←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
[[تزکیه]] [[انسان]] دو نوع است: | [[تزکیه]] [[انسان]] دو نوع است: | ||
# [[تزکیه]] عملی که در [[قرآن]] از آن به [[نیکی]] یاد شده است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>. | # [[تزکیه]] عملی که در [[قرآن]] از آن به [[نیکی]] یاد شده است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>. | ||
# [[تزکیه]] شعاری و ادعایی که [[قرآن کریم]] بهشدت آن را مذمّت کرده است: {{متن قرآن|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى}}<ref>«پس خود را به پاکی نستأیید که او به آنکه پرهیزگاری ورزد داناتر است» سوره نجم، آیه ۳۲.</ref><ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref> | # [[تزکیه]] شعاری و ادعایی که [[قرآن کریم]] بهشدت آن را مذمّت کرده است: {{متن قرآن|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى}}<ref>«پس خود را به پاکی نستأیید که او به آنکه پرهیزگاری ورزد داناتر است» سوره نجم، آیه ۳۲.</ref>.<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۴، ص۲۹۳.</ref> | ||
در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیههای ما را بر شما میخواند و (جان) شما را پاکیزه میگرداند» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref> [[تزکیه]] به تطهیر کثافات و پلیدیها و محو آنها در همه ابعاد، [[تفسیر]] شده است که شامل محو و زایلکردن [[اعتقادات]] [[فاسد]]، مثل [[شرک]] و [[کفر]]، ازاله [[اخلاقیات]] و ملکات [[پست]] و [[رذایل اخلاقی]] مانند [[تکبر]] و [[بخل]] و امحای [[اعمال]] و [[افعال]] [[پلید]] مانند [[قتل]] و [[زنا]] و شرب خمر میشود<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۳۳۰.</ref>. | در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیههای ما را بر شما میخواند و (جان) شما را پاکیزه میگرداند» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref> [[تزکیه]] به تطهیر کثافات و پلیدیها و محو آنها در همه ابعاد، [[تفسیر]] شده است که شامل محو و زایلکردن [[اعتقادات]] [[فاسد]]، مثل [[شرک]] و [[کفر]]، ازاله [[اخلاقیات]] و ملکات [[پست]] و [[رذایل اخلاقی]] مانند [[تکبر]] و [[بخل]] و امحای [[اعمال]] و [[افعال]] [[پلید]] مانند [[قتل]] و [[زنا]] و شرب خمر میشود<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۳۳۰.</ref>. | ||
"[[تزکیه]]" در کنار [[تلاوت]] [[آیات قرآنی]] و تعلیم کتاب و حکم] که شامل همه معارف اصلی و فرعی است، اهداف عالی [[رسالت]] را تشکیل میدهند. "[[تزکیه نفوس]]" علاوه بر اینکه وظیفهای فردی است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>، وظیفهای [[اجتماعی]] برای [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام]] و [[رهبر]] [[جامعه]] است تا زمینههای [[تزکیه نفوس]] [[مردم]] را در [[جامعه]] ایجاد کند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، | "[[تزکیه]]" در کنار [[تلاوت]] [[آیات قرآنی]] و تعلیم کتاب و حکم] که شامل همه معارف اصلی و فرعی است، اهداف عالی [[رسالت]] را تشکیل میدهند. "[[تزکیه نفوس]]" علاوه بر اینکه وظیفهای فردی است: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بیگمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref>، وظیفهای [[اجتماعی]] برای [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام]] و [[رهبر]] [[جامعه]] است تا زمینههای [[تزکیه نفوس]] [[مردم]] را در [[جامعه]] ایجاد کند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۱۷۹.</ref>. | ||
==تزکیه یکی از اهداف حکومت الهی== | ==تزکیه یکی از اهداف حکومت الهی== | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
پس [[رسولان]] خود را در میان آنان بر انگیخت و [[پیامبران]] خود را پی در پی برای آنان فرستاد تا آنان را به انجام [[تعهد]] و [[پیمان]] فطرتش وادار کنند، و آنان نعمتهای فراموش شدهاش را یادآوری کنند، و با [[تبلیغ]] و رساندن [[پیام]] او [[حجت]] را بر آنان تمام کنند و گنجینههای خود را برای آنان بر انگیزانند، و [[آیات]] قدرتش را به آنان بنمایند، از سقفی که روی سر آنان بلند داشته و گهوارهای که در زیر آنان فرو نگهداشته و نیز در رابطه با اهداف و آرمانهای اسلام و [[حکومت اسلامی]] فرمود: {{متن حدیث|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي شَرَعَ الْإِسْلَامَ فَسَهَّلَ شَرَائِعَهُ لِمَنْ وَرَدَهُ وَ أَعَزَّ أَرْكَانَهُ عَلَى مَنْ غَالَبَهُ فَجَعَلَهُ أَمْناً لِمَنْ عَلِقَهُ وَ سِلْماً لِمَنْ دَخَلَهُ وَ بُرْهَاناً لِمَنْ تَكَلَّمَ بِهِ وَ شَاهِداً لِمَنْ خَاصَمَ عَنْهُ وَ نُوراً لِمَنِ اسْتَضَاءَ بِهِ وَ فَهْماً لِمَنْ عَقَلَ وَ لُبّاً لِمَنْ تَدَبَّرَ وَ آيَةً لِمَنْ تَوَسَّمَ وَ تَبْصِرَةً لِمَنْ عَزَمَ وَ عِبْرَةً لِمَنِ اتَّعَظَ وَ نَجَاةً لِمَنْ صَدَّقَ وَ ثِقَةً لِمَنْ تَوَكَّلَ وَ رَاحَةً لِمَنْ فَوَّضَ وَ جُنَّةً لِمَنْ صَبَرَ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۶.</ref>. | پس [[رسولان]] خود را در میان آنان بر انگیخت و [[پیامبران]] خود را پی در پی برای آنان فرستاد تا آنان را به انجام [[تعهد]] و [[پیمان]] فطرتش وادار کنند، و آنان نعمتهای فراموش شدهاش را یادآوری کنند، و با [[تبلیغ]] و رساندن [[پیام]] او [[حجت]] را بر آنان تمام کنند و گنجینههای خود را برای آنان بر انگیزانند، و [[آیات]] قدرتش را به آنان بنمایند، از سقفی که روی سر آنان بلند داشته و گهوارهای که در زیر آنان فرو نگهداشته و نیز در رابطه با اهداف و آرمانهای اسلام و [[حکومت اسلامی]] فرمود: {{متن حدیث|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي شَرَعَ الْإِسْلَامَ فَسَهَّلَ شَرَائِعَهُ لِمَنْ وَرَدَهُ وَ أَعَزَّ أَرْكَانَهُ عَلَى مَنْ غَالَبَهُ فَجَعَلَهُ أَمْناً لِمَنْ عَلِقَهُ وَ سِلْماً لِمَنْ دَخَلَهُ وَ بُرْهَاناً لِمَنْ تَكَلَّمَ بِهِ وَ شَاهِداً لِمَنْ خَاصَمَ عَنْهُ وَ نُوراً لِمَنِ اسْتَضَاءَ بِهِ وَ فَهْماً لِمَنْ عَقَلَ وَ لُبّاً لِمَنْ تَدَبَّرَ وَ آيَةً لِمَنْ تَوَسَّمَ وَ تَبْصِرَةً لِمَنْ عَزَمَ وَ عِبْرَةً لِمَنِ اتَّعَظَ وَ نَجَاةً لِمَنْ صَدَّقَ وَ ثِقَةً لِمَنْ تَوَكَّلَ وَ رَاحَةً لِمَنْ فَوَّضَ وَ جُنَّةً لِمَنْ صَبَرَ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۶.</ref>. | ||
[[سپاس]] [[خداوند]] را که [[شریعت اسلام]] ر ا مقرر فرمود، پس کنارههای آب زلال آن را برای آنان که به آن کنارهها درآیند آسان و در دسترس قرار داد؛ وپایههای آن را در برابر هم آوردان آن مستحکم و تزلزل ناپذیر داشت، پس آن را موجب [[امنیت]] پیوستگان به آن و منشاء [[سلامت]] برای کسانی که در آن وارد شوند قرار داد و برهانی برای آن کس به آن [[احتجاج]] کند و [[گواهی]] برای کسی که به آن در برابر [[خصم]] استناد جوید، و نوری برای کسی که از آن روشنائی بگیرد، و فهم و دانشی برای کسی که بهوسیله آن بیاندیشد، و [[خرد]] و [[عقلی]] برای کسی که در آن [[تدبّر]] کند و [[آیه]] و نشانهای برای کسی که نشانهای بجوید و بصیرتی برای آن کس که از [[عزم]] برخوردار باشد، و [[عبرت]] و پندی برای کسی که از آن [[پند]] گیرد، و راه نجاتی برای کسی که به آن [[باور]] داشته باشد، و تکیهگاه مطمئنی برای آن کس که به آن | [[سپاس]] [[خداوند]] را که [[شریعت اسلام]] ر ا مقرر فرمود، پس کنارههای آب زلال آن را برای آنان که به آن کنارهها درآیند آسان و در دسترس قرار داد؛ وپایههای آن را در برابر هم آوردان آن مستحکم و تزلزل ناپذیر داشت، پس آن را موجب [[امنیت]] پیوستگان به آن و منشاء [[سلامت]] برای کسانی که در آن وارد شوند قرار داد و برهانی برای آن کس به آن [[احتجاج]] کند و [[گواهی]] برای کسی که به آن در برابر [[خصم]] استناد جوید، و نوری برای کسی که از آن روشنائی بگیرد، و فهم و دانشی برای کسی که بهوسیله آن بیاندیشد، و [[خرد]] و [[عقلی]] برای کسی که در آن [[تدبّر]] کند و [[آیه]] و نشانهای برای کسی که نشانهای بجوید و بصیرتی برای آن کس که از [[عزم]] برخوردار باشد، و [[عبرت]] و پندی برای کسی که از آن [[پند]] گیرد، و راه نجاتی برای کسی که به آن [[باور]] داشته باشد، و تکیهگاه مطمئنی برای آن کس که به آن اعتماد کند، و آسایشی برای کسی که خود را به آن بسپارد، و سپری برای آن کس که [[بردبار]] باشد. | ||
در این متن همانگونه که ملاحظه میشود، افزون بر [[امنیت]]، و [[صلح]]، | در این متن همانگونه که ملاحظه میشود، افزون بر [[امنیت]]، و [[صلح]]، رشد فکری و [[عقلی]] و [[آسایش]] و [[آرامش روانی]] به عنوان اهداف [[اسلام]] معرفی شدهاند. | ||
در [[روایت]] از [[حضرت رضا]]{{ع}} در زمینۀ [[وظایف]] و نقش [[امام]] و [[رهبری سیاسی]] [[الهی]] در [[جامعه]] آمده است: | در [[روایت]] از [[حضرت رضا]]{{ع}} در زمینۀ [[وظایف]] و نقش [[امام]] و [[رهبری سیاسی]] [[الهی]] در [[جامعه]] آمده است: | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
بنابر آنچه در این متون آمده [[تربیت]] و [[تزکیه]] و [[رشد]] و [[تعلیم]] و پرورش صحیح [[اخلاقی]] و [[معنوی]] جامعه در صدر [[اهداف حکومت اسلامی]] و [[رهبری جامعه اسلامی]] است. | بنابر آنچه در این متون آمده [[تربیت]] و [[تزکیه]] و [[رشد]] و [[تعلیم]] و پرورش صحیح [[اخلاقی]] و [[معنوی]] جامعه در صدر [[اهداف حکومت اسلامی]] و [[رهبری جامعه اسلامی]] است. | ||
در [[نظام سیاسی اسلام]] وظیفۀ [[حکومت]] تنها [[مدیریت]] و تنظیم [[روابط اجتماعی]] و [[سیاسی]] و [[فرهنگی]] و | در [[نظام سیاسی اسلام]] وظیفۀ [[حکومت]] تنها [[مدیریت]] و تنظیم [[روابط اجتماعی]] و [[سیاسی]] و [[فرهنگی]] و تأمین امنیت و نیازهای عمومی جامعه نیست، بلکه افزون بر همۀ اینها رشد و تعالی دادن به جامعه، و جامعه را به سوی کمال راهبری کردن و به تعبیر [[قرآن کریم]] مردم را از [[ظلمات]] به نور بردن است: {{متن قرآن|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ}}<ref>«(قرآن) کتابی است که برتو نازل کردیم تا مردم را به اذن پروردگارشان از تاریکیها به روشنائی و نور برون بری» سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref>؛ {{متن قرآن|قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ * يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«از طرف خدا، نور و کتاب روشنگری به سوی شما آمد * خداوند به برکت آن، کسانی را که از رضای او پیروی کنند، به راههای سلامت و امنیت، هدایت میکند؛ و به فرمانش، آنان را از ظلمتها خارج ساخته به سوی نور میبرد؛ و آنها را به سوی راه راست، هدایت مینماید» سوره مائده، آیه ۱۵-۱۶.</ref>. | ||
بر اساس [[هدف]] نخستین [[نظام سیاسی اسلام]] - یعنی [[رشد و تعالی جامعه]] - نگاه نظام سیاسی اسلام به [[جامعه]] به عنوان یک مجموعۀ ایستا نیست؛ بلکه جامعه از دیدگاه [[اسلام]] مجموعهای پویاست که وظیفۀ نظام سیاسی اسلام [[هدایت]] این مجموعۀ پویا به سوی کمال مطلوب و [[برترین]] است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۲]]، ص ۱۵۹-۱۶۳.</ref>. | بر اساس [[هدف]] نخستین [[نظام سیاسی اسلام]] - یعنی [[رشد و تعالی جامعه]] - نگاه نظام سیاسی اسلام به [[جامعه]] به عنوان یک مجموعۀ ایستا نیست؛ بلکه جامعه از دیدگاه [[اسلام]] مجموعهای پویاست که وظیفۀ نظام سیاسی اسلام [[هدایت]] این مجموعۀ پویا به سوی کمال مطلوب و [[برترین]] است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۲]]، ص ۱۵۹-۱۶۳.</ref>. | ||