کاربر:Ali/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶

...................

آشنایی اجمالی

ابو نعیم^[۱] و ابن اثیر^[۲] نام جدش را «جری» ضبط کرده‌اند؛ کنیه حصین را ابورجا آورده‌اند^[۳]. تنها خبری که از وی در دست است اینکه گفته‌اند: غلام او، جبیر بن اسود حبشی، که ۱۳۴ سال عمر کرده بود، خبری از وی نقل کرده است که گفت: هیچگاه رسول خدا(ص) را در حالت خندیدن ندیدم مگر آنکه تبسم می‌کرد^[۴]. برخی اضافه کرده‌اند که آن حضرت سنگ بر شکم می‌بست^[۵]. همین خبر مستند برخی برای صحابی دانستن حصین شده است.^[۶]

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد بن جزي کلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۹.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.
↑ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۴۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد بن جزي کلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۸.

................

آشنایی اجمالی

وی از بنی قنان از ربیعة بن حارث بن کعب از قبیله مذحج بود^[۱]. از این رو نسبت او را حارثی^[۲] و قنانی^[۳] هم گفته‌اند. بدان سبب که گرفتگی یا غده‌ای در گلویش بود و باعث می‌شد که واضح سخن نگوید، به او ذو الغصه هم می‌گفتند^[۴]. این لقب برای پسرش و برخی از فرزندان دیگر وی نیز آمده است^[۵]. گفته‌اند وی عمری طولانی داشت^[۶] و یکصد سال رئیس بنی حارث بن کعب بود^[۷]. با توجه به آن صد ساله بودن عمر او^[۸] به احتمال در عبارت عربی «رأس بنی الحارث بن کعب عاش مئة سنه» کلمه «عاش» افتاده و ریاست او بر بنی حارث صد سال قلمداد شده است.

وی در واقعه فیف الریح که نام مکان و نبردی در نجد است^[۹] و از ایام العرب بود^[۱۰] و مقارن بعثت رسول خدا(ص) اتفاق افتاد، ریاست بنی حارث بن کعب را بر عهده داشت^[۱۱]. برخی منابع به نقل از ابن کلبی گفته‌اند وی خدمت رسول خدا رسید^[۱۲] اما از عبارت ابن کلبی^[۱۳] چنین برداشتی نمی‌شود. در این عبارت کسی که خدمت رسول خدا(ص) رسید پسر وی، قیس بن حصین است؛ چنان که برخی منابع بدان اشاره کرده‌اند^[۱۴].

به هر حال، برخی گفته‌اند وی خدمت رسول خدا(ص) رسید^[۱۵]. بنا بر نقلی وی در واقعه «یوم الردم»^[۱۶] درگذشت^[۱۷] که اگر چنین باشد، باید در حضور یافتن وی نزد رسول خدا و صحابی بودنش تردید کرد.^[۱۸]

جستارهای وابسته

مذحج (قبیله)
بنی حارث بن کعب (قبیله)
بنی‌قنان (قبیله)
قیس بن حصین (فرزند)

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد حارثی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۹؛ ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۱۶.
↑ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۲۵۲.
↑ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۳، ص۵۷.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۶؛ ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۵۱۳.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۲.
↑ ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۱۶.
↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۸۶.
↑ جوهری، الصحاح، ج۴، ص۱۴۱۳.
↑ بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۰۳۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۳۲-۶۳۳.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۵۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۹.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ ابن ماکولا، الاکمال، ج۷، ص۱۹۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹.
↑ نبرد میان مراد و هندان در آستانه ظهور اسلام، ر.ک: ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۲۲۸.
↑ زبیدی، تاج العروس، ج۱۶، ص۹۸۴.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد حارثی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۸.

[1] ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۹.

[2] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.

[3] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.

[4] ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.

[5] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۴۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹.

[6] خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد بن جزي کلبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۸.

[7] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۹؛ ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۱۶.

[8] ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۲۵۲.

[9] ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۳، ص۵۷.

[10] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۶؛ ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۵۱۳.

[12] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.

[13] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۲.

[14] ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۱۶.

[15] یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۸۶.

[16] جوهری، الصحاح، ج۴، ص۱۴۱۳.

[17] بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۰۳۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۳۲-۶۳۳.

[18] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۵۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.

[19] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۹.

[20] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.

[21] ابن ماکولا، الاکمال، ج۷، ص۱۹۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۹.

[22] نبرد میان مراد و هندان در آستانه ظهور اسلام، ر.ک: ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۲۲۸.

[23] زبیدی، تاج العروس، ج۱۶، ص۹۸۴.

[24] خانجانی، قاسم، مقاله «حصين بن يزيد حارثی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۸.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{مدخل مرتبط
-| موضوع مرتبط = صحابه
-| عنوان مدخل  = حصين بن وحوح انصاری
-| مداخل مرتبط = [[حصين بن وحوح انصاری در تاریخ اسلامی]]
-| پرسش مرتبط  =
-}}
-== آشنایی اجمالی ==
-وی از تیره [[مرة بن مالک]]، از [[اوس]] از [[انصار]] بود<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۳؛ ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۷۶.</ref> از این رو، نسبت او را [[اوسی]] نیز گفته‌اند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸.</ref>. برخی به [[خطا]] نام او را «حضین»<ref>عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۱۱.</ref> و نام پدرش را «وخوح»<ref>ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر فی عیون التاریخ والسیر، ص۱۸۲.</ref> آورده‌اند که احتمال [[تصحیف]] وجود دارد. در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است. بیشتر منابع او را صحابی دانسته‌اند<ref>ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۱؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۹۸؛ ذهبی، الکاشف، ص۳۳۹؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.
-[[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۹.</ref> گوید: گفته‌اند او صحابی است. به ظاهر مستند صحابی بودن حصین خبری است که از وی درباره [[تبعیت]] کامل یکی از [[صحابه]] به نام [[طلحة بن براء]] از [[رسول خدا]]{{صل}} و [[دعای پیامبر]] در [[حق]] وی بعد از مرگش<ref>برای اطلاع از جزئیات این واقعه، ر.ک: مدخل طلحة بن براء.</ref> نقل شده است<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۵۶-۱۵۷؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۴۲.</ref>. هر چند در بخشی از منابع خبر حصین درباره طلحة بن براء به صورت تقطیع شده نقل شده<ref>برای نمونه، قس: بیهقی، السنن الکبری، ج۹، ص۲۶؛ نووی، ریاض الصالحین، ج۹، ص۴۲۸؛ ابن ابی عاصم، کتاب السنة، ص۲۴۶؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۳، ص۱۴۸.</ref> که سبب این [[گمان]] شده که شمار [[روایات]] حصین بیش از یک [[روایت]] است، اما چون تصریح شده است که از حصین تنها یک خبر روایت شده<ref>مزّی، تهذیب الکمال، ج۶، ص۵۴۸؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، از این رو، باید این روایت‌های مختلف را هر کدام بخشی از یک روایت دانست.
-[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۴۱۴.</ref>، مشابه داستان یاد شده را درباره [[براء بن مالک]] آورده، اما آن را [[اشتباه]] دانسته و احتمال داده است که این داستان برای دو نفر رخ داده باشد. به گفته ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۵۸۴.</ref>، این کلبی می‌گوید: وی و برادرش «محصن» در «[[غدیر]]» کشته شدند و [[صحابی]] بودن هیچ کدام ثابت نشده است. در متن [[ابن حجر]] دو [[خطا]] وجود دارد؛ یکی اینکه [[ابن کلبی]] از [[صحابی]] نبودن آنان سخن نگفته است، دیگر آنکه محل درگذشت آنان در [[نسب معد والیمن الکبیر]] ابن کلبی<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۳.</ref> «[[عذیب]]»<ref>نام آبی در ۴ میلی قادسیه، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۲.</ref> آمده است چنان که منابع دیگر نیز بدان اشاره کرده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۴۵؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.</ref>.
-البته [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۱.</ref> به خبر [[ابن کلبی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۳.</ref> که درگذشت وی و برادرش محصن را در [[قادسیه]] (سال ۱۵) دانسته، اشکال گرفته و می‌گوید: خبر یاد شده از حصین که از طریق [[عروة بن سعید انصاری]] از پدرش [[روایت]] شده است، باید به شکل مرسل نقل شده باشد؛ زیرا سعید، پدر عروه، [[زمان]] قادسیه را [[درک]] نکرده است، پس یا باید [[حصین بن وحوح]] دیگری وجود داشته باشد که سعید او را درک کرده، یا باید حصین بن وحوح در قادسیه کشته نشده باشد.
-با این حال [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۹.</ref> اینکه «حصین بن وحوح» داستان «[[طلحة بن براء]]» را که در بالا آمده است، نقل کرده باشد، درست می‌داند.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حصين بن وحوح انصاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۸۷.</ref>
-== جستارهای وابسته ==
-{{مدخل وابسته}}
-* [[اوس]] (قبیله)
-* [[مرة بن مالک]] (قبیله)
-* [[محصن بن وحوح انصاری]] (برادر)
-{{پایان مدخل وابسته}}
-== منابع ==
-{{منابع}}
-# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حصين بن وحوح انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
-{{پایان منابع}}
-== پانویس ==
-{{پانویس}}
-[[رده:اعلام]]
-[[رده:اصحاب پیامبر]]
 ...................