ختم نبوت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط = ختم نبوت
| موضوع مرتبط = ختم نبوت
| عنوان مدخل  = ختم نبوت
| عنوان مدخل  = ختم نبوت
| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]
| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه دین و کلام جدید]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
خط ۱۶: خط ۱۶:
#در حدیث [[شفاعت]] چنین آمده است: «مردم نزد عیسی{{ع}} می‌آیند و می‌گویند: برای ما شفاعت کن، عیسی می‌گوید: باید پیش [[حضرت محمد]]{{صل}} بروید زیرا او [[آخرین پیامبر]] [[الهی]] است»<ref>{{متن حدیث|فيأتون عيسى فيقولون يا عيسى اشفع لنا إلى ربك فليقض بيننا فيقول: اني لست هنا كم و لكن ائتوا محمدا{{صل}} فانه خاتم النبيين}}؛ مسند احمد حنبل، ج۳، ص۲۴۸؛ صحیح بخاری، ج۶، ص۱۰۶.</ref>.
#در حدیث [[شفاعت]] چنین آمده است: «مردم نزد عیسی{{ع}} می‌آیند و می‌گویند: برای ما شفاعت کن، عیسی می‌گوید: باید پیش [[حضرت محمد]]{{صل}} بروید زیرا او [[آخرین پیامبر]] [[الهی]] است»<ref>{{متن حدیث|فيأتون عيسى فيقولون يا عيسى اشفع لنا إلى ربك فليقض بيننا فيقول: اني لست هنا كم و لكن ائتوا محمدا{{صل}} فانه خاتم النبيين}}؛ مسند احمد حنبل، ج۳، ص۲۴۸؛ صحیح بخاری، ج۶، ص۱۰۶.</ref>.
# و همچنین در [[حدیث]] [[شفاعت]] [[رسول خدا]]{{صل}} می‌فرمایند: «[[روز قیامت]] [[پیامبران]] [[امت‌ها]]، پیش من می‌آیند و می‌گویند: ای محمد تو [[پیامبر خدا]] و [[خاتم پیامبران]] می‌باشی، [[خدا]] [[گناه]] گذشته و [[آینده]] تو را بخشوده است، نزد خدا برای ما شفاعت کن. آیا وضع ما را نمی‌بینی؟»<ref>{{متن حدیث|فيأتون فيقولون: يا محمد أنت رسول الله و خاتم الأنبياء غفر الله لك ذنبك ما تقدم منه و ما تأخر فاشفع لنا ربك ألا ترى إلى ما نحن فيه}}؛ صحیح بخاری، ج۶، ص۱۰۶؛ مسند احمد حنبل، ج۲، ص۴۳۶.</ref>.
# و همچنین در [[حدیث]] [[شفاعت]] [[رسول خدا]]{{صل}} می‌فرمایند: «[[روز قیامت]] [[پیامبران]] [[امت‌ها]]، پیش من می‌آیند و می‌گویند: ای محمد تو [[پیامبر خدا]] و [[خاتم پیامبران]] می‌باشی، [[خدا]] [[گناه]] گذشته و [[آینده]] تو را بخشوده است، نزد خدا برای ما شفاعت کن. آیا وضع ما را نمی‌بینی؟»<ref>{{متن حدیث|فيأتون فيقولون: يا محمد أنت رسول الله و خاتم الأنبياء غفر الله لك ذنبك ما تقدم منه و ما تأخر فاشفع لنا ربك ألا ترى إلى ما نحن فيه}}؛ صحیح بخاری، ج۶، ص۱۰۶؛ مسند احمد حنبل، ج۲، ص۴۳۶.</ref>.
# [[ابوهریره]] از [[رسول الله]]{{صل}} نقل می‌کند که [[پیامبر]] فرمودند: {{متن حدیث|أرسلت إلى الناس كافة و بي ختم النبيون}}<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ۱۲۸؛ مسند احمد حنبل، ج۲، ص۴۱۲.</ref>. «من برای همه [[مردم]] و عموم جهانیان [[مبعوث]] شده‌ام و [[پیامبران الهی]] به آمدن من ختم شدند و [[نبوت]] به وسیله من به پایان رسید».
# [[ابوهریره]] از [[رسول الله]]{{صل}} نقل می‌کند که [[پیامبر]] فرمودند: {{متن حدیث| أُرْسِلْتُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً ، وَ بِيَ خَتَمَ النَّبِيُّونَ }}<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ۱۲۸؛ مسند احمد حنبل، ج۲، ص۴۱۲.</ref>. «من برای همه [[مردم]] و عموم جهانیان [[مبعوث]] شده‌ام و [[پیامبران الهی]] به آمدن من ختم شدند و [[نبوت]] به وسیله من به پایان رسید».
# در [[حدیثی]] موجود است که رسول الله{{صل}} فرموده‌اند: {{متن حدیث|اني خاتم ألف نبي و أكثر}}<ref>مسند احمد حنبل، ج۳، ص۷۹.</ref>. «من ختم کننده هزار پیامبر بلکه بیشتر هستم».
# در [[حدیثی]] موجود است که رسول الله{{صل}} فرموده‌اند: {{متن حدیث|اني خاتم ألف نبي و أكثر}}<ref>مسند احمد حنبل، ج۳، ص۷۹.</ref>. «من ختم کننده هزار پیامبر بلکه بیشتر هستم».
# رسول الله{{صل}} می‌فرماید: «[[رسالت]] و نبوت گسسته شد پس از من [[رسول]] و [[نبی]] نیست. راوی می‌گوید: این سخن بر مردم گران آمد. پیامبر{{صل}} فرمود: [[بشارت]] دهندگان باقی هستند. گفتند: ای پیامبر خدا مقصود از آن چیست؟ گفت: [[خواب]] [[مسلمان]] که جزئی از اجزای [[پیامبری]] است»<ref>{{متن حدیث|ان الرسالة و النبوة قد انقطعت فلا رسول بعدي و لا نبي قال: فشق ذلك على الناس فقال: لكن المبشرات فقالوا يا رسول الله و ما المبشرات؟ قال: رؤيا المسلم و هي جزء من أجزاء النبوة}}؛ سنن الترمذی، ج۳، ص۳۶۴.</ref>.
# رسول الله{{صل}} می‌فرماید: «[[رسالت]] و نبوت گسسته شد پس از من [[رسول]] و [[نبی]] نیست. راوی می‌گوید: این سخن بر مردم گران آمد. پیامبر{{صل}} فرمود: [[بشارت]] دهندگان باقی هستند. گفتند: ای پیامبر خدا مقصود از آن چیست؟ گفت: [[خواب]] [[مسلمان]] که جزئی از اجزای [[پیامبری]] است»<ref>{{متن حدیث|ان الرسالة و النبوة قد انقطعت فلا رسول بعدي و لا نبي قال: فشق ذلك على الناس فقال: لكن المبشرات فقالوا يا رسول الله و ما المبشرات؟ قال: رؤيا المسلم و هي جزء من أجزاء النبوة}}؛ سنن الترمذی، ج۳، ص۳۶۴.</ref>.
خط ۱۵۶: خط ۱۵۶:
# در [[حدیث]] [[بحیرای راهب]] چنین آمده است: {{متن حدیث|أَنْتَ سَيِّدُ وُلْدِ آدَمَ وَ سَيِّدُ الْمُرْسَلِينَ وَ إِمَامُ الْمُتَّقِينَ وَ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ}}<ref>اثبات الهداة، ج۱، ص۳۴۵.</ref>؛ «تو [[سرور]] [[فرزندان آدم]]، و سرور پیامبران، و پیشوای [[پرهیزگاران]]، و [[خاتم پیامبران]] هستی».
# در [[حدیث]] [[بحیرای راهب]] چنین آمده است: {{متن حدیث|أَنْتَ سَيِّدُ وُلْدِ آدَمَ وَ سَيِّدُ الْمُرْسَلِينَ وَ إِمَامُ الْمُتَّقِينَ وَ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ}}<ref>اثبات الهداة، ج۱، ص۳۴۵.</ref>؛ «تو [[سرور]] [[فرزندان آدم]]، و سرور پیامبران، و پیشوای [[پرهیزگاران]]، و [[خاتم پیامبران]] هستی».
# در دعای [[روز]] پنج شنبه چنین وارد شده است: {{متن حدیث|وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الْأَخْيَارِ الْأَبْرَارِ الَّذِينَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ‌}}<ref>مصباح المتهجد، ص۳۴.</ref>؛ «[[درود]] بر محمد{{صل}} خاتم پیامبران و [[خاندان]] [[پاک]] و [[نیکوکار]] او باد، کسانی که برایشان ترسی و اندوهی در [[آخرت]] نیست».
# در دعای [[روز]] پنج شنبه چنین وارد شده است: {{متن حدیث|وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الْأَخْيَارِ الْأَبْرَارِ الَّذِينَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ‌}}<ref>مصباح المتهجد، ص۳۴.</ref>؛ «[[درود]] بر محمد{{صل}} خاتم پیامبران و [[خاندان]] [[پاک]] و [[نیکوکار]] او باد، کسانی که برایشان ترسی و اندوهی در [[آخرت]] نیست».
# در تسبیحات روز [[پنج‌شنبه]] چنین آمده است: {{متن حدیث|وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ‌}}<ref>مصباح المتهجد، ص۳۴۱.</ref>؛ «درود [[خداوند]] بر [[رسول]] او، محمد{{صل}} خاتم پیامبران باد».
# در تسبیحات روز پنج‌شنبه چنین آمده است: {{متن حدیث|وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ‌}}<ref>مصباح المتهجد، ص۳۴۱.</ref>؛ «درود [[خداوند]] بر [[رسول]] او، محمد{{صل}} خاتم پیامبران باد».
# در دعای [[روز جمعه]] چنین وارد شده است: «بر محمد و خاندان او درود بفرست، پیامبری که نوید دهنده [[رحمت]] و پیشوای خیر و امام هدایت و [[دعوت]] کننده به راه‌های [[سلامتی]] است، او رسول تو وخاتم پیامبران و [[سید]] مرسلان است»<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ نَبِيِّ الرَّحْمَةِ وَ قَائِدِ الْخَيْرِ وَ إِمَامِ الْهُدَى وَ الدَّاعِي إِلَى سَبِيلِ الْإِسْلَامِ وَ رَسُولِكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ}}؛ مصباح المتهجد، ص۳۴۵.</ref>.
# در دعای [[روز جمعه]] چنین وارد شده است: «بر محمد و خاندان او درود بفرست، پیامبری که نوید دهنده [[رحمت]] و پیشوای خیر و امام هدایت و [[دعوت]] کننده به راه‌های [[سلامتی]] است، او رسول تو وخاتم پیامبران و [[سید]] مرسلان است»<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ نَبِيِّ الرَّحْمَةِ وَ قَائِدِ الْخَيْرِ وَ إِمَامِ الْهُدَى وَ الدَّاعِي إِلَى سَبِيلِ الْإِسْلَامِ وَ رَسُولِكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ}}؛ مصباح المتهجد، ص۳۴۵.</ref>.
# در دعای ایام [[ماه رجب]] چنین دارد: {{متن حدیث|يَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ وَ أَبْصَرَ النَّاظِرِينَ وَ أَسْرَعَ الْحَاسِبِينَ يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ}}<ref>مصباح المتهجد، ص۵۵۸.</ref>؛ «ای شنواترین شنونده‌ها! ای بیناترین بیننده‌ها! و ای سریع‌ترین حسابگران! و ای صاحب قوت [[استوار]]! بر محمد [[خاتم پیامبران]] و [[اهل]] بیتش [[درود]] بفرست».
# در دعای ایام [[ماه رجب]] چنین دارد: {{متن حدیث|يَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ وَ أَبْصَرَ النَّاظِرِينَ وَ أَسْرَعَ الْحَاسِبِينَ يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ}}<ref>مصباح المتهجد، ص۵۵۸.</ref>؛ «ای شنواترین شنونده‌ها! ای بیناترین بیننده‌ها! و ای سریع‌ترین حسابگران! و ای صاحب قوت [[استوار]]! بر محمد [[خاتم پیامبران]] و [[اهل]] بیتش [[درود]] بفرست».
خط ۱۷۱: خط ۱۷۱:


== ادله روایی [[ختم نبوت]] ==
== ادله روایی [[ختم نبوت]] ==
[[قرآن کریم]] با صراحت و بیان آشکار، [[خاتمیت]] [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} را یادآور شده است و نیز [[پیشوایان]] بزرگ [[اسلام]] به ویژه خود [[پیامبر]]{{صل}} به مناسبت‌های مختلف درباره این موضوع سخن گفته و مفاد صریح [[قرآن]] را [[تأیید]] کرده‌اند. مجموع گفتار آنان از لحاظ سند به گونه‌ای است که به حد تواتر می‌رسد و از نظر دلالت، بیانگر این است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} [[آخرین پیامبر]] است و پس از وی پیامبر جدیدی برانگیخته نخواهد شد. بنابراین اگر در تواتر لفظی آنها تردید گردد، در تواتر معنوی آنها جای هیچ‌گونه تردیدی نیست. در اینجا نخست به برخی از [[سخنان پیامبر]]{{صل}} در این موضوع و سپس به احادیثی از [[ائمه معصومین]]{{عم}} در این باره پرداخته می‌شود.
[[قرآن کریم]] با صراحت و بیان آشکار، [[خاتمیت]] [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} را یادآور شده است و نیز [[پیشوایان]] بزرگ [[اسلام]] به ویژه خود [[پیامبر]]{{صل}} به مناسبت‌های مختلف درباره این موضوع سخن گفته و مفاد صریح [[قرآن]] را [[تأیید]] کرده‌اند. مجموع گفتار آنان از لحاظ سند به گونه‌ای است که به حد تواتر می‌رسد و از نظر دلالت، بیانگر این است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} [[آخرین پیامبر]] است و پس از وی پیامبر جدیدی برانگیخته نخواهد شد. بنابراین اگر در تواتر لفظی آنها تردید گردد، در تواتر معنوی آنها جای هیچ‌گونه تردیدی نیست. در اینجا نخست به برخی از سخنان پیامبر{{صل}} در این موضوع و سپس به احادیثی از [[ائمه معصومین]]{{عم}} در این باره پرداخته می‌شود.
# به سندهای گوناگون از [[شیعه]] و [[سنی]] نقل شده است که پیامبر گرامی اسلام{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: آیا [[راضی]] نیستی که نسبت به من مانند [[هارون]] نسبت به [[موسی]] باشی؛ یعنی همان‌گونه که هارون [[جانشین]] موسی بود، تو هم جانشین و [[وصی]] من باشی؟ با یک تفاوت که هارون پیامبر بود و تو پیامبر نیستی؛ زیرا پس از من پیامبر دیگری نخواهد بود<ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِيٍّ{{ع}}: أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي‌}}؛ (مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری، صحیح مسلم، ج۴، کتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل علی بن أبی طالب{{ع}}، ص۱۸۷۰.</ref>.
# به سندهای گوناگون از [[شیعه]] و [[سنی]] نقل شده است که پیامبر گرامی اسلام{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: آیا [[راضی]] نیستی که نسبت به من مانند [[هارون]] نسبت به [[موسی]] باشی؛ یعنی همان‌گونه که هارون [[جانشین]] موسی بود، تو هم جانشین و [[وصی]] من باشی؟ با یک تفاوت که هارون پیامبر بود و تو پیامبر نیستی؛ زیرا پس از من پیامبر دیگری نخواهد بود<ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِيٍّ{{ع}}: أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي‌}}؛ (مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری، صحیح مسلم، ج۴، کتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل علی بن أبی طالب{{ع}}، ص۱۸۷۰.</ref>.
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: مثل من در [[پیامبران]] پیش از من مانند شخصی است که [[خانه]] [[زیبا]] و کاملی را بنا کرده و آراسته است، جز جای یک خشت که آن را کار نگذاشته است. هر کس آن خانه زیبا را ببیند، [[نیکو]] می‌شمارد، جز جای خالی آن یک خشت را. همان‌گونه که آخرین خشت، تکمیل کننده آن خانه است، من هم آخرین خشت [[انبیا]] هستم و [[نبوت]] با من تکمیل شده است؛ از این رو [[نبوت انبیا]] به من پایان یافته است<ref>{{متن حدیث|قال: إن مثلي و مثل الأنبياء من قبلي كمثل رجل بنى بيتا، فأحسنه و أجمله إلا موضع لبنة من زاوية فجعل الناس يطوفون به و يعجبون له و يقولون هلا وضعت هذه اللبنة، قال: فأنا اللبنة و أنا خاتم النبيين}}.</ref>. این [[حدیث]] را هم محدثان و [[مفسران اهل سنت]] ذکر کرده‌اند و هم [[مفسران شیعه]] آن را دانسته‌اند. [[بخاری]]<ref>محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، شرح و تحقیق قاسم الشماعی الرفاعی، ج۵-۶، کتاب المناقب، باب ۱۹، ص۲۶.</ref>، مسلم<ref>مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری، صحیح مسلم، ج۴، کتاب الفضائل، باب ۷، حدیث ۲۰-۲۱، ص۱۷۹۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، مسند الامام احمد بن حنبل، بهامشه منتخب کنز العمال، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۱۲.</ref>، [[ترمذی]]<ref>محمد بن عیسی ترمذی، سنن الترمذی، تصحیح عبدالرحمن محمد عثمان، ج۴، ابواب الامثال، باب دوم، حدیث ۳۰۲۲، ص۲۲۵.</ref>، [[طبرسی]]<ref>فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۷-۸، ص۵۶۷.</ref>، [[عروسی]]<ref>عبد علی العروسی الحویزی، تفسیر نورالثقلین، ج۶، ص۵۹.</ref>، [[سیوطی]]<ref>جلال الدین سیوطی، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۶، ص۵۴۴.</ref> و [[ابن کثیر دمشقی]]<ref>اسماعیل بن کثیر دمشقی، تفسیر القرآن العظیم، ج۴، ص۲۲۷.</ref> از کسانی هستند که حدیث یاد شده را روایتی معتبر دانسته‌اند.
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: مثل من در [[پیامبران]] پیش از من مانند شخصی است که [[خانه]] [[زیبا]] و کاملی را بنا کرده و آراسته است، جز جای یک خشت که آن را کار نگذاشته است. هر کس آن خانه زیبا را ببیند، [[نیکو]] می‌شمارد، جز جای خالی آن یک خشت را. همان‌گونه که آخرین خشت، تکمیل کننده آن خانه است، من هم آخرین خشت [[انبیا]] هستم و [[نبوت]] با من تکمیل شده است؛ از این رو [[نبوت انبیا]] به من پایان یافته است<ref>{{متن حدیث|قال: إن مثلي و مثل الأنبياء من قبلي كمثل رجل بنى بيتا، فأحسنه و أجمله إلا موضع لبنة من زاوية فجعل الناس يطوفون به و يعجبون له و يقولون هلا وضعت هذه اللبنة، قال: فأنا اللبنة و أنا خاتم النبيين}}.</ref>. این [[حدیث]] را هم محدثان و [[مفسران اهل سنت]] ذکر کرده‌اند و هم [[مفسران شیعه]] آن را دانسته‌اند. [[بخاری]]<ref>محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، شرح و تحقیق قاسم الشماعی الرفاعی، ج۵-۶، کتاب المناقب، باب ۱۹، ص۲۶.</ref>، مسلم<ref>مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری، صحیح مسلم، ج۴، کتاب الفضائل، باب ۷، حدیث ۲۰-۲۱، ص۱۷۹۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، مسند الامام احمد بن حنبل، بهامشه منتخب کنز العمال، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۱۲.</ref>، [[ترمذی]]<ref>محمد بن عیسی ترمذی، سنن الترمذی، تصحیح عبدالرحمن محمد عثمان، ج۴، ابواب الامثال، باب دوم، حدیث ۳۰۲۲، ص۲۲۵.</ref>، [[طبرسی]]<ref>فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۷-۸، ص۵۶۷.</ref>، [[عروسی]]<ref>عبد علی العروسی الحویزی، تفسیر نورالثقلین، ج۶، ص۵۹.</ref>، [[سیوطی]]<ref>جلال الدین سیوطی، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۶، ص۵۴۴.</ref> و [[ابن کثیر دمشقی]]<ref>اسماعیل بن کثیر دمشقی، تفسیر القرآن العظیم، ج۴، ص۲۲۷.</ref> از کسانی هستند که حدیث یاد شده را روایتی معتبر دانسته‌اند.
خط ۲۰۲: خط ۲۰۲:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:Ka2-m17 91815.jpg|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[کلام تطبیقی ج۲ (کتاب)|'''کلام تطبیقی ج۲''']]
# [[پرونده:87811607.jpg|22px]] [[جعفر سبحانی|سبحانی، جعفر]]، [[خاتمیت از نظر قرآن و حدیث و عقل (کتاب)|'''خاتمیت از نظر قرآن و حدیث و عقل''']]
# [[پرونده:151722.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)|'''دین و نبوت''']]
# [[پرونده:8989.jpg|22px]] [[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۱''']]
# [[پرونده:8989.jpg|22px]] [[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۱''']]
# [[پرونده:1368914.jpg|22px]] [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]، [[آموزش کلام اسلامی (کتاب)|'''آموزش کلام اسلامی''']]
# [[پرونده:1379348.jpg|22px]] [[محمد اسحاق عارفی|عارفی، محمد اسحاق]]، [[خاتمیت و پرسش‌های نو ج۱ (کتاب)|'''خاتمیت و پرسش‌های نو ج۱''']]
# [[پرونده:1379348.jpg|22px]] [[محمد اسحاق عارفی|عارفی، محمد اسحاق]]، [[خاتمیت و پرسش‌های نو ج۱ (کتاب)|'''خاتمیت و پرسش‌های نو ج۱''']]
# [[پرونده:87811607.jpg|22px]] [[جعفر سبحانی|سبحانی، جعفر]]، '''[[خاتمیت از نظر قرآن و حدیث و عقل (کتاب)|خاتمیت از نظر قرآن و حدیث و عقل]]'''
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۱۵٬۲۶۲

ویرایش