←جستارهای وابسته
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[جهان در قرآن]] - [[جهان در اخلاق اسلامی]] - [[جهان در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[جهان در قرآن]] - [[جهان در اخلاق اسلامی]] - [[جهان در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
'''جهان''' به معناى گیتى و عالم [[مخلوقات]]، [[آفریده]] [[خداوند]] بوده و نظمی دقیق بر آن [[حاکم]] است، سنتهایی در آن وجود دارد که غیرقابل [[تغییر]] هستند و نکته مهم هدفداری موجود در آن است و ماورای جهان و عالم [[دنیا]]، [[عالم آخرت]] وجود دارد. برخی از سنتهای موجود در [[دنیا]] عبارت است از اینکه [[آبادانی]] [[دنیا]] در گرو تلاش است؛ جریان عالم به سمت [[حاکمیت]] [[حق]] و به سمت صلاح است و... . | |||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
| خط ۶: | خط ۸: | ||
تعریفهایى که براى عالم ارائه شده، بیشتر حکایتگر نوع نگاه صاحبان آنها به عالم بودهاند. در این تعریفها عالم به همه هستى به جز [[خداى متعال]]،<ref>معجم متن اللغه، ج۴، ص۱۹۴</ref> نخستین چیزى که همه هستى را در برگرفت، مجموع اجسام طبیعى بسیط و دستههایى از موجودات متجانس، همه مخلوقات، یا [[آسمان]] و [[زمین]] و آنچه میان آنهاست، تعریف شده است<ref>لسان العرب، ج۹، ص۳۷۳.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی|روحی، ابوالفضل]]، [[جهان (مقاله)|جهان]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۰.</ref> | تعریفهایى که براى عالم ارائه شده، بیشتر حکایتگر نوع نگاه صاحبان آنها به عالم بودهاند. در این تعریفها عالم به همه هستى به جز [[خداى متعال]]،<ref>معجم متن اللغه، ج۴، ص۱۹۴</ref> نخستین چیزى که همه هستى را در برگرفت، مجموع اجسام طبیعى بسیط و دستههایى از موجودات متجانس، همه مخلوقات، یا [[آسمان]] و [[زمین]] و آنچه میان آنهاست، تعریف شده است<ref>لسان العرب، ج۹، ص۳۷۳.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی|روحی، ابوالفضل]]، [[جهان (مقاله)|جهان]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۰.</ref> | ||
== جهان و جهانشناسی | == جهان و جهانشناسی == | ||
{{اصلی|جهانشناسی}} | {{اصلی|جهانشناسی}} | ||
«جهانشناسی» را باید از سه جهت مورد تحلیل قرار داد: | «جهانشناسی» را باید از سه جهت مورد تحلیل قرار داد: | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۶: | ||
بر این اساس؛ با لحاظ جهتهای سهگانه، عناصر ذکر شده مورد بررسی قرار خواهند گرفت: | بر این اساس؛ با لحاظ جهتهای سهگانه، عناصر ذکر شده مورد بررسی قرار خواهند گرفت: | ||
# | # جهان [[آفریده]] [[خدا]]ست. از [[نظم]]، [[هماهنگی]]، [[اتقان]] و [[زیبایی]] برخوردار است. هدف و [[کمال نهایی]] همه موجودات [[رجوع]] به [[خداوند]] است. این نوع برداشت کلی نه تنها با دیگر عناصر یاد شده، سازگاری دارد (ارتباط درونی)، بلکه [[توحید]] را به عنوان محور نظام بینشی مطرح مینماید. | ||
# | # جهان مراتبی دارد. [[نظم]] موجود در جهان [[ملکوت]] به مراتب دقیقتر از نظم موجود در [[جهان طبیعت]] است. هم [[روابط]] بین پدیدههای [[عالم طبیعت]] روابط علی و معلولی است و هم این [[عوالم]] بر همدیگر ترتب علیّ دارند. [[خداوند]] منشاء همه پدیدهها در این عوالم است. | ||
# سنتهایی در جهان وجود دارد که غیرقابل تغییراند. | # سنتهایی در جهان وجود دارد که غیرقابل تغییراند. | ||
# تلاش [[انسانها]] در [[آبادانی جهان]] [[طبیعت]] و نیز [[آبادانی]] طبیعت در [[شکوفایی انسان]] نقش دارد. | # تلاش [[انسانها]] در [[آبادانی جهان]] [[طبیعت]] و نیز [[آبادانی]] طبیعت در [[شکوفایی انسان]] نقش دارد. | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۲: | ||
بر جهان نظم و هماهنگی [[حاکم]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در چهل و دومین مجمع عمومی سازمان ملل، نیویورک، ۳۱/۶/۱۳۶۶؛ حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار گروه کثیری از جوانان استان اردبیل، ۵/۵/۱۳۷۹.</ref>. این نظم پیچیده و شگفتآور که اساس [[استنباط]] هزاران [[قانون]] بیتخلف شده است، شامل جمیع جریانات و حوادث عالم و حرکات دنیای مورد [[احساس]] و دید و جهان پیرامونی میشود<ref>نظم یعنی هر چیزی در جای خود قرار گیرد.</ref>. | بر جهان نظم و هماهنگی [[حاکم]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در چهل و دومین مجمع عمومی سازمان ملل، نیویورک، ۳۱/۶/۱۳۶۶؛ حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار گروه کثیری از جوانان استان اردبیل، ۵/۵/۱۳۷۹.</ref>. این نظم پیچیده و شگفتآور که اساس [[استنباط]] هزاران [[قانون]] بیتخلف شده است، شامل جمیع جریانات و حوادث عالم و حرکات دنیای مورد [[احساس]] و دید و جهان پیرامونی میشود<ref>نظم یعنی هر چیزی در جای خود قرار گیرد.</ref>. | ||
چنین نظم عجیبی، دلیل بر آن است که این جهان تصادفاً به وجود نیامده و ساخته و پرداخته یک [[فکر]] و [[اندیشه]] و [[تدبیر]] و قدرت است؛ یعنی وجود این هندسه [[عظیم]] و پیچیده اثبات میکند که قدرت و [[اراده]] و مهندسیای پشت سر آن است<ref>ر.ک: نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. در نگاه توحیدی، از آن جهت که | چنین نظم عجیبی، دلیل بر آن است که این جهان تصادفاً به وجود نیامده و ساخته و پرداخته یک [[فکر]] و [[اندیشه]] و [[تدبیر]] و قدرت است؛ یعنی وجود این هندسه [[عظیم]] و پیچیده اثبات میکند که قدرت و [[اراده]] و مهندسیای پشت سر آن است<ref>ر.ک: نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. در نگاه توحیدی، از آن جهت که جهان، مجموعهای نظاممند و قانونمدار، و [[زندگی]] [[انسان]] کاملاً هدفدار است، هستی و زندگی، [[زیبا]] و پر معناست<ref>حضرت [[آیتالله خامنهای]]، بیانات در [[دیدار]] صمیمانه و پرشور هزاران نفر از دانشجویان دانشگاههای استان [[قم]]، ۴/۸/۱۳۸۹. . [online]available: http://farsi. khamenei. ir/index.html</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۵۶.</ref> | ||
=== هدفداری جهان === | === هدفداری جهان === | ||
| خط ۳۹: | خط ۴۱: | ||
=== حاکمیت نظام علی و معلولی بر جهان === | === حاکمیت نظام علی و معلولی بر جهان === | ||
[[جهانبینی توحیدی]] [[اسلامی]]، نظام عالم را بر اساس اسباب و مسببات میداند؛ یعنی هر نتیجهای را از مقدمه و سبب مخصوص خودش باید جستجو کرد و از هر سبب، تنها مسبب مخصوص خود آن را باید [[انتظار]] داشت. از این اصطلاح [[فلسفی]] (نظام جهان) و ([[قانون]] اسباب)، در [[زبان دین]] به «[[سنت الهی]]» تعبیر میشود<ref>برای مطالعه بیشتر، ر.ک: مطهری، مجموعه آثار، ج۱، ص۱۳۵-۱۳۸؛ ج۲، ص۸۷.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۵۹.</ref> | |||
== سنتهای الهی در جهان == | == سنتهای الهی در جهان == | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۷: | ||
* [[جهان غیب]] | * [[جهان غیب]] | ||
* [[جهان شهادت]] | * [[جهان شهادت]] | ||
* [[عالم ماده]] | |||
* [[عالم ذر]] | |||
* [[عالم مثال]] | |||
* [[عالم ملکوت]] | |||
* [[عالم جبروت]] | |||
* [[عالم ناسوت]] | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||