سیره تربیتی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۸۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{در دست ویرایش ۲|ماه=[[خرداد]]|روز=[[22]]|سال=[[۱۴۰۴]]|کاربر=Bahmani}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = سیره
| موضوع مرتبط = سیره
خط ۲۶: خط ۲۵:
== اهداف تربیتی ==
== اهداف تربیتی ==
{{اصلی|اهداف تربیتی}}
{{اصلی|اهداف تربیتی}}
# [[اهداف]] [[اعتقادی]]: اهداف [[نظام تربیت اسلامی]] ریشه در [[جهان‌بینی الهی]] و ارزش‌های والای [[اسلامی]] دارد. [[معرفت]] و رسیدن به [[مقام قرب الهی]] در [[سایه]] انجام [[عبادات]]، دوری از [[رذایل اخلاقی]] و طی مراحل [[بندگی]] به دست می‌آید. اهداف اعتقادی شامل سلسله مباحث [[معرفتی]] است که به اصول و [[فروع دین]] مربوط می‌شود. برخی از این اهداف عبارت است از: شناخت صحیح اسلام؛ [[اعتقاد]] به [[حاکمیت ولایت فقیه]]: [[شناخت]] [[زندگی]] [[پیشوایان الهی]].
# '''[[اهداف]] [[اعتقادی]]:''' اهداف [[نظام تربیت اسلامی]] ریشه در [[جهان‌بینی الهی]] و ارزش‌های والای [[اسلامی]] دارد. [[معرفت]] و رسیدن به [[مقام قرب الهی]] در [[سایه]] انجام [[عبادات]]، دوری از [[رذایل اخلاقی]] و طی مراحل [[بندگی]] به دست می‌آید. اهداف اعتقادی شامل سلسله مباحث [[معرفتی]] است که به اصول و [[فروع دین]] مربوط می‌شود. برخی از این اهداف عبارت است از: شناخت صحیح اسلام؛ [[اعتقاد]] به [[حاکمیت ولایت فقیه]]: [[شناخت]] [[زندگی]] [[پیشوایان الهی]].
# [[اهداف]] [[اخلاقی]]: [[اخلاق اسلامی]] رکن اساسی [[تربیت]] [[انسان]] و [[اخلاق]] و عمل رکن اساسی [[تربیت اسلامی]] است که انسان [[مسلمان]] بایستی در هر سه بُعد تربیت، [[دانش]] و عمل کار کند<ref>خبرگزاری ایکنا، شهریور ۱۳۸۶، خبر شماره ۱۶۲۶۷۵.</ref>. برخی از اهداف اخلاقی تربیت عبارت است از: دوری جستن از عوامل [[گناه]]؛ پرورش فضیلت‌جویی؛ حرکت برای خدا و خدمت به مردم؛ کنترل [[امیال]] و غرایز؛ خود‌سازی؛ رسیدن به [[تقوا]] و خشکاندن ریشه‌های [[بداخلاقی]].
# '''[[اهداف]] [[اخلاقی]]:''' [[اخلاق اسلامی]] رکن اساسی [[تربیت]] [[انسان]] و [[اخلاق]] و عمل رکن اساسی [[تربیت اسلامی]] است که انسان [[مسلمان]] بایستی در هر سه بُعد تربیت، [[دانش]] و عمل کار کند<ref>خبرگزاری ایکنا، شهریور ۱۳۸۶، خبر شماره ۱۶۲۶۷۵.</ref>. برخی از اهداف اخلاقی تربیت عبارت است از: دوری جستن از عوامل [[گناه]]؛ پرورش فضیلت‌جویی؛ حرکت برای خدا و خدمت به مردم؛ کنترل [[امیال]] و غرایز؛ خود‌سازی؛ رسیدن به [[تقوا]] و خشکاندن ریشه‌های [[بداخلاقی]].
# [[اهداف]] [[اجتماعی]]: مقصود از [[تربیت اجتماعی]]، پرورش جنبه یا جنبه‌هایی از [[شخصیت]] [[آدمی]] است که مربوط به [[زندگی]] او در میان جامعه است، تا از این طریق به بهترین شکل [[حقوق]]، [[وظایف]] و مسئولیت‌های خود را نسبت به دیگر هم‌نوعان و هم‌کیشان و هم‌مسلکان خود بشناسد و آگاهانه و با [[عشق]]، برای عمل به آن وظایف و [[مسئولیت‌ها]] [[قیام]] کند. برخی از اهداف اجتماعی تربیت عبارت است از: تحقق و پرورش روحیه [[اخوت]] و [[برادری]]؛ [[شناخت]] و [[التزام]] به معروف و منکر؛ پایبندی به [[رعایت حقوق دیگران]] و تلاش در [[برقراری عدالت]].
# '''[[اهداف]] [[اجتماعی]]:''' مقصود از [[تربیت اجتماعی]]، پرورش جنبه یا جنبه‌هایی از [[شخصیت]] [[آدمی]] است که مربوط به [[زندگی]] او در میان جامعه است، تا از این طریق به بهترین شکل [[حقوق]]، [[وظایف]] و مسئولیت‌های خود را نسبت به دیگر هم‌نوعان و هم‌کیشان و هم‌مسلکان خود بشناسد و آگاهانه و با [[عشق]]، برای عمل به آن وظایف و [[مسئولیت‌ها]] [[قیام]] کند. برخی از اهداف اجتماعی تربیت عبارت است از: تحقق و پرورش روحیه [[اخوت]] و [[برادری]]؛ [[شناخت]] و [[التزام]] به معروف و منکر؛ پایبندی به [[رعایت حقوق دیگران]] و تلاش در [[برقراری عدالت]].
# [[اهداف]] [[رفتاری]]: اهداف در سه حیطه [[شناخت]] و [[گرایش]] و [[رفتار]] قرار می‌گیرند. [[اهداف]] [[رفتاری]] مربوط به حیطه عملکرد است که در آن رفتار افراد نسبت به امور مختلف صورت می‌گیرد. برخی از این اهداف عبارت است از: بندگی محض الهی؛ [[احساس مسئولیت]] و [[وجدان کاری]]<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۵۷ ـ ۴۶۹.</ref>.
# '''[[اهداف]] [[رفتاری]]:''' اهداف در سه حیطه [[شناخت]] و [[گرایش]] و [[رفتار]] قرار می‌گیرند. [[اهداف]] [[رفتاری]] مربوط به حیطه عملکرد است که در آن رفتار افراد نسبت به امور مختلف صورت می‌گیرد. برخی از این اهداف عبارت است از: بندگی محض الهی؛ [[احساس مسئولیت]] و [[وجدان کاری]]<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۵۷ ـ ۴۶۹.</ref>.


== روش‌های تربیتی ==
== روش‌های تربیتی ==
خط ۴۲: خط ۴۱:
## '''[[غفلت]]:''' در [[تربیت اسلامی]]، یکی از موانع تربیت را غفلت معرفی می‌کنند. «غفلت» دارای مفهوم وسیع و گسترده‌ای است که هر گونه بی‌خبری از شرایط [[زمان]] و مکانی که انسان در آن [[زندگی]] می‌کند، واقعیت فعلی و [[آینده]] و گذشته خویش، صفات و [[اعمال]] خود، همچنین هشدارهایی که حوادث تلخ و شیرین زندگی به انسان می‌دهد را شامل می‌شود.
## '''[[غفلت]]:''' در [[تربیت اسلامی]]، یکی از موانع تربیت را غفلت معرفی می‌کنند. «غفلت» دارای مفهوم وسیع و گسترده‌ای است که هر گونه بی‌خبری از شرایط [[زمان]] و مکانی که انسان در آن [[زندگی]] می‌کند، واقعیت فعلی و [[آینده]] و گذشته خویش، صفات و [[اعمال]] خود، همچنین هشدارهایی که حوادث تلخ و شیرین زندگی به انسان می‌دهد را شامل می‌شود.
## '''تسویف و کار را به بعد انداختن:''' گاهی حالتی در انسان به وجود می‌آید که او خود می‌داند در کاری [[اشتباه]] می‌کند و قصد برگشتن از آن کار را هم دارد؛ اما گویی توان تصمیم‌گیری و [[اقدام]] کردن را از دست داده است و هرگاه تصمیم به بازگشت می‌گیرد، [[وسوسه]] می‌شود که هنوز فرصت بسیار است و خویشتن را به فردا [[وعده]] می‌دهد و انجام آن کار را به وقت دیگری موکول می‌کند.
## '''تسویف و کار را به بعد انداختن:''' گاهی حالتی در انسان به وجود می‌آید که او خود می‌داند در کاری [[اشتباه]] می‌کند و قصد برگشتن از آن کار را هم دارد؛ اما گویی توان تصمیم‌گیری و [[اقدام]] کردن را از دست داده است و هرگاه تصمیم به بازگشت می‌گیرد، [[وسوسه]] می‌شود که هنوز فرصت بسیار است و خویشتن را به فردا [[وعده]] می‌دهد و انجام آن کار را به وقت دیگری موکول می‌کند.
## '''[[فقر]] [[عاطفی]]:''' استعدادهای عاطفی در انسان سبب [[رشد]] بسیاری از [[کمالات]] در او می‌شود. این کمالات شامل امتیازاتی است که بر اساس [[دیگرخواهی]] در انسان به وجود می‌آید از قبیل [[محبت]] و [[دوستی]] و [[فداکاری]] و از خود گذشتگی و به طور کلی مقدّم داشتن دیگران برخود. [[بی‌وفایی]]، فراموشکاری، قدرناشناسی، [[احترام]] به هنگام نیاز، و بی‌اعتنایی به هنگام [[بی‌نیازی]]، [[خشونت]] و [[قساوت]]، تنها به [[فکر]] خود بودن و از دیگران بی‌خبر ماندن، و... همه و همه نقایص [[روحی]] و [[اخلاقی]] مهمی هستند که ریشه در [[فقر]] [[عاطفی]] دارند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۷۹ ـ ۴۸۰.</ref>.
## '''[[فقر]] [[عاطفی]]:''' استعدادهای عاطفی در انسان سبب [[رشد]] بسیاری از [[کمالات]] در او می‌شود. این کمالات شامل امتیازاتی است که بر اساس [[دیگرخواهی]] در انسان به وجود می‌آید از قبیل [[محبت]] و [[دوستی]] و [[فداکاری]] و از خود گذشتگی و به طور کلی مقدّم داشتن دیگران برخود. [[بی‌وفایی]]، فراموشکاری، قدرناشناسی، [[احترام]] به هنگام نیاز، و بی‌اعتنایی به هنگام [[بی‌نیازی]]، [[خشونت]] و [[قساوت]]، تنها به [[فکر]] خود بودن و از دیگران بی‌خبر ماندن، و... همه و همه نقایص [[روحی]] و [[اخلاقی]] مهمی هستند که ریشه در [[فقر]] [[عاطفی]] دارند.
# '''موانع [[اجتماعی]]:''' دسته دیگری از موانع [[تربیت]]، موانع اجتماعی است مانند:
# '''موانع [[اجتماعی]]:''' دسته دیگری از موانع [[تربیت]]، موانع اجتماعی است مانند:
## '''بی‌توجهی والدین به فرزند:''' بی‌توجهی والدین به [[فرزندان]] از جمله موانع [[تربیتی]] محسوب می‌گردد که موجب پدید آمدن بچه‌های خجالتی با کاهش [[عزت نفس]] می‌شود.
## '''بی‌توجهی والدین به فرزند:''' بی‌توجهی والدین به [[فرزندان]] از جمله موانع [[تربیتی]] محسوب می‌گردد که موجب پدید آمدن بچه‌های خجالتی با کاهش [[عزت نفس]] می‌شود.
## '''[[اختلاف]] والدین:''' اختلاف پدر و مادر بلای خانمان‌سوزی است که بر [[روح]] و روان [[فرزندان]] آثار بسیار منفی دارد. مقصود از اختلاف پدر و مادر، فقط درگیری فیزیکی نیست، بلکه مجادله‌های لفظی و صدای بلند نیز، اختلاف به شمار می‌رود. والدین باید بدانند مشاجرات و مجادلاتشان در هر قالبی که باشد، آسیب‌های روانی زیادی را در کودک ایجاد می‌کند که به مرور [[زمان]] تبعات منفی خود را در [[رفتار]]، گفتار و [[کردار]] کودک نشان خواهد داد.
## '''[[اختلاف]] والدین:''' اختلاف پدر و مادر بلای خانمان‌سوزی است که بر [[روح]] و روان [[فرزندان]] آثار بسیار منفی دارد. مقصود از اختلاف پدر و مادر، فقط درگیری فیزیکی نیست، بلکه مجادله‌های لفظی و صدای بلند نیز، اختلاف به شمار می‌رود. والدین باید بدانند مشاجرات و مجادلاتشان در هر قالبی که باشد، آسیب‌های روانی زیادی را در کودک ایجاد می‌کند که به مرور [[زمان]] تبعات منفی خود را در [[رفتار]]، گفتار و [[کردار]] کودک نشان خواهد داد.
## '''[[احساس]] ناامنی در خانواده:''' [[احساس امنیت]] عبارت است از احساس [[آزادی]] نسبی از خطر. این احساس، وضع خوشایندی را ایجاد می‌کند و فرد در آن دارای [[آرامش]] جسمی و [[روحی]] است. [[ایمنی]] از [[عواطف]] و [[احساسات]] زیربنایی و حیاتی برای تأمین [[بهداشت روانی]] است. افراد ناامن، نامتعادل‌اند.
## '''[[احساس]] ناامنی در خانواده:''' [[احساس امنیت]] عبارت است از احساس [[آزادی]] نسبی از خطر. این احساس، وضع خوشایندی را ایجاد می‌کند و فرد در آن دارای [[آرامش]] جسمی و [[روحی]] است. [[ایمنی]] از [[عواطف]] و [[احساسات]] زیربنایی و حیاتی برای تأمین [[بهداشت روانی]] است. افراد ناامن، نامتعادل‌اند.
## '''عدم توجه به تفاوت‌های فردی:''' یکی از پدیده‌های طبیعی مشهود در تمام ساختارهای [[جوامع انسانی]] وجود تفاوت است. یک [[نظام]] [[آموزشی]] سالم، [[انسانی]] و کارآمد این تفاوت‌ها را به شکل طبیعی از توانایی‌ها و قابلیت‌ها دریافت و [[ادراک]] می‌کند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۸۱ ـ ۴۸۴.</ref>.
## '''عدم توجه به تفاوت‌های فردی:''' یکی از پدیده‌های طبیعی مشهود در تمام ساختارهای [[جوامع انسانی]] وجود تفاوت است. یک [[نظام]] [[آموزشی]] سالم، [[انسانی]] و کارآمد این تفاوت‌ها را به شکل طبیعی از توانایی‌ها و قابلیت‌ها دریافت و [[ادراک]] می‌کند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۷۹ ـ ۴۸۴.</ref>.


== سیره تربیتی معصومین ==
== سیره تربیتی معصومین ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش