صدقه در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:
"[[صدقه]]" به معنای اِنعام و [[بخشش مال]] از فرایض الهی است. [[آیه]] {{متن قرآن|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> دستور صریح [[خداوند]] به [[رسول اکرم]]{{صل}} برای اخذ صدقه [[واجب]] از اموال مسلمانان است که به [[زکات]] [[تفسیر]] شده است. مقدار زکات و دوره اخذ آن در [[سنت]] مشخص شده و موارد مصرف زکات را [[قرآن]] چنین بیان کرده است: {{متن قرآن|إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ}}<ref>«زکات، تنها از آن تهیدستان و بیچارگان و مأموران (دریافت) آنها و دلجویی‌شدگان و در راه (آزادی) بردگان و از آن وامداران و (هزینه) در راه خداوند و از آن در راه‌ماندگان است که از سوی خداوند واجب گردیده است و خداوند دانایی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۶۰.</ref>.<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۰، ص۲۵۸ و ۲۷۵.</ref>. نتیجه اعطای زکات در [[زندگی]] [[انسان]]، [[تطهیر نفس]]، [[رضایت الهی]] و [[برکت]] و حفظ مال است<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.</ref>.
"[[صدقه]]" به معنای اِنعام و [[بخشش مال]] از فرایض الهی است. [[آیه]] {{متن قرآن|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> دستور صریح [[خداوند]] به [[رسول اکرم]]{{صل}} برای اخذ صدقه [[واجب]] از اموال مسلمانان است که به [[زکات]] [[تفسیر]] شده است. مقدار زکات و دوره اخذ آن در [[سنت]] مشخص شده و موارد مصرف زکات را [[قرآن]] چنین بیان کرده است: {{متن قرآن|إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ}}<ref>«زکات، تنها از آن تهیدستان و بیچارگان و مأموران (دریافت) آنها و دلجویی‌شدگان و در راه (آزادی) بردگان و از آن وامداران و (هزینه) در راه خداوند و از آن در راه‌ماندگان است که از سوی خداوند واجب گردیده است و خداوند دانایی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۶۰.</ref>.<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۰، ص۲۵۸ و ۲۷۵.</ref>. نتیجه اعطای زکات در [[زندگی]] [[انسان]]، [[تطهیر نفس]]، [[رضایت الهی]] و [[برکت]] و حفظ مال است<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۱، ص۲۹.</ref>.


نقش امام و رهبر جامعه اسلامی در اخذ [[مالیات‌های اسلامی]] نظیر [[زکات]] و توزیع آن میان آسیب‌دیدگان [[اجتماعی]] که در [[قرآن]] مشخص شده‌اند، عامل اصلی برای توزیع مجدد ثروت و امکانات اجتماعی و ضمانتی برای عدالت توزیعی است. یک مورد از [[صدقه]] [[واجب]] در عصر [[حضرت رسول]]{{صل}} [[تشریع]] شد که در همان دوره [[نسخ]] شد: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید، این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و صدقاتی هم به عنوان [[کفاره]] و [[مجازات]] در برخی جرایم تشریع شده است: {{متن قرآن|فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}}<ref>«روزه گرفتن یا صدقه دادن یا قربانی کردن» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref>.
نقش امام و رهبر جامعه اسلامی در اخذ مالیات‌های اسلامی نظیر [[زکات]] و توزیع آن میان آسیب‌دیدگان [[اجتماعی]] که در [[قرآن]] مشخص شده‌اند، عامل اصلی برای توزیع مجدد ثروت و امکانات اجتماعی و ضمانتی برای عدالت توزیعی است. یک مورد از [[صدقه]] [[واجب]] در عصر [[حضرت رسول]]{{صل}} [[تشریع]] شد که در همان دوره [[نسخ]] شد: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید، این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و صدقاتی هم به عنوان [[کفاره]] و [[مجازات]] در برخی جرایم تشریع شده است: {{متن قرآن|فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}}<ref>«روزه گرفتن یا صدقه دادن یا قربانی کردن» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref>.


صدقه غیر واجب عبارت است از اعطای [[مال]] بدون محدودیت و قانونمندی [[شرعی]] که بر [[مؤمنان]] و اغنیا سفارش شده است: {{متن قرآن|وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ}}<ref>«و در دارایی‌هایشان بخشی برای (مستمند) خواهنده و بی‌بهره بود» سوره ذاریات، آیه ۱۹.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۸۸-۳۸۹.</ref>
صدقه غیر واجب عبارت است از اعطای [[مال]] بدون محدودیت و قانونمندی [[شرعی]] که بر [[مؤمنان]] و اغنیا سفارش شده است: {{متن قرآن|وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ}}<ref>«و در دارایی‌هایشان بخشی برای (مستمند) خواهنده و بی‌بهره بود» سوره ذاریات، آیه ۱۹.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۸۸-۳۸۹.</ref>
۱۳۰٬۳۵۲

ویرایش