←روش مزجی (اخلاق تلفیقی)
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل وابسته}} +{{مدخل وابسته}})) |
|||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دانش اخلاق| عنوان مدخل = اخلاق تلفیقی| مداخل مرتبط = [[اخلاق تلفیقی در اخلاق اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
== | == مقدمه == | ||
*چهارمین رویکرد به مقوله [[اخلاق]]، رویکرد مزجی یا تلفیقی است. در این رویکرد از آموزههای هر وسیلهای که در تنبه، [[آگاهی]] و حرکت [[انسان]] مؤثر باشد، بهرهبرداری میشود. بهرهوری [[دینی]]، به کارگرفتن [[استدلال عقلی]] و [[فلسفی]] و پیشنهاد، [[اخلاق]] [[سلوک]]، هم عارفانه شکل، [[فلسفی]] عناصری دارد است و هم که شکل با هم [[دینی]] روش. در مزجی [[علم اخلاق]] را پدید آوردهاند. در این روش نقطه [[اعتدال]] و این [[مکتب]]، [[انسان]] به طبع خود دارای [[فضیلت]] است، ولی برای رسیدن به حد وسط که [[شکوفایی]] [[فضیلت]] است، باید به [[توفیق]] الاهی چشم داشته در باشد | * چهارمین رویکرد به مقوله [[اخلاق]]، رویکرد مزجی یا تلفیقی است. در این رویکرد از آموزههای هر وسیلهای که در تنبه، [[آگاهی]] و حرکت [[انسان]] مؤثر باشد، بهرهبرداری میشود. بهرهوری [[دینی]]، به کارگرفتن [[استدلال عقلی]] و [[فلسفی]] و پیشنهاد، [[اخلاق]] [[سلوک]]، هم عارفانه شکل، [[فلسفی]] عناصری دارد است و هم که شکل با هم [[دینی]] روش. در مزجی [[علم اخلاق]] را پدید آوردهاند. در این روش نقطه [[اعتدال]] و این [[مکتب]]، [[انسان]] به طبع خود دارای [[فضیلت]] است، ولی برای رسیدن به حد وسط که [[شکوفایی]] [[فضیلت]] است، باید به [[توفیق]] الاهی چشم داشته در باشد کتاب؛ هایی بنابراین که بر به [[اطاعت]] این شیوه [[اوامر]] نگاشته الاهی شده و اجتناب از [[معاصی]]، تأکید فراوان میشود. به همین [[دلیل]] است، با دو بخش جدید مواجه میشویم. | ||
#بخش عبادتها برای تنظیم رابطه [[انسان]] با [[خدا]] در [[رفتار]]؛ | # بخش عبادتها برای تنظیم رابطه [[انسان]] با [[خدا]] در [[رفتار]]؛ | ||
#بخش عادات، برای تنظیم رابطه [[رفتاری]] با غیر [[خدا]]؛ | # بخش عادات، برای تنظیم رابطه [[رفتاری]] با غیر [[خدا]]؛ | ||
*از کتابهایی که به این شیوه نگاشته شده، میتوان، [[احیاء]] [[علوم]] الدین و کیمیای [[سعادت]] تألیف [[امام]][[ابوحامد غزالی ]]، را نام برد که اولین آن دو [[شهرت]] جهانی دارد و دومین، خلاصهای است از آن، که به [[نثر]] دلکش برای [[فارسی]] [[تدارک]] دیده شده است. | * از کتابهایی که به این شیوه نگاشته شده، میتوان، [[احیاء]] [[علوم]] الدین و کیمیای [[سعادت]] تألیف [[امام]] [[ابوحامد غزالی]]، را نام برد که اولین آن دو [[شهرت]] جهانی دارد و دومین، خلاصهای است از آن، که به [[نثر]] دلکش برای [[فارسی]] [[تدارک]] دیده شده است. | ||
*پس از آن دو کتاب دیگر [[محجة البیضاء]] فی [[تهذیب]] الاحیاء و الحقایق تألیف [[محمد بن مرتضی]] مشهور به [[فیض کاشانی]] که اولی را برای پاکسازی [[احیاء]] العلوم غزالی از آنچه خود بر آن [[عیب]] میگرفت، نگاشته است. | * پس از آن دو کتاب دیگر [[محجة البیضاء]] فی [[تهذیب]] الاحیاء و الحقایق تألیف [[محمد بن مرتضی]] مشهور به [[فیض کاشانی]] که اولی را برای پاکسازی [[احیاء]] العلوم غزالی از آنچه خود بر آن [[عیب]] میگرفت، نگاشته است. | ||
*اوج کمال این روش را میتوان در [[کتاب]] [[ارزشمند]] جامع السعادات تألیف یافت. | * اوج کمال این روش را میتوان در [[کتاب]] [[ارزشمند]] جامع السعادات تألیف یافت. | ||
*در این اثر، [[محقق نراقی]] با اسلوبی [[بدیع]]، میان [[عقل]] و [[نقل]] و نظر و عمل، [[الفت]] برقرار کرده و کوشیده است تا با رعایت جانب [[اعتدال]]، از [[فلسفه]]، [[عرفان]] و [[شریعت]] در تبیین [[اخلاق]] [[اسلامی]] بهره گیرد. در این راستا، او گوی [[سبقت]] را از دیگران ربوده و مرد حله جدیدی در [[علم اخلاق]] [[اسلامی]] و هریک پدید از آورده است. [[محقق نراقی]] در آغاز درباره [[نفس انسان]] و قوا و [[غرایز]] او سخن میگوید و هر یک از [[فضیلتهای اخلاقی]] را به یکی از قوای نفس نسبت میدهد و هریک از [[رذیلتهای اخلاقی]] را به غریزهای مربوط میکند؛ آنگاه به شناساندن هریک از [[فضیلتها]] و [[رذیلتهای اخلاقی]] میپردازد و با استفاده از [[آیات]] و [[روایات]] و [[تعالیم]] [[اخلاقی]] [[اسلام]]، آنها را تبیین و راههای کسب هر [[فضیلت]] و درمان هر [[رذیلت]] را به شیوهای حکیمانه و به سبکی صناعی بیان میکند و در مطاوی مباحث به مناسبت [[موعظه]] و [[نصیحت]] میکند<ref>ر.ک: کتاب نقد، ش۳۰، ص۱۵۵-۱۷۰.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۶۵-۶۶.</ref>. | * در این اثر، [[محقق نراقی]] با اسلوبی [[بدیع]]، میان [[عقل]] و [[نقل]] و نظر و عمل، [[الفت]] برقرار کرده و کوشیده است تا با رعایت جانب [[اعتدال]]، از [[فلسفه]]، [[عرفان]] و [[شریعت]] در تبیین [[اخلاق]] [[اسلامی]] بهره گیرد. در این راستا، او گوی [[سبقت]] را از دیگران ربوده و مرد حله جدیدی در [[علم اخلاق]] [[اسلامی]] و هریک پدید از آورده است. [[محقق نراقی]] در آغاز درباره [[نفس انسان]] و قوا و [[غرایز]] او سخن میگوید و هر یک از [[فضیلتهای اخلاقی]] را به یکی از قوای نفس نسبت میدهد و هریک از [[رذیلتهای اخلاقی]] را به غریزهای مربوط میکند؛ آنگاه به شناساندن هریک از [[فضیلتها]] و [[رذیلتهای اخلاقی]] میپردازد و با استفاده از [[آیات]] و [[روایات]] و [[تعالیم]] [[اخلاقی]] [[اسلام]]، آنها را تبیین و راههای کسب هر [[فضیلت]] و درمان هر [[رذیلت]] را به شیوهای حکیمانه و به سبکی صناعی بیان میکند و در مطاوی مباحث به مناسبت [[موعظه]] و [[نصیحت]] میکند<ref>ر. ک: کتاب نقد، ش۳۰، ص۱۵۵-۱۷۰.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۶۵-۶۶.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | {{مدخل وابسته}} | ||
===عمومی=== | === عمومی === | ||
* [[مکارم اخلاق]] | * [[مکارم اخلاق]] | ||
* [[اخلاق اکتسابی]] | * [[اخلاق اکتسابی]] | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
* [[اخلاق منهای دین]] | * [[اخلاق منهای دین]] | ||
===وابسته [[دانش اخلاق]]=== | === وابسته [[دانش اخلاق]] === | ||
* [[اخلاق نظری]] | * [[اخلاق نظری]] | ||
* [[اخلاق عملی]] | * [[اخلاق عملی]] | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
* [[مکتب اخلاقی]] | * [[مکتب اخلاقی]] | ||
===وابسته [[فلسفه اخلاق]]=== | === وابسته [[فلسفه اخلاق]] === | ||
* [[اخلاق توصیفی]] | * [[اخلاق توصیفی]] | ||
* [[فرااخلاق]] | * [[فرااخلاق]] | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
* [[فلسفه علم اخلاق]] | * [[فلسفه علم اخلاق]] | ||
* [[رویکردهای اخلاقی]] | * [[رویکردهای اخلاقی]] | ||
{{پایان | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:اخلاق]] | [[رده:اخلاق]] | ||
[[رده:دانش اخلاق]] | [[رده:دانش اخلاق]] | ||
{{علم اخلاق}} | {{علم اخلاق}} | ||
{{مفاهیم اخلاقی}} | {{مفاهیم اخلاقی}} | ||