←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[نیکی به والدین در معارف و سیره نبوی]] - [[نیکی به والدین در معارف و سیره فاطمی]] - [[نیکی به والدین در جامعهشناسی اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[نیکی به والدین در معارف و سیره نبوی]] - [[نیکی به والدین در معارف و سیره فاطمی]] - [[نیکی به والدین در جامعهشناسی اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
'''نیکی به پدر و مادر'''، از توصیههای مؤکد [[قرآن کریم]] به [[مؤمنان]] است. برخی از پیآمدهای مثبت [[نیکی]] با والدین در گفتار [[پیامبر اسلام]] عبارت است از: نیکی با والدین الگویی برای نیکی [[فرزندان]] با خود آنان؛ نیکی با والدین موجب افزایش عمر و باعث کسب [[خشنودی خداوند]] است. در مقابل آثار منفی بیاحترامی با والدین نیز عبارت است از: تعجیل در [[عقوبت]]؛ [[خشم خداوند]] و دوری از [[بهشت]]. | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[احسان]] از ماده | [[احسان]] از ماده «حسن» دو گونه است: اول. [[بخشش]] و انعام به دیگران مثل «به او احسان کرد»، دوم. احسان در عمل و کار؛ به این معنا که کسی [[دانش]] نیکویی را بیاموزد یا کار [[نیکی]] را انجام دهد<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۲۳۶.</ref>. | ||
[[احسان به پدر و مادر]]، از توصیههای مؤکد [[قرآن کریم]] به [[مؤمنان]] است. ذکر | [[احسان به پدر و مادر]]، از توصیههای مؤکد [[قرآن کریم]] به [[مؤمنان]] است. ذکر «احسان» به صورت مطلق و بدون تعیین مصداق خاص در برخی [[آیات]]، دلالت بر عمومیت آن دارد و کاربرد این واژه در بیان [[وظایف]] [[فرزندان]] نسبت به والدین مبین این نکته دقیق است که اساس [[عدل]] بر این است که دو نفر روابط متقابل و در نتیجه، [[حقوق]] و [[تکالیف]] متقابل داشته باشند. هر جا [[حق]] و [[تکلیف]] متقابلی مطرح باشد، یک نوع تأثیر و تأثر متقابل نیز وجود دارد؛ اما تأثیری که پدر و مادر در به وجود آمدن فرزند دارند، برای فرزند جبرانپذیر نیست، از این [[خداوند]]، پیوسته احسان به پدر و مادر را توصیه میکند و آن را ملاک [[ارزش]] در رابطه فرزند با والدین خود قرار میدهد<ref>محمدتقی مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، ج۳، ص۵۳.</ref>. [[علامه طباطبایی]] نیز در تحلیل آثار و نتیجههای [[اجتماعی]] این ارتباط مینویسد: رابطه [[عاطفی]] میان پدر و مادر از یک طرف و میان فرزندان از طرف دیگر از بزرگترین [[روابط اجتماعی]] است که قوام و [[استواری]] [[جامعه انسانی]] بدانها بستگی دارد؛ بنابراین از نظر [[سنت]] اجتماعی و به [[حکم]] [[فطرت]] لازم است، [[آدمی]] پدر و مادر خود را [[احترام]] کند و به ایشان احسان نماید؛ زیرا اگر این حکم در [[اجتماع]] جریان نیابد و فرزندان با پدر و مادر خود معامله یک [[بیگانه]] را بکنند، قطعاً آن [[عاطفه]] از بین رفته و شیرازه اجتماع به کلی از هم گسیخته میگردد<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۳، ص۱۰۷؛ در خصوص حقوق متقابل والدین و فرزندان، ر. ک: محسن فیض کاشانی، المهجة البیضاء، ج۳، ص۴۳۴-۴۴۴؛ محمدرضا سالاریفر، درآمدی بر نظام خانواده در اسلام، ص۱۲۱-۲۰۲.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۳۲۹.</ref> | ||
== نیکی به والدین در قرآن == | == نیکی به والدین در قرآن == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۴: | ||
بیتردید چگونگی رابطه [[انسان]] با والدین در [[سرنوشت انسان]] مؤثر است. در ذیل تلاش میشود پیآمدهای مثبت [[نیکی]] با والدین در گفتار [[پیامبر اسلام]] بیان گردد. | بیتردید چگونگی رابطه [[انسان]] با والدین در [[سرنوشت انسان]] مؤثر است. در ذیل تلاش میشود پیآمدهای مثبت [[نیکی]] با والدین در گفتار [[پیامبر اسلام]] بیان گردد. | ||
#'''نیکی با والدین الگویی برای نیکی [[فرزندان]] با خود آنان''': اگر با والدین خود نیکی نماییم، فرزندان یاد میگیرند و در [[پیری]] با ما [[رفتار]] خوبی خواهند داشت. در [[حدیثی]] [[نبوی]] آمده است: با پدران خود نیکی کنید تا فرزندانتان با شما نیکی کنند: {{متن حدیث|بَرُّوا آبَاءَكُمْ يَبَرَّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ}}<ref>نهج الفصاحه، حدیث ۱۰۸۹.</ref>. | #'''نیکی با والدین الگویی برای نیکی [[فرزندان]] با خود آنان''': اگر با والدین خود نیکی نماییم، فرزندان یاد میگیرند و در [[پیری]] با ما [[رفتار]] خوبی خواهند داشت. در [[حدیثی]] [[نبوی]] آمده است: با پدران خود نیکی کنید تا فرزندانتان با شما نیکی کنند: {{متن حدیث|بَرُّوا آبَاءَكُمْ يَبَرَّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ}}<ref>نهج الفصاحه، حدیث ۱۰۸۹.</ref>. | ||
#'''نیکی با والدین موجب افزایش عمر''': پیامبر اسلام فرمود: [[خداوند]] عمر انسان را با | #'''نیکی با والدین موجب افزایش عمر''': پیامبر اسلام فرمود: [[خداوند]] عمر انسان را با نیکی به والدین افزایش میدهد: {{متن حدیث| إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَزِيدُ فِي عُمَرَ الرَّجُلِ بِبِرِّهِ وَالِدَيْهِ }}<ref>نهج الفصاحه، حدیث ۷۵۵.</ref>. | ||
#'''کسب [[خشنودی خداوند]] با نیکی به والدین''': در حدیث نبوی آمده است: خشنودی خداوند در [[رضایت]] پدر و مادر است و [[خشم]] او در [[نفرین]] پدر و مادر است: {{متن حدیث| رِضَا الرَّبِّ فِي رِضًا الْوَالِدَيْنِ وَ سَخَطُهُ فِي سَخَطِهِمَا }}<ref>نهج الفصاحه، حدیث ۱۶۶۵.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم (کتاب)|سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۰۹.</ref> | #'''کسب [[خشنودی خداوند]] با نیکی به والدین''': در حدیث نبوی آمده است: خشنودی خداوند در [[رضایت]] پدر و مادر است و [[خشم]] او در [[نفرین]] پدر و مادر است: {{متن حدیث| رِضَا الرَّبِّ فِي رِضًا الْوَالِدَيْنِ وَ سَخَطُهُ فِي سَخَطِهِمَا }}<ref>نهج الفصاحه، حدیث ۱۶۶۵.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم (کتاب)|سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۰۹.</ref> | ||