مهریه: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۲۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ازدواج| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[مهریه در قرآن]] - [[مهریه در معارف و سیره معصوم]] - [[مهریه در معارف و سیره نبوی]] - [[مهریه در معارف و سیره فاطمی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ازدواج| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[مهریه در قرآن]] - [[مهریه در فقه اسلامی]] - [[مهریه در معارف و سیره معصوم]] - [[مهریه در معارف و سیره نبوی]] - [[مهریه در معارف و سیره فاطمی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
خط ۶: خط ۶:
برای تعیین مهریه می‌توان فواید و کارکردهایی ذکر کرد؛ از جمله: تضمین [[امنیت اقتصادی]] زن و افزایش [[امنیت]] و [[ثبات]] [[ازدواج]] و تقویت پیوند [[زناشویی]] و روابط عاطفی و [[محبت]] بین زن و شوهر. البته مهر و محبت بین زن و شوهر، ریشه‌ها و زمینه‌های اساسی می‌خواهد و قرار دادن مهریه فقط برای استحکام آن است، نه ایجاد آن. به همین دلیل، افزایش مهریه نه تنها موجب محبت و ثبات [[خانواده]] نمی‌شود، بلکه به [[گواه]] [[روایات]]، اسباب [[دشمنی]] را نیز فراهم می‌کند<ref>{{متن حدیث|لَا تُغَالُوا بِمُهُورِ النِّسَاءِ فَيَكُونَ عَدَاوَةً}}؛ (بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۳۵۱).</ref>.<ref>[[حامد ولی‌زاده|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۳.</ref>
برای تعیین مهریه می‌توان فواید و کارکردهایی ذکر کرد؛ از جمله: تضمین [[امنیت اقتصادی]] زن و افزایش [[امنیت]] و [[ثبات]] [[ازدواج]] و تقویت پیوند [[زناشویی]] و روابط عاطفی و [[محبت]] بین زن و شوهر. البته مهر و محبت بین زن و شوهر، ریشه‌ها و زمینه‌های اساسی می‌خواهد و قرار دادن مهریه فقط برای استحکام آن است، نه ایجاد آن. به همین دلیل، افزایش مهریه نه تنها موجب محبت و ثبات [[خانواده]] نمی‌شود، بلکه به [[گواه]] [[روایات]]، اسباب [[دشمنی]] را نیز فراهم می‌کند<ref>{{متن حدیث|لَا تُغَالُوا بِمُهُورِ النِّسَاءِ فَيَكُونَ عَدَاوَةً}}؛ (بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۳۵۱).</ref>.<ref>[[حامد ولی‌زاده|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۳.</ref>


==حقوق زوجه==
مهریه از جمله [[حقوق زن]] است. [[خداوند]] مهریه را شرط [[صداقت]] و [[راستی]] مرد در علاقه و محبتی که او به [[زن]] ابراز می‌کند، قرار داده است: {{متن قرآن|وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا}}<ref>«و کابین زنان را با خشنودی به آنان بپردازید و اگر با خوشدلی چیزی از آن را به شما بخشیدند نوش و گوارا بخورید» سوره نساء، آیه ۴.</ref>.
مهریه از جمله [[حقوق زن]] است. [[خداوند]] مهریه را شرط [[صداقت]] و [[راستی]] مرد در علاقه و محبتی که او به [[زن]] ابراز می‌کند، قرار داده است: {{متن قرآن|وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا}}<ref>«و کابین زنان را با خشنودی به آنان بپردازید و اگر با خوشدلی چیزی از آن را به شما بخشیدند نوش و گوارا بخورید» سوره نساء، آیه ۴.</ref>.


خط ۱۸: خط ۱۹:
همچنین درباره اهمیت دادن به [[مهریه]] [[همسران]] از آن بزرگواران{{عم}}، از جمله [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{عم}} نقل شده است: اهل‌بیت{{عم}} بر این مطلب تأکید داشته‌اند که مهریه همسرانشان باید چونان [[هزینه]] [[حج]] بیت‌الله‌الحرام، از پاک‌ترین بخش اموالشان باشد<ref>{{متن حدیث|قَالَ السِّنْدِيُّ بْنُ شَاهَكَ، وَ كَانَ الَّذِي وَكَّلَهُ الرَّشِيدُ بِحَبْسِ مُوسَى{{ع}}، لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ: دَعْنِي أُكَفِّنْكَ فَقَالَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ حَجُّ صَرُورَتِنَا وَ مُهُورُ نِسَائِنَا وَ أَكْفَانُنَا مِنْ طَهُورِ أَمْوَالِنَا}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۷۵، ص٣٢۵).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۱۲.</ref>
همچنین درباره اهمیت دادن به [[مهریه]] [[همسران]] از آن بزرگواران{{عم}}، از جمله [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{عم}} نقل شده است: اهل‌بیت{{عم}} بر این مطلب تأکید داشته‌اند که مهریه همسرانشان باید چونان [[هزینه]] [[حج]] بیت‌الله‌الحرام، از پاک‌ترین بخش اموالشان باشد<ref>{{متن حدیث|قَالَ السِّنْدِيُّ بْنُ شَاهَكَ، وَ كَانَ الَّذِي وَكَّلَهُ الرَّشِيدُ بِحَبْسِ مُوسَى{{ع}}، لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ: دَعْنِي أُكَفِّنْكَ فَقَالَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ حَجُّ صَرُورَتِنَا وَ مُهُورُ نِسَائِنَا وَ أَكْفَانُنَا مِنْ طَهُورِ أَمْوَالِنَا}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۷۵، ص٣٢۵).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۱۲.</ref>


=== نوع و مقدار مهریه ===
== نوع و مقدار مهریه ==
نگاهی به [[سیر]] [[تاریخ]] مهریه در [[اسلام]] روشن می‌سازد که تعیین صداق و مهریه در اسلام و میان [[مسلمانان]] به درهم و دینار ([[نقره]] و طلا) یا هرگونه وجه نقد و [[پول]] رایج منحصر نبوده است با تدبیری که پیامبر اسلام{{صل}} اندیشیده بودند و پس از ایشان [[اهل‌بیت]]{{عم}} و دیگر مسلمانان نیز از آن [[پیروی]] کردند، امور دیگری نیز هنگام [[ازدواج]] به منزله مهریه به [[زن]] پیشکش می‌شد به مواردی از آنها اشاره می‌کنیم.
نگاهی به [[سیر]] [[تاریخ]] مهریه در [[اسلام]] روشن می‌سازد که تعیین صداق و مهریه در اسلام و میان [[مسلمانان]] به درهم و دینار ([[نقره]] و طلا) یا هرگونه وجه نقد و [[پول]] رایج منحصر نبوده است با تدبیری که پیامبر اسلام{{صل}} اندیشیده بودند و پس از ایشان [[اهل‌بیت]]{{عم}} و دیگر مسلمانان نیز از آن [[پیروی]] کردند، امور دیگری نیز هنگام [[ازدواج]] به منزله مهریه به [[زن]] پیشکش می‌شد به مواردی از آنها اشاره می‌کنیم.


خط ۵۷: خط ۵۸:
[[روایات]] دربارۀ مهرالسنه و تأکید [[اهل‌بیت]]{{عم}} بر مراعات آن بسیار است که پرداختن به همۀ آنها از حوصلۀ بحث ما خارج است<ref>روایاتی چون: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: الْمَهْرُ مَا تَرَاضَى عَلَيْهِ النَّاسُ أَوِ اثْنَتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَ نَشٌّ أَوْ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۷۸)؛ {{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ صَدَاقُ النِّسَاءِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ{{صل}} اثْنَتَيْ عَشْرَةَ وُقِيَّةً وَ نَشّاً قِيمَتُهَا مِنَ الْوَرِقِ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۵۶؛ محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص٢۴٨)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَقُلْتُ لَهُ: أَخْبِرْنِي عَنْ مَهْرِ الْمَرْأَةِ الَّذِي لَا يَجُوزُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَنْ يَجُوزُوهُ. قَالَ: فَقَالَ{{ع}}: السُّنَّةُ الْمُحَمَّدِيَّةُ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۶١)؛ {{متن حدیث|عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً عَلَى حُكْمِهَا. قَالَ: لَا يُجَاوِزْ حُكْمُهَا مُهُورَ آلِ مُحَمَّدٍ{{عم}} اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَ نَشّاً وَ هُوَ وَزْنُ خَمْسِمِائَةِ دِرْهَمٍ مِنَ الْفِضَّةِ...}} (ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۶۵)؛ {{متن حدیث|عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا{{ع}} قَالَ: إِذَا تَزَوَّجْتَ فَاجْهَدْ أَنْ لَا تُجَاوِزَ مَهْرُهَا مَهْرَ السُّنَّةِ وَ هُوَ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ فَعَلَى ذَلِكَ زَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ تَزَوَّجَ نِسَاءَهُ وَ وَجِّهْ إِلَيْهَا...}} (محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۰۰، ص۳۵۰)؛ و...</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۱۴.</ref>
[[روایات]] دربارۀ مهرالسنه و تأکید [[اهل‌بیت]]{{عم}} بر مراعات آن بسیار است که پرداختن به همۀ آنها از حوصلۀ بحث ما خارج است<ref>روایاتی چون: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: الْمَهْرُ مَا تَرَاضَى عَلَيْهِ النَّاسُ أَوِ اثْنَتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَ نَشٌّ أَوْ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۷۸)؛ {{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ صَدَاقُ النِّسَاءِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ{{صل}} اثْنَتَيْ عَشْرَةَ وُقِيَّةً وَ نَشّاً قِيمَتُهَا مِنَ الْوَرِقِ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۵۶؛ محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص٢۴٨)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَقُلْتُ لَهُ: أَخْبِرْنِي عَنْ مَهْرِ الْمَرْأَةِ الَّذِي لَا يَجُوزُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَنْ يَجُوزُوهُ. قَالَ: فَقَالَ{{ع}}: السُّنَّةُ الْمُحَمَّدِيَّةُ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ}} (ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۶١)؛ {{متن حدیث|عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً عَلَى حُكْمِهَا. قَالَ: لَا يُجَاوِزْ حُكْمُهَا مُهُورَ آلِ مُحَمَّدٍ{{عم}} اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَ نَشّاً وَ هُوَ وَزْنُ خَمْسِمِائَةِ دِرْهَمٍ مِنَ الْفِضَّةِ...}} (ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص٣۶۵)؛ {{متن حدیث|عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا{{ع}} قَالَ: إِذَا تَزَوَّجْتَ فَاجْهَدْ أَنْ لَا تُجَاوِزَ مَهْرُهَا مَهْرَ السُّنَّةِ وَ هُوَ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ فَعَلَى ذَلِكَ زَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ تَزَوَّجَ نِسَاءَهُ وَ وَجِّهْ إِلَيْهَا...}} (محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۰۰، ص۳۵۰)؛ و...</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۱۴.</ref>


=== چگونگی هزینه کردن مهریه ===
== چگونگی هزینه کردن مهریه ==
از اموری که [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان]] معصوم{{عم}} بدان پایبند بودند و مراعاتش می‌‌کردند، [[آزادی]] [[زنان]] و همسرانشان در چگونگی هزینه کردن مهریه‌شان بوده است.
از اموری که [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان]] معصوم{{عم}} بدان پایبند بودند و مراعاتش می‌‌کردند، [[آزادی]] [[زنان]] و همسرانشان در چگونگی هزینه کردن مهریه‌شان بوده است.


خط ۶۷: خط ۶۸:
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010678.jpg|22px]] [[حامد ولی‌زاده|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|'''سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت''']]
# [[پرونده:IM010678.jpg|22px]] [[حامد ولی‌زاده|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|'''سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت''']]
# [[پرونده:IM010885.jpg|22px]] [[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|'''همسران شایسته''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۷۲: خط ۷۴:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:خانواده]]
[[رده:ازدواج]]
۲۲۶٬۵۶۶

ویرایش