|
|
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = حکمت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[حکمت الهی در کلام اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} |
|
| |
|
| {{نبوت}}
| | == مقدمه == |
| <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | معانی متعددی برای واژه "[[حکمت]]" در منابع لغوی و [[روایی]] آمده که مجموع آنها درباره حکمت الهی در دو معنای سلبی و ایجابی قابل جمعبندی است. معنای ایجابی، [[حکمت]] [[اتقان]] و استحکام در [[علم]] و فعل است<ref>علامه حلی، شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۱۵.</ref> و معنای سلبی آن، عدم صدور [[فعل قبیح]] و ناروا از سوی [[باری تعالی]] است<ref>علامه حلی، شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۲۰.</ref>. |
| <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حکمت الهی در قرآن]] - [[حکمت الهی در حدیث]] - [[حکمت الهی در نهج البلاغه]] - [[حکمت الهی در معارف دعا و زیارات]] - [[حکمت الهی در کلام اسلامی]] - [[حکمت الهی در اخلاق اسلامی]] - [[حکمت الهی در عرفان اسلامی]]</div>
| |
| <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حکمت الهی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| | دو نکته مهم و اساسی درباره معنای سلبی، قابل دقت و توجه است: |
| *معانی متعددی برای واژه "[[حکمت]]" در منابع لغوی و [[روایی]] آمده که مجموع آنها درباره [[حکمت الهی]] در دو معنای سلبی و ایجابی قابل جمعبندی است. معنای ایجابی، [[حکمت]] [[اتقان]] و [[استحکام]] در [[علم]] و فعل است<ref>علامه حلی، شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۱۵.</ref> و معنای سلبی آن، عدم صدور [[فعل قبیح]] و ناروا از سوی باری تعالی است<ref>علامه حلی، شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۲۰.</ref>.
| | # نخست اینکه این معنا بر [[حسن و قبح عقلی]] مبتنی است که [[اشاعره]] آن را قبول ندارند. |
| *دو نکته مهم و اساسی درباره معنای سلبی، قابل دقت و توجه است:
| | # نکته دوم اینکه [[عدل الهی]] از متفرعات مفهوم سلبی حکمت اوست؛ زیرا [[خداوند]] هیچگاه مرتکب [[افعال]] [[قبیح]] و [[شر]] نمیشود؛ چراکه کمال وجودیاش مانع از انجام دادن چنین افعالی میشود؛ زیرا خداوند فقط مبدأ خیر است. |
| *نخست اینکه این معنا بر [[حسن و قبح عقلی]] مبتنی است که [[اشاعره]] آن را قبول ندارند.
| |
| *نکته دوم اینکه [[عدل الهی]] از متفرعات مفهوم سلبی [[حکمت]] اوست؛ زیرا [[خداوند]] هیچگاه مرتکب [[افعال]] قبیح و [[شر]] نمیشود؛ چرا که کمال وجودیاش مانع از انجام دادن چنین افعالی میشود؛ زیرا [[خداوند]] فقط مبدأ خیر است.
| |
| *[[حکمت]] در [[آیات قرآن]] و [[روایات]] نیز آمده است: {{متن قرآن|كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ}}<ref>«(این) کتابی است که آیاتش استواری یافته» سوره هود، آیه ۱.</ref> و {{متن حدیث|قَدَّرَ مَا خَلَقَ فَأَحْكَمَ تَقْدِيرَهُ}}<ref>نهجالبلاغه، خطبه ۸۹.</ref>. البته اینها بیشتر به معنای ایجابی [[حکمت]] ناظر است.
| |
| *به تعبیر دیگر: [[حکمت الهی]] این است که [[نظام آفرینش]]، [[نظام احسن]] و اصلح و [[نیکوترین]] [[نظام]] ممکن است.
| |
| *لازمه [[حکمت]] و [[عنایت]] [[حق]]، [[غایت]] و معنا داشتن [[جهان]] و هستی است. آنچه موجود میشود یا خود خیر است و یا برای وصول به خیر است. [[حکمت]] از [[شئون]] علیم و [[مرید]] بودن است و مبین اصل [[علت]] غایی برای [[جهان]] میباشد<ref>مطهری، عدل الهی، ص۶۳.</ref><ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۰۹-۱۱۰.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==منابع==
| | حکمت در [[آیات قرآن]] و [[روایات]] نیز آمده است: {{متن قرآن|كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ}}<ref>«(این) کتابی است که آیاتش استواری یافته» سوره هود، آیه ۱.</ref> و {{متن حدیث|قَدَّرَ مَا خَلَقَ فَأَحْكَمَ تَقْدِيرَهُ}}<ref>نهجالبلاغه، خطبه ۸۹.</ref>. البته اینها بیشتر به معنای ایجابی حکمت ناظر است. |
| * [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
| |
|
| |
|
| ==جستارهای وابسته==
| | به تعبیر دیگر: حکمت الهی این است که نظام آفرینش، نظام احسن و [[اصلح]] و نیکوترین [[نظام]] ممکن است. |
|
| |
|
| ==پانویس== | | لازمه حکمت و عنایت [[حق]]، غایت و معنا داشتن [[جهان]] و هستی است. آنچه موجود میشود یا خود خیر است و یا برای وصول به خیر است. حکمت از [[شئون]] علیم و مرید بودن است و مبیّن اصل علت غایی برای جهان میباشد<ref>مطهری، عدل الهی، ص۶۳.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۱۰۹-۱۱۰.</ref> |
| {{یادآوری پانویس}} | | |
| | == جستارهای وابسته == |
| | {{مدخلهای وابسته}} |
| | * [[حکیم (اسم الهی)]] |
| | * [[حکمت]] |
| | {{پایان مدخلهای وابسته}} |
| | |
| | == منابع == |
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] |
| | {{پایان منابع}} |
| | |
| | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| | |
| {{حکمت}} | | {{حکمت}} |
| [[رده:مدخل]]
| | |
| [[رده:حکمت الهی]] | | [[رده:حکمت]] |