←پانویس
(←پانویس) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
[[آیه]] زیر از اتخاذ دانشمندان و [[راهبان]] [[قوم یهود]] به عنوان [[رب]] خبر میدهد: {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان [[دانشوران]] [[دینی]] و راهبان خود را به جای [[خداوند]] پروردگاران خویش برگزیدهاند» [[سوره توبه]]، آیه ۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص ۴۰۷.</ref> | [[آیه]] زیر از اتخاذ دانشمندان و [[راهبان]] [[قوم یهود]] به عنوان [[رب]] خبر میدهد: {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان [[دانشوران]] [[دینی]] و راهبان خود را به جای [[خداوند]] پروردگاران خویش برگزیدهاند» [[سوره توبه]]، آیه ۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص ۴۰۷.</ref> | ||
== [[شرک در عبادت]] == | |||
شرک در عبادت [[انحرافی]] بود که بیشتر گذشتگان بدان گرفتار بوده و آن را به پدران خود استناد مینمودند<ref>{{متن قرآن|قَالُوا أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ}} «گفتند: آیا نزد ما آمدهای تا ما تنها خداوند را بپرستیم و آنچه را پدرانمان میپرستیدند وا نهیم؟ اگر راست میگویی آنچه را که به ما [[وعده]] میدهی بر (سر) ما بیاور!» [[سوره اعراف]]، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن|قَالُوا يَا صَالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَذَا أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ}} «گفتند: ای [[صالح]]! بیگمان پیش از این در میان ما مایه [[امید]] بودی، آیا ما را از [[پرستیدن]] آنچه پدرانمان میپرستیدند باز میداری؟ و به [[راستی]] نسبت به آنچه ما را بدان میخوانی در [[دو دلی]] گمانانگیزی هستیم» [[سوره هود]]، آیه ۶۲؛ {{متن قرآن|قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلَاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ}} «گفتند: ای شعیب! آیا دینت تو را وا میدارد که (به ما بگویی) آنچه را پدرانمان میپرستیدند وا نهیم یا با داراییهای خود آنچه میخواهیم انجام ندهیم؟ بیگمان تو خود [[بردبار]] راهدانی» سوره هود، آیه ۸۷؛ {{متن قرآن|فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ}} «پس، از آنچه آنان میپرستند در [[گمان]] مباش؛ جز به همان روش که پدرانشان پیش از این، ([[بتها]] را) میپرستیدهاند [[پرستش]] نمیکنند و ما بهره آنان را به ایشان ناکاسته خواهیم داد» سوره هود، [[آیه]] ۱۰۹؛ {{متن قرآن|مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}} «شما به جای او جز نامهایی را نمیپرستید که خود و پدرانتان آنها را نامیدهاید و خداوند بر آنها هیچ حجّتی نفرستاده است، [[داوری]] جز از آن [[خداوند]] نیست، [[فرمان]] داده است که جز وی را نپرستید؛ این، [[دین]] پا برجاست اما بیشتر [[مردم]] نمیدانند» [[سوره یوسف]]، [[آیه]] ۴۰؛ {{متن قرآن|قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى قَالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ}} «پیامبرانشان گفتند: آیا درباره خداوند- آفریننده [[آسمانها]] و [[زمین]]- تردیدی هست؟ او شما را فرا میخواند تا برخی از گناهانتان را بیامرزد و ([[مرگ]]) شما را تا مدّتی معیّن پس افکند؛ گفتند: شما (نیز) جز بشری مانند ما نیستید که میخواهید ما را از آنچه پدرانمان میپرستیدند، باز دارید؛ بنابراین برهانی روشن برای ما بیاورید» [[سوره ابراهیم]]، آیه ۱۰.</ref>. | |||
آیه زیر گزارش میکند که [[مردمان]] عصر [[حضرت ابراهیم]] به جای [[یکتاپرستی]] [[ستارگان]] مختلف مثل [[خورشید]]، ماه و سایر ستارگان را میپرستیدند که با مخالفتهای آن حضرت مواجه شدند: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً... * فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ}}<ref>«و یاد کن که ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بتها را به خدایی میگزینی؟ من، تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری مییابم... * هنگامی که خورشید را درخشان دید گفت: این پروردگار من است، این بزرگتر است و چون غروب کرد گفت: ای قوم من! من از آنچه شریک (خداوند) قرار میدهید بیزارم» سوره انعام، آیه ۷۴ و ۷۸.</ref>. | |||
آیه دیگر ضمن گزارش [[شرک عبادت]]، در [[مقام]] نقد آن به ناتوانی معبودهای غیر [[خداوند]] اشاره میکند: {{متن قرآن|قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا}}<ref>«بگو آیا به جای خداوند، چیزی را میپرستید که برای شما نه زیان دارد و نه سود» سوره مائده، آیه ۷۶.</ref>. | |||
قائلان به [[شرک در عبادت]] گاهی در مقام [[استدلال]] و به عبارت دقیق توجیه برآمده و خاطرنشان میساختند که [[عبادت]] غیر خداوند به نوعی [[خواست الهی]] است وگرنه خداوند میتوانست جلو عبادت آنان را بگیرد: | |||
# {{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا}}<ref>«و مشرکان گفتند: اگر خداوند میخواست نه ما و نه پدرانمان به جای او چیزی را نمیپرستیدیم» سوره نحل، آیه ۳۵.</ref>. | |||
توجیه دیگر [[مشرکان]] طبق دو [[آیه]] زیر به [[زعم]] خود قصد [[تقرب]] به خداوندی از طریق [[عبادت بتها]] بود: | |||
# {{متن قرآن|وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ}}<ref>«و به جای خداوند چیزی را میپرستند که نه زیانی به آنان میرساند و نه سودی و میگویند اینان میانجیهای ما نزد خداوندند» سوره یونس، آیه ۱۸.</ref>؛ | |||
# {{متن قرآن|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى}}<ref>«آنان که به جای او سرورانی گرفتهاند (و میگویند) ما اینان را جز برای آنکه ما را به خداوند، نیک نزدیک گردانند نمیپرستیم» سوره زمر، آیه ۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص ۴۰۷.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||