بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'کف' به 'کف') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[نفرین در قرآن]] - [[نفرین در معارف و سیره معصوم]] | پرسش مرتبط = }} | ||
== | == مقدمه == | ||
«نفرین» در قالب [[دعا]] و [[نیایش]] نوعی درخواست برای نابودی بدکارانی است که به هیچ وجه حاضر نیستند از عملکرد بد خویش دست بردارند و به [[راه راست]] بیایند و جاده [[حقیقت]] و [[تقوا]] در آیند. در حقیقت وقتی [[انسان]] از [[هدایت]] کسی [[ناامید]] شود و موعظهها و نصیحتها و حتی [[مجازات]] و کیفرها تاثیری در [[تغییر]] [[فکر]] و [[رفتار]] شخص نداشته باشد، به سبب [[ناتوانی]] در مجازاتهای بزرگ یا عدم جواز [[قتل]] و عدم امکان قتل، به نفرین رو میآورد تا این گونه او را به [[خدا]] واگذار کند و خدای [[منتقم]] [[جبار]] از او [[انتقام]] ستاند و به نقمت کشاند. | |||
بنابراین، نفرین دربردارنده مفاهیم بسیاری چون نفرت و [[بیزاری]] از چیزی، ناتوانی در مجازات، واگذار کردن امر به خدا و نابودی بدکار به سبب عدم امکان تغییر در رفتار بدکار است. نفرین در قالب نیایش و دعا طرح میشود و مرده باد چیزی جز بیان درخواست [[مرگ]] برای بدکاری نیست که با کارهای زشت و بد خویش عرصه را بر دیگران تنگ کرده به طوری که جانشان به لب رسیده و راهی برای [[رهایی]] جز دستهای انتقام خدا نیست. | |||
[[ | با نگاهی به [[احکام]] نفرین در [[قرآن]] و [[آموزههای وحیانی اسلام]] به سادگی میتوان دریافت که از نظر قرآن، نفرین چیزی جز تبری و اعلان بیزاری از باطل و زشتی و بدی و عاملان آنها نیست. کسی که نفرین میکند، نه تنها به نوعی آن صفات و اعمال زشت را از خود دور میکند، بلکه در [[مقام]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] بر آن است تا محیط هنجاری ایجاد شود و با [[تولی و تبری]] بر آن است تا [[گرایشها]] و گریزشهای خویش را روشن و صیانت کند و در مدار فتنه قرار نگیرد؛ افزون بر این که نوعی واگذار و [[تفویض]] امور به خدایی است که بر اساس [[حق]] [[قضاوت]] و عمل میکند<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران (مقاله)|نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران]].</ref>. | ||
[[رده: | |||
== موجبات نفرین == | |||
نفرین اصطلاح [[قرآنی]] نیست. ریشه این لغت از نفر به معنای [[تنفر]] و [[بیزاری]] است. اما در اصطلاح فارسی زبانان نفرین به معنای دعای بد برای [[مرگ]]، ناکامی و [[بدبختی]] کسی یا چیزی است<ref>انوری،ج۸، ص۷۸۸۸.</ref> و همینطور به معنای [[لعن]]، [[لعنت]] و نکوهش نیز آمده است<ref>لغت نامه دهخدا،ج۴۳،ص۶۶۰.</ref>. | |||
معادل نفرین اصطلاحی فارسی زبانان در [[قرآن کریم]] همان «لعن» است. لعن از ناحیه [[خداوند متعال]] به معنای دور ساختن کسی از [[رحمت]] خویش در [[دنیا]] و در [[آخرت]] [[عذاب]] و [[عقوبت]] و از ناحیه [[بندگان]] نیز لعن و نفرین در واقع همان [[دعا]] به ضرر و بر ضد دیگران است<ref>مفردات راغب اصفهانی، ص۴۷۱.</ref>. | |||
برای اینکه [[درک]] درست تری از [[حقیقت]] نفرین داشته باشیم، بهتر آن است تا نگاهی به موجبات نفرین از منظر [[قرآن]] داشته باشیم؛ زیرا بیان موجبات نفرین روشن میکند که چرا و چگونه نفرین مجاز دانسته شده و [[اسلام]] و قرآن مجوز نفرین را صادر کرده و آن را به عنوان امری مقبول و صحیح جایز و روا دانسته است. از مهمترین موجبات نفرین که جواز نفرین را صادر میکند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | |||
# '''[[استکبار]] [[غرور]] آمیز''': از نظر قرآن کسانی که در رفتار اجتماعی با دیگران با غرور تمام استکبار میورزند و دیگران را به [[استضعاف]] میکشانند، سزاوار نفرین هستند؛ چنان که [[خدا]] نسبت به [[توطئه]] غرورآمیز و توأم با استکبار [[ولید بن مغیره]] ضد قرآن، از ابزار نفرین بهره برده است تا نشان دهد که از این گونه [[رفتارها]] به شدت نفرت و بیزار است و [[مؤمنان]] نیز باید این گونه باشند؛ یعنی نه تنها خودشان استکبار نورزند، بلکه باید نسبت به چنین افرادی ابراز تنفر داشته و از آنان دوری و پرهیز کنند<ref>مدثر، آیات ۱۸ تا ۲۵.</ref>. [[شأن نزول آیات]] مذکور، ولید بن مغیره است<ref>الکشاف، ج ۴، ص۶۴۷.</ref>. | |||
# '''[[ظلم]]''': از مهمترین موجبات [[خشم]] و نفرین [[الهی]] ظلم در انواع و اقسام آن از جمله [[ظلم به دیگران]] است<ref>مؤمنون، آیه ۴۱؛ زخرف، آیه ۶۵.</ref>. | |||
# '''[[افتراء]] به [[خدا]]''': از دیگر موجبات نفرین میبایست به افتراء به خدا یاد کرد<ref>مائده، آیه ۶۴؛ توبه، آیه ۳۰.</ref>. البته بیشتر کسانی که [[مبتلا]] به این عمل میشوند، [[عالمان دینی]] هستند که بیان کننده [[احکام الهی]] هستند؛ زیرا اینان هستند که امری را نفیا یا اثباتا به خدا نسبت میدهند و میگویند خدا این را نگفته یا خدا این را گفته است. | |||
# '''افتراء به [[قرآن]]''': کسانی که به قرآن [[افترا]] میزنند و آن را [[کلام الهی]] نمیدانند یا [[سحر]] و [[شعر]] و مانند آنها میشمارند، گرفتار نفرین الهی میشوند<ref>مدثر، آیات ۱۱ تا ۲۵.</ref>. | |||
# '''بازداشتن از [[راه خدا]]''': بازداشتن از راه خدا، موجب نفرین خداست<ref>ابراهیم، آیات ۲ و ۳.</ref>. بنابراین، [[مردم]] باید از هر گونه [[رفتاری]] که به مفهوم بازداشتن از راه خدا است، اجتناب ورزند و همچنین [[مؤمنان]] باید از این دسته از افراد [[اجتماع]] اجتناب کرده و از آنان [[تبری]] و [[برائت]] بجویند. | |||
# '''[[تحریف]]''': از نظر قرآن هر گونه تحریف حقایق دین، سبب نفرین خدا میشود<ref>همان؛ بقره، آیات ۷۹.</ref>. البته ناگفته نماند کسانی به تحریف لفظی یا [[تحریف معنوی]] رو میآورند که [[مسئولیت]] [[ابلاغ دین]] را در دست دارند، بنابراین، [[تحریف گران]] [[دینی]] از عالمان دینی خواهند بود؛ زیرا اینان بیشتر در معرض این خطر و نفرین الهی هستند. | |||
# '''ترک نماز و [[سهو]] در آن''': کسانی که [[نماز]] را ترک میکنند و به آن اهمیت نمیدهند، گرفتار نفرین [[الهی]] هستند<ref>قیامت، آیات ۳۱ تا ۳۵؛ ماعون، آیات ۴ و ۵.</ref>. واژه [[سهو]] و ساهی به معنای ترک نماز نیز آمده است. | |||
# '''[[توطئه]] علیه [[دین]] و [[رهبران دینی]]''': هر گونه توطئه علیه دین و رهبران دینی عامل نفرت است<ref>مدثر، آیه ۱۱.</ref>. | |||
# '''[[تکذیب]] [[قیامت]]''': از دیگر موجبات نفرین الهی، تکذیب قیامت از سوی افراد است<ref>طور، آیه ۱۱؛ قیامت، آیات ۳۲ تا ۳۵؛ مرسلات، آیه ۱۵.</ref>. | |||
# '''تکذیب [[پیامبران]]''': تکذیب پیامبران موجب [[خشم]] و نفرین الهی<ref>منافقون، آیات ۱ تا ۴.</ref> و نیز گرفتاریهای متعدد و متنوع در [[دنیا]] و [[عذاب]] دنیا و [[آخرت]] است<ref>مؤمنون، آیات ۲۳ تا ۲۶؛ قمر، آیات ۹ و ۱۰.</ref>. | |||
# '''تکذیب [[معارف الهی]]''': کسانی که به تکذیب معارف وحیانی میپردازند گرفتار نفرین [[خدا]] در دنیا و آخرت و عذابهای متعدد خواهند شد<ref>مؤمنون، آیه ۳۹؛ التبیان، ج ۷، ص۳۶۵.</ref>. | |||
# '''[[دروغ پردازی]]''': دروغ پردازی و افک و [[افتراء]] از موجبات نفرین الهی است<ref>جاثیه، آیه ۷؛ ذاریات، آیه ۱۰.</ref>. | |||
# '''[[دنیاطلبی]]''': هر گونه [[گرایش به دنیا]] و [[محبت]] به آن به طوری که [[انسان]] را از آخرت باز دارد، موجب خشم و نفرین الهی است<ref>بقره، آیه ۷۹؛ ابراهیم، آیات ۲ و ۳.</ref>. | |||
# '''دین فروشی''': دین فروشی [[عالمان]]، سبب نفرین خدا بر آنان است<ref>بقره، آیه ۷۹.</ref>. | |||
# '''[[ریاکاری]]''': هر گونه ریاکاری به ویژه در [[اعمال عبادی]] چون [[نماز]] از موجبات خشم و نفرین الهی است<ref>ماعون، آیات ۴ تا ۶.</ref>. | |||
# '''[[کفر]] و [[شرک]]''': از موجبات نفرین الهی، کفر و شرک افراد است که باید از آن اجتناب کرد<ref>انبیاء، آیات ۱۸ و ۲۱ و ۶۷؛ فصلت، آیه ۶؛ بقره، آیه ۱۶۱.</ref>. | |||
# '''[[شکنجه]] [[مؤمنان]]''': کسانی که به [[اذیت]] و آزار مؤمنان دست مییازند و آنان را شکنجه میکنند گرفتار نفرین الهی میشوند. | |||
# '''عیب جویی''': عیب جویی نسبت به دیگران موجب نفرین است؛ البته در این میان کسانی که با [[ثروت]] خویش و رفتارهای [[تفاخر]] آمیز [[مردم]] را به [[تمسخر]] و [[استهزاء]] میگیرند، بیشتر در معرض نفرین الهی هستند<ref>همزه، آیات ۱ و ۲.</ref>. | |||
# '''[[غفلت]] از [[نماز]]''': کسانی که از نماز [[غافل]] هستند از سوی [[خدا]] نفرین شدهاند<ref>ماعون، آیات ۴ و ۵.</ref>. | |||
# '''[[فساد]]''': هر گونه فساد در روی [[زمین]] عامل [[خشم الهی]] و نفرین اوست<ref>عنکبوت، آیه ۳۰.</ref>. در این میان [[مفسدان]] در مسایل [[اجتماعی]] و [[اقتصادی]] و [[فرهنگی]] باید مواظب باشند که [[خشم خدا]] آنان را به نیستی و نابودی نکشاند؛ البته باید [[مؤمنان]] نیز نسبت به مفسدان و فسادگران موضع منفی اتخاذ کرده و از آنان [[اعلان برائت]] و نفرت کنند. | |||
# '''غافلان سنگدل''': کسانی که گرفتار سنگدلی و [[قساوت قلب]] هستند و از [[یاد خدا]] غافل میشوند، گرفتار نفرین [[الهی]] هستند<ref>زمر، آیه ۲۲.</ref>. | |||
# '''اغواگری و [[گمراه]] گری''': کسانی که دیگران را [[اغوا]] کرده و به [[گمراهی]] میکشاند، گرفتار نفرین الهی هستند<ref>یونس، آیه ۸۸؛ نوح، آیات ۲۶ و ۲۷.</ref>. | |||
# '''[[گناه]] و [[فسق]]''': هر گونه گناه و فسق و فجوری موجب خشم الهی و نفرین اوست<ref>مائده، آیات ۲۱ تا ۲۵؛ دخان، آیه ۲۲؛ جاثیه، آیه ۷؛ محمد، آیه ۸؛ عبس، آیات ۱۷ و ۲۳.</ref>. | |||
# '''لواط و هم جنس [[بازی]]''': هر گونه ارضای [[شهوات]] از طریق نادرست به ویژه لواط و هم جنس بازی موجب [[خشم]] و نفرت الهی است<ref>عنکبوت، آیات ۲۷ تا ۳۰.</ref>. | |||
# '''عدم [[پرداخت زکات]]''': اجتناب از ادای حقوق [[مالی]] و [[زکات]] موجب خشم الهی و نفرت اوست که باید از آن اجتناب کرد<ref>ماعون، آیات ۴ تا ۷.</ref>. | |||
# '''عدم [[رضایت]] نسبت به [[احکام]] [[وحی]]''': هر کسی نسبت به احکام وحی و معارف آن ابراز ناخشنودی و عدم رضایت کند، گرفتار خشم و نفرین الهی میشود<ref>محمد، آیات ۸ و ۹.</ref>. | |||
# '''[[کراهت]] از [[حق]]''': هر گونه کراهت و نفرت نسبت به حق موجب میشود که خدا از چنین شخصی نفرت داشته و او را گرفتار [[لعن]] و نفرین خویش سازد<ref>محمد، آیات ۸ و ۹.</ref>. | |||
# '''کفران''': هر گونه کفران [[نعمتهای الهی]] به جای [[شکر]] ورزی موجب نفرین است. [[شکر نعمت]] به زبان و [[قلب]] و عمل موجب جلب رضایت الهی است. | |||
# '''[[کمفروشی]] و [[خیانت]] در [[امانت]] و معامله''': از دیگر موجبات نفرین [[الهی]] میتوان به این [[کمفروشی]] و [[خیانت]] اشاره کرد<ref>مطففین، آیات ۱ تا ۳.</ref>. | |||
# '''رباخواران''': کاری بدتر از [[رباخواری]] نیست که [[اعلان]] [[جنگ]] رسمی علیه [[خدا]] است<ref>بقره، آیه ۲۷۹.</ref> از نظر [[اسلام]] رباخواران گرفتار نفرین الهی هستند<ref>شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج ۳، ص۲۷۴.</ref>. | |||
# '''شراب خواران و [[تولید]] کنندگان مشروبات الکلی''': این عمل [[زشت]] موجب میشود که [[عقل]] و عقلانیت از [[اجتماع]] رخت بربندد و [[مردم]] دچار [[رفتاری]] نابهنجار شوند، از همین روست که این افراد مورد [[لعن]] و نفرین قرار گرفتهاند<ref> من لا یحضره الفقیه، ج ۶، ص۴۲۹.</ref>. | |||
# '''چشم چرانها''': مردانی که به عورت نامحرم نگاه میکنند مورد لعن و نفرین هستند<ref>کافی، ج ۵، ص۵۵۹.</ref>. | |||
# '''[[رشوه]] گیران''': کسانی که در مناصب دولتی و [[قضایی]] و اجرایی و مانند آنها قرار دارند، باید مواظب باشند رشوه نگیرند که گرفتار نفرین و [[خشم الهی]] میشوند. | |||
# '''[[آدم]] کشان''': قاتلین و آدم کشان که بیدلیل جانی مردم بیگناه را میگیرند، گرفتار [[خشم]] و نفرین الهی هستند<ref>وسایل الشعیه، ج ۱۳، ص۱۷۳.</ref>. | |||
# '''تشبه [[زن]] به مرد و بر عکس''': مردانی که خود را به صورت [[زنان]] در میآورند و بالعکس گرفتار نفرین الهی میشوند<ref>برقی، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین، ج ۱، ص۱۱۳.</ref>. | |||
# '''زناکاران و واسطههای آنان''': از نظر اسلام زناکاران و واسطه گران که واسطه [[زنا]] میان دو نفر میشوند؛ گرفتار نفرین الهی میشوند. | |||
البته باید توجه داشت که نفرین اختصاص به خدا ندارد بلکه چنان که [[قرآن]] بیان کرده است، [[پیامبران]] نیز کسانی را نفرین کردهاند که از جمله این پیامبران میتوان به [[حضرت ابراهیم]]{{ع}}<ref>انبیاء، آیه ۶۷؛ مجمعالبیان، ج ۷ – ۸، ص۸۶.</ref>، [[حضرت صالح]]{{ع}}<ref>مؤمنون، آیه ۳۹؛ مجمعالبیان، ج ۷ – ۸، ص۱۶۶ و ۱۷۰.</ref>، [[حضرت لوط]]{{ع}}<ref>عنکبوت، ایات ۲۸ تا ۳؛ انوارالتنزیل، بیضاوی، ج ۳، ص۳۲۷.</ref>، [[پیامبر اکرم]]{{صل}}<ref>آل عمران، آیه ۱۱۹.</ref>، [[حضرت موسی]]{{ع}}<ref>یونس، آیه ۸۸؛ مائده، آیات ۲۱ تا ۲۵؛ طه، آیات ۹۵ تا ۹۷؛ دخان، آیات ۱۷ تا ۲۲.</ref>، [[حضرت نوح]]{{ع}}<ref>قمر، آیات ۹ تا ۱۶؛ نوح، آیات ۲۴ تا ۲۷؛ مؤمنون، آیات ۲۳ تا ۶۴.</ref>، [[حضرت هود]]{{ع}}<ref>مؤمنون، آیات ۳۱ تا ۳۹.</ref> و مانند آنها اشاره کرد<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران (مقاله)|نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران]].</ref>. | |||
== آثار نفرین == | |||
از نظر [[قرآن]]، نفرین دارای آثار زیانباری نسبت به کسانی است که مورد نفرین قرار میگیرند، به ویژه اینکه این نفرین از سوی [[خدا]] و [[پیامبران]] و [[مؤمنان]] باشد. | |||
از جمله آثاری که بر نفرین مترتب میشود میتوان به هلاکت و نابودی<ref>مؤمنون، آیات ۲۳ تا ۲۷؛ قمر، آیه ۱۶؛ عنکبوت، آیات ۲۷ تا ۳۱.</ref>، [[قساوت قلب]] و سنگدلی<ref>یونس، ایات ۸۸ و ۸۹.</ref>، سرگردانی<ref>مائده، آیات۲۴ تا ۲۶.</ref> و [[تباهی]] [[اموال]] و عدم استفاده از آنها<ref>دخان، آیات ۲۱ و۲۲.</ref> اشاره کرد. | |||
البته اینها عذابهای دنیوی است و گرنه عذابهای اخروی نیز به دنبال آن خواهد بود که از جمله بدترین آنها عذابهای [[دوزخ]] است. | |||
البته [[لعن]] یا نفرین بر [[برادران]] و خواهران [[مؤمن]] و به طور کلی زبان گشودن به نفرین و لعن، امری مذموم است و جز در موارد استثنا از این امر به شدت پرهیز داده شده است. [[حضرت امام باقر]]{{ع}} میفرماید: کسی که چیزی را [[لعنت]] میکند اگر آن شی مستحق نباشد لعنت به خود گوینده بر میگردد. پس از لعن مؤمن بپرهیزید تا مبادا خود گرفتار شوید<ref>ر.ک: میزان الحکمة، محمدمحمدی ری شهری، ج ۵، ص۶۱۶.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران (مقاله)|نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران]].</ref> | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران (مقاله)|'''نفرین ابراز نفرت از بدی و بدکاران''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:رذایل اخلاقی]] | |||