|
|
| (۱۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}} | | {{مدخل مرتبط |
| {{مهدویت}}
| | | موضوع مرتبط = اهل کتاب |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | عنوان مدخل = اهل کتاب |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''امام مهدی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | | مداخل مرتبط = [[اهل کتاب در قرآن]] - [[اهل کتاب در فقه اسلامی]] - [[اهل کتاب در فقه سیاسی]] - [[اهل کتاب در کلام اسلامی]] - [[اهل کتاب در معارف و سیره نبوی]] - [[اهل کتاب در معارف و سیره علوی]] - [[اهل کتاب در معارف مهدویت]] - [[اهل کتاب در معارف و سیره رضوی]] - [[اهل کتاب در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | پرسش مرتبط = |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div>
| | }} |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | '''اهل کتاب''' به معنای صاحبان [[کتاب آسمانی]] و [[پیروان ادیان الهی]] است. این اصطلاح نخستین بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته و به [[پیروان]] [[دین یهود]]، [[مسیحیّت]] و [[مجوس]] اطلاق میشود. از اهل کتاب دعوت شده است [[دین حضرت محمّد]] {{صل}} را بپذیرند و از آنانی که آگاهانه آن حضرت را [[تکذیب]] میکنند، نکوهش شده است. اهل کتاب برای خود، مدعی [[فضایل]] و درجاتی بودند مانند: [[انحصارطلبی]] در [[هدایتیابی]]؛ [[پیروی]] [[ابراهیم]] {{ع}} از آیین آنها؛ [[برگزیده خدا]] بودن و انحصاری دانستن [[بهشت]] برای خود. این گروه [[احکام]] خاصّی دارند از جمله اینکه آیا آنان پاکاند یا نجس؟ و مباحث دیگری مانند جزیه، جواز یا عدم ازدواج با آنها و غیره. |
| *از روایات فهمیده میشود که ستیز و رویارویی [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} با اهل کتاب، همیشه یکسان نبوده، بلکه در مواردی با دریافت جزیه، به آنان اجازه میدهد به دین خودشان برجای بمانند و با گروهی به بحث و مناظره میپردازد و آنان را با این روش، به اسلام دعوت میکند و ممکن است بگوییم در آغاز قیام، با آنان به بحث میپردازد، و با کسانی که حق را پنهان سازند، میجنگد<ref>[[نجم الدین طبسی|طبسی، نجم الدین]]، [[چشماندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشماندازی به حکومت مهدی]]، ص ۱۴۳.</ref>. [[شهر بن حوشب]] میگوید: [[حجاج]] به من گفت: در قرآن آیهای است که مرا خسته کرده است (و معنای آن را نمیفهمم). گفتم: کدام آیه؟ گفت: آنجا که خداوند میفرماید: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|وَإِن مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلاَّ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ}}﴾}}<ref>سوره نساء، ۱۵۹.</ref>؛ هیچیک از اهل کتاب نیست مگر آنکه قبل از مرگش ایمان میآورد. و مکرّر اتفاق افتاده است که فردی نصرانی یا یهودی را پیش من میآورند و گردنش را میزنم و آنگاه به لبهایش خیره میشوم، ولی حرکتی نمیکند تا اینکه نفس او قطع میشود. شهر بن حوشب میگوید: به او گفتم: معنای آیه، این نیست که تو پنداشتی؛ بلکه مراد این است که وقتی پیش از قیامت، [[عیسی بن مریم]] از آسمان فرود آید و به [[حضرت قائم]] {{ع}} اقتدا کند، در آن هنگام هیچ یهودی و نصرانی نمیماند، مگر آنکه پیش از مرگ به او ایمان میآورد. حجاج پرسید: این تفسیر را از کجا فراگرفتهای و چه کسی آن را به تو آموخته است؟ گفتم: این تفسیر را [[امام باقر]] {{ع}} فرمود. [[حجاج]] گفت: از چشمهای زلال به دست آوردهای<ref>بحار الانوار، ج ۱۴، ص ۳۴۹؛ تفسیر قمی، ص ۱۴۶؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص ۳۳۲.</ref>.
| | |
| *[[عبدالله بن بکیر]] از [[امام کاظم]] {{ع}} درباره تفسیر آیه {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا}}﴾}}<ref>سوره آل عمران، ۸۴.</ref> سؤال کرد. امام فرمود: "این آیه درباره قائم {{ع}} فرود آمده است. هنگامی که علیه یهود، نصارا، صائبیان، مادیگرایان و برگشتگان از اسلام و کافران در شرق و غرب کره زمین قیام میکند و اسلام را به آنان پیشنهاد مینماید. هرکس پذیرفت، دستور میدهد که نماز بخواند و زکات بدهد و برطبق آنچه فرد مسلمان، مأمور به انجام آن است، رفتار نماید و هرکس مسلمان نشود گردنش را میزند تا آنکه در شرق و غرب جهان، یک کافر بر جای نمیماند." عبدالله پرسید: قربانت گردم، در روی زمین مردم بسیاری هستند؛ چگونه حضرت میتواند همه آنان را مسلمان کند یا گردن بزند؟ امام کاظم {{ع}} فرمود: "وقتی خداوند چیزی را اراده کند، چیز اندک را بسیار و بسیار را اندک میگرداند"<ref>نور الثقلین، ج ۱، ص ۳۶۲؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۴۰؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۴۹.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۱۴۵.</ref>.
| | == معناشناسی == |
| | [[اهل]] به معنای سزاوار و شایسته، [[خاندان]]، [[خانواده]]، اُنس، اختصاص و تعلق داشتن به چیزی است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج ۲، ص ۸۳ ـ ۸۵؛ التحقیق، ج ۱، ص ۱۶۹، "اهل".</ref>، ازاینرو با اضافه شدن به کتاب معنای "وابستگان به کتاب" میدهد. چون مقصود از کتاب، [[کتاب آسمانی]] است، اهل کتاب به معنای صاحبان کتاب آسمانی و [[پیروان ادیان الهی]] است. [[گزینش]] این اصطلاح که گویا نخستین بار در قرآن آمده است<ref>دایرهالمعارف تشیع، ج ۲، ص ۶۱۶.</ref>، بدین جهت است که وجود کتابهای آسمانی وجه مشترک همه [[ادیان الهی]] است و راه را برای مدعیان [[ادیان]] بر ساخته میبندد<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]].</ref>. |
| | |
| | اهل کتاب، اصطلاحی [[فقهی]] است که برای نخستین بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته و به [[پیروان]] [[دین یهود]]، [[مسیحیّت]] و [[مجوس]] اطلاق میشود که [[صاحب]] کتاب آسمانیاند، امّا دینشان [[نسخ]] شده و کتابشان [[تحریف]] و تغییر یافته است. منشأ اطلاق عنوان اهل کتاب به سه گروه یاد شده، آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخاند، جاودانه در آنند، آنانند که بدترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۶.</ref> و [[سنّت]] است<ref>وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۱۲۶.</ref>. |
| | |
| | در [[قرآن کریم]] از اهل کتاب [[دعوت]] شده [[دین]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} و [[قرآن]] را بپذیرند و از آنانی که آگاهانه [[دین الهی]] و [[نبوّت]] آن حضرت را [[تکذیب]] میکنند، نکوهش شده است، چون ویژگیهای [[پیامبر آخرالزمان]] و توصیه به [[ایمان]] به او هنگام [[مبعوث]] شدنش در کتابهای آنان آمده بود<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۴۵؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱]]، ص۷۷۱-۷۷۳.</ref>. |
| | |
| | == تقسیمبندی غیرمسلمانان == |
| | گاه تصوّر میشود که غیر مسلمانان تنها به دو گروه تقسیم میشوند: «[[اهل ذمه]]» و «محاربین»؛ یعنی گروهی با مسلمانان [[پیمان]] [[همزیستی مسالمتآمیز]] دارند و گروهی در حال [[جنگ]] و [[نبرد]] هستند. بنابراین، هر کس اهل ذمه نیست، [[محارب]] است و [[جان]] و مالش [[محترم]] نیست ولی غیر مسلمانان حداقل چهار گروهاند: |
| | # '''اهل ذمه:''' اقلیتهایی هستند که داخل کشورهای اسلامی [[زندگی]] میکنند و مشمول [[قوانین]] آن کشورند و [[حکومت اسلامی]] [[متعهد]] است، [[جان]]، [[مال]] و ناموس آنها را [[حفظ]] کند و از [[حقوق]] آنان [[دفاع]] نماید. آنها مالیاتی به [[حکومت اسلامی]] میپردازند که همان [[مالیات]] را میتوان به جای مالیات «[[جزیه]]» حساب کرد؛ زیرا «جزیه» از ماده «[[جزاء]]» به معنای چیزی است که حکومت اسلامی به عنوان هزینه و [[پاداش]] دفاع از آنها میگیرد. |
| | # '''[[محارب]]:''' گروهها یا کشورهایی هستند که با [[مسلمانان]] در [[جنگ]] و ستیزند و از هیچگونه کارشکنی بر ضد آنان کوتاهی نمیکنند، اینها [[کافران]] [[حربی]] هستند که مسلمانان هیچگونه تعهدی در مقابل آنها ندارند. |
| | # '''معاهد:''' غیر مسلمانانی هستند که با [[دولت اسلامی]] مناسبات [[دوستی]] دارند. [[سفیر]] مبادله کرده، گاه پیمانهای [[تجاری]]، [[اقتصادی]] و [[فرهنگی]] دارند و یا از طریق سازمانهای بینالمللی در برابر یکدیگر تعهدهایی سپردهاند. همه اینها مصداق «[[معاهده]]» است و باید طبق تعهداتی که دولت اسلامی با آنها به [[طور]] مستقیم یا غیر مستقیم، از طریق سازمانهای بینالمللی دارد، [[رفتار]] نموده و [[احترام متقابل]] را رعایت نمایند. |
| | # '''مهادن:''' کشورهایی است که با دولت اسلامی نه در حال جنگاند و نه پیمانی با آنها دارند، نه سفیر مبادله کرده و نه معاهدهای بستهاند. نسبت به یکدیگر مزاحمتی ندارند. دولت اسلامی در برابر چنین کشورهایی نیز باید رعایت اصول [[انسانی]] و [[اخلاقی]] را داشته باشند<ref>فقه سیاسی، عمید زنجانی، ج۳، ص۲۳۳.</ref>. |
| | |
| | مسلمانان علاوه بر اهل کتاب، با غیر مسلمانانی که از روابط خصمانه پرهیز دارند، مناسبات و روابط دوستانه برقرار میکنند. در این میان، «[[اهل ذمه]]» از مقام و [[منزلت]] بیشتری برخوردارند؛ چه این که اینان در داخل [[سرزمینهای اسلامی]] و در پناه دولت اسلامی [[زندگی]] میکنند و با مسلمانان روابط و [[داد و ستد]] بیشتری دارند<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۵۴.</ref>. |
| | |
| | == اهل کتاب در قرآن == |
| | اصطلاح اهل کتاب ۳۱ بار در ۳۱ [[آیه]] از ۹ [[سوره]] قرآن و بیش از همه در [[سوره آل عمران]] (۱۲ بار) به کار رفته است مانند: {{متن قرآن|مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان، خوش ندارند که از پروردگارتان، خیری بر شما فرو فرستاده شود، ولی خداوند هر کس را بخواهد به بخشایش خود، ویژگی میدهد و خداوند، دارای بخشش سترگ است» سوره بقره، آیه ۱۰۵.</ref>، {{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بسیاری از اهل کتاب با آنکه حق برای آنان روشن است، از رشکی در درون جانشان، خوش دارند که شما را از پس ایمان به کفر بازگردانند؛ باری، (از آنان) درگذرید و چشم بپوشید تا (زمانی که) خداوند فرمان خویش را (پیش) آورد که خداوند بر هر کاری تواناست» سوره بقره، آیه ۱۰۹.</ref>. |
| | |
| | در آیات مربوط به اهل کتاب، روی سخن با [[یهود]] و [[نصارا]] و گاه یکی از آن دو است. در برخی آیات بر اثر انکار رسالت [[پیامبر گرامی]] یا نفوذ [[شرک]] در [[عقاید]] اهل کتاب به آنان "[[کافر]]" نیز گفته شده است: {{متن قرآن|مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان، خوش ندارند که از پروردگارتان، خیری بر شما فرو فرستاده شود، ولی خداوند هر کس را بخواهد به بخشایش خود، ویژگی میدهد و خداوند، دارای بخشش سترگ است» سوره بقره، آیه ۱۰۵.</ref>، {{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان، (از کیش خود) دست نمیکشیدند تا آنکه آن برهان به آنان رسد» سوره بینه، آیه ۱.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]].</ref> |
| | |
| | == مصادیق اهل کتاب == |
| | بررسی [[آیات]] مربوط و [[شأن نزول]] آنها نشان میدهد که [[یهود]] و [[نصارا]]، مصداق روشن اهل کتاب از منظر قرآناند و [[تورات]] و [[انجیل]] کتاب آسمانی آنان است؛ اما اهل کتاب بودن [[صابئیان]] و [[مجوسیان]] هیچ مستند [[قرآنی]] ندارد و فقط یاد کرد آنان در کنار یهود و نصاراست که چنین پنداری را پدید آورده است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ}}<ref>«خداوند میان کسانی که ایمان دارند و کسانی که یهودیاند و صابئان و مسیحیان و زرتشتیان و کسانی که شرک میورزند در روز رستخیز داوری میکند، بیگمان خداوند بر هر چیزی گواه است» سوره حج، آیه ۱۷.</ref>. |
| | |
| | تاریخ [[مجوس]] یا [[آیین زردشت]] با ابهامات فراوانی روبهروست و درباره وجود [[پیامبر]] آنان به نام [[زردشت]] یا [[زرتشت]]، [[هویت]]، [[شخصیت]]، [[زندگی]] و نیز کتاب وی به نام اَوِسْتا دیدگاههای متفاوتی در میان است<ref>تاریخ جامع ادیان، ص ۴۴۹، ۴۸۴؛ الملل و النحل، ج ۱، ص ۶۵ ـ ۷۲.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]؛ [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۵۴.</ref> |
| | |
| | == [[ستایش]] و نکوهش اهل کتاب == |
| | از [[ویژگیهای قرآن]] مراعات [[انصاف]] در توصیفها و دستهبندیهاست. به رغم آنکه اهل کتاب بر اثر [[لجاجت]]، رخدادهایی تلخ از خود در تاریخ اسلام به یادگار گذاشتند [[قرآن]] همه آنان را یکسان و همسان نمیشمارد: {{متن قرآن|لَيْسُوا سَوَاءً مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ}}<ref>«آنان برابر نیستند؛ از اهل کتاب گروهی برخاستگانند که در طول شب آیات خداوند را تلاوت میکنند در حالی که سر به سجده دارند» سوره آل عمران، آیه ۱۱۳.</ref>، بلکه دستهای از ایشان را [[مؤمن]] خوانده، میستاید و بیشتر آنان را [[فاسق]] دانسته، نکوهش میکند. [[صالحان]] اهل کتاب به سبب برخورداری از پارهای صفات نیک مورد ستایش قرار گرفتهاند؛ مانند: [[رسوخ در علم]]؛ وجود [[دین]] باوران [[حقیقی]] در میان آنان؛ [[امانتداری]]؛ برخورداری از [[مکارم اخلاقی]] و [[انفاق]]. |
| | |
| | [[قرآن کریم]] در برابر [[ستایش]] [[اقلیت]]، [[اکثریت]] اهل کتاب را نکوهیده است. برخی از نکوهشهای [[قرآن]] عام بوده، برخی دیگر ویژه [[یهود]] است. سبب نکوهش قرآن، وجود پارهای از صفات [[زشت]] و نکوهیده در آنان است؛ از جمله: خود برتربینی؛ [[حسادت]]؛ بدخواهی؛ [[خیانت]] در [[امانت]] و [[پیمان شکنی]]؛ [[فسق]]؛ [[پیروی]] بیچون و چرا از [[راهبان]] و [[احبار]] و ناهمدل بودن<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]].</ref>. |
| | |
| | == ادعاهای اهل کتاب == |
| | اهل کتاب برای خود، مدعی [[فضایل]] و درجاتی بودند که ریشه در [[برتریجویی]] آنان داشت. [[قرآن]] چنین ادعاهایی را صرفا آرزوهایی بیپایه و اساس دانسته است: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمیآید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست میگویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> برخی از آن ادعاها عبارت است از: |
| | # انحصارطلبی در [[هدایت]]یابی: آنان همه را [[گمراه]] و هدایت را تنها در گرو [[آیین]] خود میدانستند: {{متن قرآن|وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«و گفتند: یهودی یا مسیحی باشید تا راه یابید؛ بگو: (خیر) بلکه ما بر آیین ابراهیم درستآیین هستیم و او از مشرکان نبود» سوره بقره، آیه ۱۳۵.</ref> البته حقانیت یکدیگر را نیز قبول نداشته، هر یک، آیین دیگری را بیپایه و اساس و فقط آیین خود را بر [[حق]] میخواند. |
| | # [[پیروی]] [[ابراهیم]] {{ع}} از آیین آنها: با توجه به جایگاه بلند [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} به عنوان پدر [[ادیان توحیدی]] و آنکه خاستگاه اصلی دو [[دین یهود]] و [[نصارا]] از طریق [[موسی]] {{ع}} و [[پیامبران الهی]] بوده است، هر یک از دو گروه اهل کتاب میکوشیدند آن حضرت و نیز دیگر [[پیامبران]] برخاسته از نسل او را پیرو آیین خود معرفی کنند: {{متن قرآن|أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ}}<ref>«یا میگویید که ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط، یهودی یا مسیحی بودند؛ بگو: شما داناترید یا خداوند؟ و کیست ستمکارتر از کسی که گواهییی را که از خداوند نزد اوست پنهان میدارد؟ و خداوند از آنچه انجام میدهید غافل نیست» سوره بقره، آیه ۱۴۰.</ref>. |
| | # [[برگزیده خدا]] بودن: اهل کتاب خود را نسبت به دیگر ساکنان شبه جزیره عرب که اغلب [[بتپرست]] و فاقد [[آیین]] و [[کتاب آسمانی]] بودند، به ویژه [[مشرکان]] [[مکه]] [[برتر]] میدانستند: {{متن قرآن|وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«و گفتند: یهودی یا مسیحی باشید تا راه یابید؛ بگو: (خیر) بلکه ما بر آیین ابراهیم درستآیین هستیم و او از مشرکان نبود» سوره بقره، آیه ۱۳۵.</ref> و بدین جهت خود را در برابر آنان [[مسئول]] نیز نمیدانستند، آنان پا را فراتر گذاشته، مدعی بودند [[فرزندان]] و [[دوستان]] خدایند. |
| | # انحصاری دانستن [[بهشت]] برای خود: اهل کتاب بر اساس امتیازات و [[فضایل]] پنداری، تنها خود را شایسته ورود به بهشت و [[پیروان]] سایر [[ادیان آسمانی]] را از آن [[محروم]] میدانستند: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمیآید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست میگویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب"]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]].</ref> |
| | |
| | == حکم فقهی اهل کتاب == |
| | {{اصلی|اهل کتاب در فقه اسلامی}} |
| | اهل کتاب، [[احکام]] خاصّی دارند از جمله اینکه آیا آنان پاکاند یا نجس؟ [[فقها]] در این باره دو دستهاند: دستهای قائلاند اهل کتاب همانند [[کفار]] نجساند اما دسته دوم به [[پاکی]] آنان [[حکم]] کردهاند. چون [[خدا]] و اصل [[دین]] را قبول دارند. |
| | |
| | از طرف [[حکومت اسلامی]] با اهل کتاب قرارداد بسته میشود تا مبلغی به عنوان "جِزیه" بپردازند و [[مال]] و جانشان محفوظ باشد و از [[حقوق شهروندی]] در [[جامعۀ اسلامی]] برخوردار باشند. به آنان "اهل ذِمّه" هم میگویند، چون در ذّمه و پناه [[حکومت]] [[مسلمین]] به سر میبرند<ref>ر.ک: [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱]] ج۱، ص۷۷۱-۷۷۳؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۸۵-۸۶ و ۱۴۵.</ref>. |
| | |
| | == [[پیمان]] [[همزیستی]] با [[مسلمانان]] == |
| | بر اساس [[احکام اسلامی]]، از میان غیر مسلمانان تنها اهل کتاب میتوانند در [[کشورهای اسلامی]] با قبول شرایط [[ذمه]] و برقراری پیمان [[همزیستی مسالمتآمیز]] ([[قرارداد ذمه]]) با مسلمانان و در قبال وظایفی که در برابر [[حکومت اسلامی]] [[متعهد]] میشوند، در انجام [[آیین]] مذهبی خود [[آزادی]] داشته باشند<ref>ابن حمزه، محمد بن علی، الوسیلة الی نیل الفضیله، ص۲۰۰؛ حلی، محقق، جعفربن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام، ج۱، ص۲۹۸ - ۳۰۱</ref>. این دسته از اهل کتاب که قرارداد ذمه را پذیرفتهاند، «[[کفّار]] [[ذمّی]]» نامیده میشوند. دسته دیگر از آنان که قرارداد ذمه ندارند و در [[کشور اسلامی]] [[زندگی]] میکنند، غیر ذمیاند. اینان با [[حکومت]] قراردادی برای سکونت موقت دارند که غالباً کمتر از یک سال است و اصطلاح «[[مستأمن]]» یا «معاهد» نامیده میشوند<ref>طوسی، المبسوط، ج۲، ص۴۲؛ نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۲۱، ص۱۰۳ - ۱۰۴.</ref>. نیز با غیر مسلمانانی که خارج از [[کشور اسلامی]] [[زندگی]] میکنند یا با [[حکومت]] آنان، میتوان [[معاهده]] بست؛ بر این اساس نیز آنان [[حق]] ورود به کشور اسلامی را دارند و به اینان نیز [[کفّار]] معاهد گفته میشود<ref>[[محمد علی خادمی کوشا|خادمی کوشا]] و [[روحالله شریعتی|شریعتی]]، [[اهل کتاب - خادمی کوشا و شریعتی (مقاله)| مقاله «اهل کتاب»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۴۹۰.</ref>. |
| | |
| | [[قرآن کریم]] نه تنها از [[مجادله]] و [[آزار]] و [[اذیت]] اینان [[نهی]] میکند، بلکه [[اجازه]] داده است از طعام و غذای آنان استفاده کرده و با [[زنان]] اهل کتاب [[ازدواج]] نمایند: {{متن قرآن|الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ}}<ref>«امروز چیزهای پاکیزه بر شما حلال است و غذای اهل کتاب برای شما حلال است و غذای شما برای آنان حلال است و (نیز ازدواج با) زنان پاکدامن از زنان مؤمن (مسلمان) و زنان پاکدامن از آنان که پیش از شما به آنان کتاب آسمانی دادهاند، اگر کابینشان را پرداخته و پاکدامن باشید نه پلیدکار و گزینندگان دوست پنهان، (بر شما حلال است) و هر کس گرویدن (به اسلام) را نپذیرد کردارش تباه میشود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره مائده، آیه ۵.</ref>. |
| | |
| | [[اسلام]] به [[حقوق]] [[ادیان آسمانی]] اعتراف دارد و آنان را به رسمیت میشناسد. البته این نوع اعتراف، هرگز منافاتی با تحقیق و جستجو از [[آیین حق]] و تطبیق مفاهیم و تعالیم [[ادیان]] و [[پیروی]] از آن ندارد. به عبارت بهتر، قلمرو پژوهش و بررسی از [[آیین]]، غیر از حوزه [[حقوقی]] و [[قوانین]] مدنی است که اولی مورد دقت و بررسی و دومی محل [[مسامحه]] و سهلگیری است. [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در برخورد با [[پیروان ادیان]]، جانب [[قانون]] و رفتار نیکو را در پیش میگرفتند. در عین حال اعلام میکردند که [[رستگاری]] در گرو [[اعتقاد]] به اسلام و [[عمل صالح]] است: {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}}<ref>«بیگمان دین (راستین) نزد خداوند، اسلام است» سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref>؛ {{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«و هر کس جز اسلام دینی گزیند هرگز از او پذیرفته نمیشود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره آل عمران، آیه ۸۵.</ref>. |
| | |
| | با این وجود، [[دین اسلام]] جدا و بدون ارتباط با ادیان گذشته نیست. رسالت اسلام مشتمل بر مبادی و اصول [[ادیان پیشین]] بوده و آن چیزی است که [[بشر]] کنونی تا [[روز قیامت]] بدان نیاز دارد. از اصول اساسی اسلام تصدیق [[ادیان الهی]] و تمام [[پیروان]] پیشین است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۵۶، ص۷۰.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۵۴.</ref> |
| | |
| | == [[مهدویت]] و اهل کتاب == |
| | از [[روایات]] فهمیده میشود رویارویی [[حضرت مهدی]] {{ع}} با اهل کتاب، یکسان نخواهد بود، بلکه در مواردی با دریافت [[جزیه]] به آنان اجازه میدهد به [[دین]] خودشان برجای بمانند و با گروهی به بحث و [[مناظره]] میپردازد و آنان را با این روش، به [[اسلام]] [[دعوت]] میکند و ممکن است بگوییم در آغاز [[قیام]]، با آنان به بحث میپردازد و با کسانی که [[حق]] را پنهان سازند، میجنگد. چنانچه [[امام کاظم]] {{ع}} درباره [[تفسیر]] [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا}}<ref>«آیا جز دین خداوند را باز میجویند با آنکه آنان که در آسمانها و زمینند خواهناخواه گردن نهاده فرمان اویند و به سوی او بازگردانده میشوند» سوره آل عمران، آیه ۸۳.</ref> فرمود: «هنگامی که [[قائم]] {{ع}} علیه [[یهود]]، [[نصارا]]، صائبیان، مادیگرایان و برگشتگان از [[اسلام]] و [[کافران]] در شرق و [[غرب]] کرۀ [[زمین]] [[قیام]] میکند و اسلام را به آنان پیشنهاد مینماید، هرکس پذیرفت، [[دستور]] میدهد [[نماز]] بخواند و [[زکات]] بدهد و برطبق آنچه فرد [[مسلمان]]، [[مأمور]] به انجام آن است، [[رفتار]] نماید و هرکس [[مسلمان]] نشود گردنش را میزند تا آنکه در شرق و [[غرب]] [[جهان]]، یک [[کافر]] بر جای نمیماند»<ref>{{متن حدیث|إِذَا خَرَجَ بِالْیَهُودِ وَ النَّصَارَی وَ الصَّابِئِینَ وَ الزَّنَادِقَةِ وَ أَهْلِ الرِّدَّةِ وَ الْکُفَّارِ فِی شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا فَعَرَضَ عَلَیْهِمُ الْإِسْلَامَ فَمَنْ أَسْلَمَ طَوْعاً أَمَرَهُ بِالصَّلَاةِ وَ الزَّکَاةِ وَ مَا یُؤْمَرُ بِهِ الْمُسْلِمُ وَ یَجِبُ لِلَّهِ عَلَیْهِ وَ مَنْ لَمْ یُسْلِمْ ضَرَبَ عُنُقَهُ حَتَّی لَا یَبْقَی فِی الْمَشَارِقِ وَ الْمَغَارِبِ أَحَدٌ إِلَّا وَحَّدَ اللَّه}}؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۴۰؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۴۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۴۵.</ref> |
| | |
| | == پرسش مستقیم == |
| | {{پرسش وابسته}} |
| | * [[امام مهدی چگونه با اهل کتاب برخورد میکنند؟ (پرسش)]] |
| | {{پایان پرسش وابسته}} |
|
| |
|
| == پرسشهای وابسته == | | == پرسشهای وابسته == |
| | {{پرسمان روش برخورد امام مهدی با دشمنان}} |
| | |
| == جستارهای وابسته == | | == جستارهای وابسته == |
| {{پرسشهای وابسته}} | | {{مدخل وابسته}} |
| {{ستون-شروع|7}}
| | * [[پیروان ادیان آسمانی]] |
| * [[آرماگدون]] | | * [[مجوس]] |
| * [[بحران معنویت]]
| | * [[مسیحیان]] |
| * [[پارکلیت]]
| | * [[یهودیان]] |
| * [[جیش الغضب]]
| | * [[صابئه]] |
| * [[حکومت امام زمان]] {{ع}}
| | * [[سیئات اهل کتاب]] |
| * [[خروج جنبندهای از زمین]]
| | * [[وعید اهل کتاب]] |
| * [[خروج سفیانی]]
| | * [[برخورد با اهل کتاب]] |
| * [[خروج منبعث سوم]]
| | * [[جهاد با اهل کتاب]] |
| * [[رجعت]]
| | * [[اهل ذمه]] |
| * [[رویارویی امام مهدی]] {{ع}} با جاهلان
| | * [[شروط ذمه]] |
| * [[سوشیانس]]
| | * [[صاغر]] |
| * [[سوشینت]]
| | * [[صاغرون]] |
| * [[صلح و آرامش پایدار|صلح و آرامش پایدار در سرتاسر جهان]]
| | * [[نقض ذمه]] |
| * [[ظهور امام مهدی]] {{ع}}
| | * [[اقلیتهای مذهبی]] |
| * [[ظهور دجال]]
| | {{پایان مدخل وابسته}} |
| * [[ظهور منجی|ظهور منجی بزرگ بشر]]
| |
| * [[فارقلیط]]
| |
| * [[ماشیح]]
| |
| * [[موعودباوری]]
| |
| * [[میتریا]]
| |
| * [[ندای آسمانی]]
| |
| * [[نزول عیسی]] {{ع}} | |
| * [[نشانههای آخر الزمان|نشانهها و رخدادهای مهم آخر الزمان]]
| |
| * [[نشانههای ظهور]]
| |
| * [[وقوع اختلافها و درگیریهای بسیار]]
| |
| * [[وقوع مصائب]]
| |
| * [[هجوم یأجوج و مأجوج]]
| |
| * [[هوشیدر]]
| |
| * [[هوشیدرماه]]
| |
| *[[ابدال]]
| |
| *[[ابر رام]]
| |
| *[[ابر سخت]]
| |
| *[[ابراهیم بن ادریس]]
| |
| *[[ابراهیم بن محمد تبریزی]]
| |
| *[[ابراهیم بن محمد همدانی]]
| |
| *[[ابراهیم بن مهزیار اهوازی]]
| |
| *[[ابروهای حضرت]]
| |
| *[[ابقع]]
| |
| *[[ابن ابی العزاقر]]
| |
| *[[ابن ابی زینب]]
| |
| *[[ابن الحسین]]
| |
| *[[ابن انباری]]
| |
| *[[ابن بابویه]]
| |
| *[[ابن جنید]]
| |
| *[[ابن حسام]]
| |
| *[[ابن حوشب]]
| |
| *[[ابن خلدون]]
| |
| *[[ابن شاذان]]
| |
| *[[ابن متیل]]
| |
| *[[ابن مغازلی]]
| |
| *[[ابن یمین]]
| |
| *[[ابو ابراهیم]]
| |
| *[[ابو اسحاق ابو عبیده ثقفی]]
| |
| *[[ابو الادیان]]
| |
| *[[ابو الحسن]]
| |
| *[[ابو الدنیا]]
| |
| *[[ابو العنبس]]
| |
| *[[ابو القاسم حسن بن احمد]]
| |
| *[[ابو القاسم]]
| |
| *[[ابو بکر بغدادی]]
| |
| *[[ابو جعفر]]
| |
| *[[ابو حامد عمران بن مفلس]]
| |
| *[[ابو دجانه انصاری]]
| |
| *[[ابو دلف کاتب]]
| |
| *[[ابو سهل نوبختی]]
| |
| *[[ابو صالح]]
| |
| *[[ابو عبد الله بزوفری]]
| |
| *[[ابو عبد الله]]
| |
| *[[ابو علی حجدر]]
| |
| *[[ابو غالب]]
| |
| *[[ابو محمد حسین بن ابراهیم]]
| |
| *[[ابو محمد]]
| |
| *[[ابو هاشم جعفری]]
| |
| *[[اثبات الوصیه]]
| |
| *[[اثبات امامت حضرت]]
| |
| *[[اثبات وجود مهدی]]
| |
| *[[اثنی عشری]]
| |
| *[[احبشیه]]
| |
| *[[احجار الزیت]]
| |
| *[[احسان]]
| |
| *[[احکام جدید]]
| |
| *[[احمد الکاتب]]
| |
| *[[احمد امین مصری]]
| |
| *[[احمد بن ابراهیم]]
| |
| *[[احمد بن اسحاق اشعری]]
| |
| *[[احمد بن عبد الله هاشمی]]
| |
| *[[احمد بن محمد زجورجی]]
| |
| *[[احمد بن هلال]]
| |
| *[[احمد]]
| |
| *[[احمدیه]]
| |
| *[[احیای سنت محمدی]]
| |
| *[[اخباریه]]
| |
| *[[اخلاق حضرت]]
| |
| *[[اخنس]]
| |
| *[[اخیار]]
| |
| *[[ادعای ارتباط با حضرت]]
| |
| *[[ادعای مهدویت]]
| |
| *[[ادعای نیابت]]
| |
| *[[ادعیه امام زمان]]
| |
| *[[اذاعه]]
| |
| *[[اذن سامعه]]
| |
| *[[اربعینیات درباره حضرت]]
| |
| *[[ارتباط با حضرت]]
| |
| *[[ارشاد]]
| |
| *[[ارمینیه]]
| |
| *[[ارنون]]
| |
| *[[ازد]]
| |
| *[[ازدواج حضرت]]
| |
| *[[اسامی حضرت در کتب ادیان]]
| |
| *[[اسب حضرت]]
| |
| *[[استخاره امام زمان]]
| |
| *[[استخلاف]]
| |
| *[[استضعاف]]
| |
| *[[استغاثه به حضرت مهدی]]
| |
| *[[استکبار جهانی و مهدیباوری]]
| |
| *[[اسحاق احمر]]
| |
| *[[اسحاق بن اسماعیل]]
| |
| *[[اسحاق بن یعقوب]]
| |
| *[[اسدی]]
| |
| *[[اسراء]]
| |
| *[[اسرافیل]]
| |
| *[[اسکافی]]
| |
| *[[اسم اصلی حضرت]]
| |
| *[[اسم حضرت]]
| |
| *[[اسماعیل بن جعفر الصادق]]
| |
| *[[اسماعیل بن صادق]]
| |
| *[[اسماعیل بن علی]]
| |
| *[[اسماعیل بن موسی بن جعفر]]
| |
| *[[اسماعیلیه]]
| |
| *[[اشتراط الساعه]]
| |
| *[[اشعیا]]
| |
| *[[اصحاب حضرت]]
| |
| *[[اصحاب طالوت]]
| |
| *[[اصحاب کهف]]
| |
| *[[اصل]]
| |
| *[[اصهب]]
| |
| *[[اعاجم]]
| |
| *[[اعتقاد به منجی]]
| |
| *[[اعتقاد به مهدی]]
| |
| *[[اعلام الوری]]
| |
| *[[اعلام ظهور]]
| |
| *[[اعیان الشیعه]]
| |
| *[[افضل الاعمال]]
| |
| *[[افیق]]
| |
| *[[اقامتگاه حضرت]]
| |
| *[[اقتصاد در عصر ظهور]]
| |
| *[[اقلیتها در حکومت حضرت]]
| |
| *[[البیعه لله]]
| |
| *[[الر]]
| |
| *[[الغیبه]]
| |
| *[[الفصول العشره فی الغیبه]]
| |
| *[[المهدی]]
| |
| *[[الواح موسی]]
| |
| *[[الیاس]]
| |
| *[[ام ایمن]]
| |
| *[[ام خالد]]
| |
| *[[ام محمد]]
| |
| *[[امام زمان]]
| |
| * [[امام مهدی]] {{ع}}
| |
| *[[امامیه]]
| |
| *[[امان زمین]]
| |
| *[[امت امت]]
| |
| *[[امت معدوده]]
| |
| *[[امر به منکر]]
| |
| *[[امر ناگهانی]]
| |
| *[[امکان رجعت]]
| |
| *[[امن یجیب]]
| |
| *[[امنیت پس از ظهور]]
| |
| *[[امنیت پیش از ظهور]]
| |
| *[[امیر الامره]]
| |
| *[[امیر المومنین]]
| |
| *[[انا انزلنا]]
| |
| *[[انتظار در مسیحیت]]
| |
| *[[انتظار فرج]]
| |
| *[[انتظار مثبت]]
| |
| *[[انتظار منفی]]
| |
| *[[انتظار و بهداشت روان]]
| |
| *[[انتظار و صهیونیسم]]
| |
| *[[انتظار]]
| |
| *[[انجیل و بشارت موعود]]
| |
| *[[اندام حضرت]]
| |
| *[[انصار حضرت]]
| |
| *[[انطاکیه]]
| |
| *[[انکار حضرت]]
| |
| *[[انگشتر سلیمان]]
| |
| *[[انگشتری حضرت]]
| |
| *[[انوری]]
| |
| *[[اوپانیشاد]]
| |
| *[[اوتاد]]
| |
| *[[اوقات مخصوص حضرت]]
| |
| *[[اوقات و حالات دعا برای حضرت]]
| |
| *[[اوقیدمو]]
| |
| *[[اولین برنامه حضرت]] | |
| *[[اولین پرچم]] | |
| *[[اولین جنگ حضرت]] | |
| *[[اولین خطبه حضرت]]
| |
| *[[اولین دادگاه پس از ظهور]]
| |
| *[[اولین رجعتکننده]]
| |
| *[[اولین سپاه حضرت]]
| |
| *[[اولین کشتار]]
| |
| *[[اولین مدعی نیابت]]
| |
| *[[اولین نایب خاص]]
| |
| *[[اهداف نیابت]]
| |
| *[[اهل سنت و مهدی]] | |
| *[[اهل کتاب]] | |
| *[[اهلی شیرازی]] | |
| *[[ایام الله]]
| |
| *[[ایدی]]
| |
| *[[ایرانیان]]
| |
| *[[ایزدشناس]]
| |
| *[[ایزدنشان]]
| |
| *[[ایستاده]]
| |
| *[[ایلیا]]
| |
| *[[ایوب بن نوح]]
| |
| *[[آتش و دود]]
| |
| *[[آثار انتظار]]
| |
| *[[آثار حضرت]]
| |
| *[[آثار دعای فرج]]
| |
| *[[آثار ظهور]]
| |
| *[[آخر الزمان]]
| |
| *[[آخرین دولت]]
| |
| *[[آخرین دیدار عمومی حضرت]]
| |
| *[[آداب ملاقات با حضرت]]
| |
| *[[آدینه]]
| |
| *[[آرماگدون]]
| |
| *[[آزمون غیبت]]
| |
| *[[آزمون یاران حضرت]]
| |
| *[[آس]]
| |
| *[[آسیبشناسی تربیتی مهدویت]]
| |
| *[[آشوبهای جهانی]]
| |
| *[[آل اعین]]
| |
| *[[آمادگی برای غیبت]]
| |
| *[[آینده جهان و نظریهپردازان]]
| |
| *[[آیین جدید]]
| |
| *[[باب الله]]
| |
| *[[باب غیبت]]
| |
| *[[باب لد]]
| |
| *[[باب]]
| |
| *[[بابا فغانی شیرازی]]
| |
| *[[بابیه]]
| |
| *[[باد زرد]]
| |
| *[[باد سرخ]]
| |
| *[[باد سیاه]]
| |
| *[[باران بیموقع]]
| |
| *[[بارانهای فراوان]]
| |
| *[[بازرگانی در عصر ظهور]]
| |
| *[[بازوی حضرت]]
| |
| *[[باسط]]
| |
| *[[باسک]]
| |
| *[[باقریه]]
| |
| *[[باقطانی]]
| |
| *[[بانوی کنیزان]]
| |
| *[[باهله]]
| |
| *[[بتریه]]
| |
| *[[بحر العلوم]]
| |
| *[[بخش دوم:برشمردن دعاها و زیارات مربوط به امام عصر]]
| |
| *[[بخشش حضرت]]
| |
| *[[بداء]]
| |
| *[[بدر]]
| |
| *[[براق]]
| |
| *[[برکت در عصر ظهور]]
| |
| *[[برهان الله]]
| |
| *[[برهان]]
| |
| *[[بشر بن سلیمان]]
| |
| *[[بشقاب پرنده]]
| |
| *[[بشیریه]]
| |
| *[[بصره]]
| |
| *[[بطن ارزق]]
| |
| *[[بغداد]]
| |
| *[[بغوطه]]
| |
| *[[بقیه الانبیاء]]
| |
| *[[بقیه الله]]
| |
| *[[بکمینابدو]]
| |
| *[[بلد الامین]]
| |
| *[[بنده یزدان]]
| |
| *[[بنی اصفر]]
| |
| *[[بنی شیبه]]
| |
| *[[بنی ضبه]]
| |
| *[[بنی قنطوره]]
| |
| *[[بنی هاشم]]
| |
| *[[بنیانگذار بهاییت]]
| |
| *[[بواسیر]]
| |
| *[[بهاییه]]
| |
| *[[بهداشت در عصر ظهور]]
| |
| *[[بهرام]]
| |
| *[[بیت الحمد]]
| |
| *[[بیت المقدس]]
| |
| *[[بیداء]]
| |
| *[[بیر معطله]]
| |
| *[[بیعت]]
| |
| *[[بینیازی در عصر ظهور]]
| |
| *[[بیوح]]
| |
| *[[پاتیکل]]
| |
| *[[پایان تاریخ]]
| |
| *[[پایان حکومت حضرت]]
| |
| *[[پدر حضرت]]
| |
| *[[پرچم پیامبر ]]
| |
| *[[پرچم پیش از قیام]]
| |
| *[[پرچم زرد]]
| |
| *[[پرچم سبز]]
| |
| *[[پرچم سفید]]
| |
| *[[پرچم سیاه]]
| |
| *[[پرچم قیام]]
| |
| *[[پرچم هدایت]]
| |
| *[[پروژه بولیمود]]
| |
| *[[پرویز]]
| |
| *[[پسر انسان]]
| |
| *[[پنج سالگی حضرت]]
| |
| *[[پیراهن حضرت ادم]]
| |
| *[[پیراهن حضرت]]
| |
| *[[پیروان ادیان]]
| |
| *[[پیشانی حضرت]]
| |
| *[[پیشگویی ارماگدون]]
| |
| *[[پیشگویی غیبت]]
| |
| *[[پیشگویی ولادت حضرت]]
| |
| *[[پیشگوییهای کتاب مقدس]]
| |
| *[[پیشگوییهای نوستر اداموس]]
| |
| *[[پیشگوییهای واقع شده]]
| |
| *[[تابوت سکینه]]
| |
| *[[تابوت موسی]]
| |
| *[[تادیب]]
| |
| *[[تالی کتاب الله]]
| |
| *[[تالی]] | |
| *[[تالیف قلوب]]
| |
| *[[تایید]]
| |
| *[[تجدید دین]]
| |
| *[[تخت سلیمان]]
| |
| *[[تخریب مساجد]]
| |
| *[[تخریب مسجد الاقصی]]
| |
| *[[تداوم امامت]]
| |
| *[[تذکره]]
| |
| *[[تردید در حضرت]]
| |
| *[[ترس حضرت]]
| |
| *[[ترس]]
| |
| *[[تسبیح حضرت]]
| |
| *[[تشرف]]
| |
| *[[تقیه]]
| |
| *[[تکریم اماکن منسوب به حضرت]]
| |
| *[[تکریم ایمه از حضرت]]
| |
| *[[تکریم پیامبر از حضرت]]
| |
| *[[تکریم نام حضرت]]
| |
| *[[تمارین]]
| |
| *[[تمام]]
| |
| *[[تمنیحا]]
| |
| *[[تناثر نجوم]]
| |
| *[[تورات و بشارت موعود]]
| |
| *[[توسل به حضرت]]
| |
| *[[توقیت]]
| |
| *[[توقیع ابتدایی]]
| |
| *[[توقیع اسحاق بن یعقوب]]
| |
| *[[توقیع]]
| |
| *[[تهران در اخر الزمان]]
| |
| *[[ثایر]]
| |
| *[[ثویه]]
| |
| *[[جابر]]
| |
| *[[جابلسا]]
| |
| *[[جابلقا]]
| |
| *[[جابیه]]
| |
| *[[جارودیه]]
| |
| *[[جاماسبنامه]]
| |
| *[[جامعه]]
| |
| *[[جاموس]]
| |
| *[[جبرییل]]
| |
| *[[جبیر بن خابور]]
| |
| *[[جده]]
| |
| *[[جذام]]
| |
| *[[جزیره خضراء]]
| |
| *[[جزیه]]
| |
| *[[جعفر کذاب]]
| |
| *[[جعفر]]
| |
| *[[جعفریه]]
| |
| *[[جفر]]
| |
| *[[جمادی]]
| |
| *[[جمعه]]
| |
| *[[جمکران]]
| |
| *[[جموداندیشان]]
| |
| *[[جن]]
| |
| *[[جنب]]
| |
| *[[جنگ و کشتار]]
| |
| *[[جوار الکنس]]
| |
| *[[جوانان]]
| |
| *[[جویای تبریزی]]
| |
| *[[جهانگشایی امام]]
| |
| *[[جهانیسازی حضرت]]
| |
| *[[جهینه]]
| |
| *[[جیحون]]
| |
| *[[جیش الغضب]]
| |
| *[[چراغ مخفی]]
| |
| *[[چشمان حضرت]]
| |
| *[[چهارمین نایب خاص]]
| |
| *[[چهرهشناسی حضرت]]
| |
| *[[چهل روز قبل از قیامت]]
| |
| *[[چهل]]
| |
| *[[چهلروزگی حضرت]]
| |
| *[[حاجز بن یزید]]
| |
| *[[حارث بن حارث]]
| |
| *[[حاشر]]
| |
| *[[حافظ شیرازی]]
| |
| *[[حبابه والبیه]]
| |
| *[[حبه]]
| |
| *[[حج در اخر الزمان]]
| |
| *[[حج کردن به نیابت حضرت]]
| |
| *[[حج و مهدی]]
| |
| *[[حجاب]]
| |
| *[[حجاز]]
| |
| *[[حجت پنهان]]
| |
| *[[حجت ظاهر]]
| |
| *[[حجت]]
| |
| *[[حجتیه]]
| |
| *[[حجر الاسود]]
| |
| *[[حجه الله]]
| |
| *[[حجی نبی]]
| |
| *[[حدیثه]]
| |
| *[[حذیفه بن یمان]]
| |
| *[[حرب و قیس]]
| |
| *[[حرز حضرت]]
| |
| *[[حرستا]]
| |
| *[[حزقیال نبی]]
| |
| *[[حزین لاهیجی]]
| |
| *[[حسن بن حسین عسکری]]
| |
| *[[حسن بن علی وجناء]]
| |
| *[[حسن بن قاسم بن علا]]
| |
| *[[حسن بن مثله]]
| |
| *[[حسن بن محبوب]]
| |
| *[[حسن خالص]]
| |
| *[[حسین بن الحسن العلوی]]
| |
| *[[حسین بن روح]]
| |
| *[[حسین و مهدی]]
| |
| *[[حصینه]]
| |
| *[[حضرت شوونیه]]
| |
| *[[حق]]
| |
| *[[حقوق حضرت بر شیعیان]]
| |
| *[[حکم داود]]
| |
| *[[حکومت اسلامی در غیبت کبری]]
| |
| *[[حکومت واحد جهانی]]
| |
| *[[حکیمه]]
| |
| *[[حلاج]]
| |
| *[[حمد و حامد]]
| |
| *[[حملاها]]
| |
| *[[حمیری قمی]]
| |
| *[[حیره]]
| |
| *[[خاتم الایمه]]
| |
| *[[خاتم الایمه]]
| |
| *[[خازن]]
| |
| *[[خاقانی]]
| |
| *[[خاکسپاری حضرت]]
| |
| *[[خال حضرت]]
| |
| *[[خاندان نوبختی]]
| |
| *[[خبر ولادت حضرت]]
| |
| *[[ختم وصایت]]
| |
| *[[ختنه]]
| |
| *[[خجسته]]
| |
| *[[خداشناس]]
| |
| *[[خدمت به حضرت]]
| |
| *[[خراسان]]
| |
| *[[خروج دجال]]
| |
| *[[خروج سفیانی]]
| |
| *[[خروج یاجوج و ماجوج]]
| |
| *[[خروج یمنی]]
| |
| *[[خزیمه]]
| |
| *[[خسرو]]
| |
| *[[خسف بیداء]]
| |
| *[[خسف]]
| |
| *[[خسوف و کسوف]]
| |
| *[[خشک شدن نیل]]
| |
| *[[خضر ]]
| |
| *[[خطبه امام سجاد]]
| |
| *[[خطبههای حضرت]]
| |
| *[[خلف صالح]]
| |
| *[[خلفای دوران غیبت صغری]]
| |
| *[[خلفای عباسی]]
| |
| *[[خلوت حضرت]]
| |
| *[[خلیفه الاتقیاء]]
| |
| *[[خلیفه الله]]
| |
| *[[خلیل]]
| |
| *[[خماهن]]
| |
| *[[خمط]]
| |
| *[[خنس]]
| |
| *[[خواب مخزومی]]
| |
| *[[خواجوی کرمانی]]
| |
| *[[خورشید پشت ابر]]
| |
| *[[خورشید و ماه]]
| |
| *[[خونخواهی حسین]]
| |
| *[[خیر الفوارس]]
| |
| *[[دابه الارض]]
| |
| *[[دادتگ]]
| |
| *[[داعی]]
| |
| *[[دامپروری در عصر ظهور]]
| |
| *[[دانش حضرت]]
| |
| *[[دانش در عصر ظهور]]
| |
| *[[دانشمندان اخر الزمان]]
| |
| *[[دانیال]]
| |
| *[[داوری حضرت]]
| |
| *[[دجال]]
| |
| *[[دروازه اصطخر]]
| |
| *[[دروزی]]
| |
| *[[دریاچه طبریه]]
| |
| *[[دزدان کعبه]]
| |
| *[[دست بر سر گذاردن]]
| |
| *[[دست حضرت]]
| |
| *[[دشواری انتظار]]
| |
| *[[دعا برای امام زمان]]
| |
| *[[دعا برای سلامتی حضرت]]
| |
| *[[دعا برای فرج]]
| |
| *[[دعاهایی که در ارتباط غیرمستقیم با حضرت است]]
| |
| *[[دعاهایی که در مورد خود حضرت است]]
| |
| *[[دعای افتتاح]]
| |
| *[[دعای جدید]]
| |
| *[[دعای حضرت برای شیعیان]]
| |
| *[[دعای حضرت مهدی]]
| |
| *[[دعای سمات]]
| |
| *[[دعای صلوات]]
| |
| *[[دعای عبرات]]
| |
| *[[دعای عهد]]
| |
| *[[دعای غریق]]
| |
| *[[دعای غیبت]]
| |
| *[[دعای فرج]]
| |
| *[[دعای قنوت]]
| |
| *[[دعای ندبه]]
| |
| *[[دعای نور]]
| |
| *[[دعبل خزاعی]]
| |
| *[[دلدل]]
| |
| *[[دمنسیان]]
| |
| *[[دندان حضرت]]
| |
| *[[دو خون]]
| |
| *[[دو غیبت]]
| |
| *[[دوازده امام]]
| |
| *[[دوران حیرت]]
| |
| *[[دوشنبه]]
| |
| *[[دولت کریمه]]
| |
| *[[دومین نایب خاص]]
| |
| *[[دید]]
| |
| *[[دین اینده جهان]]
| |
| *[[دین جدید]]
| |
| *[[دینداری در عصر غیبت]]
| |
| *[[دینفروشی]]
| |
| *[[ذو السویقتین]]
| |
| *[[ذو الفقار]]
| |
| *[[ذو القرنین]]
| |
| *[[ذی حجه]]
| |
| *[[ذی طوی]]
| |
| *[[ذی قعده]]
| |
| *[[راحتطلبان]]
| |
| *[[راضی بالله]]
| |
| *[[راویان احادیث مهدی از اهل سنت]]
| |
| *[[راویان احادیث مهدی از صحابه]]
| |
| *[[راه اثبات نیابت]]
| |
| *[[راهنما]]
| |
| *[[رایقه]]
| |
| *[[رب الارض]]
| |
| *[[ربا]]
| |
| *[[ربیع]]
| |
| *[[رجب]]
| |
| *[[رجعت امامان]]
| |
| *[[رجعت پیامبران]]
| |
| *[[رجعت در ادعیه و زیارات]]
| |
| *[[رجعت در امتهای پیشین]]
| |
| *[[رجعت در روایات]]
| |
| *[[رجعت در قران]]
| |
| *[[رجعت زنان]]
| |
| *[[رجعت و اندیشمندان]]
| |
| *[[رجعت]]
| |
| *[[رجعتکنندگان]]
| |
| *[[رجل]]
| |
| *[[رحبه]]
| |
| *[[رشوه]]
| |
| *[[رشیق]]
| |
| *[[رضوی]]
| |
| *[[رفاه در عصر ظهور]]
| |
| *[[رفتار امام با دشمنان]]
| |
| *[[رفقا]]
| |
| *[[رقعه حاجت]]
| |
| *[[رکن و مقام]]
| |
| *[[رمضان]]
| |
| *[[رمیله]]
| |
| *[[رنگ چهره حضرت]]
| |
| *[[روح القدس]]
| |
| *[[روز قیام]]
| |
| *[[روزها در عصر حضرت]]
| |
| *[[رومیان]]
| |
| *[[رونی]]
| |
| *[[رویای نرجس]]
| |
| *[[ری]]
| |
| *[[ریحانه]]
| |
| *[[ریزش و رویش]]
| |
| *[[ریگ ودا]]
| |
| *[[زاهره]]
| |
| *[[زبور]]
| |
| *[[زبیده]]
| |
| *[[زرتشت و بشارت موعود]]
| |
| *[[زره پیامبر]]
| |
| *[[زکریا]]
| |
| *[[زلزله]]
| |
| *[[زمامداران اخر الزمان]]
| |
| *[[زمان ظهور]]
| |
| *[[زمانی بیاید]]
| |
| *[[زمینهسازان ظهور]]
| |
| *[[زمینهسازی غیبت]]
| |
| *[[زنان اخر الزمان]]
| |
| *[[زنان در دوران ظهور]]
| |
| *[[زنان در غیبت صغری]]
| |
| *[[زنج]]
| |
| *[[زند افریس]]
| |
| *[[زند]]
| |
| *[[زندیق]]
| |
| *[[زوراء]]
| |
| *[[زهد حضرت]]
| |
| *[[زیات]]
| |
| *[[زیارت ال یاسین]]
| |
| *[[زیارت امام زمان]]
| |
| *[[زیارت جامعه]]
| |
| *[[زیارت عاشورا]]
| |
| *[[زیارت مادر حضرت]]
| |
| *[[زیارت ناحیه مقدسه]]
| |
| *[[زیدیه]]
| |
| *[[زیور بیت المقدس]]
| |
| *[[ساعت مخصوص حضرت]]
| |
| *[[ساعه]]
| |
| *[[سال فرد]]
| |
| *[[سامرا]]
| |
| *[[سباییه]]
| |
| *[[سبیکه]]
| |
| *[[سبیل]]
| |
| *[[ستاره دنبالهدار]]
| |
| *[[سجده حضرت]]
| |
| *[[سحاب]]
| |
| *[[سخاوت حضرت]]
| |
| *[[سدره المنتهی]]
| |
| *[[سرخی اسمان]]
| |
| *[[سرداب سامرا]]
| |
| *[[سردابیه]]
| |
| *[[سرگذشت نرجس]]
| |
| *[[سرمه در چشم]]
| |
| *[[سرور اهل بهشت]]
| |
| *[[سروش ایزد]]
| |
| *[[سطیح کاهن]]
| |
| *[[سعیده]]
| |
| *[[سفط]]
| |
| *[[سفیانی]]
| |
| *[[سلاح حضرت]]
| |
| *[[سلاح یاران حضرت]]
| |
| *[[سلار]]
| |
| *[[سلام بر حضرت]]
| |
| *[[سلطان مامول]]
| |
| *[[سلمان فارسی]]
| |
| *[[سمات]]
| |
| *[[سمان]]
| |
| *[[سمری]]
| |
| *[[سمیه]]
| |
| *[[سن حضرت هنگام ظهور]]
| |
| *[[سنا]]
| |
| *[[سنایی]]
| |
| *[[سنت جدید]]
| |
| *[[سند دعای ندبه]]
| |
| *[[سنگ موسی]]
| |
| *[[سنوسی]]
| |
| *[[سوار بر ابر]]
| |
| *[[سوره کهف]]
| |
| *[[سوسن]]
| |
| *[[سوشیانس]]
| |
| *[[سومین نایب خاص]]
| |
| *[[سه جور استخاره امده است]]
| |
| *[[سهم امام]]
| |
| *[[سیحون]]
| |
| *[[سید بن طاووس]]
| |
| *[[سید حسنی]]
| |
| *[[سید خراسانی]]
| |
| *[[سید شمس الدین]]
| |
| *[[سید هاشمی]]
| |
| *[[سید]]
| |
| *[[سیره حضرت]]
| |
| *[[سیصد و سیزده]]
| |
| *[[سیف]]
| |
| *[[سیما]]
| |
| *[[سیمای دوران ظهور]]
| |
| *[[شاخصهای دینداری]]
| |
| *[[شادمانی جهان از ظهور]]
| |
| *[[شاکمونی]]
| |
| *[[شام]]
| |
| *[[شاهدان ولادت حضرت]]
| |
| *[[شب جمعه]]
| |
| *[[شباهت حضرت]]
| |
| *[[شجاعت حضرت]]
| |
| *[[شرعه التسمیه]]
| |
| *[[شروسی]]
| |
| *[[شرید]]
| |
| *[[شریعی]]
| |
| *[[شعار پرچم قیام]]
| |
| *[[شعار یاران حضرت]]
| |
| *[[شعبان]]
| |
| *[[شعر مهدوی]]
| |
| *[[شعیب بن صالح]]
| |
| *[[شفاعت حضرت]]
| |
| *[[شکر امام]]
| |
| *[[شلمغانی]]
| |
| *[[شماطیل]]
| |
| *[[شمایل حضرت]]
| |
| *[[شمشیرهای اسمانی]]
| |
| *[[شمعون]]
| |
| *[[شنوءه]]
| |
| *[[شواذ ال محمد]]
| |
| *[[شوال]]
| |
| *[[شورش بر حضرت]]
| |
| *[[شوق دیدار]]
| |
| *[[شهاب ثاقب]]
| |
| *[[شهادت در رکاب حضرت]]
| |
| *[[شهادت کنیزان به رویت حضرت]]
| |
| *[[شهادت وکلا به رویت حضرت]]
| |
| *[[شیخ الاوصیاء]]
| |
| *[[شیصبانی]]
| |
| *[[شیطان]]
| |
| *[[شیعه در عصر ظهور]]
| |
| *[[شیعه و مهدی]]
| |
| *[[شیلو]]
| |
| *[[شیوه حکومت حضرت]]
| |
| *[[صاحب الامر]]
| |
| *[[صاحب الدار]]
| |
| *[[صاحب الدوله الزهراء]]
| |
| *[[صاحب الرجعه]]
| |
| *[[صاحب الزمان]]
| |
| *[[صاحب السیف]]
| |
| *[[صاحب العصر]]
| |
| *[[صاحب الغیبه]]
| |
| *[[صاحب الناحیه]]
| |
| *[[صاحب سرداب]]
| |
| *[[صاحب کره البیضاء]]
| |
| *[[صاحب]]
| |
| *[[صاعقه]]
| |
| *[[صافیه]]
| |
| *[[صالح]]
| |
| *[[صاید بن صید]]
| |
| *[[صایدیه]]
| |
| *[[صبح مسفر]]
| |
| *[[صبر بر غیبت]]
| |
| *[[صبر حضرت]]
| |
| *[[صحاح]]
| |
| *[[صدای زمینی]]
| |
| *[[صدق]]
| |
| *[[صدقه]]
| |
| *[[صدوق]]
| |
| *[[صراط]]
| |
| *[[صفر]]
| |
| *[[صفنیا]]
| |
| *[[صلوات]]
| |
| *[[صله با حضرت]]
| |
| *[[صمصام الاکبر]]
| |
| *[[صندل]]
| |
| *[[صورت حضرت]]
| |
| *[[صورتی در خورشید]]
| |
| *[[صورتی در ماه]]
| |
| *[[صهیونیسم مسیحی]]
| |
| *[[صیاح]]
| |
| *[[صیانه ماشطه]]
| |
| *[[صیحه اسمانی]]
| |
| *[[صیقل]]
| |
| *[[ضحی]]
| |
| *[[ضیاء]]
| |
| *[[طاعون]]
| |
| *[[طاغوت]]
| |
| *[[طالب التراث]]
| |
| *[[طالب املی]]
| |
| *[[طالب]]
| |
| *[[طالقان]]
| |
| *[[طلوع خورشید از مغرب]]
| |
| *[[طلوم]]
| |
| *[[طوسی]]
| |
| *[[طول عمر حضرت]]
| |
| *[[طی الارض]]
| |
| *[[ظریف]]
| |
| *[[ظهور]]
| |
| *[[عاشورا و انتظار]]
| |
| *[[عاشورا]]
| |
| *[[عاق والدین]]
| |
| *[[عاقبه الدار]]
| |
| *[[عالم]]
| |
| *[[عاموس نبی]]
| |
| *[[عباس فاطمی]]
| |
| *[[عبای حضرت]]
| |
| *[[عبد الله بن شریک عامری]]
| |
| *[[عبد الله بن شریک]]
| |
| *[[عبد الله بن صالح]]
| |
| *[[عبد الله بن عباس علوی]]
| |
| *[[عبد الله]]
| |
| *[[عبقری الحسان]]
| |
| *[[عثمان بن سعید]]
| |
| *[[عجلهکنندگان]]
| |
| *[[عدالت مهدی]]
| |
| *[[عدل]]
| |
| *[[عذاب ادنی]]
| |
| *[[عرب]]
| |
| *[[عرض اعمال]]
| |
| *[[عرض حاجت به حضرت]]
| |
| *[[عرفات]]
| |
| *[[عرق و علق]]
| |
| *[[عریضه به حضرت]]
| |
| *[[عریضهنویسی]]
| |
| *[[عزاقریه]]
| |
| *[[عزه]]
| |
| *[[عسکر]]
| |
| *[[عسکری]]
| |
| *[[عسکریه]]
| |
| *[[عصای موسی]]
| |
| *[[عصایب]]
| |
| *[[عصر امام خمینی]]
| |
| *[[عصر]]
| |
| *[[عطار نیشابوری]]
| |
| *[[عطر حضرت]]
| |
| *[[عطسه]]
| |
| *[[عقل]]
| |
| *[[عقید]]
| |
| *[[عقیقه حضرت]]
| |
| *[[علامه حلی]]
| |
| *[[علت غیبت]]
| |
| *[[علم مصبوب]]
| |
| *[[علم منصوب]]
| |
| *[[علی بن ابراهیم بن مهزیار]]
| |
| *[[علی بن بلال]]
| |
| *[[علی بن زیاد]]
| |
| *[[علی بن عاصم کوفی]]
| |
| *[[علی بن فاضل مازندرانی]]
| |
| *[[علی بن فرات]]
| |
| *[[علی بن محمد سمری]]
| |
| *[[علی بن مطهر]]
| |
| *[[علی بن مهزیار]]
| |
| *[[عمامه حضرت]]
| |
| *[[عمانی]]
| |
| *[[عمر بن زید]]
| |
| *[[عمرو الاهوازی]]
| |
| *[[عمری]]
| |
| *[[عناطیس]]
| |
| *[[عنصری بلخی]]
| |
| *[[عوف سلمی]]
| |
| *[[عهد عتیق]]
| |
| *[[عیسی ]]
| |
| *[[عیسی بن مهدی جواهری]]
| |
| *[[عین]]
| |
| *[[غار انطاکیه]]
| |
| *[[غار ثور]]
| |
| *[[غانم]]
| |
| *[[غایب]]
| |
| *[[غایه الطالبین]]
| |
| *[[غایه القصوی]]
| |
| *[[غرب و اخر الزمان]]
| |
| *[[غرب و مهدویت]]
| |
| *[[غربت حضرت]]
| |
| *[[غرقد]]
| |
| *[[غریم]]
| |
| *[[غضباء]]
| |
| *[[غلام]]
| |
| *[[غنی]]
| |
| *[[غوث الفقرا]]
| |
| *[[غوث]]
| |
| *[[غوطه]]
| |
| *[[غیب]]
| |
| *[[غیبت شانیه]]
| |
| *[[غیبت صغری]]
| |
| *[[غیبت کبری]]
| |
| *[[غیبت]]
| |
| *[[فارس الحجاز]]
| |
| *[[فارس]]
| |
| *[[فاضل]]
| |
| *[[فایده امام غایب]]
| |
| *[[فایده حضرت]]
| |
| *[[فایده غیبت]]
| |
| *[[فتح]]
| |
| *[[فترت]]
| |
| *[[فتن و ملاحم]]
| |
| *[[فتنه سرا]]
| |
| *[[فتنه فلسطین]]
| |
| *[[فتنه]]
| |
| *[[فجر]]
| |
| *[[فرات]]
| |
| *[[فراگیر شدن ظلم]]
| |
| *[[فراید السمطین]]
| |
| *[[فرج الاعظم]]
| |
| *[[فرج المومنین]]
| |
| *[[فرج]]
| |
| *[[فرخنده]]
| |
| *[[فردوس الاکبر]]
| |
| *[[فرزندان حضرت]]
| |
| *[[فرزندان مهدوی]]
| |
| *[[فرشتگان]]
| |
| *[[فرقه]]
| |
| *[[فرقهگرایی]]
| |
| *[[فرماندهان سپاه حضرت]]
| |
| *[[فرود امدن عیسی]]
| |
| *[[فضل بن شاذان]]
| |
| *[[فضل بن یحیی]]
| |
| *[[فضیلت انتظار]]
| |
| *[[فطحیه]]
| |
| *[[فطرت و مهدویت]]
| |
| *[[فقیه]]
| |
| *[[فقیهان]]
| |
| *[[فلان]]
| |
| *[[فلسفه انتظار]]
| |
| *[[فلسفه غیبت]]
| |
| *[[فواید الشمسیه]]
| |
| *[[فوتوریسم]]
| |
| *[[فیذموا]]
| |
| *[[فیروز]]
| |
| *[[فیض کاشانی]]
| |
| *[[قابض]]
| |
| *[[قابله حضرت]]
| |
| *[[قاتل الکفره]]
| |
| *[[قادیانی]]
| |
| *[[قاسم انوار]]
| |
| *[[قاسم بن علاء]]
| |
| *[[قاسم بن علی]]
| |
| *[[قاطع]]
| |
| *[[قانون ارث]]
| |
| *[[قاهر بالله]]
| |
| *[[قایم الزمان]]
| |
| *[[قایم]]
| |
| *[[قبیله کلب]]
| |
| *[[قتاد]]
| |
| *[[قتل نفس زکیه]]
| |
| *[[قد حضرت]]
| |
| *[[قدر]]
| |
| *[[قدرت حضرت]]
| |
| *[[قذف]]
| |
| *[[قرامطه]]
| |
| *[[قران و بشارت موعود]]
| |
| *[[قران]]
| |
| *[[قرقیسیا]]
| |
| *[[قریش]]
| |
| *[[قزوین]]
| |
| *[[قسط]]
| |
| *[[قسطنطنیه]]
| |
| *[[قشریگری]]
| |
| *[[قصیده ابن عرندس]]
| |
| *[[قضای جدید]]
| |
| *[[قطایع]]
| |
| *[[قطب]]
| |
| *[[قطران تبریزی]]
| |
| *[[قطع رحم]]
| |
| *[[قطوانی]]
| |
| *[[قم]]
| |
| *[[قنواء]]
| |
| *[[قوه]]
| |
| *[[قیام با شمشیر]]
| |
| *[[قیامت]]
| |
| *[[قیس]]
| |
| *[[قیم الزمان]]
| |
| *[[کار]]
| |
| *[[کارگزاران حکومت مهدی]]
| |
| *[[کاسر عینه]]
| |
| *[[کاشف الغطاء]]
| |
| *[[کافور بن ابراهیم]]
| |
| *[[کافور]]
| |
| *[[کافی]]
| |
| *[[کامل بن ابراهیم]]
| |
| *[[کامل سلیمان]]
| |
| *[[کبریت احمر]]
| |
| *[[کتاب جدید]]
| |
| *[[کتاب حضرت]]
| |
| *[[کتابنامه دعای ندبه]]
| |
| *[[کتابنامه رجعت]]
| |
| *[[کتابهای غیبت]]
| |
| *[[کذاب مفتر]]
| |
| *[[کرخ]]
| |
| *[[کرعه]]
| |
| *[[کسادی]]
| |
| *[[کسروی]]
| |
| *[[کسوف]]
| |
| *[[کشاورزی در عصر ظهور]]
| |
| *[[کشته شدن شیطان]]
| |
| *[[کشف الغمه]]
| |
| *[[کشف هیکل]]
| |
| *[[کف دست]]
| |
| *[[کفایه الاثر]]
| |
| *[[کفش حضرت]] | |
| *[[کلمه الحق]]
| |
| *[[کلینی]]
| |
| *[[کمال الدین و تمام النعمه]]
| |
| *[[کمال]]
| |
| *[[کمالات در عصر ظهور]]
| |
| *[[کمبود باران]]
| |
| *[[کمسلیما]]
| |
| *[[کنگره]]
| |
| *[[کنیز اذری]]
| |
| *[[کنیه حضرت]]
| |
| *[[کوفه]]
| |
| *[[کوکما]]
| |
| *[[کهیعص]]
| |
| *[[کیسانیه]]
| |
| *[[کیقباد دوم]]
| |
| *[[گاتها]]
| |
| *[[گرسنگی]]
| |
| *[[گریه کردن برای حضرت]]
| |
| *[[گل نرگس]]
| |
| *[[گنجهای نهفته]]
| |
| *[[گونه حضرت]]
| |
| *[[لا اله الا الله]]
| |
| *[[لسان الصدق]]
| |
| *[[لطف وجود حضرت]]
| |
| *[[لقب حضرت]]
| |
| *[[لندیطارا]]
| |
| *[[لواء اعظم
| |
| *[[لوح فاطمه]]
| |
| *[[لوح محو و اثبات]]
| |
| *[[ما منا الا مقتول]]
| |
| *[[ماء معین]]
| |
| *[[مادر حضرت]]
| |
| *[[ماریه]]
| |
| *[[ماشع]]
| |
| *[[مالک اشتر]]
| |
| *[[مامور]]
| |
| *[[مامول]]
| |
| *[[مایده]]
| |
| *[[مبدا الایات]]
| |
| *[[مبلی السرایر]]
| |
| *[[متشحط]]
| |
| *[[متمهدی]]
| |
| *[[مثلث الهی]]
| |
| *[[مثلث برمودا]]
| |
| *[[مجازی بالاعمال]]
| |
| *[[مجالس المومنین]]
| |
| *[[مجالس حضرت]]
| |
| *[[مجلسی]]
| |
| *[[محاسن حضرت]]
| |
| *[[محاضیر]]
| |
| *[[محبت حضرت]]
| |
| *[[محبوب کردن حضرت]]
| |
| *[[محجه]]
| |
| *[[محرم]]
| |
| *[[محسن]]
| |
| *[[محل ظهور حضرت]]
| |
| *[[محمد بن ابراهیم بن مهزیار]]
| |
| *[[محمد بن احمد قطان]]
| |
| *[[محمد بن ادریس]]
| |
| *[[محمد بن ایوب بن نوح]]
| |
| *[[محمد بن بشیر]]
| |
| *[[محمد بن جعفر اسدی]]
| |
| *[[محمد بن حسن صیرفی]]
| |
| *[[محمد بن شاذان بن نعیم]]
| |
| *[[محمد بن عبد الله محض]]
| |
| *[[محمد بن عثمان]]
| |
| *[[محمد بن علی بن بلال]]
| |
| *[[محمد بن فضل موصلی]]
| |
| *[[محمد بن نصیر نمیری]]
| |
| *[[محمد بن نفیس]]
| |
| *[[محمد حنفیه]]
| |
| *[[محمد]]
| |
| *[[محمد،علی و حسن]]
| |
| *[[محمدیه]]
| |
| *[[مخالفان حضرت]]
| |
| *[[مخبر بما یعلن]]
| |
| *[[مخفی بودن ولادت]]
| |
| *[[مد هامتان]]
| |
| *[[مدبر]]
| |
| *[[مدت حکومت حضرت]]
| |
| *[[مدعیان مهدویت]]
| |
| *[[مدعیان نیابت]]
| |
| *[[مدینه فاضله مهدی]]
| |
| *[[مدینه]]
| |
| *[[مرابطه]]
| |
| *[[مراقبه]]
| |
| *[[مربوع]]
| |
| *[[مرجیه]]
| |
| *[[مردان اخر الزمان]]
| |
| *[[مردی از قم]]
| |
| *[[مرکز بیت المال در عصر ظهور]]
| |
| *[[مرکز حکومت حضرت]]
| |
| *[[مرکز قضاوت حضرت]]
| |
| *[[مرگ جاهلیت]]
| |
| *[[مرگ حضرت]]
| |
| *[[مرگ سرخ]]
| |
| *[[مرگ سفید]]
| |
| *[[مرگ ناگهانی]]
| |
| *[[مروانی]]
| |
| *[[مروزی]]
| |
| *[[مریم]]
| |
| *[[مزامله]]
| |
| *[[مسبحات]]
| |
| *[[مستضعفین]]
| |
| *[[مستنصر]]
| |
| *[[مسجد الحرام]]
| |
| *[[مسجد النبی]]
| |
| *[[مسجد براثا]]
| |
| *[[مسجد جمکران]]
| |
| *[[مسجد زید]]
| |
| *[[مسجد سهله]]
| |
| *[[مسجد صعصعه]]
| |
| *[[مسجد کوفه]]
| |
| *[[مسخ]]
| |
| *[[مسلمیه]]
| |
| *[[مسیح الزمان]]
| |
| *[[مسیح دروغین]]
| |
| *[[مسیح]]
| |
| *[[مسیحیت سیاسی امریکا]]
| |
| *[[مسیحیت صهیونیستی]]
| |
| *[[مسیحیت یهودی]]
| |
| *[[مشرق]]
| |
| *[[مشیخه]]
| |
| *[[مصباح الشدید الضیاء]]
| |
| *[[مصحف امیر المومنین ]]
| |
| *[[مصحف فاطمه]]
| |
| *[[مصر در دوران ظهور]]
| |
| *[[مضطر]]
| |
| *[[مظهر الفضایح]]
| |
| *[[معتضد بالله
| |
| *[[معتمد بالله]]
| |
| *[[معجزات حضرت مهدی]]
| |
| *[[معراج]]
| |
| *[[معرفت امام]]
| |
| *[[معمرین]]
| |
| *[[معنویت پس از ظهور]]
| |
| *[[معنویت پیش از ظهور]]
| |
| *[[مغرب]]
| |
| *[[مغیریه]]
| |
| *[[مفاسد اخر الزمان]]
| |
| *[[مفتوحه عنوه]]
| |
| *[[مفرج اعظم]]
| |
| *[[مفضل]]
| |
| *[[مفید]]
| |
| *[[مقام ابراهیم]]
| |
| *[[مقام امام زمان]]
| |
| *[[مقبوله عمر بن حنظله]]
| |
| *[[مقتدر بالله]]
| |
| *[[مقتصر]]
| |
| *[[مقداد]]
| |
| *[[مقدره]]
| |
| *[[مقدس اردبیلی]]
| |
| *[[مقدسماب]]
| |
| *[[مقنع]]
| |
| *[[مکانهای دعا برای حضرت]]
| |
| *[[مکتفی بالله]]
| |
| *[[مکه]]
| |
| *[[ملاحم]]
| |
| *[[ملاقاتکنندگان حضرت]]
| |
| *[[ملاک تعیین نواب]]
| |
| *[[ملخ سرخ]]
| |
| *[[ملعون ملعون]]
| |
| *[[ملیکه]]
| |
| *[[ممطوره]]
| |
| *[[ممهدون للمهدی]]
| |
| *[[من لم یجعل الله له شبیها]]
| |
| *[[منادی اسمانی]]
| |
| *[[منافقان]]
| |
| *[[منان]]
| |
| *[[منبر سلیمان]]
| |
| *[[منتظر]]
| |
| *[[منتظر]]
| |
| *[[منتظران حقیقی]]
| |
| *[[منتقم]]
| |
| *[[منجم یهودی]]
| |
| *[[منجی اعظم]]
| |
| *[[منجی]]
| |
| *[[منصور]]
| |
| *[[منعم]]
| |
| *[[موالی خاصه]]
| |
| *[[موتور]]
| |
| *[[موسوعه الامام المهدی]]
| |
| *[[موعود در اقوام و ملل]]
| |
| *[[موعود یهود]]
| |
| *[[موعود]]
| |
| *[[مولی]]
| |
| *[[مومل]]
| |
| *[[مومن ال فرعون]]
| |
| *[[موی حضرت]]
| |
| *[[مهدویت از دیدگاه اهل سنت]]
| |
| *[[مهدویت از دیدگاه شیعه]]
| |
| *[[مهدویت شخصیه]]
| |
| *[[مهدویت نوعیه]]
| |
| *[[مهدویت]]
| |
| *[[مهدی بن محمد]]
| |
| *[[مهدی در روایات]]
| |
| *[[مهدی در قران]]
| |
| *[[مهدی سودانی]]
| |
| *[[مهدی عباسی]]
| |
| *[[مهدی موعود]]
| |
| *[[مهدی و نشانههای پیامبران]]
| |
| *[[مهدی هرعی]]
| |
| *[[مهدی]]
| |
| *[[مهدیباوری در ادیان]]
| |
| *[[مهدیه]]
| |
| *[[مهمید اخر]]
| |
| *[[میراث پیامبر اکرم]]
| |
| *[[میراث پیامبران]]
| |
| *[[میرزا حسین نوری]]
| |
| *[[میرزا علی محمد باب]]
| |
| *[[میزان الحق]]
| |
| *[[میکاییل]]
| |
| *[[میلخاء]]
| |
| *[[ناامیدی از ظهور]]
| |
| *[[ناجی النجار]]
| |
| *[[ناحیه مقدسه]]
| |
| *[[ناشناخته بودن حضرت]]
| |
| *[[ناصبیها]]
| |
| *[[ناطق]]
| |
| *[[نافله]]
| |
| *[[ناقور]]
| |
| *[[ناووسیه]]
| |
| *[[نجبا]]
| |
| *[[نجف]]
| |
| *[[نجم
| |
| *[[نجم الثاقب]]
| |
| *[[ندای اسمانی]]
| |
| *[[نرجس]]
| |
| *[[نسب حضرت]]
| |
| *[[نسیم
| |
| *[[نشانههای حتمی ظهور]]
| |
| *[[نشانههای نزدیک ظهور]]
| |
| *[[نظامی گنجوی]]
| |
| *[[نعمانی]]
| |
| *[[نعمت باطن]]
| |
| *[[نعمت حضرت]]
| |
| *[[نعمت ظاهر]]
| |
| *[[نفس زکیه]]
| |
| *[[نفس]]
| |
| *[[نقبا]]
| |
| *[[نماز امام زمان]]
| |
| *[[نماز بر پیکر پدر]]
| |
| *[[نماز تسبیح]]
| |
| *[[نماز جماعت]]
| |
| *[[نماز جمعه]]
| |
| *[[نماز حاجت]] | |
| *[[نماز عید]] | |
| *[[نماز هدیه به حضرت]] | |
| *[[نمازگزاران بر پیکر امام عسکری]] | |
| *[[نمک در طعام]] | |
| *[[نمیریه]]
| |
| *[[نواب اربعه]]
| |
| *[[نوبختیه]]
| |
| *[[نور ال محمد]]
| |
| *[[نور الاتقیاء]]
| |
| *[[نور الاصفیاء]]
| |
| *[[نور الرب]]
| |
| *[[نور حضرت]]
| |
| *[[نوروز]]
| |
| *[[نوستر اداموس]]
| |
| *[[نهار]]
| |
| *[[نهج البلاغه و مهدی]]
| |
| *[[نیابت خاصه]]
| |
| *[[نیابت عامه]]
| |
| *[[نیابت]]
| |
| *[[نیمه شعبان]]
| |
| *[[نیه الصابرین]]
| |
| *[[وادی السلام]]
| |
| *[[وادی یابس]]
| |
| *[[وارث]]
| |
| *[[واعظ قزوینی]]
| |
| *[[واقفه]]
| |
| *[[واقفیه]]
| |
| *[[واقیذ]]
| |
| *[[وتر]]
| |
| *[[وتر]]
| |
| *[[وتیره]]
| |
| *[[وتیره]]
| |
| *[[وجه]]
| |
| *[[وشن جوک]]
| |
| *[[وظایف منتظران]]
| |
| *[[وظایف نواب خاص]]
| |
| *[[وقاتون]]
| |
| *[[وقت ظهور]]
| |
| *[[وقت معلوم]]
| |
| *[[وکالت]]
| |
| *[[وکیلان حضرت]]
| |
| *[[ولادت حضرت]]
| |
| *[[ولایت فقیه]]
| |
| *[[ولایتیها]]
| |
| *[[ولی الله]]
| |
| *[[ولی عصر]]
| |
| *[[ولی نعمت]]
| |
| *[[وهوهل]]
| |
| *[[ویژگی یاران حضرت]]
| |
| *[[ویژگیهای حضرت]]
| |
| *[[هادی]]
| |
| *[[هالیوود و اخر الزمان]]
| |
| *[[هالیوود و مهدویت]]
| |
| *[[هدف قیام]]
| |
| *[[هراوه]]
| |
| *[[هرجومرج]]
| |
| *[[هرشا]]
| |
| *[[هزارهگرایی]]
| |
| *[[هفت تکبیر]]
| |
| *[[همدان]]
| |
| *[[همسر حضرت]]
| |
| *[[هندوها و بشارت موعود]]
| |
| *[[هوشع نبی]]
| |
| *[[یا لثارات الحسین]]
| |
| *[[یاجوج و ماجوج]]
| |
| *[[یادکرد حضرت]]
| |
| *[[یاران حضرت]]
| |
| *[[یاری کردن حضرت]]
| |
| *[[یاوران حضرت]]
| |
| *[[ید الباسطه]]
| |
| *[[یشوعا]]
| |
| *[[یعسوب الدین]]
| |
| *[[یعفور]]
| |
| *[[یعقوب بن منقوش]]
| |
| *[[یعقوب بن یوسف]]
| |
| *[[یکسوم]]
| |
| *[[یمانی]]
| |
| *[[یمن در دوران ظهور]]
| |
| *[[یمین]]
| |
| *[[ینابیع الموده]]
| |
| *[[یوشع بن نون]]
| |
| *[[یوفولوژی]]
| |
| *[[یوم الخلاص]]
| |
| *[[یوم الفتح]]
| |
| *[[یوییل نبی]]
| |
| *[[یهود در اخر الزمان]]
| |
| *[[یهود و مسیح موعود]]
| |
| *[[یهود و نصاریو مهدویت]]
| |
| *[[یهودا]]
| |
| {{پایان}} | |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']].
| |
|
| |
|
| ==پانویس== | | == منابع == |
| {{یادآوری پانویس}} | | {{منابع}} |
| {{پانویس2}}
| | # [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱ (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱''']] |
| {{امام مهدی}} | | # [[پرونده:000056.jpg|22px]] [[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[اهل کتاب - نصیری (مقاله)|مقاله «اهل کتاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۵''']] |
| | # [[پرونده:IM009734.jpg|22px]] [[محمد علی خادمی کوشا|خادمی کوشا]] و [[روحالله شریعتی|شریعتی]]، [[اهل کتاب - خادمی کوشا و شریعتی (مقاله)| مقاله «اهل کتاب»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه امام خمینی ج۲''']] |
| | # [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] |
| | # [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] |
| | # [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']] |
| | # [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:امام مهدی]]
| |
| [[رده:اهل کتاب]]
| |
| [[رده:مدخل موعودنامه]] | | [[رده:مدخل موعودنامه]] |
| | [[رده:اصطلاحات قرآنی]] |