تجسم اعمال: تفاوت میان نسخه‌ها

زمینه اولیه طرح این بحث به دوران صدر اسلام بازمی‌گردد و [[مسلمانان]] و [[اندیشمندان اسلامی]] در مواجهه با برخی [[آیات]] بدین نکته پی می‌بردند که رابطه میان عمل [[انسان]] و جزای آن، رابطه‌ای صرفاً قراردادی نیست؛ مثلاً زمانی که در [[قرآن کریم]] [[اموال]] ستانده شده به ناحق از [[یتیم]] [[آتش]] شمرده می‌شود<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا}} «آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> یا وقتی از آوردن اعمال در [[روز قیامت]] سخن می‌گوید و بیان می‌شود که [[خداوند]] عمل [[بنده]] را حتی اگر هم‌سنگ دانه خردلی باشد، در [[قیامت]] می‌آورد<ref>{{متن قرآن|إِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ... يَأْتِ بِهَا اللَّهُ}} «اگر (کرداری) همسنگ دانه خردلی باشد... خداوند آن را می‌آورد» سوره لقمان، آیه ۱۶.</ref>، نمی‌توان از ظهور این تعابیر در تجسم اعمال و وجود رابطه تکوینی یاد شده به راحتی گذر کرد. البته [[مفسران]] متقدم به واسطه وجود آیاتی که در ظاهر جزای [[اخروی]] را به صورتی قراردادی و نه به صورت تجسم اعمال بیان می‌کند، سعی در توجیه و [[تأویل]] این ظهور داشتند<ref>آلوسی، محمود بن عبدالله، روح‌المعانی، ج۸، ص۱۲۴؛ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۲، ص۸۹۶-۸۹۷.</ref>، اما بعدها با پذیرش این نظریه از سوی برخی مفسران، کم‌کم این دیدگاه به عنوان نظریه غالب مفسران دانسته شد تا جایی که برخی آن را [[ضروری دین]] دانستند<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ج۱، ص۵۳.</ref>.<ref>[[حسن رضائی|رضائی، حسن]]، [[تجسم اعمال (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[فرهنگنامه کلام اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه کلام اسلامی]]، ص ۱۳۸.</ref>