امام رضا علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۴: خط ۳۴:
=== پدر و مادر ===
=== پدر و مادر ===
{{همچنین ببینید|امام کاظم|حضرت نجمه}}
{{همچنین ببینید|امام کاظم|حضرت نجمه}}
پدر ارجمندش [[موسی بن جعفر]]{{ع}} [[امام هفتم]] و مادر آن حضرت [[نجمه خاتون]] نامیده می‌شد<ref>سبط ابن جوزی، یوسف شمس الدین، تذکرة الخواص، ص۳۱۵؛ شیروانی، میرزاحیدرعلی، مناقب اهل بیت، ص۱۳.</ref>. برخی هم گفته‌اند اسم آن بانوی محترمه نجمه و کنیه‌اش [[ام البنین]] بوده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبارالرضا{{ع}}، ج۱، ص۳۰؛ اربلی، ابن ابوالفتح، کشف الغمة، ج۳، ص۱۰۵؛ شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۶، ص۸۳.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۵؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۵۹؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۳۴؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۲۷۶.</ref>
پدر ارجمندش [[موسی بن جعفر]]{{ع}} [[امام هفتم]] و مادر آن حضرت [[نجمه خاتون]] نامیده می‌شد<ref>سبط ابن جوزی، یوسف شمس الدین، تذکرة الخواص، ص۳۱۵؛ شیروانی، میرزاحیدرعلی، مناقب اهل بیت، ص۱۳.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۵؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۵۹؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۳۴؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۲۷۶.</ref>


== نام و نسب ==
== نام و نسب ==
خط ۸۲: خط ۸۲:
[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. امام رضا{{ع}} به‌واسطه نصب الهی به امامت رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. مانند [[حدیث]] مشهور جابر که براساس آن، [[پیامبر]]{{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و امام [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]]{{ع}} است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>.
[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. امام رضا{{ع}} به‌واسطه نصب الهی به امامت رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. مانند [[حدیث]] مشهور جابر که براساس آن، [[پیامبر]]{{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و امام [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]]{{ع}} است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>.


[[امام کاظم]]{{ع}} با اهتمام به [[آینده]] [[امت اسلامی]] و جلوگیری از [[انحراف]] در امر امامت و برای [[اتمام حجت]]، به صورت مکرر و در مواضع مختلف [[جانشین]] خود را معرفی کرده‌اند؛<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۳۱۱ و عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۰، باب ۴ نص أبی الحسن موسی بن جعفر{{ع}} علی ابنه الرضا علی بن موسی بن جعفر{{ع}} بالإمامة و الوصیة. إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۲۸۷ الباب الرابع العشرون النصوص علی إمامة أبی الحسن علی بن موسی الرضا{{ع}} مضافا إلی ما تقدم منها.</ref> صحاف می‌گوید: "من و [[هشام بن حکم]] و [[علی بن یقطین]] در [[بغداد]] بودیم، [[علی بن یقطین]] گفت: خدمت [[موسی بن جعفر]]{{ع}} نشسته بودم که پسرش علی وارد شد، [[امام]] فرمود:"ای علی بن یقطین همین علی [[سرور]] [[اولاد]] من است، همانا من کنیه خودم را که ابوالحسن است به او بخشیده‌ام. هشام دست خود را به پیشانیش زد و گفت: وای بر تو چه گفتی؟ ابن یقطین گفت: به [[خدا]] همین طور که گفتم از او شنیدم. هشام گفت: با این سخن به تو خبر داده که امر [[امامت]] پس از وی به او متعلق است"<ref>{{متن حدیث|يَا عَلِيَّ بْنَ يَقْطِينٍ هَذَا عَلِيٌّ سَيِّدُ وُلْدِي أَمَا إِنِّي قَدْ نَحَلْتُهُ كُنْيَتِي}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۱، باب الإشارة و النص علی أبی الحسن الرضا{{ع}} و کفایة الاثر، ص۲۷۱ و عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج۲، ص۶۷-۷۰؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۶.</ref>
[[امام کاظم]]{{ع}} با اهتمام به [[آینده]] [[امت اسلامی]] و جلوگیری از [[انحراف]] در امر امامت و برای [[اتمام حجت]]، به صورت مکرر و در مواضع مختلف [[جانشین]] خود را معرفی کرده‌اند؛<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۳۱۱ و عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۰، باب ۴ نص أبی الحسن موسی بن جعفر{{ع}} علی ابنه الرضا علی بن موسی بن جعفر{{ع}} بالإمامة و الوصیة. إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۲۸۷ الباب الرابع العشرون النصوص علی إمامة أبی الحسن علی بن موسی الرضا{{ع}} مضافا إلی ما تقدم منها.</ref> صحاف می‌گوید: "من و [[هشام بن حکم]] و [[علی بن یقطین]] در [[بغداد]] بودیم، [[علی بن یقطین]] گفت: خدمت [[موسی بن جعفر]]{{ع}} نشسته بودم که پسرش علی وارد شد، [[امام]] فرمود:"ای علی بن یقطین همین علی [[سرور]] [[اولاد]] من است، همانا من کنیه خودم را که ابوالحسن است به او بخشیده‌ام. هشام دست خود را به پیشانیش زد و گفت: وای بر تو چه گفتی؟ ابن یقطین گفت: به [[خدا]] همین طور که گفتم از او شنیدم. هشام گفت: با این سخن به تو خبر داده که امر [[امامت]] پس از وی به او متعلق است"<ref>{{متن حدیث|يَا عَلِيَّ بْنَ يَقْطِينٍ هَذَا عَلِيٌّ سَيِّدُ وُلْدِي أَمَا إِنِّي قَدْ نَحَلْتُهُ كُنْيَتِي}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۱، باب الإشارة و النص علی أبی الحسن الرضا{{ع}} و کفایة الاثر، ص۲۷۱ و عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص۶۷-۷۰؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۶.</ref>


=== افضلیت امام رضا {{ع}} ===
=== افضلیت امام رضا {{ع}} ===
خط ۸۸: خط ۸۸:
[[برتری]] و تقدم [[علی بن موسی]]{{ع}} بر دیگران در کمالاتی که لازمه [[مقام امامت]] است مستند به سخنان موسی بن جعفر{{ع}} و اعتراف دیگران است.  
[[برتری]] و تقدم [[علی بن موسی]]{{ع}} بر دیگران در کمالاتی که لازمه [[مقام امامت]] است مستند به سخنان موسی بن جعفر{{ع}} و اعتراف دیگران است.  
# یزید بن سلیط زیدی می‌گوید: حضرت موسی بن جعفر{{ع}} فرمود: من در این سال [[وفات]] خواهم کرد و پسرم "علی" همنام [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و همنام [[علی بن الحسین]]{{عم}} و دارای فهم، [[علم]] و شکوه و هیبت [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} است و تا چهار سال بعد از [[هارون]]، [[اجازه]] [[سخن گفتن]] ندارد ولی وقتی آن چهار سال گذشت، درباره هر چه می‌خواهی از او سؤال کن که به خواست خدا به تو پاسخ خواهد داد<ref>{{متن حدیث|إِنِّي‏ أُوخَذُ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَ عَلِيٌّ ابْنِي سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} وَ سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ{{ع}} أُعْطِيَ فَهْمَ الْأَوَّلِ وَ عِلْمَهُ وَ نَصْرَهُ وَ رِدَاءَهُ وَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ إِلَّا بَعْدَ هَارُونَ بِأَرْبَعِ سِنِينَ فَإِذَا مَضَتْ أَرْبَعُ سِنِينَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا شِئْتَ يُجِيبُكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى}}؛ عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۴ و الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص۷۷ و کافی، ج ۱، ص۳۱۳.</ref>.
# یزید بن سلیط زیدی می‌گوید: حضرت موسی بن جعفر{{ع}} فرمود: من در این سال [[وفات]] خواهم کرد و پسرم "علی" همنام [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و همنام [[علی بن الحسین]]{{عم}} و دارای فهم، [[علم]] و شکوه و هیبت [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} است و تا چهار سال بعد از [[هارون]]، [[اجازه]] [[سخن گفتن]] ندارد ولی وقتی آن چهار سال گذشت، درباره هر چه می‌خواهی از او سؤال کن که به خواست خدا به تو پاسخ خواهد داد<ref>{{متن حدیث|إِنِّي‏ أُوخَذُ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَ عَلِيٌّ ابْنِي سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} وَ سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ{{ع}} أُعْطِيَ فَهْمَ الْأَوَّلِ وَ عِلْمَهُ وَ نَصْرَهُ وَ رِدَاءَهُ وَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ إِلَّا بَعْدَ هَارُونَ بِأَرْبَعِ سِنِينَ فَإِذَا مَضَتْ أَرْبَعُ سِنِينَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا شِئْتَ يُجِيبُكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى}}؛ عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۲۴ و الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص۷۷ و کافی، ج ۱، ص۳۱۳.</ref>.
# [[مأمون عباسی]] در موارد متعدد زبان به [[مدح]] و ثنای [[امام رضا]]{{ع}} گشوده است از جمله [[رجاء]] بن ابی ضحاک می‌گوید: از سوی [[مأمون]] مراقب [[علی بن موسی]] بودم تا او را از [[مدینه]] به مرو بیاورم و تمام رفتارش را شبانه [[روز]] زیر نظر داشتم وقتی که به مرو رسیدم گزارش از حالات و کارهای امام رضا{{ع}} را در طول [[سفر]] به مأمون دادم وی گفت: {{عربی|"هَذَا خَيْرُ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُهُمْ وَ أَعْبَدُهُمْ"}}<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۱۸۰.</ref>. سمهودی در جواهر العقدین می‌نویسد: {{عربی|"و أَمَّا عَلِيٌ الرِّضَا بْنُ مُوسَي الْكَاظِمِ، فَكَانَ أَوْحَدُ زَمَانِهِ، جَلِيلُ الْقَدْرِ"}}<ref>جواهر العقدین، ج ۳، ص۴۲۷.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج ۲، ص ۶۸-۷۰.</ref>
# [[مأمون عباسی]] در موارد متعدد زبان به [[مدح]] و ثنای [[امام رضا]]{{ع}} گشوده است از جمله [[رجاء]] بن ابی ضحاک می‌گوید: از سوی [[مأمون]] مراقب [[علی بن موسی]] بودم تا او را از [[مدینه]] به مرو بیاورم و تمام رفتارش را شبانه [[روز]] زیر نظر داشتم وقتی که به مرو رسیدم گزارش از حالات و کارهای امام رضا{{ع}} را در طول [[سفر]] به مأمون دادم وی گفت: {{عربی|"هَذَا خَيْرُ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُهُمْ وَ أَعْبَدُهُمْ"}}<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۱۸۰.</ref>. سمهودی در جواهر العقدین می‌نویسد: {{عربی|"و أَمَّا عَلِيٌ الرِّضَا بْنُ مُوسَي الْكَاظِمِ، فَكَانَ أَوْحَدُ زَمَانِهِ، جَلِيلُ الْقَدْرِ"}}<ref>جواهر العقدین، ج ۳، ص۴۲۷.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۶۸-۷۰.</ref>


== فضایل و مناقب ==
== فضایل و مناقب ==
خط ۱۰۳: خط ۱۰۳:
== کرامات ==
== کرامات ==
{{اصلی|کرامات امام رضا}}
{{اصلی|کرامات امام رضا}}
از امام رضا{{ع}} امور خارق‌العاده و کرامات و معجزاتی نقل شده که هر یک می‌‌تواند دلیل و نشانه‌ای بر [[علو]] مقام و منصب او نزد [[خداوند تعالی]] باشد<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۲۲۷ و إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۳۰۷.</ref>، مانند: محمد بن حفص می‌گوید: [[غلام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} برایم نقل کرده که در خدمت حضرت رضا{{ع}} بودیم با چند نفر دیگر در یک بیابان. [[تشنگی]] شدیدی بر ما و چارپایان مستولی شد که [[ترس]] از تلف شدن داشتیم. حضرت رضا{{ع}} محلی را توصیف نمود فرمود: به آنجا بروید آب خواهید یافت به آن محل رفتیم آب بود خودمان و چارپایان سیراب شدیم و هر که در قافله بود سیرآب شد. بعد کوچ کردیم فرمود: بروید همان چشمه را پیدا کنید هر چه جستجو کردیم اثری از چشمه نبود جز فضله شتران چیزی نیافتیم<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۲۱۶؛ بحار الأنوار، ج ۴۹، ص۱۸۶؛ بحار الأنوار، ج ۴۹، ص۳۷ و إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۳۳۲.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج۲، ص۷۱.</ref>
از امام رضا{{ع}} امور خارق‌العاده و کرامات و معجزاتی نقل شده که هر یک می‌‌تواند دلیل و نشانه‌ای بر [[علو]] مقام و منصب او نزد [[خداوند تعالی]] باشد<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۲۲۷ و إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۳۰۷.</ref>، مانند: محمد بن حفص می‌گوید: [[غلام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} برایم نقل کرده که در خدمت حضرت رضا{{ع}} بودیم با چند نفر دیگر در یک بیابان. [[تشنگی]] شدیدی بر ما و چارپایان مستولی شد که [[ترس]] از تلف شدن داشتیم. حضرت رضا{{ع}} محلی را توصیف نمود فرمود: به آنجا بروید آب خواهید یافت به آن محل رفتیم آب بود خودمان و چارپایان سیراب شدیم و هر که در قافله بود سیرآب شد. بعد کوچ کردیم فرمود: بروید همان چشمه را پیدا کنید هر چه جستجو کردیم اثری از چشمه نبود جز فضله شتران چیزی نیافتیم<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۲۱۶؛ بحار الأنوار، ج ۴۹، ص۱۸۶؛ بحار الأنوار، ج ۴۹، ص۳۷ و إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۴، ص۳۳۲.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص۷۱.</ref>
 
== جایگاه امام در مذاهب دیگر ==
{{اصلی|امام رضا از دیدگاه اهل سنت}}
قرار گرفتن [[امام رضا]]{{ع}} در منصب [[ولایتعهدی]] سبب توجه بیشتر [[اهل سنت]] به امام رضا{{ع}} نسبت به دیگر [[ائمه]]{{عم}} بوده است<ref>برای نمونه می‌توان به آثار خلیفة بن خیاط (م ۲۴۰ق)، فسوی (م ۲۷۷ق)، دینوری (م ۲۸۹ق)، طبری (م ۳۱۰ق) و... اشاره نمود.</ref>. به طور خلاصه به سه نکته درباره دیدگاه اهل سنت درباره [[حضرت رضا]]{{ع}} اشاره می‌شود.
# نخست باید از توجه اهل سنت به بُعد [[حدیثی]] [[شخصیت]] حضرت سخن به میان آورد. آنان حضرت رضا{{ع}} را از جهت طبقه رجال حدیث، از [[تابعین]] [[اهل مدینه]] و در طبقه هشتم<ref>ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۱۵.</ref> و مطابق نظر برخی در طبقه دهم<ref>ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۲، ص۴۵.</ref> - می‌دانستند و از این جهت به [[احادیث]] حضرت که از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل می‌شد، توجه داشتند.
# نکته دیگر آنکه برخی بزرگان اهل سنت در قرون بعدی همواره به [[فضائل]] و مناقب امام رضا{{ع}} توجه داشته‌اند. از [[حسن بن سهل]] (م ۲۱۵ق) نقل شده است که [[معتقد]] بود [[مأمون]] در میان [[فرزندان]] عباس و علی کسی را پرهیزکارتر و آگاه‌تر از [[علی بن موسی]] نیافت<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۶۲.</ref>.
# نکته سوم نیز به ارادت و [[اخلاص]] [[اهل سنت]] در حضور به مضجع [[امام رضا]]{{ع}} و [[زیارت]] آن حضرت در حرمش بر می‌گردد. بارها اهل سنت در قرن‌های بعد در سفرنامه خود به توصیف زیارت [[حرم]] [[حضرت رضا]]{{ع}} پرداخته‌اند<ref>برای نمونه، ر.ک: ابن بطوطه، رحله، ص۴۰۱.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۸۱.</ref>


== اصحاب ==
== اصحاب ==
خط ۱۰۹: خط ۱۱۶:


== شهادت و زیارتگاه ==
== شهادت و زیارتگاه ==
{{اصلی|شهادت امام رضا}}
{{اصلی|شهادت امام رضا|قبر امام رضا}}
[[مأمون]] که با ولایت‌عهدی امام رضا{{ع}} کار را بر خویش سخت کرده و به اهداف خویش نیز نرسیده بود، تصمیم بر [[قتل]] [[امام رضا]]{{ع}} گرفت و در آخر ماه صَفر سال ۲۰۳ ه. آن امام همام را در پنجاه و پنج سالگی به شهادت رساند<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبارالرضا{{ع}}، ج۲، ص۴۰۶؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ مفید، محمد بن محمد، ارشاد، ص۲۴۷.</ref>. مرقد مطهر امام رضا{{ع}} در طوس در قریه‌ای به نام سناباد از نوقان<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۶، ص۸۳؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۸۶.</ref> در مکانی معروف به [[مشهد]] است که در آن [[زمان]] جزء [[زمین]] "حمید بن قحطبه" بوده است<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۶، ص۸۳.</ref>.<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ۴/ ۱۶۹؛ امام رضا، ۴۰۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۸؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۵۹؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۲۷۶.</ref>
[[مأمون]] که با ولایت‌عهدی امام رضا{{ع}} کار را بر خویش سخت کرده و به اهداف خویش نیز نرسیده بود، تصمیم بر [[قتل]] [[امام رضا]]{{ع}} گرفت و در آخر ماه صَفر سال ۲۰۳ ه. آن امام همام را در پنجاه و پنج سالگی به شهادت رساند<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبارالرضا{{ع}}، ج۲، ص۴۰۶؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ مفید، محمد بن محمد، ارشاد، ص۲۴۷.</ref>. مرقد مطهر امام رضا{{ع}} در طوس در قریه‌ای به نام سناباد از نوقان<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۶، ص۸۳؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۸۶.</ref> در مکانی معروف به [[مشهد]] است که در آن [[زمان]] جزء [[زمین]] "حمید بن قحطبه" بوده است<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۶، ص۸۳.</ref>.<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ۴/ ۱۶۹؛ امام رضا، ۴۰۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۸؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۵۹؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۲۷۶.</ref>
== امام رضا از دیدگاه اهل سنت ==
{{اصلی|امام رضا از دیدگاه اهل سنت}}
قرار گرفتن [[امام رضا]]{{ع}} در منصب [[ولایتعهدی]] سبب توجه بیشتر [[اهل سنت]] به امام رضا{{ع}} نسبت به دیگر [[ائمه]]{{عم}} بوده است<ref>برای نمونه می‌توان به آثار خلیفة بن خیاط (م ۲۴۰ق)، فسوی (م ۲۷۷ق)، دینوری (م ۲۸۹ق)، طبری (م ۳۱۰ق) و... اشاره نمود.</ref>. به طور خلاصه به سه نکته درباره دیدگاه اهل سنت درباره [[حضرت رضا]]{{ع}} اشاره می‌شود.
# نخست باید از توجه اهل سنت به بُعد [[حدیثی]] [[شخصیت]] حضرت سخن به میان آورد. آنان حضرت رضا{{ع}} را از جهت طبقه رجال حدیث، از [[تابعین]] [[اهل مدینه]] و در طبقه هشتم<ref>ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۱۵.</ref> و مطابق نظر برخی در طبقه دهم<ref>ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۲، ص۴۵.</ref> - می‌دانستند و از این جهت به [[احادیث]] حضرت که از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل می‌شد، توجه داشتند.
# نکته دیگر آنکه برخی بزرگان اهل سنت در قرون بعدی همواره به [[فضائل]] و مناقب امام رضا{{ع}} توجه داشته‌اند. از [[حسن بن سهل]] (م ۲۱۵ق) نقل شده است که [[معتقد]] بود [[مأمون]] در میان [[فرزندان]] عباس و علی کسی را پرهیزکارتر و آگاه‌تر از [[علی بن موسی]] نیافت<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۶۲.</ref>.
# نکته سوم نیز به ارادت و [[اخلاص]] [[اهل سنت]] در حضور به مضجع [[امام رضا]]{{ع}} و [[زیارت]] آن حضرت در حرمش بر می‌گردد. بارها اهل سنت در قرن‌های بعد در سفرنامه خود به توصیف زیارت [[حرم]] [[حضرت رضا]]{{ع}} پرداخته‌اند<ref>برای نمونه، ر.ک: ابن بطوطه، رحله، ص۴۰۱.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۸۱.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۱۲۶: خط ۱۲۶:
# [[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]
# [[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]
# [[پرونده:1100516.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
# [[پرونده:1100516.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
# [[پرونده:1368914.jpg|22px]] [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۵''']]
# [[پرونده:13681062.jpg|22px]] [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۵ ج۲''']]
# [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
# [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
۲۲۷٬۷۱۵

ویرایش