آیه فی بیوت اذن الله: تفاوت میان نسخه‌ها

| مداخل مرتبط = [[آیه فی بیوت اذن الله در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[آیه فی بیوت اذن الله در حدیث]] - [[آیه فی بیوت اذن الله از دیدگاه اهل سنت]]

| نام تصویر = آیه 36 و 37 سوره نور.jpg

از جمله آیاتی که در اثبات افضلیت [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} و به تبع آن، امامت آن حضرت پس از [[رسول خدا]]{{صل}} به آن استناد شده، [[آیات]] ۳۶ و ۳۷ سورۀ مبارکه [[نور]] است. [[خدای تعالی]] در این دو [[آیه]] می‌فرماید: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ * رِجَالٌ لّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ}}؛ نور خدا در خانه‌هایی است که [[خدا]] [[اذن]] داده (تا نام، [[مقام]] و بناء آن) بالا برود و نامش در آنجا یاد شود و بامدادان و عصرگاهان او را [[تسبیح]] گویند. مردانی که هیچ [[داد و ستد]] و هیچ معامله‌ای آنان را از یاد [[خداوند]] سرگرم و [[غافل]] نمی‌سازد. بر اساس دسته‌ای از روایات نبوی، مراد از "[[بیت]]"، خانه‌های انبیا و [[امامان معصوم]]{{عم}} و به ویژه [[خانه امام علی]]{{ع}} است که [[رسول خدا]]{{صل}} آن را [[افضل]] و [[برتر]] از همه [[خانه‌ها]] می‌دانند. روشن است که با [[اثبات افضلیت امام]] علی{{ع}}،[[ امامت]] آن حضرت بر اساس [[حکم]] و بنای عقلا مبنی بر [[لزوم]] تقدیم [[فاضل]] بر [[مفضول]]، نیز ثابت خواهد شد.

نور رحمت خاص الهی، در خانه‌های رفیع و بلند مرتبه جای دارد {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ}} که به [[اذن]] [[خدای سبحان]] رفعت مقام یافته‌اند! مراد از خانه‌های بلند مرتبه، مراکز [[عبادی]] مانند [[مساجد]]، مشاهد مشرف و حسینیه هاست که مؤمنان راستین در این مکان‌های مقدس حضور می‌‌یابند و ذکر و [[تسبیح خدا]] می‌گویند؛ پس این [[خانه‌ها]] همه مراکز عبادی را در بر می‌گیرند و به مسجد اختصاص ندارند از این رو [[خدا]] نام مسجد را در ردیف دیگر مراکز عبادی و مذهبی یاد می‌کند: {{متن قرآن|وَلَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا}}؛ نور رحمت ویژه الهی، افزون بر مساجد، در مشاهد مشرف و حرم [[پیامبران]]{{عم}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} نیز [[هدایتگر]] دلهاست و از الحاق خانه‌های پیامبران و [[امامان]]{{عم}}<ref>بر پایه روایات، کلمۀ «بیوت» در آیه مورد بحث ذوات نورانی حضرات معصومان{{عم}} و بیت معنوی نبوت و ولایت و ایمان را نیز در بر می گیرد.</ref> به مساجد بر می‌آید که [[نماز]] در حرم آنان - با اینکه به نوعی قبرستان است - نه تنها [[مکروه]] نیست، بلکه نظیر نماز در مسجد است و [[ثواب]] آن را دارد.  

روایات صحیح و معتبری در منابع [[فریقین]] در شأن نزول این [[آیه]] وارد شده که مصادیق "[[بیوت]]" و "رجال" در [[آیات]] مورد نظر را [[انبیا]]، [[ائمه هدی]] و به ویژه [[امیرالمؤمنین]]{{عم}} دانسته‌اند.از جمله مهمترین این احادیث روایت ذیل است: «بریده گوید: «پیامبر اکرم{{صل}} این آیه: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ}} را خواند. مردی از جای خود بلند شد و پرسید: ای [[رسول خدا]]: منظور کدام [[خانه‌ها]] است؟ حضرت فرمود: «خانه‌های انبیا. [[ابوبکر]] از جای خود بلند شد و در حالی که با دست به [[خانه علی]] و [[فاطمه]]{{عم}} اشاره می‌کرد، گفت: ای رسول خدا آیا این [[خانه]] از آنهاست؟ حضرت فرمود: آری بلکه این خانه [[برترین]] آن خانه‌هاست»<ref>{{متن حدیث|عَن بُرَیدَهً قَالَ: قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ}} فَقَامَ إِلَیْهِ رَجُلٌ فَقَالَ أَیُّ بُیُوتٍ هَذِهِ یَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَقَالَ: بُیُوتُ الْأَنْبِیَاءِ. فَقَامَ إِلَیْهِ أَبُوبَکْرٍ فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا الْبَیْتُ مِنْهَا؟ وَ أَشَارَ إِلَی بَیْتِ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَهً؛ قَالَ: نَعَمْ مِنْ أَفْضَلِهَا.}}؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۲۵.</ref>.<ref>[[علیرضا برازش|برازش، علیرضا]]، [[تفسیر اهل بیت (کتاب)|تفسیر اهل بیت]]، ج۱۰، ص۲۶۲.</ref>

بر اساس روایاتی که در تفسیر آیه در منابع شیعه و اهل سنت آمده، افضلیت امام علی{{ع}} بر دیگران قابل اثبات است. به عنوان نمونه: ثعلبی به إسناد خود از [[انس بن مالک]] و بریده نقل می‌کند که گفتند: رسول خدا{{صل}}این آیه را قرائت فرمود. آن‌گاه مردی برخاست و گفت: ای رسول خدا، منظور از این [[خانه‌ها]] کدامند؟ [[پیامبر]]{{صل}} فرمودند: «خانه‌های انبیاء». [[ابوبکر]] برخاست و گفت: ای رسول خدا، این [[خانه]] از آن جمله است‌؟ (یعنی [[خانه علی]] و [[فاطمه]]{{س}}) پیامبر{{صل}}فرمود: «آری، از [[برترین]] آن خانه‌هاست». و در آن خانه‌ها مردانی را توصیف کرده به آنچه که بر [[افضلیّت]] آنها دلالت دارد. پس علی{{ع}} [[امام]] است والّا تقدیم مفضول بر فاصل لازم می‌آید»<ref>علامه حلی، منهاج الکرامة، ص۱۲۱.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۵ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۵]]، ص۳۵۵ ـ ۳۵۶.</ref>

بر همین اساس است که [[سید شرف الدین]] نیز در کتاب مراجعات، به این دو آیه استناد و آن را دلیلی بر افضلیّت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} دانسته است. ایشان پس از طرح این [[آیه شریفه]]، در ذیل آن می‌نویسد: «و مردان [[تسبیح]] گو [یعنی [[ائمه]]{{عم}}] کسانی هستند که [[خدای تعالی]] [درباره آنان] فرمود: {{متن قرآن|في بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ * رِجَالٌ لّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلاةِ وَإِيتَاء الزَّكَاةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالأَبْصَارُ}} و خانه‌های ایشان همان خانه‌هایی است که [[خدای عزّوجلّ]] نام آن‌خانه‌ها را در [[قرآن]] بیان کرده و فرموده است: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ}}»<ref>المراجعات، ص۹۳-۹۴.</ref>.

# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[علیرضا برازش|برازش، علیرضا]]، [[تفسیر اهل بیت (کتاب)|'''تفسیر اهل بیت''']]، ج۱۰