←مناقشات عامه
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
== مناقشات عامه == | == مناقشات عامه == | ||
=== فضل بن روزبهان === | |||
با توجه به [[احادیث]] یاد شده در درستی [[سند]] این مطلب که [[ولایت]] [[علی]] {{ع}} در [[قیامت]] مورد سؤال قرار خواهد گرفت تردید روا نیست، با این حال جای شگفت است که [[فضل بن روزبهان]] گفته است این [[روایت]] از طریق [[اهل سنت]] [[نقل]] نشده است<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۰.</ref>. و [[ابن تیمیه]] آن را [[کذب]] و موضوع شمرده است<ref>منهاج السنة، ج۷، ص۱۴۳- ۱۴۷.</ref>. | با توجه به [[احادیث]] یاد شده در درستی [[سند]] این مطلب که [[ولایت]] [[علی]] {{ع}} در [[قیامت]] مورد سؤال قرار خواهد گرفت تردید روا نیست، با این حال جای شگفت است که [[فضل بن روزبهان]] گفته است این [[روایت]] از طریق [[اهل سنت]] [[نقل]] نشده است<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۰.</ref>. و [[ابن تیمیه]] آن را [[کذب]] و موضوع شمرده است<ref>منهاج السنة، ج۷، ص۱۴۳- ۱۴۷.</ref>. | ||
'''نقد و بررسی''' | |||
[[علامه حلی]] در بیان [[استدلال]] به [[آیه]] و [[روایات]] یاد شده گفته است: لازمه پرسش از [[علی]] {{ع}} این است که [[ولایت]] برای او ثابت باشد و از طرفی [[ولایت]] برای دیگر [[صحابه]] ثابت نشده است، بنابراین، [[علی]] {{ع}} [[افضل]] [[صحابه]] است و در نتیجه [[امام]] آنان خواهد بود<ref>منهاج الکرامه، ص۱۵۳.</ref> یعنی اگر چه کلمه [[ولایت]] [[نص در امامت]] نیست، ولی بر [[فضیلت]] ویژهای دلالت میکند که از میان [[صحابه]] به [[علی]] {{ع}} اختصاص دارد، بر این اساس [[برترین]] [[اصحاب پیامبر]] {{صل}} است و چون [[افضلیت]]، [[شرط امامت]] است، [[امامت]] آن [[حضرت]] نیز ثابت میشود<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۲.</ref>. | [[علامه حلی]] در بیان [[استدلال]] به [[آیه]] و [[روایات]] یاد شده گفته است: لازمه پرسش از [[علی]] {{ع}} این است که [[ولایت]] برای او ثابت باشد و از طرفی [[ولایت]] برای دیگر [[صحابه]] ثابت نشده است، بنابراین، [[علی]] {{ع}} [[افضل]] [[صحابه]] است و در نتیجه [[امام]] آنان خواهد بود<ref>منهاج الکرامه، ص۱۵۳.</ref> یعنی اگر چه کلمه [[ولایت]] [[نص در امامت]] نیست، ولی بر [[فضیلت]] ویژهای دلالت میکند که از میان [[صحابه]] به [[علی]] {{ع}} اختصاص دارد، بر این اساس [[برترین]] [[اصحاب پیامبر]] {{صل}} است و چون [[افضلیت]]، [[شرط امامت]] است، [[امامت]] آن [[حضرت]] نیز ثابت میشود<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۲.</ref>. | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۸: | ||
از تقریر یاد شده نادرستی سخن [[فضل بن روزبهان]] روشن میشود که گفته است: بر فرض درستی این [[روایات]] بر این که [[علی]] {{ع}} از اولیای [[خداوند]] است دلالت میکند و [[ولایت]] به معنای [[محبت]] است، پس [[نص در امامت]] نخواهد بود<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۰.</ref>. | از تقریر یاد شده نادرستی سخن [[فضل بن روزبهان]] روشن میشود که گفته است: بر فرض درستی این [[روایات]] بر این که [[علی]] {{ع}} از اولیای [[خداوند]] است دلالت میکند و [[ولایت]] به معنای [[محبت]] است، پس [[نص در امامت]] نخواهد بود<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۱۵۰.</ref>. | ||
نادرستی سخن [[ابن تیمیه]] نیز روشن است که گفته است: لفظ مسئولون مطلق است و در سیاق نیز قرینهای بر این که مقصود [[محبت]] [[علی]] {{ع}} است وجود ندارد (منهاج السنة) پاسخ به [[ابن تیمیه]] این است که [[محبت]] [[علی]] {{ع}} از سیاق [[آیه]] به دست نیامده است، بلکه از [[احادیث]] [[شأن نزول]] و شواهد بسیار آن در [[روایات]] دیگر استفاده شده است، | اساسا [[علامه حلی]] [[ولایت]] را [[نص]] آشکار بر [[امامت]] ندانسته است، بلکه به قرینه [[افضلیت]] که مدلول التزامی [[روایات]] است، بر [[امامت علی]] {{ع}} [[استدلال]] کرده است. | ||
=== ابن تیمیه === | |||
نادرستی سخن [[ابن تیمیه]] نیز روشن است که گفته است: لفظ مسئولون مطلق است و در سیاق نیز قرینهای بر این که مقصود [[محبت]] [[علی]] {{ع}} است وجود ندارد (منهاج السنة) پاسخ به [[ابن تیمیه]] این است که [[محبت]] [[علی]] {{ع}} از سیاق [[آیه]] به دست نیامده است، بلکه از [[احادیث]] [[شأن نزول]] و شواهد بسیار آن در [[روایات]] دیگر استفاده شده است، | |||
=== دهلوی === | |||
[[دهلوی]] چند اشکال سندی و دلالی بر [[استدلال]] [[شیعه]] به [[آیه]] {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}}<ref>«و آنان را باز دارید، که آنان بازخواست خواهند شد» سوره صافات، آیه ۲۴.</ref> و [[احادیث]] مربوط به آن وارد کرده است: | |||
# [[روایت]] از کتاب [[فردوس]] دیلمی [[نقل]] شده که [[احادیث ضعیف]] را گرد آورده و در [[سند]] آن، افراد ضعیف و مجهول قرار دارد؛ | # [[روایت]] از کتاب [[فردوس]] دیلمی [[نقل]] شده که [[احادیث ضعیف]] را گرد آورده و در [[سند]] آن، افراد ضعیف و مجهول قرار دارد؛ | ||
# [[آیه]] در سیاق مربوط به [[مشرکان]] واقع شده است؛ | # [[آیه]] در سیاق مربوط به [[مشرکان]] واقع شده است؛ | ||
| خط ۵۳: | خط ۶۰: | ||
# بر فرض دلالت آن بر [[امامت]]، ناظر به وقت خاصی نیست، و این مطلب با [[مذهب]] [[اهل سنت]] هماهنگ است<ref>شکری آلوسی، سید محمود، مختصر التحفة الإثناعشریه، ص۱۷۷- ۱۷۸.</ref>. | # بر فرض دلالت آن بر [[امامت]]، ناظر به وقت خاصی نیست، و این مطلب با [[مذهب]] [[اهل سنت]] هماهنگ است<ref>شکری آلوسی، سید محمود، مختصر التحفة الإثناعشریه، ص۱۷۷- ۱۷۸.</ref>. | ||
'''نقد و بررسی''' | |||
پاسخ اشکال سوم او نیز از مطالب قبل به دست آمد، زیرا دلالت [[ولایت]] و [[محبت]] بر [[امامت]] از نوع دلالت التزامی است، نه دلالت مطابقی، و پاسخ اشکال چهارم این است که پرسش از [[ولایت]] [[علی]] {{ع}} [[خلفا]] را نیز شامل میشود، بنابراین، [[علی]] {{ع}} [[امام]] [[خلفا]] نیز خواهد بود<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت امام علی (مقاله)|امامت امام علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص ۴۵۲-۴۵۳.</ref>. | #پاسخ اشکال اول این است که [[روایت]] به کتاب [[فردوس]] دیلمی اختصاص ندارد، و [[سند]] برخی از نقلهای آن معتبر است؛ چنان که شواهد بسیاری نیز آن را [[تأیید]] میکند، بنابراین، در اصل این مطلب که [[ولایت]] [[علی]] {{ع}} در [[قیامت]] مورد سؤال واقع خواهد شد، تردیدی راه ندارد. از این جا پاسخ #اشکال دوم نیز معلوم گردید، زیرا با وجود [[روایات]] یاد شده، سیاق اعتبار ندارد. | ||
#پاسخ اشکال سوم او نیز از مطالب قبل به دست آمد، زیرا دلالت [[ولایت]] و [[محبت]] بر [[امامت]] از نوع دلالت التزامی است، نه دلالت مطابقی، و پاسخ #اشکال چهارم این است که پرسش از [[ولایت]] [[علی]] {{ع}} [[خلفا]] را نیز شامل میشود، بنابراین، [[علی]] {{ع}} [[امام]] [[خلفا]] نیز خواهد بود<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت امام علی (مقاله)|امامت امام علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص ۴۵۲-۴۵۳.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||