نظام مدیریت: تفاوت میان نسخه‌ها

| مداخل مرتبط = [[نظام مدیریت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]

== مبانی نظام مدیریت ==

[[مبانی نظام سیاسی]] و [[جهان‌بینی]] و [[بینش]] [[اسلامی]] که در عمل و [[اقدام]] فرد و [[دولت]] دارای تأثیر شگرف است، در پنج محور عمده بررسی می‌شود: [[توحید]]؛ [[تکریم]] [[انسان]]؛ تداوم [[حیات]] پس از [[مرگ]]؛ [[استعداد]] بی‌پایان انسان در وصول به تعالی و [[تکامل]] و جریان و سر کلی عالم به سوی [[حاکمیت]] [[حق]]<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، سال ۱۳۷۹.</ref>.

همچنین هشت اصل به عنوان اصول [[نظام اسلامی]] بیان شده است که به عنوان اصول کاربردی در نظام مدیریت اسلامی قابل پیگیری هستند، این اصول عبارت‌اند از: ۱) [[ایمان]] روشن‌بینانه و [[استوار]]، دور از خرافه‌گری و سست‌اندیشی و [[هویت اسلامی]] و انقلابی. ۲) [[عدالت‌محوری]]. ۳) [[حفظ]] [[استقلال سیاسی]]، [[اقتصادی]] و [[فرهنگی]]. ۴) تقویت [[خودباوری]] و [[اعتماد به نفس]] ملی. ۵) [[جهاد علمی]] ([[نهضت]] [[تولید علم]]). ۶) تثبیت و تأمین [[آزادی]] و آزاداندیشی. ۷) [[اصلاح]] و تصحیح روش‌ها. ۸) شکوفایی اقتصادی<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی، سال ۱۳۸۵.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۲.</ref>

== [[خدامحوری]] و [[دین‌مداری]] ==

اولین و مهم‌ترین رکن [[نظام سیاسی]] و [[مدیریتی]] در یک [[نظام دینی]] «خدامحوری» مقابل [[اومانیسم]] و انسان‌محوری است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اولین دیدار با نمایندگان مجلس هشتم، سال ۱۳۸۷.</ref>، منشأ همه [[احکام]] و [[قوانین]] در چنین نظامی در همه مراتب بر [[اساس دین]] و [[شریعت اسلام]] می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای هیأت دولت، سال ۱۳۸۴. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۷۹.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۳.</ref>

== هماهنگی [[دین]] و [[دنیا]] ==

از مبانی مهم و اثرگذار در [[مدیریت اسلامی]]، [[باور]] به هماهنگی و در هم‌آمیختگی دین و دنیا و عدم تعارض میان این دو است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم شانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)، سال ۱۳۸۴.</ref> و بر خلاف رویکردهای مرتاضانه و صوفیانه [[افراطی]] است که [[دینداری]] را با [[آبادانی]] و پیشرفت ناسازگار می‌بینند. بدون دین و با حذف دین از حیات دنیوی [[انسان]]، [[تمدن]] [[انسانی]] رو به [[سقوط]] و افول خواهد رفت، چنان که امروز تمدن غرب، [[شاهد]] این مدعاست<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۴.</ref>

== پیوستگی دنیا و [[آخرت]] ==

[[اعتقاد]] و [[ایمان]] به استمرار [[حیات انسان]] پس از [[مرگ]] و باور به پیوستگی دنیا و آخرت، از مبانی مؤثر در [[تقوا]] و [[تعهد]] مدیران و کارکنان سیستم اداری و [[کارآمدی]] و [[اصلاح]] نظام مدیریت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور و هیأت وزیران، به همراه حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی، به مناسبت آغاز فعالیت کابینه، سال ۱۳۶۸.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۴.</ref>

== آرمان و [[رفاه]] ==

آرمان و رفاه را می‌توان در کنار یکدیگر تحصیل نمود و جامعه‌ای که به آخرت اعتقاد دارد، به رفاه و پیشرفت [[دنیوی]] و مادی نایل خواهد آمد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۴.</ref>

== فرهنگ‌محوری ==

یکی از مهم‌ترین [[مبانی نظام سیاسی]] و به تبع آن نظام مدیریت [[فرهنگ]] است که به مثابه [[روح]] در کالبد [[جامعه]] دمیده شده و در همه عرصه‌ها و [[شئون]] مختلف از [[اقتصاد]] و [[مدیریت]] گرفته تا سایر امور جاری و ساری می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای با انجمن اهل قلم، سال ۱۳۸۱.</ref>. اما بر خلاف نظر برخی که فرهنگ را قابل [[برنامه‌ریزی]] نمی‌دانند، امر فرهنگ از امور مهمه‌ای است که قابل برنامه‌ریزی و پالایش است و باید در [[نظام اسلامی]] جمعی نسبت به آن سیاست‌گزاری و برنامه‌ریزی کنند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، سال ۱۳۷۶.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۵.</ref>

== عقلانیت و [[معنویت]] ==

[[خرد]] و [[عقل]] بزرگ‌ترین [[نعمت الهی]] است که [[خداوند متعال]] به [[انسان]] ارزانی داشته و [[انبیای الهی]] برای برانگیختن و تکمیل عقول [[انسانی]] [[مبعوث]] شده‌اند. به واسطه عقل است که انسان راه صحیح [[زندگی]] را در عرصه‌های مختلف می‌یابد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با استادان و دانشجویان قزوین، سال ۱۳۸۲.</ref>، عقلانیت و [[تجربه‌گرایی]] در رشته‌های [[علوم انسانی]] از جایگاه والایی برخوردار است و به ویژه نقش آن در [[نظام سیاسی]] و [[حکومتی]] پرفروغ بوده و در [[تفکر]] و روح [[ایرانی]] ـ [[اسلامی]] سابقه طولانی، حتی بیش از اروپا و غرب داشته است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با نخبگان جوان، سال ۱۳۸۶.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۵.</ref>

== [[پیشرفت]] و [[عدالت]] ==

یکی از نکته‌های مهم و اساسی [[شعار]] پیشرفت و عدالت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، سال ۱۳۸۷.</ref>. بدون [[همراهی]] این دو اصل مهم، [[جامعه]] به [[سعادت]] نخواهد رسید و [[آرامش]] و [[رفاه]] [[روحی]] و [[معنوی]] به دست نخواهد آمد، حتی اگر از لحاظ برخورداری مادی و رفاه، بخشی از [[مردم]] به اوج قله‌های [[ثروت]] و [[قدرت]] رسیده باشند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار کارگزاران، در روز «عید مبعث»، سال ۱۳۷۴.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۶.</ref>

== [[مردم‌سالاری دینی]] ==

مردم‌سالاری دینی «[[نظام]] خدمت‌رسانی خالصانه و بی‌منت از سر ادای [[وظیفه]] همراه با پاکدستی و [[پاکدامنی]]» تعریف کرده‌اند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام به مناسبت انتخاب شوراهای اسلامی شهر و روستا، سال ۱۳۸۲.</ref>. [[حقیقت]] مردم‌سالاری دینی این است که یک نظام با [[هدایت الهی]] و [[اراده]] مردمی اداره شود و پیش برود<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ مردم شهرستان کاشان و آران و بیدگل، سال ۱۳۸۰.</ref>. قوام مردم‌سالاری دینی به رأی مردم، رعایت [[انصاف]]، عدالت و [[دوری از افراط و تفریط]] است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با رییس جمهور و اعضای هیأت دولت، سال ۱۳۷۹.</ref>. ارتباط و اعتماد مستحکم مردم با نظام و مبانی اصلی نظام، [[حفظ]] روحیه و شور انقلابی در مردم و دچار نشدن آنها به [[یأس]] و سرخوردگی، از [[اهداف]] [[جمهوری اسلامی]] است<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۶.</ref>.

== [[اهداف]] نظام مدیریت ==

یکی از مقومات [[نظام اسلامی]] تعیین محدوده اهداف است. عمل و شعاع حرکت و ادامه راه، بسته به نوع اهداف و محدوده آنها، متفاوت است. هدف‌های بزرگ، به خودی خود، حرکت‌ها و شخصیت‌های بزرگ را [[تولید]] می‌کند. [[هدف‌ها]] و [[آرمان‌ها]] و [[افکار]] و تأملات [[انسان]] درباره [[زندگی]] و [[جامعه]] و [[آینده]] و [[وظایف]] [[بشر]]، عناصر سازنده شخصیت انسان است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در سخنرانی در مراسم بیعت نماینده امام در ارتش، وزیر دفاع، فرماندهان و پرسنل منتخب نیروهای سه‌گانه و وزارت دفاع، سال ۱۳۶۸.</ref>. در [[مدیریت اسلامی]] مبتنی بر نظریه [[رشد]]، [[هدف]] و مقصود اصلی [[نظام سیاسی]] به رشد رساندن، به [[تکامل]] [[الهی]] رساندن [[مردم]] و اداره و [[هدایت]] صحیح جامعه و [[حکومت]] است که [[رهبر معظم انقلاب]] همواره بر آن تأکید داشته‌اند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با روحانیون دفتر نمایندگی ولی فقیه در امور اهل سنت سیستان و بلوچستان، سال ۱۳۷۰.</ref>:

# '''دستیابی به الگوی [[حکومت علوی]]:''' باید کاری کرد که [[نظام]] و [[کشور]] و [[جامعه اسلامی]]، یک جامعه [[علوی]] باشد، باید زبان و بازو و راه و سبک کار [[امیر المؤمنین]]{{ع}} باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با اقشار مردم و مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، در سالروز میلاد حضرت علی{{ع}}، سال ۱۳۶۹.</ref>.

# '''رشد [[معنویت]] و [[فضائل اخلاقی]]؛'''

# '''[[حیات طیبه]]:''' زندگی‌ای که در آن، هم [[روح انسان]]، هم جسم انسان، هم دنیای انسان، هم [[آخرت]] انسان تأمین است؛ [[زندگی فردی]] در آن تأمین است، [[آرامش روحی]] در آن هست، [[سکینه]] و [[اطمینان]] در آن هست، [[آسایش]] جسمانی در آن وجود دارد؛ فوائد [[اجتماعی]]، [[سعادت]] اجتماعی، [[عزت]] اجتماعی، [[استقلال]] و [[آزادی]] عمومی هم در آن تأمین است، وصول به چنین حیاتی از [[اهداف حکومت اسلامی]] است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با قاریان قرآن، سال ۱۳۸۹.</ref>.

# '''[[گسترش عدالت]] و [[امنیت]] و [[رفاه]]،''' از اهداف اساسی [[نظام اسلامی]] است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با کارمندان و کارکنان دولت به مناسبت هفته دولت و روز کارمند، سال ۱۳۷۵.</ref>.

# '''تأمین سعادت [[دنیا]] و [[آخرت]] [[مردم]]:''' یکی از [[اهداف]] [[مدیریت]]، پیوند سعادت دنیا و آخرت است که تا رسیدن به یک [[جامعه]] [[اسلامی]] که [[نیک‌بختی]] دنیا و آخرت مردم را به طور کامل تأمین کند و [[تباهی]] و [[کج‌روی]] و [[ظلم]] و انحطاط را ریشه‌کن سازد، فاصله زیادی داریم.

# '''[[علم]] و [[حکمت]]، [[تزکیه]] و اخلاق، [[عدالت]] و [[انصاف]]:''' در رأس برنامه‌های [[دعوت اسلامی]]، سه چیز از همه مهم‌تر است که در [[آیات کریمه قرآن]] به آنها تصریح شده است: علم و حکمت، تزکیه و اخلاق، عدالت و انصاف. [[نخبگان]] و مسئولان [[کشور اسلامی]] در درجه اول، مخاطب این سخن‌اند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام تسلیت در پی رحلت آیت‌الله حاج میرزا علی مشکینی اعلی‌الله مقامه، ۱۳۸۶.</ref>.

# '''سمت‌گیری به سوی اهداف و آرمان‌های دینی و تقویت ایمان [[دینی]] مردم:''' این مطلب، جهت اصلی [[حکومت اسلامی]] است، تزکیه و [[تعلیم]]، جزو [[وظایف]] اصلی [[پیغمبر]] است. در [[جوامع اسلامی]]، [[مسئولان]] باید همان راه را بروند؛ باید [[تعلیم]] دهند و [[تربیت]] کنند؛ باید [[ایمان دینی]] را در ذهن‌ها تقویت و [[راسخ]] کنند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی به مناسبت ولادت نبی اکرم{{صل}} و امام جعفر صادق{{ع}}، سال ۱۳۸۰؛ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، سال ۱۳۸۴.</ref>.

# '''[[سیطره]] و [[تسلط]] [[علمی]] و [[عزت]] [[سیاسی]] و [[رفاه اقتصادی]] و [[فضایل اخلاقی]]'''<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص ۷۱۸.</ref>.