←جستارهای وابسته
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})) |
|||
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[اسود بن مطلب بن اسد بن عبدالعزی]]<ref>سیره ابنهشام، ج ۱، ص ۳۶۲.</ref> یا [[عبدالمطلب بن اسد بن عبدالعزی]]<ref>مروج الذهب، ج ۲، ص ۲۹۵.</ref> از تیره [[بنیاسد]] <ref>الکافی، ج ۴، ص ۲۱۸؛ بحارالانوار، ج ۱۵، ص ۳۳۸.</ref> از بزرگان [[قریش]] <ref>مروج الذهب، ج ۲، ص ۲۹۵.</ref> و از کسانی است که در واقعه [[نصب حجرالاسود]]، یکی از چهارگوشه ردای [[محمد امین]] را گرفت تا سنگِ نهاده در آن را بر جای خود بگذارند.<ref> یعقوبی، ج ۲، ص ۱۹ و ۲۰.</ref> از [[همنشینی]] و [[مصاحبت]] همیشگی او با سران [[کهنسال]] [[مشرک]] [[مکّه]]، چون [[ولید بن مغیره]]، [[عاص بن وائل]] و [[اسود بن عبدیغوث]] که در بیشتر قضایای [[صدر اسلام]] باهم هستند،<ref> قمی، ج ۱، ص ۴۰۹؛ التبیان، ج ۱۰، ص ۴۲.</ref> میتوان [[حدس]] زد که سالیانی پیش از [[عامالفیل]] زاده شده است. | [[اسود بن مطلب بن اسد بن عبدالعزی]]<ref>سیره ابنهشام، ج ۱، ص ۳۶۲.</ref> یا [[عبدالمطلب بن اسد بن عبدالعزی]]<ref>مروج الذهب، ج ۲، ص ۲۹۵.</ref> از تیره [[بنیاسد]] <ref>الکافی، ج ۴، ص ۲۱۸؛ بحارالانوار، ج ۱۵، ص ۳۳۸.</ref> از بزرگان [[قریش]] <ref>مروج الذهب، ج ۲، ص ۲۹۵.</ref> و از کسانی است که در واقعه [[نصب حجرالاسود]]، یکی از چهارگوشه ردای [[محمد امین]] را گرفت تا سنگِ نهاده در آن را بر جای خود بگذارند.<ref> یعقوبی، ج ۲، ص ۱۹ و ۲۰.</ref> از [[همنشینی]] و [[مصاحبت]] همیشگی او با سران [[کهنسال]] [[مشرک]] [[مکّه]]، چون [[ولید بن مغیره]]، [[عاص بن وائل]] و [[اسود بن عبدیغوث]] که در بیشتر قضایای [[صدر اسلام]] باهم هستند،<ref> قمی، ج ۱، ص ۴۰۹؛ التبیان، ج ۱۰، ص ۴۲.</ref> میتوان [[حدس]] زد که سالیانی پیش از [[عامالفیل]] زاده شده است. | ||
وضعیّت ابوزمعه پس از [[بعثت]] نیز چندان روشن نیست. [[تاریخ]] از [[دشمنی]] عمیق او با [[پیامبر]]{{صل}} و [[اسلام]] حکایت دارد،<ref>عیّاشی، ج ۲، ص ۲۵۲.</ref> نمونهای از آن، ریشخند بر پیامبر در [[نماز]] بود <ref>روح المعانی، مج۸، ج ۱۴، ص ۱۲۷.</ref> که [[نفرین]] [[حضرت]] را در پی داشت.<ref>سیره ابن هشام، ج ۲، ص ۴۰۹.</ref> مؤرّخان، علّتِ [[نابینایی]] <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۹۵.</ref> و [[مرگ]] فجیع او را ([[افراط]] در [[نوشیدن]] و ترکیدن) ناشی از نفرین پیامبر میدانند.<ref> الخصال، ج۱، ص ۲۸۰.</ref> | وضعیّت ابوزمعه پس از [[بعثت]] نیز چندان روشن نیست. [[تاریخ]] از [[دشمنی]] عمیق او با [[پیامبر]] {{صل}} و [[اسلام]] حکایت دارد،<ref>عیّاشی، ج ۲، ص ۲۵۲.</ref> نمونهای از آن، ریشخند بر پیامبر در [[نماز]] بود <ref>روح المعانی، مج۸، ج ۱۴، ص ۱۲۷.</ref> که [[نفرین]] [[حضرت]] را در پی داشت.<ref>سیره ابن هشام، ج ۲، ص ۴۰۹.</ref> مؤرّخان، علّتِ [[نابینایی]] <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۹۵.</ref> و [[مرگ]] فجیع او را ([[افراط]] در [[نوشیدن]] و ترکیدن) ناشی از نفرین پیامبر میدانند.<ref> الخصال، ج۱، ص ۲۸۰.</ref> | ||
ابوزمعه برای بازداری پیامبر از [[ابلاغ رسالت]]، نقشی فعّال داشته است <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۵۴۳.</ref> و هنگام تقاضای سران مشرک از حضرت برای [[مصالحه]] و [[پرستش]] [[خدایان]] یکدیگر، او نیز در بینشان بود.<ref>سیره ابن هشام، ج ۱، ص ۳۶۲.</ref> در پی بهانهجوییهای [[مشرکان]] برای جلوگیری از [[هدایتگری]] پیامبر، ابوزمعه از کسانی بود که میخواستند، برای [[اثبات]] [[صدق]] گفتههای خویش، ماه را دو نیم کند تا بدو [[ایمان]] آورند؛ گرچه با [[ظهور]] [[معجزه]]، همچنان بر [[شرک]] خویش [[استوار]] ماندند.<ref> البدایة و النهایه، ج ۳، ص ۹۶؛ الدرّالمنثور، ج ۷، ص ۶۷۱ و ۶۷۲.</ref> ابوزمعه در [[توطئه]] [[دارالندوه]] که برای [[قتل پیامبر]] [[تصمیم]] گرفته شد نیز حضور داشت.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۵۶۶.</ref> | ابوزمعه برای بازداری پیامبر از [[ابلاغ رسالت]]، نقشی فعّال داشته است <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۵۴۳.</ref> و هنگام تقاضای سران مشرک از حضرت برای [[مصالحه]] و [[پرستش]] [[خدایان]] یکدیگر، او نیز در بینشان بود.<ref>سیره ابن هشام، ج ۱، ص ۳۶۲.</ref> در پی بهانهجوییهای [[مشرکان]] برای جلوگیری از [[هدایتگری]] پیامبر، ابوزمعه از کسانی بود که میخواستند، برای [[اثبات]] [[صدق]] گفتههای خویش، ماه را دو نیم کند تا بدو [[ایمان]] آورند؛ گرچه با [[ظهور]] [[معجزه]]، همچنان بر [[شرک]] خویش [[استوار]] ماندند.<ref> البدایة و النهایه، ج ۳، ص ۹۶؛ الدرّالمنثور، ج ۷، ص ۶۷۱ و ۶۷۲.</ref> ابوزمعه در [[توطئه]] [[دارالندوه]] که برای [[قتل پیامبر]] [[تصمیم]] گرفته شد نیز حضور داشت.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۵۶۶.</ref> | ||
از [[زندگی]] وی پس از [[هجرت پیامبر]]، فقط از [[مشورت]] [[صفوان بن امیّه]] با او در ارسال کاروان تجاری از [[بیراهه]] به [[شام]]<ref> المغازی، ج ۱، ص ۱۹۷ و ۱۹۸.</ref> و نیز پافشاریاش بر [[گریستن]] ابوزمعه در عزای سه فرزندش [[زمعه]]، [[عقیل]] و [[حارث]] که در [[بدر]] کشته شدند، [[آگاهی]] داریم.<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۱.</ref> درباره [[زمان]] [[مرگ]] ابوزمعه، در [[جامعالبیان]] <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۹۶.</ref> آمده که همه مسخرهکنندگان [[پیامبر]]{{صل}} پیش از بدر، از بین رفتند که او را نیز شامل میشود؛ ولی [[صدوق]] مرگ وی را پس از بدر ذکر میکند <ref> الخصال، ج ۱، ص ۲۸۰.</ref> که با دیگر دادههای [[تاریخ]] سازگارتر است<ref> المغازی، ج ۱، ص ۱۲۲ و ۱۲۳؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۱.</ref> | از [[زندگی]] وی پس از [[هجرت پیامبر]]، فقط از [[مشورت]] [[صفوان بن امیّه]] با او در ارسال کاروان تجاری از [[بیراهه]] به [[شام]]<ref> المغازی، ج ۱، ص ۱۹۷ و ۱۹۸.</ref> و نیز پافشاریاش بر [[گریستن]] ابوزمعه در عزای سه فرزندش [[زمعه]]، [[عقیل]] و [[حارث]] که در [[بدر]] کشته شدند، [[آگاهی]] داریم.<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۱.</ref> درباره [[زمان]] [[مرگ]] ابوزمعه، در [[جامعالبیان]] <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۹۶.</ref> آمده که همه مسخرهکنندگان [[پیامبر]] {{صل}} پیش از بدر، از بین رفتند که او را نیز شامل میشود؛ ولی [[صدوق]] مرگ وی را پس از بدر ذکر میکند <ref> الخصال، ج ۱، ص ۲۸۰.</ref> که با دیگر دادههای [[تاریخ]] سازگارتر است<ref> المغازی، ج ۱، ص ۱۲۲ و ۱۲۳؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۱.</ref><ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]]، [[ابوزَمعه اسدی (مقاله)|مقاله «ابوزَمعه اسدی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 676-677.</ref> | ||
==ابوزمعه در [[شأن نزول]]== | == ابوزمعه در [[شأن نزول]] == | ||
[[مفسّران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوزمعه نام بردهاند: | |||
# ابنعبّاس مقصود از [[انسان]] در [[آیات]] {{متن قرآن|وَالْعَصْرِ إِنَّ الإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ }}<ref>«سوگند به روزگار، که آدمی در زیانمندی است» سوره عصر، آیه ۱-۲.</ref> را گروهی از [[مشرکان]]، از جمله اسود بن عبدالمطّلب دانسته است.<ref>قرطبی، ج ۲، ص ۱۲۳.</ref> | |||
# برخی معتقدند: [[سوره کافرون]] آنگاه نازل شد که گروهی از سران [[مشرک]] [[مکّه]] از جمله ابوزمعه، هنگام [[طواف]] پیامبر، به او نزدیک شده، از او خواستند تا [[خدایان]] یک دیگر را بپرستند: {{متن قرآن|قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ لا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ وَلا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ وَلا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ وَلا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ}}<ref>«بگو: ای کافران! آنچه شما میپرستید، نمیپرستم. و شما پرستشگران پرستیده من نیستید. و من (نیز) پرستشگر پرستیده شما نیستم. و شما (هم) پرستشگران پرستیده من نیستید. دین شما از شما و دین من از من» سوره کافرون، آیه ۱-۶.</ref><ref>سیره ابنهشام، ج ۱، ص ۳۶۲؛ التبیان، ج ۱۰، ص ۴۲۰.</ref> | |||
# [[ابنکثیر]] و [[سیوطی]]، در ذیل آیات {{متن قرآن|اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ}}<ref>«رستخیز بسی نزدیک شد و ماه از میان شکافت و چون معجزهای ببینند روی میگردانند و میگویند: جادویی همیشگی است» سوره قمر، آیه ۱-۲.</ref> [[نقل]] کردهاند که مشرکان، از جمله ابوزمعه از پیامبر {{صل}} خواستند که ماه را بشکافد؛ سپس به وی [[تهمت]] ساحری زدند.<ref> البدایة و النهایه، ج ۳، ص ۹۶؛ الدّرالمنثور، ج ۷، ص ۶۷۱ و ۶۷۲.</ref> | |||
#{{متن قرآن|وَانطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَاصْبِرُوا عَلَى آلِهَتِكُمْ إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ يُرَادُ مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلاَّ اخْتِلاقٌ}}<ref>«و سرکردگان آنان راه افتادند (و به همراهان خود گفتند): بروید و در (پرستش) خدایان خود شکیبا باشید که این چیزی است که (از شما) میخواهند ما چنین چیزی در آیین واپسین نشنیدیم، این جز دروغبافی نیست» سوره ص، آیه ۶-۷.</ref> [[جامعالبیان]]، در ذیل [[آیات]] پیشین [[نقل]] میکند که ابوزمعه و دیگر [[مشرکان]]، نزد [[ابوطالب]] از [[پیامبر]] [[شکایت]] کردند و از وی خواستند [[حضرت]] را از [[انکار]] خدایانشان باز دارد؛ امّا پیامبر، همچنان بر [[شعار]] {{متن حدیث|لا اله الا الله}} اصرار ورزید. آنان با [[شگفتی]] و [[خشم]] گفتند: "به [[خدا]] [[سوگند]]! تو و خدایت را که به چنین چیزی [[فرمان]] داده، [[ناسزا]] خواهیم گفت".<ref>جامعالبیان، مج ۱۲، ج ۲۳، ص ۱۵۲.</ref> | |||
# [[سیوطی]] در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|وَقَالُوا مَالِ هَذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الأَسْوَاقِ لَوْلا أُنزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا أَوْ يُلْقَى إِلَيْهِ كَنزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلاَّ رَجُلا مَّسْحُورًا }}<ref>«و گفتند: چگونه پیغمبری است این، که خوراک میخورد و در بازارها راه میرود؟! چرا به سوی او فرشتهای فرو نفرستادهاند تا بیمدهندهای همراه او باشد؟ یا چرا گنجی به سوی او (از آسمان) نمیافکنند یا باغی ندارد که از (بار و بر) آن بخورد؟» سوره فرقان، آیه ۷-۸.</ref> آورده است که وقتی مشرکان، از جمله ابوزمعه با پیامبر [[گفتوگو]] کردند تا شاید با پیشنهادهای تطمیعی خویش او را باز دارند، امّا موفق نشدند، خواستند از خدایش بخواهد که فرشتهای بفرستد تا او را [[تصدیق]] کند و در [[بهشت]]، قصرهایی از طلا و نقره برایش بسازد تا مانند دیگران در بازار به دنبال معاش نباشد<ref> الدرالمنثور، ج ۶، ص ۲۳۶ و ۲۳۷.</ref> | |||
# [[طبری]] و [[طبرسی]] در ذیل آیات {{متن قرآن|وَقَالُواْ لَن نُّؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الأَرْضِ يَنبُوعًا أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِّن نَّخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الأَنْهَارَ خِلالَهَا تَفْجِيرًا أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاء كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلائِكَةِ قَبِيلاً أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاء وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَّقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنتُ إِلاَّ بَشَرًا رَّسُولاً }}<ref>«و گفتند: هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد تا برای ما از زمین چشمهای فرا جوشانی. یا باغستانی از نخل و انگور داشته باشی که لابهلای آن جویبارهایی، نیک روان سازی. یا چنان که میپنداری، آسمان را پارهپاره بر سر ما افکنی یا خداوند و فرشتگان را پیش روی آوری. یا خانهای زرّین داشته باشی یا به آسمان فرا روی و فرا رفتنت را (هم) هرگز باور نخواهیم داشت مگر نوشتهای برای ما فرو فرستی که آن را بخوانیم؛ بگو: پاکا که پروردگار من است، مگر من جز بشری پیام آورم؟» سوره اسراء، آیه ۹۰-۹۳.</ref> آوردهاند که مشرکان، از جمله ابوزمعه، انجام دادن کارهای نامعقولی را از پیامبر {{صل}} میخواستند <ref>جامعالبیان، مج۹، ج۱۵، ص۲۰۵و۲۰۶؛ مجمعالبیان، ج ۶، ص ۶۷۸.</ref> | |||
# [[قمی]] در ذیل [[آیات]] {{متن قرآن|فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ}}<ref>«از این روی آنچه فرمان مییابی آشکار کن و از مشرکان روی بگردان ما تو را در برابر ریشخندکنندگان بسندهایم» سوره حجر، آیه ۹۴-۹۵.</ref>، ابوزمعه را یکی از [[استهزا]]کنندگان میشمارد که [[خداوند]]، [[شرّ]] آنان را از پیامبرش بازداشت<ref>قمی، ج ۱، ص ۴۰۹؛ جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۹۵.</ref><ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]]، [[ابوزَمعه اسدی (مقاله)|مقاله «ابوزَمعه اسدی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 677-678.</ref> | |||
==منابع== | ==جستارهای وابسته== | ||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[قریش]] (قبیله) | |||
* [[بنی اسد بن عبدالعزی]] (قبیله) | |||
* [[زمعة بن اسود قرشی اسدی]] (فرزند) | |||
* [[عقیل بن اسود قرشی اسدی]] (فرزند) | |||
* [[حارث بن اسود قرشی اسدی]] (فرزند) | |||
* [[حارث بن زمعة بن اسود]] (نواده) | |||
* [[یزید بن زمعة بن اسود]] (نواده) | |||
* [[وهب بن زمعة بن اسود]] (نواده) | |||
* [[عبدالله بن زمعة بن اسود]] (نواده) | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]]، [[ابوزَمعه اسدی (مقاله)|مقاله «ابوزَمعه اسدی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:بنیاسد]] | ||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||
[[رده:دشمنان اهل بیت]] | |||