←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[هواپرستی در | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[هواپرستی در قرآن]] - [[هواپرستی در جامعهشناسی اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
هواپرستی و [[متابعت از خواهشهای نفسانی]] و تمایلهای کنترل نشده، در برابر ارجاع به [[تعالیم]] [[عقلی]] و [[دینی]]، و [[تسلیم محض]] در برابر [[حقیقت]]، از موانع مهم رسیدن به ارزشهای متعالی و پذیرش آنهاست، | هواپرستی و [[متابعت از خواهشهای نفسانی]] و تمایلهای کنترل نشده، در برابر ارجاع به [[تعالیم]] [[عقلی]] و [[دینی]]، و [[تسلیم محض]] در برابر [[حقیقت]]، از موانع مهم رسیدن به ارزشهای متعالی و پذیرش آنهاست، «هوی» در لغت، [[تمایل]] و [[انحراف]] نفس به سمت [[شهوت]] تعدیل نشده است که صاحبش را در [[دنیا]] به [[رنج]] و [[مصیبت]] و در [[آخرت]] به عذاب [[مبتلا]] میسازد<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۸۴۹.</ref>. این تعلق و تمایل انحطاطی نفس به شهوت، [[مال]] و [[لذات]] مادی گاه به قدری شدت مییابد که به [[معبود]] فرد در مقابل [[خداوند]] تبدیل میشود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۱۱، ص۳۳۰.</ref>. | ||
ملاک [[هوای نفس]] این است که [[غریزه]] [[کور]] و مرزناشناس ارضا شود و نقطه مقابلش این است که هنگام ارضای غریزه، [[عقل]] به کار گرفته شود<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، اخلاق در قرآن، ج۱، ص۱۸۵.</ref>. | ملاک [[هوای نفس]] این است که [[غریزه]] [[کور]] و مرزناشناس ارضا شود و نقطه مقابلش این است که هنگام ارضای غریزه، [[عقل]] به کار گرفته شود<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، اخلاق در قرآن، ج۱، ص۱۸۵.</ref>. | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
# هواپرستی، موجب [[انحراف از طریق حق]]: {{متن قرآن|وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«و از هوا و هوس پیروی مکن که تو را از راه خداوند گمراه کند» سوره ص، آیه ۲۶.</ref>. | # هواپرستی، موجب [[انحراف از طریق حق]]: {{متن قرآن|وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«و از هوا و هوس پیروی مکن که تو را از راه خداوند گمراه کند» سوره ص، آیه ۲۶.</ref>. | ||
# در آیاتی نیز بر [[پاکی]] [[شأن پیامبران الهی]] از [[پیروی هواهای نفسانی]] توجه داده<ref>{{متن قرآن|قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ}} «بگو: من از پرستیدن کسانی که شما به جای خداوند (به پرستش) میخوانید باز داشته شدهام؛ بگو: از خواستههای (نفسانی) شما پیروی نمیکنم که در آن صورت به راستی گمراه گردیدهام و از رهیافتگان نخواهم بود» سوره انعام، آیه ۵۶.</ref> و هواپرستی را نقضکننده [[هدایتیابی الهی]]<ref>{{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَاءَهُمْ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}} «پس اگر پاسخت را ندهند بدان که از خواهشها (ی نفس) شان پیروی میکنند و گمراهتر از آنکه بیرهنمودی از خداوند، از خواهش (نفس) خویش پیروی کند کیست؟» سوره قصص، آیه ۵۰.</ref> میداند. در آیاتی دیگر حتی به این نکته اشاره میکند که اگر [[حق]] بخواهد از هوسهای آنها [[پیروی]] کند، [[آسمانها]] و [[زمین]] و همه کسانی که در آن هستند، تباه خواهند شد<ref>{{متن قرآن|وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ}} «و اگر حقّ از خواستهای آنان پیروی میکرد آسمانها و زمین و هر که در آنهاست به تباهی میافتادند، بلکه ما قرآن را برای آنها آوردهایم اما آنان از قرآن خویش رو گردانند» سوره مؤمنون، آیه ۷۱.</ref>؛ همچنین [[قرآن]] هدایتشدگان و مهارکنندگان [[هواهای نفسانی]] را به [[بهشت]] جاودان [[بشارت]] میدهد<ref>{{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى}} «و اما آنکه از ایستادن در پیشگاه پروردگارش پروا کرده و روان خود را از خواهش (ناروا) بازداشته باشد؛» سوره نازعات، آیه ۴۰.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۱۶۳.</ref> | # در آیاتی نیز بر [[پاکی]] [[شأن پیامبران الهی]] از [[پیروی هواهای نفسانی]] توجه داده<ref>{{متن قرآن|قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ}} «بگو: من از پرستیدن کسانی که شما به جای خداوند (به پرستش) میخوانید باز داشته شدهام؛ بگو: از خواستههای (نفسانی) شما پیروی نمیکنم که در آن صورت به راستی گمراه گردیدهام و از رهیافتگان نخواهم بود» سوره انعام، آیه ۵۶.</ref> و هواپرستی را نقضکننده [[هدایتیابی الهی]]<ref>{{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَاءَهُمْ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}} «پس اگر پاسخت را ندهند بدان که از خواهشها (ی نفس) شان پیروی میکنند و گمراهتر از آنکه بیرهنمودی از خداوند، از خواهش (نفس) خویش پیروی کند کیست؟» سوره قصص، آیه ۵۰.</ref> میداند. در آیاتی دیگر حتی به این نکته اشاره میکند که اگر [[حق]] بخواهد از هوسهای آنها [[پیروی]] کند، [[آسمانها]] و [[زمین]] و همه کسانی که در آن هستند، تباه خواهند شد<ref>{{متن قرآن|وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ}} «و اگر حقّ از خواستهای آنان پیروی میکرد آسمانها و زمین و هر که در آنهاست به تباهی میافتادند، بلکه ما قرآن را برای آنها آوردهایم اما آنان از قرآن خویش رو گردانند» سوره مؤمنون، آیه ۷۱.</ref>؛ همچنین [[قرآن]] هدایتشدگان و مهارکنندگان [[هواهای نفسانی]] را به [[بهشت]] جاودان [[بشارت]] میدهد<ref>{{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى}} «و اما آنکه از ایستادن در پیشگاه پروردگارش پروا کرده و روان خود را از خواهش (ناروا) بازداشته باشد؛» سوره نازعات، آیه ۴۰.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۱۶۳.</ref> | ||
==فضیلتهای مخالف== | |||
===حقطلبی=== | |||
{{اصلی|حقطلبی}} | |||
===مخالفت با هوای نفس=== | |||
{{اصلی|جهاد اکبر}} | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
| خط ۵۷: | خط ۶۳: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:هوای نفس]] | ||
{{ارزشهای اجتماعی}} | {{ارزشهای اجتماعی}} | ||