فتنه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[فتنه در قرآن]] - [[فتنه در نهج البلاغه]] - [[فتنه در معارف مهدویت]] - [[فتنه در فقه سیاسی]] - [[فتنه در جامعهشناسی اسلامی]] - [[فتنه در فقه اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
'''فتنه''' به معنای [[آزمایش]] و [[امتحان]]، در معانی متعددی به کار میرود؛ مانند: رسوایی، [[قتل]]، [[جنگ]]، سوزاندن و [[اولاد]]. این واژه در [[آیات]] مختلف نیز در مصداقهای بسیار وسیعی به کار رفته است مانند: [[آزمون]] و [[آزمایش]]، [[سختی]] و [[بلا]]، [[ظلم]] و [[تعدی]]، [[هرج و مرج]]، ایجاد اختلال در [[نظم]] عادی امور و... . فتنه دارای احکامی است مانند حرمت فتنهانگیزی؛ استحباب خاموش کردن [[آتش فتنه]] و [[برقراری صلح]] و [[آشتی]] میان مسلمانان. براساس روایات در آخرالزمان فتنههای روی خواهد دارد مانند: [[آشوب]]، حوادث ناگوار روزگار، [[اختلاف]]پراکنی، تفرقهاندازی، [[جنگ]]، ناامنی، [[گمراهی]]، [[عذاب]]، بلاهای آسمانی. نامشخص بودن [[حق]] و [[باطل]]. | |||
'''فتنه | |||
فتنه در | == معناشناسی == | ||
=== معنای لغوی === | |||
فتنه در اصل به معنای وارد کردن طلا در [[آتش]] برای ظاهر شدن [[خالص]] آن از ناخالصاش است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۱۹۲.</ref> و به معنای [[آزمایش]] و [[امتحان]] آمده است و به مناسبت در معانی متعدد و متنوعی به کار میرود؛ از جمله معانی یاد شده [[رسوایی]]، [[قتل]]، [[جنگ]]، [[سوزاندن]] و [[اولاد]] است<ref>لسان العرب، واژه «فتن».</ref>. اصل واحد در آن هم چیزی است که موجب اختلال همراه با [[اضطراب]] شود و هر چه این دو را داشته باشد فتنه نامیده میشود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۹، ص۲۳.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه ۶۵۲-۶۵۳؛ [[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۴۵۵؛ [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۳۵۳.</ref> | |||
== | === معنای اصطلاحی === | ||
این واژه در [[آیات]] مختلف در مصداقهای بسیار وسیعی به کار رفته است مانند: [[آزمون]] و [[آزمایش]]، [[سختی]] و [[بلا]]، [[شرک]] و [[بتپرستی]]، [[ظلم]] و [[تعدی]]، [[هرج و مرج]]، ایجاد اختلال در [[نظم]] عادی امور و...<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۶۲۳؛ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۷، ص۲۶.</ref>. | |||
== | == احکام فتنه == | ||
#[[ | برخی از احکامی که درباره فتنه و فتنهانگیزی وارد شده است عبارتاند از: | ||
# فتنهانگیزی ([[ایجاد اختلاف]]، [[نزاع]] و درگیری) میان [[مسلمانان]] [[حرام]]، بلکه از [[گناهان کبیره]] است؛ از اینرو، [[نمّامی]] و [[سخن چینی]] از این جهت که موجب فتنه انگیزی میشود از گناهان کبیره شمرده شده است. لکن ایجاد فتنه و [[اختلاف]] میان [[مشرکان]] برای [[تضعیف]] آنان و تقویت [[جبهه حق]] جایز است؛ بلکه برخی آن را بر حسب [[مصلحت]] و [[ضرورت]]، [[مستحب]] یا [[واجب]] دانستهاند<ref>جواهر الکلام، ج۲۲، ص۷۳.</ref>. | |||
# خاموش کردن [[آتش فتنه]] (اختلاف و نزاع) و [[برقراری صلح]] و [[آشتی]] میان مسلمانان، عملی [[نیک]]، [[پسندیده]] و مستحب است؛ بلکه در مواردی واجب است. | |||
# چنانچه فردی برای فرونشاندن آتش فتنه و درگیری میان دو گروه، دیه کشته شده یکی از آن دو [[طایفه]] را بر عهده بگیرد، جایز است از [[زکات]] به او داده شود تا به [[تعهد]] خود عمل کند<ref>تذکرة الفقهاء، ج ۵، ص۲۵۹ ـ ۲۶۰.</ref>. | |||
# در [[آتش بس]] میان مسلمانان و [[کفّار]]، بازگرداندن کفّاری که [[مسلمان]] شدهاند جایز نیست؛ بلکه شرط آن در [[پیمان]] آتش بس با خوف فتنه (بازگشت به [[کفر]]) در صورت بازگرداندن آنان [[باطل]] است. | |||
# نگاه کردن به نامحرم و نیز گوش دادن به صدای او در صورت خوف فتنه (فروافتادن در [[گناه]]) حرام است<ref>الحدائق الناضرة، ج ۲۳، ص۴۷؛ جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۹۷.</ref>. | |||
# غیبت کردن از کسی که میان [[مسلمانان]] فتنه میافکند و آنان را به [[گمراهی]] میکشاند جایز، بلکه به قصد [[نهی از منکر]] و برحذر داشتن [[مردم]] از نزدیک شدن به او واجب است<ref>مهذب الاحکام، ج ۱۶، ص۱۳۰.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه ۶۵۲-۶۵۳.</ref> | |||
== | == فتنه و آخرالزمان == | ||
در [[روایات]]، از فتنه به یکی از آفتهای دوران [[آخر الزمان]] یاد شده است. از آن جمله میتوان [[آشوب]]، حوادث ناگوار روزگار، [[اختلاف]]پراکنی، تفرقهاندازی، [[جنگ]]، [[ناامنی]]، [[گمراهی]]، [[عذاب]]، بلاهای آسمانی. نامشخص بودن [[حق]] و [[باطل]] و... یاد نمود<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۳۱.</ref>. | |||
برخی از روایاتی که درباره فتنه در آخرالزمان وارد شده عبارتاند از: | |||
# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: «در [[آینده]]، روزگاری به شما روی میآورد که [[جهل و نادانی]] در آن فرود میآید و [[علم]] و [[دانش]] از آن رخت برمیبندد و [[هرجومرج]] در آن فراوان میگردد». عرض شد: یا [[رسول الله]]! چگونه هرج و مرج پدید میآید؟ فرمود: «[[کشتار]]»<ref>کنز العمال، حدیث ۳۰۸۵۰.</ref>. | |||
# در [[حدیث]] دیگری از آن حضرت آمده که: «زمانی پیش از [[قیامت]]، هرجومرج پیش خواهد آمد». عرض شد: چگونه [[هرج]] و مرجی؟ فرمود: «کشتار، نه کشتار [[کفار]]، بلکه همین [[امت]] به [[جان]] یکدیگر میافتند تا جائی که [[برادر]]، برادر خود را بکشد. [[عقول]] [[مردم]] در آن [[زمان]] گرفته میشود»<ref>کنز العمال، حدیث ۳۱۱۹۵.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۷۷۳.</ref> | |||
# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: پنج فتنه در [[امت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به وقوع خواهد پیوست که در پنجمین فتنه، از شدت آن عقلهای [[مردم]] زایل شده و [[مردم]] مانند بهائم و چهارپایان خواهند بود. در موضوع [[عقل]] گفته شد که زایل شدن [[عقول]] در [[آخرالزمان]] بدان معنی نیست که [[انسانها]] مانند دیوانههای زنجیری بشوند، بلکه با توجه به مفهوم [[حقیقی]] [[عقل]]، جامعهای پیش خواهد آمد که بسیاری از کرامتهای انسانی از میان خواهد رفت و [[مردم]] صرفاً در پی به دست آوردن و آباد ساختن [[دنیا]] هستند و تنها چیزی که بدان نمیاندیشند [[آخرت]] دست!<ref>ملاحم، ص ۲۰ - ۲۱. ر. ک: عقل.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۴۹.</ref> | |||
== فتنهانگیزی == | |||
== مصادیق فتنه == | |||
# [[اخلال]] | |||
== پرسش مستقیم == | |||
{{پرسش وابسته}} | |||
* [[آیا وجود فتنه از نشانههای ظهور است؟ (پرسش)]] | |||
* [[چه فتنههایی پیش از ظهور امام مهدی اتفاق میافتد؟ (پرسش)]] | |||
{{پایان پرسش وابسته}} | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[جنگ]] | * [[جنگ]] | ||
* [[بغی]] | * [[بغی]] | ||
| خط ۳۰: | خط ۵۴: | ||
* [[جهاد]] | * [[جهاد]] | ||
* [[تجاوز]] | * [[تجاوز]] | ||
{{پایان | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | # [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']] | ||
#[[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']] | # [[پرونده:1100695.jpg|22px]] [[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|'''ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم''']] | ||
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم''']] | |||
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | |||
# [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{انقلاب}} | {{انقلاب}} | ||
{{ارزشهای اجتماعی}} | {{ارزشهای اجتماعی}} | ||
[[رده: | [[رده:مفاهیم]] | ||
[[رده:مدخل موعودنامه]] | [[رده:مدخل موعودنامه]] | ||