مقام ابراهیم: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۹۹۳ بایت حذف‌شده ،  ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵
جز
جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'
جز (جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن')
 
(۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مهدویت}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام مهدی
| موضوع مرتبط = مسجد الحرام
| عنوان مدخل  = امام مهدی
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[امام مهدی در قرآن]] - [[امام مهدی در حدیث]] - [[امام مهدی در کلام اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[مقام ابراهیم در قرآن]]
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
| پرسش مرتبط  =
}}
}}


==مقدمه==
'''مقام ابراهیم'''  نام سنگی صخره‌ای است که [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} هنگام ساختن بنای کعبه، روی آن ایستاد. این سنگ یکی از نشانه‌های شکوه و عظمت پروردگار در [[مکه مکرمه]] و [[مسجد الحرام]] است. [[حاجیان]] پس از هر [[طواف]] واجبی، پشت مقام دو رکعت [[نماز]] می‌خوانند.
مقام ابراهیم، سنگی صخره‌ای است که [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} به هنگام ساختن [[کعبه]] روی آن ایستاده است. آن صخره در [[زمان پیامبر]]{{صل}} در جوار کعبه بوده و هنگامی که [[عمر]]، [[خلافت]] را به دست گرفت، [[مقام]] را از جایگاه آن به منطقه دیگری انتقال داد. هنگامی که [[امیر المؤمنین]]{{ع}} پس از [[عثمان]]، زمام [[امور جامعه]] را به دست گرفت، مقرر فرمود که هربدعتی را که در [[دین]] پدید آمده است، نابود سازد و همه امور را به [[سیره]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}} بازگرداند. از جمله [[تصمیم]] گرفت که مقام ابراهیم را به جای نخست آن‌که جوار کعبه است، بازگشت دهد؛ اما نفاق‌پیشگان و بداندیشانی که با هر گام سازنده و اصلاحی آن گرامی [[دشمنی]] می‌کردند، سر به [[شورش]] برداشتند و تاخت‌وتاز به راه انداختند. [[حضرت]]، در آن شرایط‍‌ بهتر دید که مسأله را به خاطر مسائل مهم‌تر به وقت دیگر واگذارد و در نتیجه، «مقام ابراهیم» تاکنون در نقطه‌ای که جایگاه اصلی آن نیست، مانده است<ref>[[سید محمد کاظم قزوینی|قزوینی، سید محمد کاظم]]، [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص۴۰۰.</ref>. از جمله کارهای [[حضرت مهدی]]{{ع}} [[پس از ظهور]] در [[مکه مکرمه]]، بازگردانیدن «مقام ابراهیم» به جوار کعبه و جایگاه اصلی آن است<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص۳۳۸؛ ارشاد مفید، ص۳۶۴.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۸۶.</ref>.


==پرسش مستقیم==
== مقدمه ==
مقام ابراهیم  نام سنگی صخره‌ای است که [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} هنگام ساختن بنای کعبه، روی آن ایستاد. اسماعیل سنگ می‌آورد و به دست پدر می‌داد و او دیوار کعبه را بالا می‌برد تا آن گاه که از دسترس ابراهیم فراتر رفت و هر دو این [[دعا]] را می‌خواندند: {{متن قرآن|رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«پروردگارا! از ما بپذیر، بی‌گمان تویی که شنوای دانایی» سوره بقره، آیه ۱۲۷.</ref>.<ref>فتح الباری، ج۶، ص۳۱۴.</ref>
 
مقام ابراهیم یکی از نشانه‌های شکوه و عظمت پروردگار در [[مکه مکرمه]] و [[مسجد الحرام]] است. [[حاجیان]] پس از هر [[طواف]] واجبی، پشت مقام دو رکعت [[نماز]] می‌خوانند و خواسته‌های خویش را از [[خدا]] طلب می‌کنند. وقتی حضرت ابراهیم{{ع}} بر روی آن ایستاد تا [[خانه کعبه]] را بنا کند، به [[قدرت خداوند]] سنگ به صورت گل نرم درآمد و جای دو پای حضرت و انگشتانش در آن باقی ماند. هم‌اکنون در مقصوره‌ای طلائی رنگ، روبه‌روی باب [[کعبه]] به فاصله ۱۳/۵ متری در جهت شرقی [[خانه]] قرار گرفته است<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۹۶۵.</ref>.
 
== مقام ابراهیم در آیات و روایات ==
[[خداوند]] در دو [[آیه]] از [[آیات قرآن کریم]]، جایگاه باعظمت مقام را بیان فرموده است: {{متن قرآن|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref> در این آیه خداوند از [[مسلمانان]] خواسته است تا مقام ابراهیم را برای اقامه نماز [[انتخاب]] و در آنجا نماز بگزارند. در آیه دیگری آمده است: {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ * فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان * در آن نشانه‌هایی روشن (چون) مقام ابراهیم وجود دارد و هر که در آن در آید در امان است» سوره آل عمران، آیه ۹۶-۹۷.</ref>. در این [[آیه شریفه]] نیز [[خداوند]] مقام ابراهیم را به عنوان [[آیه]] و نشانه‌ای روشن از [[آیات]] [[پروردگار]] یاد کرده است. مفسران قرآن کریم، فرورفتن پاهای [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} در سنگی سخت و نگهداشتن این سنگ از هر گونه تعرض و نابودی با گذشت هزاران سال را دلیل عظمت و نشانه بودن مقام ابراهیم دانسته‌اند.
 
[[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: همراه [[رسول خدا]]{{صل}} کنار [[بیت الله الحرام]] آمدیم. آن حضرت [[حجرالاسود]] را استلام کرد. پس هفت شوط [[طواف]] کرد و پس از آن نزد مقام ابراهیم آمده این آیه را [[تلاوت]] فرمود: {{متن قرآن|وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}} آن‌گاه مقام را میان خود و [[کعبه]] قرار داد و دو رکعت [[نماز]] گزارد<ref>صحیح مسلم، ج۲، ص۸۸۷ (به نقل از حج در اندیشه اسلامی، سیدعلی قاضی عسکر، قم، نشر مشعر، ص۱۴۳)</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۹۶۵.</ref>
 
== خصوصیات مقام ابراهیم ==
یکی از تاریخ‌نگاران [[مکه]] به نام شیخ محمد طاهر کردی مکی آن‌گاه که در سال ۱۳۶۷ ه. ق مقام را برای وی گشوده و سنگ مقام را از نزدیک دیده، اندازه آن را با مقیاس متر تعیین کرده و می‌نویسد: سنگ مقام ابراهیم روی پایه کوچکی از سنگ مرمر که اندازه آن از نظر طول و عرض به اندازه سنگ مقام می‌باشد، قرار گرفته و ارتفاع آن ۱۳ سانتی‌متر است. حجم سنگ اصلی مقام، بیست سانتی‌متر ارتفاع دارد و طول سه ضلع آن از جهت سطح ۳۳ سانتی‌متر و طول ضلع چهارم ۳۸ سانتی‌متر است که محیط آن در مجموع ۱۴۶ سانتی‌متر می‌باشد. عمق و فرورفتگی پاها در یکی ۱۰ سانتی متر و در دیگری ۹ سانتی‌متر و طول هر یک از پاها از روی سنگ، هر یک ۲۷ سانتی‌متر و عرض آنها ۱۴ سانتی‌متر است. لکن اندازه طول هر یک از دو قدم در قسمت پایین داخل فرورفتگی، ۲۲ سانتی‌متر و عرض آنها ۱۱ سانتی‌متر است و فاصله دو قدم نیز یک سانتی‌متر است<ref>حج در اندیشه اسلامی، سید علی قاضی عسکر، قم، مشعر، ص۱۴۸.</ref>. وی سپس می‌افزاید: مقام، رنگی میان زردی و سرخی داشته، اطراف آن پوشیده از [[نقره]] [[خالص]] است و هم اکنون در مقصورهای طلایی رنگ قرار دارد که از پشت شیشه‌های آن، به خوبی می‌توان جای فرورفتگی پاهای ابراهیم{{ع}} را دید.
 
خصوصیاتی که مورخان از کیفیت فرورفتگی پاها و اثر انگشتان نقل کرده‌اند، بیانگر آن است که ابراهیم در آن هنگام پابرهنه بوده است<ref>حج در اندیشه اسلامی، سید علی قاضی عسکر، مشعر، ص۱۴۹.</ref>.
 
پیش از آن‌که مقام ابراهیم در محفظه‌ای فلزی و طلایی رنگ قرار بگیرد، روی مقام قبه‌ای وجود داشت که آن را از چوب ساخته و از چهار سوی پنجره‌هایی برای آن گذاشته بودند. درب ورودی مقام در قسمت شرقی آن قرار داشت که [[حاجیان]] پس از ورود، پشت مقام ایستاده [[نماز]] می‌گزاردند، پرده خاصی نیز برای مقام بافته و روی این قبه چوبی می‌انداختند. مطالبی نیز بر پرده مقام ابراهیم نوشته شده بود<ref>حج در اندیشه اسلامی، قاضی عسکر، مشعر، ص۱۵۱.</ref>.
 
مقام ابراهیم، سنگی بهشتی است که [[خداوند]] آن را به [[زمین]] فرو فرستاده است. [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: سه سنگ از بهشت‌اند: مقام ابراهیم، سنگ [[بنی‌اسرائیل]]، [[حجر الاسود]]<ref>مجمع البیان، ج۱، ص۲۰۳.</ref>. [[عبدالله بن عمر]] گفت: از [[رسول خدا]]{{صل}} شنیدم که فرمود: [[حجرالاسود]] و مقام ابراهیم، دو یاقوت بهشتی هستند که خداوند [[نور]] آن دو را مخفی و پنهان ساخته است و اگر [[خدا]] چنین نمی‌کرد، نور حجر الاسود و مقام، میان [[مشرق]] و [[مغرب]] را روشن می‌ساخت<ref>مجمع البیان، ج۱، ص۲۰۴.</ref>.
 
[[ابن عباس]] با بیان اینکه حجرالاسود و مقام ابراهیم، دو یاقوت از یاقوت‌های بهشت‌اند می‌گوید: سرانجام این دو به [[بهشت]] بازگردانده می‌شوند<ref>اخبار مکه، ج۱، ص۴۴۴.</ref>. همچنین [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: بین رکن (حجر الاسود) و مقام ابراهیم [[باغی]] از باغ‌های [[بهشت]] است. هر کس در آنجا چهار رکعت [[نماز]] بگزارد، از درون [[عرش]] به او خطاب می‌شود: ای [[بنده خدا]]، [[گناهان]] گذشته‌ات را [[خداوند]] بخشید، عمل را از نو آغاز کن<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۱، ص۴۶۸.</ref>.
 
در صدر اسلام، فاصله میان رکن [[حجر الاسود]] و مقام ابراهیم از چنان اهمیتی برخوردار بوده که اگر می‌خواستند کسی را [[سوگند]] دهند او را آنجا برده سوگندش می‌دادند تا جرأت [[دروغ]] گفتن به خود ندهد و به [[حقیقت]] اعتراف کند. [[حضرت مهدی]]{{ع}} نیز پس از آن‌که ظهور می‌کند، کنار [[کعبه]] ایستاده و سیصد و سیزده نفر از شهدای بدر، میان حجر الاسود و مقام ابراهیم با آن حضرت [[بیعت]] می‌کنند.
 
[[قبور]] بسیاری از [[پیامبران]] میان [[رکن و مقام]] واقع شده و این ویژگی نیز بر اهمیت این مکان افزوده است<ref>مجمع البحرین، ماده (قوم).</ref>.
 
یکی از [[واجبات]] [[عمره]] و [[حج]]، نماز [[طواف]] است. مشهور فقهای شیعه و [[سنی]] بر این باورند که [[واجب]] است [[حاجیان]] نماز طواف را پشت مقام ابراهیم بخوانند<ref>جواهر الکلام، ج۱۹، ص۳۰۰.</ref>. از جمله [[دلایل]] [[فقیهان]] بر این [[فتوا]] [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}} است. البته در فقه حنفی، خواندن نماز طواف، واجب است لکن اقامه آن را پشت مقام ابراهیم [[مستحب]] دانسته و معتقدند اگر [[حاجی]] نتوانست آنجا نماز بگزارد، هر کجا امکان داشت بخواند<ref>الاساس فی التفسیر، ج۱، ص۲۶۹.</ref>. دعا خواندن نزد مقام ابراهیم مستحب بوده و بر اساس آن‌چه که در [[روایات]] آمده، [[امید]] [[استجابت]] آن از طرف [[پروردگار]] بسیار است<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۹۶۵.</ref>.
 
== وجه تسمیه ==
در بیان علت نام‌گذاری آن سنگ، به «مقام ابراهیم» سه گفته وجود دارد:
# عده‌ای گفته‌اند: آن [[زمان]] که ابراهیم برای دیدار فرزندش اسماعیل آمد و او را نیافت، [[همسر]] اسماعیل به عنوان ادای [[احترام]]، از ابراهیم خواست [[اجازه]] دهد تا سر او را بشوید. او نیز اجازه داد و در حالی که سوار بر مرکب بود، سنگی زیر پای راست او قرار داد و نیمه سر او را شست. با فرو ریختن آب بر روی سنگ، پای ابراهیم در آن فرو رفت. سپس سنگ را زیر پای چپ او گذاشت و نیمه دیگر سرش را شستشو داد، پای چپ او نیز در سنگ فرو رفت و در نتیجه جای هر دو پای ابراهیم در سنگ باقی ماند و از این رو آن سنگ را «مقام ابراهیم» نامیدند<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۵۷؛ تفسیر قرطبی، ج۲، ص۱۶۹.</ref>.
# بعضی نیز گفته‌اند: [[ابراهیم خلیل الرحمان]] هنگام ساختن بنای کعبه بر روی این سنگ که سپس «مقام ابراهیم» نامبردار گردید، می‌ایستاد و دیوار کعبه را بالا می‌برد. آن‌گاه به [[قدرت خداوند]]، سنگ [[خشن]] و سخت چونان گل نرم شده پاهای ابراهیم{{ع}} را در خود فرو برد و از آن [[زمان]] تاکنون جای پای ابراهیم، به عنوان نمونه‌ای از [[اعجاز]] و قدرت‌نمایی [[خداوند]] باقی مانده و [[حاجیان]] [[خانه خدا]] از نزدیک آن را مشاهده می‌کنند<ref>ازرقی، اخبار مکه، ج۲، ص۳۲؛ صحیح بخاری، کتاب الانبیاء، ج۶، ص۳۹۸.</ref>.
# گفته سوم آنکه: هنگامی که ساختن [[خانه کعبه]] توسط ابراهیم{{ع}} پایان یافت، [[جبرئیل]] فرود آمد و [[مناسک حج]] را به او آموخت، آن‌گاه ابراهیم بر سنگی ـ که همان مقام ابراهیم کنونی است ـ بر آمد و فرمود: ای [[مردم]]، پروردگارتان را پاسخ گویید<ref>صحیح بخاری، ج۶، ص۳۹۸.</ref>. [[ابن عباس]] افزوده است: ابراهیم پس از فراز آمدن بر این سنگ گفت: ای مردم، [[حج]] بر شما [[واجب]] شد، پس هر کس که در پشت مردان و رحم [[زنان]] بود این گفته را شنید و آن کس که [[ایمان]] داشت، پاسخ مثبت داد و هر کس که در [[علم خداوند]] حج‌گزاریش تا [[روز قیامت]] مشخص و تعیین شده بود، پاسخ گفت: {{متن حدیث|لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ‌}}<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۱، ص۴۴۶.</ref>.
 
[[ابن کثیر]] و [[قرطبی]] پس از بیان گفته اول، آن را [[ضعیف]] و نادرست دانسته‌اند. به نظر می‌رسد از میان این سه گفته، قول دوم صحیح بوده، در [[تفاسیر]] و کتب [[روایی]] و [[تاریخی]] نیز شواهد و قرائن بسیاری وجود دارد. البته می‌توان گفته‌های دوم و سوم را نیز با یکدیگر جمع کرده بگوییم: سنگی که [[ابراهیم خلیل]]{{ع}} بر آن می‌ایستاد و [[خانه کعبه]] را می‌ساخت، همان سنگی است که پس از پایان یافتن ساختمان [[کعبه]]، ابراهیم{{ع}} بر آن برآمد و [[مردم]] را به [[حج]] فرا خواند<ref>حج در اندیشه اسلامی، سیدعلی قاضی عسکر، مشعر، ص۱۴۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۹۶۵.</ref>
 
== جایگاه مقام ==
مورخان در این که مقام ابراهیم، پیش از [[پیامبر]] و [[زمان]] [[حیات]] آن حضرت و بعد از آن کجا بوده، [[اختلاف]] نظر بسیار دارند، لکن مشهورترین آنها را می‌توان در سه گفته بیان داشت:
# مقام ابراهیم{{ع}} در طول [[تاریخ]] خود، درست در همین مکانی که امروز واقع شده قرار داشته و تا زمان خلیفه اول و دوم نیز به همین شکل باقی بوده است، تا آنکه در دوران [[خلیفه دوم]] سیل شدیدی در [[مکه]] جاری شد و مقام را از جای کند و تا پایین [[شهر مکه]] با خود برد. پس از فرو نشستن سیل، خلیفه دوم بار دیگر آن را در همان مکان قبلی قرار داد. [[ابن حجر]] پس از نقل این مطلب از ازرقی، می‌نویسد: تا این زمان نیز مقام ابراهیم در همان جای پیشین خود باقی است<ref>فتح الباری، ج۱، ص۴۹۹.</ref>.
# بعضی گفته‌اند: مقام ابراهیم در زمان پیامبر{{صل}} و قبل و بعد از آن تا زمان [[عمر بن خطاب]] چسبیده به [[بیت]] بوده که [[عمر]] آن را به مکان کنونی منتقل ساخته است. حافظ بن کثیر می‌گوید: مقام ابراهیم در گذشته به دیوار کعبه چسبیده بود و جای آن نیز میان درب کعبه و [[حجر اسماعیل]] قرار داشت تا آنکه عمر بن خطاب آن را از دیوار کعبه دور ساخت و در مکان فعلی نهاد<ref>سنن ترمذی، ج۱، ص۳۷؛ مسند احمد، ج۵، ص۳۸۲.</ref>. بیهقی به نقل از [[عایشه]] می‌گوید: مقام در زمان رسول خدا{{صل}} و زمان ابی‌بکر چسبیده به بیت و خانه کعبه بود، سپس عمر آن را جدا ساخت<ref>سنن کبری، ج۵، ص۷۵.</ref>. عبدالرزاق نیز به نقل از عطا و [[مجاهد]] آورده است: اولین کسی که مقام ابراهیم را در موضع کنونی آن قرار داد، [[عمر بن خطاب]] بود<ref>المصنف، ج۵، ص۴۸؛ الفتح، ج۸، ص۱۶۹.</ref>. [[ابن کثیر]] ضمن [[تأیید]] این نکته، که مقام را عمر بن خطاب از [[بیت]] جدا ساخته و آن را در محل فعلی قرار داده، دلیل آن را [[توانایی]] [[مردم]] برای اقامه نماز [[طواف]]، بدون ایجاد مزاحمت برای طواف‌کنندگان، ذکر کرده است<ref>تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر، ج۱، ص۳۸۴.</ref>. فاکهی نیز به نقل از [[سعید بن جبیر]] می‌گوید: مقام چسبیده به دیوار کعبه بوده، آن‌گاه که جمعیت زیاد شد عمر بن خطاب از [[ترس]] آن‌که مردم آن را زیر پا بگذارند، به مکان کنونی آن منتقل ساخت، درست روبروی جایی که قبلاً قرار داشت<ref>فاکهی، اخبار مکه، ج۱، ص۴۵۴.</ref>. همچنین ازرقی<ref>ازرقی، اخبار مکه، ج۲، ص۳۰.</ref> و فاکهی<ref>فاکهی، اخبار مکه، ج۶، ص۴۰۶.</ref> از نوفل بن معاویه دیلمی نقل کرده‌اند که وی گفته است: در [[زمان]] [[عبدالمطلب]] من مقام را دیدم که به [[کعبه]] چسبیده بود و چونان «مهاة» درخشان بود. پرسیدند مهاة چیست؟ ابوالولید پاسخ گفت: «[[مهره]] سفید درخشان»
# مجاهد گفته است: مقام چسبیده به [[خانه کعبه]] بوده و [[رسول خدا]]{{صل}} آن را در مکان کنونی قرار داد<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۱، ص۱۷۰؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۸، ص۱۶۹.</ref>. لکن ابن کثیر و [[ابن حجر]] این [[روایت]] را [[ضعیف]] دانسته‌اند<ref>مصنف عبدالرزاق، ج۵، ص۴۸.</ref>. فاسی در [[شفاء]] الغرام (ج ۱، ص۲۰۶) نیز به نقل از [[موسی بن عقبه]] آورده است که: آنان [[گمان]] می‌کردند مقام چسبیده به کعبه بوده و رسول خدا{{صل}} آن را در مکان کنونی‌اش قرار داد. [[ابن حجر هیثمی]] مکی نیز بدون ذکر دلیل، این نقل را ترجیح داده است.
 
با توجه به [[دلایل]] و قرائن موجود در منابع روایی و تاریخی می‌توان قول اول را بر دیگر اقوال ترجیح داد و آن را صحیح دانست، زیرا:
# در منابع کهن تاریخی مانند [[اخبار]] [[مکه]] تصریح شده به اینکه مقام ابراهیم در زمان پیامبر{{صل}} و [[خلفا]] در موضع کنونی بوده است.
# «مطلب بن ابی وَداعه سَهمی» در جریان سیل امّ نهشل پس از آن‌که سیلاب مقام را تا پایین [[مکه]] با خود برد و [[مردم]] آن را به [[خلیفه]] خبر دادند، اظهار داشت من مکان مقام و فاصله آن تا [[حجرالاسود]]، [[حجر اسماعیل]] و [[زمزم]] را می‌دانم و قبلاً آن را با نخ اندازه‌گیری کرده‌ام. این [[شهادت]]، تنها با فاصله داشتن مقام با [[کعبه]] سازگار است.
# در [[روایت]] آمده که [[پیامبر]]{{صل}} پس از [[طواف]] مقام را میان خود و کعبه قرار داد و دو رکعت [[نماز]] طواف به جای آورد. این سخن نیز نشان از آن است که مقام با کعبه فاصله داشته است.
# [[آیه]] {{متن قرآن|وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}} نیز [[گواه]] آن است که در زمان رسول خدا{{صل}} مقام با کعبه فاصله داشته و اگر مقام به کعبه متصل می‌بود، تعبیر دیگری به کار می‌رفت.
# [[روایات]] باب طواف بیانگر آن است که طواف [[واجب]] را جز در موارد [[ضرورت]]، باید بین کعبه و مقام ابراهیم انجام داد و [[رسول خدا]]{{صل}} و اصحاب‌شان نیز این‌گونه طواف کرده‌اند. این خود بیانگر فاصله داشتن مقام با کعبه است<ref>حج در اندیشه اسلامی، سید علی قاضی عسکر، مشعر، ص۱۶۰.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۹۶۵.</ref>
 
== پرده مقام ابراهیم ==
پیش از آنکه مقام ابراهیم در محفظه‌ای فلزی و طلایی رنگ قرار بگیرد، روی مقام، قبّه‌ای وجود داشت که آن را از چوب ساخته و از چهار سو، پنجره‌هایی برای آن گذاشته بودند. درب ورودی مقام در قسمت شرقی آن قرار داشت که [[حاجیان]] پس از ورود، پشت مقام ایستاده و [[نماز]] می‌گزاردند. پرده خاصی نیز برای مقام بافته و روی این قبه چوبی می‌انداختند که نوشته‌های چهار طرف آن این‌گونه بود<ref>حج دراندیشه اسلامی، سید علی قاضی عسکر، ص۱۵۰.</ref>:
 
الوجه الاول، الوجه الثانی، الوجه الثالث، الوجه الربع: {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده * و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>، {{متن قرآن|مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}}<ref>«برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>، {{متن قرآن|وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ}}<ref>«و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>، {{متن قرآن|لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ}}<ref>«برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده * و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من بنمای چگونه مردگان را زنده می‌سازی؟» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>، {{متن قرآن|قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ}}<ref>«فرمود: آیا ایمان نداری؟ گفت: چرا امّا تا دلم آرام یابد؛ فرمود: چهار پرنده برگزین و نزد خود پاره پاره گردان» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>، {{متن قرآن|إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا}}<ref>«سپس هر پاره‌ای از آنها را بر کوهی نه! آنگاه آنان را فرا خوان تا شتابان نزد تو آیند» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>، {{متن قرآن|وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و بدان که خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده * بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>، {{متن قرآن|بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ * فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ}}<ref>«همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان * در آن نشانه‌هایی روشن (چون) مقام ابراهیم وجود دارد و هر که» سوره آل عمران، آیه ۹۶-۹۷.</ref>، {{متن قرآن|دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ}}<ref>«در آن در آید در امان است و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref>، {{متن قرآن|إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ}}<ref>«بدان راهی توانند جست؛ و هر که انکار کند (بداند که) بی‌گمان خداوند از جهانیان بی‌نیاز است» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref>، {{عربی|الله جل جلاله. محمد صلى الله عليه وسلم}}، {{عربی|ابو بكر رضي الله عنه عمر رضي الله عنه}}، {{عربی|عثمان رضي الله عنه علي رضي الله عنه}} {{عربی|حسن رضي الله عنه حسين رضي الله عنه}}، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَى سَبِيلًا}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده * بگو: هر کس به فرا خور خویش کار می‌کند و پروردگار شما داناتر است که چه کس رهیافته‌تر است» سوره اسراء، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده * اوست که پیامبرش را با رهنمود و دین راستین فرستاد تا آن را بر همه دین‌ها برتری دهد و خداوند، گواه بس» سوره فتح، آیه ۲۸.</ref>، {{عربی|السلطان محمد خان الخامس ابن السلطان الغازي عبد المجيد خان بن السلطان محمدخان بن السلطان عبد الحميد خان}}، {{عربی|ابن السلطان أحمد خان خلد الله خلافته و أيد بالعدل سلطنته الى انتهاء الزمان و نهاية الدوران سنة ١٣٢٧ه}}<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۲۲۵.</ref>.
 
== پرسش مستقیم ==
* [[امام مهدی پس از ظهور چه اصلاحاتی در مکه انجام می‌دهند؟ (پرسش)]]
* [[امام مهدی پس از ظهور چه اصلاحاتی در مکه انجام می‌دهند؟ (پرسش)]]
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[آرماگدون]]
* [[بحران معنویت]]
* [[پارکلیت]]
* [[جیش الغضب]]
* [[حکومت امام زمان]] {{ع}}
* [[خروج جنبنده‌ای از زمین]]
* [[خروج سفیانی]]
* [[خروج منبعث سوم]]
* [[رجعت]]
* [[رویارویی امام مهدی]] {{ع}} با جاهلان
* [[سوشیانس]]
* [[سوشینت]]
* [[صلح و آرامش پایدار|صلح و آرامش پایدار در سرتاسر جهان]]
* [[ظهور امام مهدی]] {{ع}}
* [[ظهور دجال]]
* [[ظهور منجی|ظهور منجی بزرگ بشر]]
* [[فارقلیط]]
* [[ماشیح]]
* [[موعودباوری]]
* [[میتریا]]
* [[ندای آسمانی]]
* [[نزول عیسی]] {{ع}}
* [[نشانه‌های آخر الزمان|نشانه‌ها و رخدادهای مهم آخر الزمان]]
* [[نشانه‌های ظهور]]
* [[وقوع اختلاف‌ها و درگیری‌های بسیار]]
* [[وقوع مصائب]]
* [[هجوم یأجوج و مأجوج]]
* [[هوشیدر]]
* [[هوشیدرماه]]
* [[ابدال]]
* [[ابر رام]]
* [[ابر سخت]]
* [[ابراهیم بن ادریس]]
* [[ابراهیم بن محمد تبریزی]]
* [[ابراهیم بن محمد همدانی]]
* [[ابراهیم بن مهزیار اهوازی]]
* [[ابروهای حضرت]]
* [[ابقع]]
* [[ابن ابی العزاقر]]
* [[ابن ابی زینب]]
* [[ابن الحسین]]
* [[ابن انباری]]
* [[ابن بابویه]]
* [[ابن جنید]]
* [[ابن حسام]]
* [[ابن حوشب]]
* [[ابن خلدون]]
* [[ابن شاذان]]
* [[ابن متیل]]
* [[ابن مغازلی]]
* [[ابن یمین]]
* [[ابو ابراهیم]]
* [[ابو اسحاق ابو عبیده ثقفی]]
* [[ابو الادیان]]
* [[ابو الحسن]]
* [[ابو الدنیا]]
* [[ابو العنبس]]
* [[ابو القاسم حسن بن احمد]]
* [[ابو القاسم]]
* [[ابو بکر بغدادی]]
* [[ابو جعفر]]
* [[ابو حامد عمران بن مفلس]]
* [[ابو دجانه انصاری]]
* [[ابو دلف کاتب]]
* [[ابو سهل نوبختی]]
* [[ابو صالح]]
* [[ابو عبد الله بزوفری]]
* [[ابو عبد الله]]
* [[ابو علی حجدر]]
* [[ابو غالب]]
* [[ابو محمد حسین بن ابراهیم]]
* [[ابو محمد]]
* [[ابو هاشم جعفری]]
* [[اثبات الوصیه]]
* [[اثبات امامت حضرت]]
* [[اثبات وجود مهدی]]
* [[اثنی عشری]]
* [[احبشیه]]
* [[احجار الزیت]]
* [[احسان]]
* [[احکام جدید]]
* [[احمد الکاتب]]
* [[احمد امین مصری]]
* [[احمد بن ابراهیم]]
* [[احمد بن اسحاق اشعری]]
* [[احمد بن عبد الله هاشمی]]
* [[احمد بن محمد زجورجی]]
* [[احمد بن هلال]]
* [[احمد]]
* [[احمدیه]]
* [[احیای سنت محمدی]]
* [[اخباریه]]
* [[اخلاق حضرت]]
* [[اخنس]]
* [[اخیار]]
* [[ادعای ارتباط با حضرت]]
* [[ادعای مهدویت]]
* [[ادعای نیابت]]
* [[ادعیه امام زمان]]
* [[اذاعه]]
* [[اذن سامعه]]
* [[اربعینیات درباره حضرت]]
* [[ارتباط با حضرت]]
* [[ارشاد]]
* [[ارمینیه]]
* [[ارنون]]
* [[ازد]]
* [[ازدواج حضرت]]
* [[اسامی حضرت در کتب ادیان]]
* [[اسب حضرت]]
* [[استخاره امام زمان]]
* [[استخلاف]]
* [[استضعاف]]
* [[استغاثه به حضرت مهدی]]
* [[استکبار جهانی و مهدی‌باوری]]
* [[اسحاق احمر]]
* [[اسحاق بن اسماعیل]]
* [[اسحاق بن یعقوب]]
* [[اسدی]]
* [[اسراء]]
* [[اسرافیل]]
* [[اسکافی]]
* [[اسم اصلی حضرت]]
* [[اسم حضرت]]
* [[اسماعیل بن جعفر الصادق]]
* [[اسماعیل بن صادق]]
* [[اسماعیل بن علی]]
* [[اسماعیل بن موسی بن جعفر]]
* [[اسماعیلیه]]
* [[اشتراط الساعه]]
* [[اشعیا]]
* [[اصحاب حضرت]]
* [[اصحاب طالوت]]
* [[اصحاب کهف]]
*اصل
* [[اصهب]]
* [[اعاجم]]
* [[اعتقاد به منجی]]
* [[اعتقاد به مهدی]]
* [[اعلام الوری]]
* [[اعلام ظهور]]
* [[اعیان الشیعه]]
* [[افضل الاعمال]]
* [[افیق]]
* [[اقامتگاه حضرت]]
* [[اقتصاد در عصر ظهور]]
* [[اقلیت‌ها در حکومت حضرت]]
* [[البیعه لله]]
* [[الر]]
* [[الغیبه]]
* [[الفصول العشره فی الغیبه]]
* [[المهدی]]
* [[الواح موسی]]
* [[الیاس]]
* [[ام ایمن]]
* [[ام خالد]]
* [[ام محمد]]
* [[امام زمان]]
* [[امام مهدی]] {{ع}}
* [[امامیه]]
* [[امان زمین]]
* [[امت امت]]
* [[امت معدوده]]
* [[امر به منکر]]
* [[امر ناگهانی]]
* [[امکان رجعت]]
* [[امن یجیب]]
* [[امنیت پس از ظهور]]
* [[امنیت پیش از ظهور]]
* [[امیر الامره]]
* [[امیر المومنین]]
* [[انا انزلنا]]
* [[انتظار در مسیحیت]]
* [[انتظار فرج]]
* [[انتظار مثبت]]
* [[انتظار منفی]]
* [[انتظار و بهداشت روان]]
* [[انتظار و صهیونیسم]]
* [[انتظار]]
* [[انجیل و بشارت موعود]]
* [[اندام حضرت]]
*انصار حضرت
* [[انطاکیه]]
* [[انکار حضرت]]
* [[انگشتر سلیمان]]
* [[انگشتری حضرت]]
* [[انوری]]
* [[اوپانیشاد]]
* [[اوتاد]]
* [[اوقات مخصوص حضرت]]
* [[اوقات و حالات دعا برای حضرت]]
* [[اوقیدمو]]
* [[اولین برنامه حضرت]]
* [[اولین پرچم]]
* [[اولین جنگ حضرت]]
* [[اولین خطبه حضرت]]
* [[اولین دادگاه پس از ظهور]]
* [[اولین رجعت‌کننده]]
* [[اولین سپاه حضرت]]
* [[اولین کشتار]]
* [[اولین مدعی نیابت]]
* [[اولین نایب خاص]]
* [[اهداف نیابت]]
* [[اهل سنت و مهدی]]
* [[اهل کتاب]]
* [[اهلی شیرازی]]
* [[ایام الله]]
* [[ایدی]]
* [[ایرانیان]]
* [[ایزدشناس]]
* [[ایزدنشان]]
* [[ایستاده]]
* [[ایلیا]]
* [[ایوب بن نوح]]
* [[آتش و دود]]
* [[آثار انتظار]]
* [[آثار حضرت]]
* [[آثار دعای فرج]]
* [[آثار ظهور]]
* [[آخر الزمان]]
* [[آخرین دولت]]
* [[آخرین دیدار عمومی حضرت]]
* [[آداب ملاقات با حضرت]]
* [[آدینه]]
* [[آرماگدون]]
* [[آزمون غیبت]]
* [[آزمون یاران حضرت]]
* [[آس]]
* [[آسیب‌شناسی تربیتی مهدویت]]
* [[آشوب‌های جهانی]]
* [[آل اعین]]
* [[آمادگی برای غیبت]]
* [[آینده جهان و نظریه‌پردازان]]
* [[آیین جدید]]
* [[باب الله]]
* [[باب غیبت]]
* [[باب لد]]
* [[باب]]
* [[بابا فغانی شیرازی]]
* [[بابیه]]
* [[باد زرد]]
* [[باد سرخ]]
* [[باد سیاه]]
* [[باران بی‌موقع]]
* [[باران‌های فراوان]]
* [[بازرگانی در عصر ظهور]]
* [[بازوی حضرت]]
* [[باسط]]
* [[باسک]]
* [[باقریه]]
* [[باقطانی]]
* [[بانوی کنیزان]]
* [[باهله]]
* [[بتریه]]
* [[بحر العلوم]]
* [[بخش دوم:برشمردن دعاها و زیارات مربوط به امام عصر]]
* [[بخشش حضرت]]
* [[بداء]]
* [[بدر]]
* [[براق]]
* [[برکت در عصر ظهور]]
* [[برهان الله]]
* [[برهان]]
* [[بشر بن سلیمان]]
* [[بشقاب‌ پرنده]]
* [[بشیریه]]
* [[بصره]]
* [[بطن ارزق]]
* [[بغداد]]
* [[بغوطه]]
* [[بقیه الانبیاء]]
* [[بقیه الله]]
* [[بکمینابدو]]
* [[بلد الامین]]
* [[بنده یزدان]]
* [[بنی اصفر]]
* [[بنی شیبه]]
* [[بنی ضبه]]
* [[بنی قنطوره]]
* [[بنی هاشم]]
* [[بنیان‌گذار بهاییت]]
* [[بواسیر]]
* [[بهاییه]]
* [[بهداشت در عصر ظهور]]
* [[بهرام]]
* [[بیت الحمد]]
* [[بیت المقدس]]
* [[بیداء]]
* [[بیر معطله]]
* [[بیعت]]
* [[بی‌نیازی در عصر ظهور]]
* [[بیوح]]
* [[پاتیکل]]
* [[پایان تاریخ]]
* [[پایان حکومت امام مهدی]]
*پدر حضرت
* [[پرچم پیامبر]]
* [[پرچم پیش از قیام]]
* [[پرچم زرد]]
* [[پرچم سبز]]
* [[پرچم سفید]]
* [[پرچم سیاه]]
* [[پرچم قیام]]
* [[پرچم هدایت]]
* [[پروژه بولیمود]]
* [[پرویز]]
* [[پسر انسان]]
* [[پنج سالگی حضرت]]
* [[پیراهن حضرت ادم]]
* [[پیراهن حضرت]]
* [[پیروان ادیان]]
* [[پیشانی حضرت]]
* [[پیشگویی ارماگدون]]
* [[پیشگویی غیبت]]
* [[پیشگویی ولادت حضرت]]
* [[پیشگویی‌های کتاب مقدس]]
* [[پیشگویی‌های نوستر اداموس]]
* [[پیشگویی‌های واقع شده]]
* [[تابوت سکینه]]
* [[تابوت موسی]]
* [[تادیب]]
* [[تالی کتاب الله]]
* [[تالی]]
* [[تالیف قلوب]]
* [[تایید]]
* [[تجدید دین]]
* [[تخت سلیمان]]
* [[تخریب مساجد]]
* [[تخریب مسجد الاقصی]]
* [[تداوم امامت]]
* [[تذکره]]
* [[تردید در حضرت]]
* [[ترس حضرت]]
* [[ترس]]
* [[تسبیح حضرت]]
* [[تشرف]]
* [[تقیه]]
* [[تکریم اماکن منسوب به حضرت]]
* [[تکریم ایمه از حضرت]]
* [[تکریم پیامبر از حضرت]]
* [[تکریم نام حضرت]]
* [[تمارین]]
*تمام
* [[تمنیحا]]
* [[تناثر نجوم]]
* [[تورات و بشارت موعود]]
* [[توسل به حضرت]]
* [[توقیت]]
* [[توقیع ابتدایی]]
* [[توقیع اسحاق بن یعقوب]]
* [[توقیع]]
* [[تهران در اخر الزمان]]
* [[ثایر]]
* [[ثویه]]
* [[جابر]]
* [[جابلسا]]
* [[جابلقا]]
* [[جابیه]]
* [[جارودیه]]
* [[جاماسب‌نامه]]
* [[جامعه]]
* [[جاموس]]
* [[جبرییل]]
* [[جبیر بن خابور]]
* [[جده]]
* [[جذام]]
* [[جزیره خضراء]]
* [[جزیه]]
* [[جعفر کذاب]]
* [[جعفر]]
* [[جعفریه]]
* [[جفر]]
* [[جمادی]]
* [[جمعه]]
* [[جمکران]]
* [[جموداندیشان]]
* [[جن]]
* [[جنب]]
* [[جنگ و کشتار]]
* [[جوار الکنس]]
* [[جوانان]]
* [[جویای تبریزی]]
* [[جهان‌گشایی امام]]
* [[جهانی‌سازی حضرت]]
* [[جهینه]]
* [[جیحون]]
* [[جیش الغضب]]
* [[چراغ مخفی]]
* [[چشمان حضرت]]
* [[چهارمین نایب خاص]]
* [[چهره‌شناسی حضرت]]
* [[چهل روز قبل از قیامت]]
* [[چهل]]
* [[چهل‌روزگی حضرت]]
* [[حاجز بن یزید]]
* [[حارث بن حارث]]
* [[حاشر]]
* [[حافظ شیرازی]]
* [[حبابه والبیه]]
* [[حبه]]
* [[حج در اخر الزمان]]
* [[حج کردن به نیابت حضرت]]
* [[حج و مهدی]]
* [[حجاب]]
* [[حجاز]]
* [[حجت پنهان]]
* [[حجت ظاهر]]
* [[حجت]]
* [[حجتیه]]
* [[حجر الاسود]]
* [[حجه الله]]
* [[حجی نبی]]
* [[حدیثه]]
* [[حذیفه بن یمان]]
* [[حرب و قیس]]
* [[حرز حضرت]]
* [[حرستا]]
* [[حزقیال نبی]]
* [[حزین لاهیجی]]
* [[حسن بن حسین عسکری]]
* [[حسن بن علی وجناء]]
* [[حسن بن قاسم بن علا]]
* [[حسن بن مثله]]
* [[حسن بن محبوب]]
* [[حسن خالص]]
* [[حسین بن الحسن العلوی]]
* [[حسین بن روح]]
* [[حسین و مهدی]]
* [[حصینه]]
* [[حضرت شوونیه]]
* [[حق]]
* [[حقوق حضرت بر شیعیان]]
* [[حکم داود]]
* [[حکومت اسلامی در غیبت کبری]]
* [[حکومت واحد جهانی]]
* [[حکیمه]]
* [[حلاج]]
* [[حمد و حامد]]
* [[حملاها]]
* [[حمیری قمی]]
* [[حیره]]
* [[خاتم الایمه]]
* [[خاتم الایمه]]
* [[خازن]]
* [[خاقانی]]
* [[خاک‌سپاری حضرت]]
* [[خال حضرت]]
* [[خاندان نوبختی]]
* [[خبر ولادت حضرت]]
* [[ختم وصایت]]
* [[ختنه]]
* [[خجسته]]
* [[خداشناس]]
* [[خدمت به حضرت]]
* [[خراسان]]
* [[خروج دجال]]
* [[خروج سفیانی]]
* [[خروج یاجوج و ماجوج]]
* [[خروج یمنی]]
* [[خزیمه]]
* [[خسرو]]
* [[خسف بیداء]]
* [[خسف]]
* [[خسوف و کسوف]]
* [[خشک شدن نیل]]
* [[خضر]]
* [[خطبه امام سجاد]]
* [[خطبه‌های حضرت]]
* [[خلف صالح]]
* [[خلفای دوران غیبت صغری]]
* [[خلفای عباسی]]
* [[خلوت حضرت]]
* [[خلیفه الاتقیاء]]
* [[خلیفه الله]]
* [[خلیل]]
* [[خماهن]]
* [[خمط]]
* [[خنس]]
* [[خواب مخزومی]]
* [[خواجوی کرمانی]]
* [[خورشید پشت ابر]]
* [[خورشید و ماه]]
* [[خون‌خواهی حسین]]
* [[خیر الفوارس]]
* [[دابه الارض]]
* [[دادتگ]]
* [[داعی]]
* [[دام‌پروری در عصر ظهور]]
* [[دانش حضرت]]
* [[دانش در عصر ظهور]]
* [[دانشمندان اخر الزمان]]
* [[دانیال]]
* [[داوری حضرت]]
* [[دجال]]
* [[دروازه اصطخر]]
* [[دروزی]]
* [[دریاچه طبریه]]
* [[دزدان کعبه]]
* [[دست بر سر گذاردن]]
* [[دست حضرت]]
* [[دشواری انتظار]]
* [[دعا برای امام زمان]]
* [[دعا برای سلامتی حضرت]]
* [[دعا برای فرج]]
* [[دعاهایی که در ارتباط غیرمستقیم با حضرت است]]
* [[دعاهایی که در مورد خود حضرت است]]
* [[دعای افتتاح]]
* [[دعای جدید]]
* [[دعای حضرت برای شیعیان]]
* [[دعای حضرت مهدی]]
* [[دعای سمات]]
* [[دعای صلوات]]
* [[دعای عبرات]]
* [[دعای عهد]]
* [[دعای غریق]]
* [[دعای غیبت]]
* [[دعای فرج]]
* [[دعای قنوت]]
* [[دعای ندبه]]
* [[دعای نور]]
* [[دعبل خزاعی]]
* [[دلدل]]
* [[دمنسیان]]
* [[دندان حضرت]]
* [[دو خون]]
*دو [[غیبت]]
* [[دوازده امام]]
* [[دوران حیرت]]
* [[دوشنبه]]
* [[دولت کریمه]]
* [[دومین نایب خاص]]
* [[دید]]
* [[دین اینده جهان]]
* [[دین جدید]]
* [[دین‌داری در عصر غیبت]]
* [[دین‌فروشی]]
* [[ذو السویقتین]]
* [[ذو الفقار]]
* [[ذو القرنین]]
* [[ذی حجه]]
* [[ذی طوی]]
* [[ذی قعده]]
* [[راحت‌طلبان]]
* [[راضی بالله]]
* [[راویان احادیث مهدی از اهل سنت]]
* [[راویان احادیث مهدی از صحابه]]
* [[راه اثبات نیابت]]
* [[راهنما]]
* [[رایقه]]
* [[رب الارض]]
* [[ربا]]
* [[ربیع]]
* [[رجب]]
* [[رجعت امامان]]
* [[رجعت پیامبران]]
* [[رجعت در ادعیه و زیارات]]
* [[رجعت در امت‌های پیشین]]
* [[رجعت در روایات]]
* [[رجعت در قران]]
* [[رجعت زنان]]
* [[رجعت و اندیشمندان]]
* [[رجعت]]
* [[رجعت‌کنندگان]]
* [[رجل]]
* [[رحبه]]
* [[رشوه]]
* [[رشیق]]
* [[رضوی]]
* [[رفاه در عصر ظهور]]
* [[رفتار امام با دشمنان]]
* [[رفقا]]
* [[رقعه حاجت]]
* [[رکن و مقام]]
* [[رمضان]]
* [[رمیله]]
* [[رنگ چهره حضرت]]
* [[روح القدس]]
* [[روز قیام]]
* [[روزها در عصر حضرت]]
* [[رومیان]]
* [[رونی]]
* [[رویای نرجس]]
* [[ری]]
* [[ریحانه]]
* [[ریزش و رویش]]
* [[ریگ ودا]]
* [[زاهره]]
* [[زبور]]
* [[زبیده]]
* [[زرتشت و بشارت موعود]]
* [[زره پیامبر]]
* [[زکریا]]
* [[زلزله]]
* [[زمامداران اخر الزمان]]
* [[زمان ظهور]]
* [[زمانی بیاید]]
* [[زمینه‌سازان ظهور]]
* [[زمینه‌سازی غیبت]]
* [[زنان اخر الزمان]]
* [[زنان در دوران ظهور]]
* [[زنان در غیبت صغری]]
* [[زنج]]
* [[زند افریس]]
* [[زند]]
* [[زندیق]]
* [[زوراء]]
* [[زهد حضرت]]
* [[زیات]]
* [[زیارت ال یاسین]]
* [[زیارت امام زمان]]
* [[زیارت جامعه]]
* [[زیارت عاشورا]]
* [[زیارت مادر حضرت]]
* [[زیارت ناحیه مقدسه]]
* [[زیدیه]]
* [[زیور بیت المقدس]]
* [[ساعت مخصوص حضرت]]
* [[ساعه]]
* [[سال فرد]]
* [[سامرا]]
* [[سباییه]]
* [[سبیکه]]
* [[سبیل]]
* [[ستاره دنباله‌دار]]
* [[سجده حضرت]]
* [[سحاب]]
* [[سخاوت حضرت]]
* [[سدره المنتهی]]
* [[سرخی اسمان]]
* [[سرداب سامرا]]
* [[سردابیه]]
* [[سرگذشت نرجس]]
* [[سرمه در چشم]]
* [[سرور اهل بهشت]]
* [[سروش ایزد]]
* [[سطیح کاهن]]
* [[سعیده]]
* [[سفط]]
* [[سفیانی]]
* [[سلاح حضرت]]
* [[سلاح یاران حضرت]]
* [[سلار]]
* [[سلام بر حضرت]]
* [[سلطان مامول]]
* [[سلمان فارسی]]
* [[سمات]]
* [[سمان]]
* [[سمری]]
* [[سمیه]]
* [[سن حضرت هنگام ظهور]]
* [[سنا]]
* [[سنایی]]
* [[سنت جدید]]
* [[سند دعای ندبه]]
* [[سنگ موسی]]
* [[سنوسی]]
* [[سوار بر ابر]]
* [[سوره کهف]]
* [[سوسن]]
* [[سوشیانس]]
* [[سومین نایب خاص]]
* [[سه جور استخاره امده است]]
* [[سهم امام]]
* [[سیحون]]
* [[سید بن طاووس]]
* [[سید حسنی]]
* [[سید خراسانی]]
* [[سید شمس الدین]]
* [[سید هاشمی]]
* [[سید]]
* [[سیره حضرت]]
* [[سیصد و سیزده]]
* [[سیف]]
* [[سیما]]
* [[سیمای دوران ظهور]]
* [[شاخص‌های دینداری]]
* [[شادمانی جهان از ظهور]]
* [[شاکمونی]]
* [[شام]]
* [[شاهدان ولادت حضرت]]
* [[شب جمعه]]
* [[شباهت حضرت]]
* [[شجاعت حضرت]]
* [[شرعه التسمیه]]
* [[شروسی]]
* [[شرید]]
* [[شریعی]]
* [[شعار پرچم قیام]]
* [[شعار یاران حضرت]]
* [[شعبان]]
* [[شعر مهدوی]]
* [[شعیب بن صالح]]
* [[شفاعت حضرت]]
* [[شکر امام]]
* [[شلمغانی]]
* [[شماطیل]]
* [[شمایل حضرت]]
* [[شمشیرهای اسمانی]]
* [[شمعون]]
* [[شنوءه]]
* [[شواذ ال محمد]]
* [[شوال]]
* [[شورش بر حضرت]]
* [[شوق دیدار]]
* [[شهاب ثاقب]]
* [[شهادت در رکاب حضرت]]
* [[شهادت کنیزان به رویت حضرت]]
* [[شهادت وکلا به رویت حضرت]]
* [[شیخ الاوصیاء]]
* [[شیصبانی]]
* [[شیطان]]
* [[شیعه در عصر ظهور]]
* [[شیعه و مهدی]]
* [[شیلو]]
* [[شیوه حکومت حضرت]]
* [[صاحب الامر]]
* [[صاحب الدار]]
* [[صاحب الدوله الزهراء]]
* [[صاحب الرجعه]]
* [[صاحب الزمان]]
* [[صاحب السیف]]
* [[صاحب العصر]]
* [[صاحب الغیبه]]
* [[صاحب الناحیه]]
* [[صاحب سرداب]]
* [[صاحب کره البیضاء]]
* [[صاحب]]
* [[صاعقه]]
* [[صافیه]]
* [[صالح]]
* [[صاید بن صید]]
* [[صایدیه]]
* [[صبح مسفر]]
* [[صبر بر غیبت]]
* [[صبر حضرت]]
* [[صحاح]]
* [[صدای زمینی]]
* [[صدق]]
* [[صدقه]]
* [[صدوق]]
* [[صراط]]
* [[صفر]]
* [[صفنیا]]
* [[صلوات]]
* [[صله با حضرت]]
* [[صمصام الاکبر]]
* [[صندل]]
* [[صورت حضرت]]
* [[صورتی در خورشید]]
* [[صورتی در ماه]]
* [[صهیونیسم مسیحی]]
* [[صیاح]]
* [[صیانه ماشطه]]
* [[صیحه اسمانی]]
* [[صیقل]]
* [[ضحی]]
* [[ضیاء]]
* [[طاعون]]
* [[طاغوت]]
* [[طالب التراث]]
* [[طالب املی]]
* [[طالب]]
* [[طالقان]]
* [[طلوع خورشید از مغرب]]
* [[طلوم]]
* [[طوسی]]
* [[طول عمر حضرت]]
* [[طی الارض]]
* [[ظریف]]
* [[ظهور]]
* [[عاشورا و انتظار]]
* [[عاشورا]]
* [[عاق والدین]]
* [[عاقبه الدار]]
* [[عالم]]
* [[عاموس نبی]]
* [[عباس فاطمی]]
* [[عبای حضرت]]
* [[عبد الله بن شریک عامری]]
* [[عبد الله بن شریک]]
* [[عبد الله بن صالح]]
* [[عبد الله بن عباس علوی]]
* [[عبد الله]]
* [[عبقری الحسان]]
* [[عثمان بن سعید]]
* [[عجله‌کنندگان]]
* [[عدالت مهدی]]
* [[عدل]]
* [[عذاب ادنی]]
* [[عرب]]
* [[عرض اعمال]]
* [[عرض حاجت به حضرت]]
* [[عرفات]]
* [[عرق و علق]]
* [[عریضه به حضرت]]
* [[عریضه‌نویسی]]
* [[عزاقریه]]
* [[عزه]]
* [[عسکر]]
* [[عسکری]]
* [[عسکریه]]
* [[عصای موسی]]
* [[عصایب]]
* [[عصر امام خمینی]]
* [[عصر]]
* [[عطار نیشابوری]]
* [[عطر حضرت]]
* [[عطسه]]
* [[عقل]]
* [[عقید]]
* [[عقیقه حضرت]]
* [[علامه حلی]]
* [[علت غیبت]]
* [[علم مصبوب]]
* [[علم منصوب]]
* [[علی بن ابراهیم بن مهزیار]]
* [[علی بن بلال]]
* [[علی بن زیاد]]
* [[علی بن عاصم کوفی]]
* [[علی بن فاضل مازندرانی]]
* [[علی بن فرات]]
* [[علی بن محمد سمری]]
* [[علی بن مطهر]]
* [[علی بن مهزیار]]
* [[عمامه حضرت]]
* [[عمانی]]
* [[عمر بن زید]]
* [[عمرو الاهوازی]]
* [[عمری]]
* [[عناطیس]]
* [[عنصری بلخی]]
* [[عوف سلمی]]
* [[عهد عتیق]]
* [[عیسی]]
* [[عیسی بن مهدی جواهری]]
*عین
* [[غار انطاکیه]]
* [[غار ثور]]
* [[غانم]]
* [[غایب]]
* [[غایه الطالبین]]
* [[غایه القصوی]]
* [[غرب و اخر الزمان]]
* [[غرب و مهدویت]]
* [[غربت حضرت]]
* [[غرقد]]
* [[غریم]]
* [[غضباء]]
* [[غلام]]
* [[غنی]]
* [[غوث الفقرا]]
* [[غوث]]
* [[غوطه]]
* [[غیب]]
* [[غیبت شانیه]]
* [[غیبت صغری]]
* [[غیبت کبری]]
* [[غیبت]]
* [[فارس الحجاز]]
* [[فارس]]
* [[فاضل]]
* [[فایده امام غایب]]
* [[فایده حضرت]]
* [[فایده غیبت]]
* [[فتح]]
* [[فترت]]
* [[فتن و ملاحم]]
* [[فتنه سرا]]
* [[فتنه فلسطین]]
* [[فتنه]]
* [[فجر]]
* [[فرات]]
* [[فراگیر شدن ظلم]]
* [[فراید السمطین]]
* [[فرج الاعظم]]
* [[فرج المومنین]]
* [[فرج]]
* [[فرخنده]]
* [[فردوس الاکبر]]
* [[فرزندان حضرت]]
* [[فرزندان مهدوی]]
* [[فرشتگان]]
* [[فرقه]]
* [[فرقه‌گرایی]]
* [[فرماندهان سپاه حضرت]]
* [[فرود امدن عیسی]]
* [[فضل بن شاذان]]
* [[فضل بن یحیی]]
* [[فضیلت انتظار]]
* [[فطحیه]]
* [[فطرت و مهدویت]]
* [[فقیه]]
* [[فقیهان]]
* [[فلان]]
* [[فلسفه انتظار]]
* [[فلسفه غیبت]]
* [[فواید الشمسیه]]
* [[فوتوریسم]]
* [[فیذموا]]
* [[فیروز]]
* [[فیض کاشانی]]
* [[قابض]]
* [[قابله حضرت]]
* [[قاتل الکفره]]
* [[قادیانی]]
* [[قاسم انوار]]
* [[قاسم بن علاء]]
* [[قاسم بن علی]]
* [[قاطع]]
* [[قانون ارث]]
* [[قاهر بالله]]
* [[قایم الزمان]]
* [[قایم]]
* [[قبیله کلب]]
* [[قتاد]]
* [[قتل نفس زکیه]]
* [[قد حضرت]]
* [[قدر]]
* [[قدرت حضرت]]
* [[قذف]]
* [[قرامطه]]
* [[قران و بشارت موعود]]
* [[قران]]
* [[قرقیسیا]]
* [[قریش]]
* [[قزوین]]
* [[قسط]]
* [[قسطنطنیه]]
* [[قشری‌گری]]
* [[قصیده ابن عرندس]]
* [[قضای جدید]]
* [[قطایع]]
* [[قطب]]
* [[قطران تبریزی]]
* [[قطع رحم]]
* [[قطوانی]]
* [[قم]]
* [[قنواء]]
* [[قوه]]
* [[قیام با شمشیر]]
* [[قیامت]]
* [[قیس]]
* [[قیم الزمان]]
* [[کار]]
* [[کارگزاران حکومت مهدی]]
* [[کاسر عینه]]
* [[کاشف الغطاء]]
* [[کافور بن ابراهیم]]
* [[کافور]]
* [[کافی]]
* [[کامل بن ابراهیم]]
* [[کامل سلیمان]]
* [[کبریت احمر]]
* [[کتاب جدید]]
* [[کتاب حضرت]]
* [[کتابنامه دعای ندبه]]
* [[کتابنامه رجعت]]
* [[کتاب‌های غیبت]]
* [[کذاب مفتر]]
* [[کرخ]]
* [[کرعه]]
* [[کسادی]]
* [[کسروی]]
* [[کسوف]]
* [[کشاورزی در عصر ظهور]]
* [[کشته شدن شیطان]]
* [[کشف الغمه]]
* [[کشف هیکل]]
* [[کف دست]]
* [[کفایه الاثر]]
* [[کفش حضرت]]
* [[کلمه الحق]]
* [[کلینی]]
* [[کمال الدین و تمام النعمه]]
* [[کمال]]
* [[کمالات در عصر ظهور]]
* [[کمبود باران]]
* [[کمسلیما]]
* [[کنگره]]
* [[کنیز اذری]]
* [[کنیه حضرت]]
* [[کوفه]]
* [[کوکما]]
* [[کهیعص]]
* [[کیسانیه]]
* [[کیقباد دوم]]
* [[گات‌ها]]
* [[گرسنگی]]
* [[گریه کردن برای حضرت]]
* [[گل نرگس]]
* [[گنج‌های نهفته]]
* [[گونه حضرت]]
* [[لا اله الا الله]]
* [[لسان الصدق]]
* [[لطف وجود حضرت]]
* [[لقب حضرت]]
* [[لندیطارا]]
* [[لواء اعظم
* [[لوح فاطمه]]
* [[لوح محو و اثبات]]
* [[ما منا الا مقتول]]
* [[ماء معین]]
* [[مادر]] [[حضرت]]
* [[ماریه]]
* [[ماشع]]
* [[مالک اشتر]]
* [[مامور]]
* [[مامول]]
* [[مایده]]
* [[مبدا الایات]]
* [[مبلی السرایر]]
* [[متشحط]]
* [[متمهدی]]
* [[مثلث الهی]]
* [[مثلث برمودا]]
* [[مجازی بالاعمال]]
* [[مجالس المومنین]]
* [[مجالس حضرت]]
* [[مجلسی]]
* [[محاسن حضرت]]
* [[محاضیر]]
* [[محبت حضرت]]
* [[محبوب کردن حضرت]]
* [[محجه]]
* [[محرم]]
* [[محسن]]
* [[محل ظهور حضرت]]
* [[محمد بن ابراهیم بن مهزیار]]
* [[محمد بن احمد قطان]]
* [[محمد بن ادریس]]
* [[محمد بن ایوب بن نوح]]
* [[محمد بن بشیر]]
* [[محمد بن جعفر اسدی]]
* [[محمد بن حسن صیرفی]]
* [[محمد بن شاذان بن نعیم]]
* [[محمد بن عبد الله محض]]
* [[محمد بن عثمان]]
* [[محمد بن علی بن بلال]]
* [[محمد بن فضل موصلی]]
* [[محمد بن نصیر نمیری]]
* [[محمد بن نفیس]]
* [[محمد حنفیه]]
* [[محمد]]
* [[محمد،علی و حسن]]
* [[محمدیه]]
*مخالفان حضرت
* [[مخبر بما یعلن]]
* [[مخفی بودن ولادت]]
* [[مد هامتان]]
* [[مدبر]]
* [[مدت حکومت امام مهدی]]
* [[مدعیان مهدویت]]
* [[مدعیان نیابت]]
* [[مدینه فاضله مهدی]]
* [[مدینه]]
* [[مرابطه]]
* [[مراقبه]]
* [[مربوع]]
* [[مرجیه]]
* [[مردان اخر الزمان]]
* [[مردی از قم]]
* [[مرکز بیت المال در عصر ظهور]]
* [[مرکز حکومت حضرت]]
* [[مرکز قضاوت حضرت]]
* [[مرگ جاهلیت]]
* [[مرگ حضرت]]
* [[مرگ سرخ]]
* [[مرگ سفید]]
* [[مرگ ناگهانی]]
* [[مروانی]]
* [[مروزی]]
* [[مریم]]
* [[مزامله]]
* [[مسبحات]]
* [[مستضعفین]]
* [[مستنصر]]
* [[مسجد الحرام]]
* [[مسجد النبی]]
* [[مسجد براثا]]
* [[مسجد جمکران]]
* [[مسجد زید]]
* [[مسجد سهله]]
* [[مسجد صعصعه]]
* [[مسجد کوفه]]
* [[مسخ]]
* [[مسلمیه]]
* [[مسیح الزمان]]
* [[مسیح دروغین]]
* [[مسیح]]
* [[مسیحیت سیاسی امریکا]]
* [[مسیحیت صهیونیستی]]
* [[مسیحیت یهودی]]
* [[مشرق]]
* [[مشیخه]]
* [[مصباح الشدید الضیاء]]
* [[مصحف امیر المومنین]]
* [[مصحف فاطمه]]
* [[مصر در دوران ظهور]]
* [[مضطر]]
* [[مظهر الفضایح]]
* [[معتضد بالله
* [[معتمد بالله]]
* [[معجزات حضرت مهدی]]
* [[معراج]]
* [[معرفت امام]]
* [[معمرین]]
* [[معنویت پس از ظهور]]
* [[معنویت پیش از ظهور]]
* [[مغرب]]
* [[مغیریه]]
* [[مفاسد اخر الزمان]]
* [[مفتوحه عنوه]]
* [[مفرج اعظم]]
* [[مفضل]]
* [[مفید]]
* [[مقام ابراهیم]]
* [[مقام امام زمان]]
* [[مقبوله عمر بن حنظله]]
* [[مقتدر بالله]]
* [[مقتصر]]
* [[مقداد]]
* [[مقدره]]
* [[مقدس اردبیلی]]
* [[مقدس‌ماب]]
* [[مقنع]]
* [[مکان‌های دعا برای حضرت]]
* [[مکتفی بالله]]
* [[مکه]]
* [[ملاحم]]
* [[ملاقات‌کنندگان حضرت]]
* [[ملاک تعیین نواب]]
* [[ملخ سرخ]]
* [[ملعون ملعون]]
* [[ملیکه]]
* [[ممطوره]]
* [[ممهدون للمهدی]]
* [[من لم یجعل الله له شبیها]]
* [[منادی اسمانی]]
* [[منافقان]]
* [[منان]]
* [[منبر سلیمان]]
* [[منتظر]]
* [[منتظر]]
* [[منتظران حقیقی]]
* [[منتقم]]
* [[منجم یهودی]]
* [[منجی اعظم]]
* [[منجی]]
* [[منصور]]
* [[منعم]]
* [[موالی خاصه]]
* [[موتور]]
* [[موسوعه الامام المهدی]]
* [[موعود در اقوام و ملل]]
* [[موعود یهود]]
* [[موعود]]
* [[مولی]]
* [[مومل]]
* [[مومن ال فرعون]]
* [[موی حضرت]]
* [[مهدویت از دیدگاه اهل سنت]]
* [[مهدویت از دیدگاه شیعه]]
* [[مهدویت شخصیه]]
* [[مهدویت نوعیه]]
* [[مهدویت]]
* [[مهدی بن محمد]]
* [[مهدی در روایات]]
* [[مهدی در قران]]
* [[مهدی سودانی]]
* [[مهدی عباسی]]
* [[مهدی موعود]]
* [[مهدی و نشانه‌های پیامبران]]
* [[مهدی هرعی]]
* [[مهدی]]
* [[مهدی‌باوری در ادیان]]
* [[مهدیه]]
* [[مهمید اخر]]
* [[میراث پیامبر اکرم]]
* [[میراث پیامبران]]
* [[میرزا حسین نوری]]
* [[میرزا علی محمد باب]]
* [[میزان الحق]]
* [[میکاییل]]
* [[میلخاء]]
* [[ناامیدی از ظهور]]
* [[ناجی النجار]]
* [[ناحیه مقدسه]]
* [[ناشناخته بودن حضرت]]
* [[ناصبی‌ها]]
* [[ناطق]]
* [[نافله]]
* [[ناقور]]
* [[ناووسیه]]
* [[نجبا]]
* [[نجف]]
* [[نجم
* [[نجم الثاقب]]
* [[ندای اسمانی]]
* [[نرجس]]
* [[نسب حضرت]]
* [[نسیم
* [[نشانه‌های حتمی ظهور]]
* [[نشانه‌های نزدیک ظهور]]
* [[نظامی گنجوی]]
* [[نعمانی]]
* [[نعمت باطن]]
* [[نعمت حضرت]]
* [[نعمت ظاهر]]
* [[نفس زکیه]]
* [[نفس]]
* [[نقبا]]
* [[نماز امام زمان]]
* [[نماز بر پیکر پدر]]
* [[نماز تسبیح]]
* [[نماز جماعت]]
* [[نماز جمعه]]
* [[نماز حاجت]]
* [[نماز عید]]
* [[نماز هدیه به حضرت]]
* [[نمازگزاران بر پیکر امام عسکری]]
* [[نمک در طعام]]
* [[نمیریه]]
* [[نواب اربعه]]
* [[نوبختیه]]
* [[نور ال محمد]]
* [[نور الاتقیاء]]
* [[نور الاصفیاء]]
* [[نور الرب]]
* [[نور حضرت]]
* [[نوروز]]
* [[نوستر اداموس]]
* [[نهار]]
* [[نهج البلاغه و مهدی]]
* [[نیابت خاصه]]
* [[نیابت عامه]]
* [[نیابت]]
* [[نیمه شعبان]]
* [[نیه الصابرین]]
* [[وادی السلام]]
* [[وادی یابس]]
* [[وارث]]
* [[واعظ قزوینی]]
* [[واقفه]]
* [[واقفیه]]
* [[واقیذ]]
* [[وتر]]
* [[وتر]]
* [[وتیره]]
* [[وتیره]]
* [[وجه]]
* [[وشن جوک]]
* [[وظایف منتظران]]
* [[وظایف نواب خاص]]
* [[وقاتون]]
* [[وقت ظهور]]
* [[وقت معلوم]]
* [[وکالت]]
* [[وکیلان حضرت]]
* [[ولادت حضرت]]
* [[ولایت فقیه]]
* [[ولایتی‌ها]]
* [[ولی الله]]
* [[ولی عصر]]
* [[ولی نعمت]]
* [[وهوه‌ل]]
* [[ویژگی‌های یاران امام مهدی]]
* [[ویژگی‌های امام مهدی]]
* [[هادی]]
* [[هالیوود و اخر الزمان]]
* [[هالیوود و مهدویت]]
* [[هدف قیام]]
* [[هراوه]]
* [[هرج‌ومرج]]
* [[هرشا]]
* [[هزاره‌گرایی]]
* [[هفت تکبیر]]
* [[همدان]]
* [[همسر امام مهدی]]
* [[هندوها و بشارت موعود]]
* [[هوشع نبی]]
* [[یا لثارات الحسین]]
* [[یاجوج و ماجوج]]
* [[یادکرد امام مهدی]]
* [[یاران حضرت]]
* [[یاری کردن حضرت]]
* [[یاوران امام مهدی]]
* [[ید الباسطه]]
* [[یشوعا]]
* [[یعسوب الدین]]
* [[یعفور]]
* [[یعقوب بن منقوش]]
* [[یعقوب بن یوسف]]
* [[یک‌سوم]]
* [[یمانی]]
* [[یمن در دوران ظهور]]
* [[یمین]]
* [[ینابیع الموده]]
* [[یوشع بن نون]]
* [[یوفولوژی]]
* [[یوم الخلاص]]
* [[یوم الفتح]]
* [[یوییل نبی]]
* [[یهود در اخر الزمان]]
* [[یهود و مسیح موعود]]
* [[یهود و نصاری و مهدویت]]
* [[یهودا]]
{{پایان مدخل‌ وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۱٬۳۳۲: خط ۷۳:


[[رده:امام مهدی]]
[[رده:امام مهدی]]
[[رده:مقام ابراهیم]]
[[رده:مسجد الحرام]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
۲۲۵٬۰۱۸

ویرایش