسی بوده، [[اختلاف]] نظر وجود دارد. برخی کیسان را [[لقب]] مختار ثقفی دانستهاند که البته صحت آن از نظر [[تاریخی]] محل بحث است، همچنین عده ای معتقدند کیسان نام یکی از غلامان امام علی{{ع}} بوده که مختار را به [[خونخواهی امام حسین]]{{ع}} [[تشویق]] کرد، اما از آنجا که این [[غلام]] در [[جنگ صفین]] به [[شهادت]] رسیده است این نظر نیز [[ضعیف]] است. عده ای دیگر کیسان را نام [[رییس]] پلیس [[حکومت]] مختار مشهور به ابوعمره دانستهاند که این نظر از لحاظ تاریخی معتبرتر از دو نظر قبلی است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۳۶۴ – ۳۶۵، [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸؛ [[علی اکبر مهدیپور|مهدیپور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴.</ref>. | ||
== [[اعتقادات]] کیسانیه == | == [[اعتقادات]] کیسانیه == | ||
کیسانیه [[معتقد]] بودند [[محمد بن حنفیه]]، [[اسرار]] [[دین]] و [[علم]] [[تأویل]] و [[علوم]] [[باطنی]] را از [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} فراگرفته و او [[امام چهارم]] است. پس از درگذشت محمد بن حنفیه، گروهی [[مرگ]] محمد را [[انکار]] کرده و او را همان [[مهدی موعود]]{{ع}} دانستند که در "[[کوه رضوی]]" پنهان شده تا روزی ظهور کند. گروه دیگر مرگ محمد را [[باور]] کرده و پسرش | کیسانیه [[معتقد]] بودند [[محمد بن حنفیه]]، [[اسرار]] [[دین]] و [[علم]] [[تأویل]] و [[علوم]] [[باطنی]] را از [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} فراگرفته و او [[امام چهارم]] است. پس از درگذشت محمد بن حنفیه، گروهی [[مرگ]] محمد را [[انکار]] کرده و او را همان [[مهدی موعود]]{{ع}} دانستند که در "[[کوه رضوی]]" پنهان شده تا روزی ظهور کند. گروه دیگر مرگ محمد را [[باور]] کرده و پسرش ابو هاشم عبدالله را [[امام]] دانستند که [[روح]] محمد در او [[حلول]] کرده است. | ||
فرقههای کیسانیه معتقد به مسأله [[بدا]]؛ [[تناسخ]] و حلول؛ [[رجعت]] (با بیان خاص به خود) و نوعی [[غلو]] در | فرقههای کیسانیه معتقد به مسأله [[بدا]]؛ [[تناسخ]] و حلول؛ [[رجعت]] (با بیان خاص به خود) و نوعی [[غلو]] در حق ائمه و [[پیشوایان]] خویش هستند. برخی از کیسانیه، ارکان [[شریعت]] ـ مانند [[نماز]] و [[روزه]] را ـ تأویل کردهاند و برخی از آنان بر این باورند که اگر کسی [[امام]] را بشناسد، از قید [[واجبات]] و [[محرمات]] [[دینی]] [[آزاد]] است و به خاطر چنین باورهایی به اباحهگری [[شهرت]] یافتهاند<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۳۶۴ – ۳۶۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۳۸۷-۳۸۸.</ref>. | ||
== انشعابات | == انشعابات کیسانیه == | ||
پس از [[محمد حنفیه]]، [[فرقه کیسانیه]] به گروههای متعددی انشعاب یافت که برخی از این گروهها عبارتاند از: | پس از [[محمد حنفیه]]، [[فرقه کیسانیه]] به گروههای متعددی انشعاب یافت که برخی از این گروهها عبارتاند از: | ||
# سراجیه: [[اصحاب]] "[[حسان بن سراج]]" که معتقدند، محمد حنفیه [[وفات]] کرده و در [[کوه رضوی]] مدفون است؛ ولی روزی [[رجعت]] کرده و [[جهان]] را پر از [[عدل و داد]] میکند. | # سراجیه: [[اصحاب]] "[[حسان بن سراج]]" که معتقدند، محمد حنفیه [[وفات]] کرده و در [[کوه رضوی]] مدفون است؛ ولی روزی [[رجعت]] کرده و [[جهان]] را پر از [[عدل و داد]] میکند. | ||
# کرنبیه یا | # کرنبیه یا کربیه: [[پیروان]] "ابن کرنب" که [[محمد بن حنفیه]] را [[مهدی موعود]]{{ع}} میدانند و در [[غیبت]] به سر میبرد و سرانجام ظهور میکند. | ||
# هاشمیه: پیروان " | # هاشمیه: پیروان "ابو هاشم عبدالله" فرزند محمد بن حنفیه که پس از فوت محمد به [[امامت]] پسرش [[معتقد]] شده و خود به گروهکهای مختلفی تقسیم شدند. | ||
# [[حربیه]]: پیروان "[[عبدالله بن عمرو]] بن حرب" که معتقدند | # [[حربیه]]: پیروان "[[عبدالله بن عمرو]] بن حرب" که معتقدند روح پیامبر{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} و [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} و محمد حنفیه در وجود ابوهاشم [[حلول]] کرده و سپس به عبدالله بن عمرو رسیده و از این رو، عبدالله تا ظهور حنفیه، امام است<ref>ر.ک: [[علی اکبر مهدیپور|مهدیپور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴؛ [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۳۸۷-۳۸۸.</ref>. | ||
== پرسش مستقیم == | == پرسش مستقیم == | ||