پرش به محتوا

بنی‌زبید: تفاوت میان نسخه‌ها

۳ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵
جز
جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'
جز (جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع')
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۲: خط ۱۲:
== نسب زبید ==
== نسب زبید ==
{{مذحج}}
{{مذحج}}
زبید از بزرگترین [[قبایل یمنی]] و از فروعات قبیله بزرگ مذحج است که ریشه در مجمع القبائل [[کَهلان بن سبا بن یشجب بن یعرب بن قحطان]] دارد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۲۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۲.</ref>. مردم این قبیله، [[اولاد]] [[منبه بن صعب بن سعد العشیرة بن مالک بن أُدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان بن سبأ]] معروف به «زبید الاکبر» هستند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۲۴ و ماقبل آن؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۲.</ref> که بین جد اعلای آنان ـ یعنی زبید الاکبر ـ و بین کهلان ـ پدر قبایل کهلانی ـ تنها هشت پدر فاصله است. این فاصله اندک نسبی موجب گردید تا برخی از علمای [[علم]] [[نسب]] و [[دانشمندان]] علم [[تاریخ]]، این [[قبیله]] را در شمار [[قبایل]] کهن ذکر کنند<ref>سمعانی، الانساب، ج۶، ص۲۶۳.</ref>. از دیگر [[طوایف]] این بطن، خاندانی است بنام [[زبید]] که آن را «زبید الاصغر» نامیدند و ایشان [[اولاد]] [[منبه بن ربیعة بن سلمة بن مازن بن ربیعة بن منبه]] اکبرند<ref>قلقشندی، صبح الاعشی ج ۱ ص۳۲۷. نیز ر. ک. سمعانی، الانساب، ج۶، ص۲۶۳-۲۶۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۵۰؛ زبیدی، تاج العروس، ج۴، ص۴۷۲.</ref>.
زبید از بزرگترین [[قبایل یمنی]] و از فروع قبیله بزرگ مذحج است که ریشه در مجمع القبائل [[کَهلان بن سبا بن یشجب بن یعرب بن قحطان]] دارد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۲۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۲.</ref>. مردم این قبیله، [[اولاد]] [[منبه بن صعب بن سعد العشیرة بن مالک بن أُدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان بن سبأ]] معروف به «زبید الاکبر» هستند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۲۴ و ماقبل آن؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۲.</ref> که بین جد اعلای آنان ـ یعنی زبید الاکبر ـ و بین کهلان ـ پدر قبایل کهلانی ـ تنها هشت پدر فاصله است. این فاصله اندک نسبی موجب گردید تا برخی از علمای [[علم]] [[نسب]] و [[دانشمندان]] علم [[تاریخ]]، این [[قبیله]] را در شمار [[قبایل]] کهن ذکر کنند<ref>سمعانی، الانساب، ج۶، ص۲۶۳.</ref>. از دیگر [[طوایف]] این بطن، خاندانی است بنام [[زبید]] که آن را «زبید الاصغر» نامیدند و ایشان [[اولاد]] [[منبه بن ربیعة بن سلمة بن مازن بن ربیعة بن منبه]] اکبرند<ref>قلقشندی، صبح الاعشی ج ۱ ص۳۲۷. نیز ر. ک. سمعانی، الانساب، ج۶، ص۲۶۳-۲۶۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۵۰؛ زبیدی، تاج العروس، ج۴، ص۴۷۲.</ref>.


== مواطن زبید ==
== مواطن زبید ==
خط ۲۳: خط ۲۳:


== نگاهی به [[تاریخ]] [[جاهلی]] قبیله ==
== نگاهی به [[تاریخ]] [[جاهلی]] قبیله ==
قبیله زبید در شمار [[قبایل]] [[جنگ]] [[ستیز]] [[عرب]] ـ خصوصاً در ایام [[جاهلیت]] ـ بود و چه بسا کثرت قلعه‌هایی که در بلادشان وجود داشت، شاهدی بر این مدعا باشد. از معروفترین ایام جاهلی آنان ـ که در اشعار عرب نمود یافته است ـ می‌‌توان به «[[یوم]] الأرنب» اشاره کرد. در این [[جنگ]]، [[زبید]] با پسر عموهایشان [[بنی الحارث بن کعب بن مرة بن سعد العشیره]] در موضعی به نام «أرنب» که گویا مکانی در سلسله جبال سراة بود، درگیر شدند. هر [[قبیله]]‌ای با حلفای خود همراه گردید و با هم درگیر شدند. گفته شده در ابتدای این [[جنگ]] [[شکست]] با بنی زبید بود اما در ادامه این [[نبرد]]، آنان نیز به پیروزی‌هایی دست یافتند<ref>البکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۴۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۴۶.</ref>. «[[یوم]] بوار» هم از دیگر ایام بنی زبید است که در [[شعر]] [[معدی]] [[کرب]] زبیدی ذکری از آن به میان آمده است<ref>البکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۱.</ref>.
قبیله زبید در شمار [[قبایل]] [[جنگ]] [[ستیز]] [[عرب]] ـ خصوصاً در ایام [[جاهلیت]] ـ بود و چه بسا کثرت قلعه‌هایی که در بلادشان وجود داشت، شاهدی بر این مدعا باشد. از معروفترین ایام جاهلی آنان ـ که در اشعار عرب نمود یافته است ـ می‌‌توان به «[[یوم]] الأرنب» اشاره کرد. در این [[جنگ]]، [[زبید]] با پسر عموهایشان [[بنی الحارث بن کعب بن مرة بن سعد العشیره]] در مکانی به نام «أرنب» که گویا مکانی در سلسله جبال سراة بود، درگیر شدند. هر [[قبیله]]‌ای با حلفای خود همراه گردید و با هم درگیر شدند. گفته شده در ابتدای این [[جنگ]] [[شکست]] با بنی زبید بود اما در ادامه این [[نبرد]]، آنان نیز به پیروزی‌هایی دست یافتند<ref>البکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۴۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۴۶.</ref>. «[[یوم]] بوار» هم از دیگر ایام بنی زبید است که در [[شعر]] [[معدی]] [[کرب]] زبیدی ذکری از آن به میان آمده است<ref>البکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۱.</ref>.


از دیگر وقایع معروف [[عهد]] جاهلی که نام زبید را در خود جای داده، واقعه موسوم به «[[حلف الفضول]]» است در [[مکه]] که عامل پیدایش آن را [[مورخان]] و [[سیره]] نگاران، [[ظلم]] [[عاص بن وائل]] سهمی بر یکی از افراد این [[قبیله]] عنوان کرده‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۲؛ مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۱۷۹.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
از دیگر وقایع معروف [[عهد]] جاهلی که نام زبید را در خود جای داده، واقعه موسوم به «[[حلف الفضول]]» است در [[مکه]] که عامل پیدایش آن را [[مورخان]] و [[سیره]] نگاران، [[ظلم]] [[عاص بن وائل]] سهمی بر یکی از افراد این [[قبیله]] عنوان کرده‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۲؛ مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۱۷۹.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== وفد زبید نزد [[پیامبر]] {{صل}} ==
== وفد زبید نزد [[پیامبر]] {{صل}} ==
با رسیدن [[اخبار]] مربوط به [[بعثت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به طایفه‌های [[بنی زبید]] و [[بنی مراد]] در [[سرزمین]] [[یمن]]، [[عمرو بن معدیکرب]] ـ که از بزرگان و [[شجاعان]] و [[شاعران]] زُبیدی بود ـ به همراه عده‌ای از قومش به سوی [[مدینه]] حرکت کردند و هنگامی که [[لشکر اسلام]] تازه از [[تبوک]] ([[سال نهم هجری]]) بازگشته بود، به نزد پیامبر {{صل}} رسیدند و با شنیدن [[سخنان رسول خدا]] {{صل}} درباره [[قیامت]]، [[اسلام]] آوردند و سپس به سوی قبیله خود بازگشتند. عمرو بن معدیکرب برگشت، اما [[مرتد]] شد و در مسیر به [[قوم]] ابی بن عثعث [[شبیخون]] زد و آن را [[غارت]] کرد و سپس به سوی قوم خود رفت<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۱۵۸-۱۶۱.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
با رسیدن [[اخبار]] مربوط به [[بعثت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به طایفه‌های [[بنی زبید]] و [[بنی مراد]] در [[سرزمین یمن]]، [[عمرو بن معدیکرب]] ـ که از بزرگان و [[شجاعان]] و [[شاعران]] زُبیدی بود ـ به همراه عده‌ای از قومش به سوی [[مدینه]] حرکت کردند و هنگامی که [[لشکر اسلام]] تازه از [[تبوک]] ([[سال نهم هجری]]) بازگشته بود، به نزد پیامبر {{صل}} رسیدند و با شنیدن [[سخنان رسول خدا]] {{صل}} درباره [[قیامت]]، [[اسلام]] آوردند و سپس به سوی قبیله خود بازگشتند. عمرو بن معدیکرب برگشت، اما [[مرتد]] شد و در مسیر به [[قوم]] ابی بن عثعث [[شبیخون]] زد و آن را [[غارت]] کرد و سپس به سوی قوم خود رفت<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۱۵۸-۱۶۱.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== غزوه بنی‌زبید ==
== غزوه بنی‌زبید ==
خط ۳۹: خط ۳۹:
== بنی‌زبید و جریان ارتداد ==
== بنی‌زبید و جریان ارتداد ==
{{همچنین|جریان ارتداد}}
{{همچنین|جریان ارتداد}}
در ایام مقارن با حضور [[نبی خاتم]] {{صل}} در [[مدینه]]، عمرو بن معدیکرب همراه با [[بنی زبید]] و حلیفانش، به [[دلایل]] نامعلومی از [[قوم]] خود [[سعدالعشیره]] [[بریده]] و به [[قبیله]] مراد پیوسته بود و با آنها بود تا اینکه [[مسلمان]] شد. با ارتداد [[اسود عنسی]] در اواخر ایام [[حیات رسول خدا]] {{صل}} و [[پیوستن]] مذحجیان به او، عمرو با کسان خود [[مرتد]] شد و به اسود عنسی پیوست. [[اسود]] او را به مقابله با [[فروة]] بن مسیک مرادی و یارانش که بر [[اسلام]] [[ثابت قدم]] مانده بودند فرستاد. آنها یکدیگر را تحت نظر داشتند و گاه همدیگر را با اشعاری هجو می‌‌کردند. فروه نیز با ابیاتی، متقابلاً عمرو بن معدیکرب را مورد هجو قرار داد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۳۲۶-۳۲۷. نیز ر. ک. ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۸۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۷۲.</ref>، تا اینکه [[ابوبکر]] سپاهی را به [[فرماندهی]] [[مهاجر بن أبی أمیّۀ]] سوی [[یمن]] گُسیل داشت. مهاجر عمرو را به [[اسارت]] گرفت و نزد ابوبکر فرستاد. وی بار دیگر به اسلام بازگشت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۳، ص۳۲۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۷۰؛ ابن‌حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۴، ص۵۷۰.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
در ایام مقارن با حضور [[نبی خاتم]] {{صل}} در [[مدینه]]، عمرو بن معدیکرب همراه با [[بنی زبید]] و حلیفانش، به [[دلایل]] نامعلومی از [[قوم]] خود [[سعدالعشیره]] [[بریده]] و به [[قبیله]] مراد پیوسته بود و با آنها بود تا اینکه [[مسلمان]] شد. با ارتداد [[اسود عنسی]] در اواخر ایام [[حیات رسول خدا]] {{صل}} و پیوستن مذحجیان به او، عمرو با کسان خود [[مرتد]] شد و به اسود عنسی پیوست. [[اسود]] او را به مقابله با [[فروة]] بن مسیک مرادی و یارانش که بر [[اسلام]] [[ثابت قدم]] مانده بودند فرستاد. آنها یکدیگر را تحت نظر داشتند و گاه همدیگر را با اشعاری هجو می‌‌کردند. فروه نیز با ابیاتی، متقابلاً عمرو بن معدیکرب را مورد هجو قرار داد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۳۲۶-۳۲۷. نیز ر. ک. ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۸۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۷۲.</ref>، تا اینکه [[ابوبکر]] سپاهی را به [[فرماندهی]] [[مهاجر بن أبی أمیّۀ]] سوی [[یمن]] گُسیل داشت. مهاجر عمرو را به [[اسارت]] گرفت و نزد ابوبکر فرستاد. وی بار دیگر به اسلام بازگشت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۳، ص۳۲۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۷۰؛ ابن‌حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۴، ص۵۷۰.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== [[زبید]] و فتوحات اسلامی ==
== [[زبید]] و فتوحات اسلامی ==
خط ۶۹: خط ۶۹:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:قبیله‌ها]]
[[رده:قبیله‌های عرب]]
{{قبایل عرب}}
{{قبایل عرب}}
۲۲۶٬۶۷۴

ویرایش