اخلاق تلفیقی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دانش اخلاق| عنوان مدخل  = اخلاق تلفیقی| مداخل مرتبط = [[اخلاق تلفیقی در اخلاق اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}

== مقدمه ==

* چهارمین رویکرد به مقوله [[اخلاق]]، رویکرد مزجی یا تلفیقی است. در این رویکرد از آموزه‌های هر وسیله‌ای که در تنبه، [[آگاهی]] و حرکت [[انسان]] مؤثر باشد، بهره‌برداری می‌شود. بهره‌وری [[دینی]]، به کارگرفتن [[استدلال عقلی]] و [[فلسفی]] و پیشنهاد، [[اخلاق]] [[سلوک]]، هم عارفانه شکل، [[فلسفی]] عناصری دارد است و هم که شکل با هم [[دینی]] روش. در مزجی [[علم اخلاق]] را پدید آورده‌اند. در این روش نقطه [[اعتدال]] و این [[مکتب]]، [[انسان]] به طبع خود دارای [[فضیلت]] است، ولی برای رسیدن به حد وسط که [[شکوفایی]] [[فضیلت]] است، باید به [[توفیق]] الاهی چشم داشته در باشد کتاب؛ ‌هایی بنابراین که بر به [[اطاعت]] این شیوه [[اوامر]] نگاشته الاهی شده و اجتناب از [[معاصی]]، تأکید فراوان می‌شود. به همین [[دلیل]] است، با دو بخش جدید مواجه می‌شویم.

# بخش عبادت‌ها برای تنظیم رابطه [[انسان]] با [[خدا]] در [[رفتار]]؛

# بخش عادات، برای تنظیم رابطه [[رفتاری]] با غیر [[خدا]]؛

* از کتاب‌هایی که به این شیوه نگاشته شده، می‌توان، [[احیاء]] [[علوم]] الدین و کیمیای [[سعادت]] تألیف [[امام]] [[ابوحامد غزالی]]، را نام برد که اولین آن دو [[شهرت]] جهانی دارد و دومین، خلاصه‌ای است از آن، که به [[نثر]] دلکش برای [[فارسی]] [[تدارک]] دیده شده است.

* پس از آن دو کتاب دیگر [[محجة البیضاء]] فی [[تهذیب]] الاحیاء و الحقایق تألیف [[محمد بن مرتضی]] مشهور به [[فیض کاشانی]] که اولی را برای پاک‌سازی [[احیاء]] العلوم غزالی از آنچه خود بر آن [[عیب]] می‌گرفت، نگاشته است.

* اوج کمال این روش را میتوان در [[کتاب]] [[ارزشمند]] جامع السعادات تألیف یافت.

* در این اثر، [[محقق نراقی]] با اسلوبی [[بدیع]]، میان [[عقل]] و [[نقل]] و نظر و عمل، [[الفت]] برقرار کرده و کوشیده است تا با رعایت جانب [[اعتدال]]، از [[فلسفه]]، [[عرفان]] و [[شریعت]] در تبیین [[اخلاق]] [[اسلامی]] بهره گیرد. در این راستا، او گوی [[سبقت]] را از دیگران ربوده و مرد حله جدیدی در [[علم اخلاق]] [[اسلامی]] و هریک پدید از آورده است. [[محقق نراقی]] در آغاز درباره [[نفس انسان]] و قوا و [[غرایز]] او سخن می‌گوید و هر یک از [[فضیلت‌های اخلاقی]] را به یکی از قوای نفس نسبت می‌دهد و هریک از [[رذیلت‌های اخلاقی]] را به غریزهای مربوط می‌کند؛ آنگاه به شناساندن هریک از [[فضیلت‌ها]] و [[رذیلت‌های اخلاقی]] می‌پردازد و با استفاده از [[آیات]] و [[روایات]] و [[تعالیم]] [[اخلاقی]] [[اسلام]]، آنها را تبیین و راههای کسب هر [[فضیلت]] و درمان هر [[رذیلت]] را به شیوه‌ای حکیمانه و به سبکی صناعی بیان می‌کند و در مطاوی مباحث به مناسبت [[موعظه]] و [[نصیحت]] می‌کند<ref>ر. ک: کتاب نقد، ش۳۰، ص۱۵۵-۱۷۰.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۶۵-۶۶.</ref>.

{{مدخل وابسته}}

=== عمومی ===

=== وابسته [[دانش اخلاق]] ===

=== وابسته [[فلسفه اخلاق]] ===

{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==

== پانویس ==