محمد بن ابی‌عمیر ازدی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام رضا| عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌عمیر ازدی در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}

== آشنایی اجمالی ==

[[ابو احمد محمد بن ابی‌عمیر زیاد بن عیسی ازدی بغدادی]]، معروف به [[ابن ابی‌عمیر]] از بزرگان [[شیعه]] و [[شخصیت]] مورد [[اعتماد]] در میان [[راویان]] و مؤلفان [[امامیه]] است. [[نجاشی]] او را [[اهل بغداد]] و ساکن آنجا و مولای [[مهلب بن ابی‌صفره ازدی]] می‌‌داند و نظر برخی را که گفته‌اند: او [[موالی]] [[بنی امیه]] بوده، نمی‌پذیرد.<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۴.</ref> [[شیخ طوسی]] می‌‌گوید: ابن ابی‌عمیر [[امامان]] هفتم، هشتم و نهم {{ع}} را [[درک]] کرد، هر چند از [[امام کاظم]] {{ع}} روایتی ندارد،<ref>الفهرست (طوسی) ۱۴۲.</ref> لکن نجاشی می‌‌گوید که از آن [[حضرت]] و [[امام رضا]] {{ع}} [[حدیث]] شنیده است.<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۴.</ref>

ابن ابی‌عمیر را با تقواترین، موثق‌ترین و [[عابدترین]] [[مردم]] دانسته‌اند،<ref>الفهرست (طوسی) ۱۴۲.</ref> به گونه‌ای که گفته شده: اگر چشم کسی از طول [[سجده]] آسیب ببیند همانا آن شخص، ابن ابی‌عمیر است.<ref>اختیار معرفة الرجال ۲۱۱ و ۵۹۲.</ref> [[رجالیون]] از [[عظمت]] وی نزد شیعه و [[اهل سنت]] و از [[مقام]] و [[منزلت]] وی نزد افرادی چون [[جاحظ]] که گرایش‌های [[ضد]] [[شیعی]] او روشن است، [[سخن]] گفته‌اند.<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۴ و پاورقی الفهرست (طوسی) ۱۴۲.</ref> [[علی بن حسن بن فضال]]، [[ابن ابی‌عمیر]] را فاضل‌تر و فقیه‌تر از [[یونس بن عبدالرحمان]] دانسته و یونس او را دریایی از [[دانش]] معرفی کرده و [[فقهای شیعه]] او را از [[اصحاب اجماع]] دانسته‌اند.<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۵۶، ۵۹۰ و ۵۹۱.</ref>

ابن ابی‌عمیر به دلیل [[مخالفت]] با [[مأمون]] مدتی به [[زندان]] افتاد و به دلیل عدم افشای [[اسرار]] شیعه با [[بدن]] برهنه صد ضربه شلاق را [[تحمل]] کرد، به گونه‌ای که نزدیک بود زبان بگشاید، اما صدای [[محمد بن یونس بن عبدالرحمان]] را شنید که او را به [[صبر]] می‌‌خواند و سرانجام با صبر و [[بردباری]] برای او [[گشایش]] حاصل شد.<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۹۰ و ۵۹۱.</ref> گفته شده که متولی تازیانه زدن به او [[سندی بن شاهک]]، و دلیل آن [[تشیع]] ابن ابی‌عمیر بوده و در این حادثه ضرر فراوانی متوجه وی شده است و از آنجا که [[ثروت]] زیادی داشت با پرداختن مبلغ هنگفتی [[آزاد]] شد.<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۹۰ ـ ۵۹۲.</ref> همچنین گفته شده که [[مأمون]] او را [[زندانی]] کرد تا حاضر شد سمت [[قضاوت]] برخی مناطق را بپذیرد و چون [[حبس]] او چهار سال به درازا کشید، خواهرش کتب او را [[دفن]] کرد و در اثر رطوبت [[زمین]]، آن کتب از بین رفت، بدین جهت محمد [[احادیث]] را از [[حفظ]] یا آنچه به دیگران آموخته بود، [[روایت]] می‌‌کرد و [[فقهای شیعه]] نیز مراسیل او را معتبر می‌‌دانند. دلیل نابودی کتاب‌های وی را آب گرفتگی به سبب [[باران]] نیز گفته‌اند.<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۴.</ref>

 

ابن ابی‌عمیر علاوه بر [[امامان]] پیش گفته، از [[حماد بن عثمان]]، [[ابان بن عثمان]]، [[علی بن حنظله]]، [[علی بن ابی حمزه]] و دیگران روایت کرده و [[عبدالله بن احمد بن نهیک]]، [[ایوب بن نوح]]، [[ابراهیم بن هاشم]]، [[یعقوب بن یزید]] و دیگران از او روایت کرده‌اند.<ref>جامع الرواة ۲/۵۱ و ۵۲.</ref>

 

وی صاحب ۹۴ تألیف بوده ودر طریق ۱۰۰ روایت از [[راویان امام صادق]] {{ع}} واقع شده است.<ref>الفهرست (طوسی) ۱۴۲.</ref> محمد بن ابی‌عمیر با عنوان بیاع سابری نیز در روایت آمده است، <ref>معجم رجال الحدیث ۱۴/۲۸۵.</ref> اما با محمد بن ابی‌عمیر بزاز بیاع سابری که [[شیخ طوسی]] ذیل [[اصحاب امام صادق]] {{ع}}آورده<ref>رجال الطوسی ۴۱۲.</ref> [[متحد]] نیست؛ زیرا این شخص در [[زمان امام کاظم]] {{ع}} درگذشته،<ref>معجم رجال الحدیث ۱۴/۲۷۶.</ref> ولی محمد بن ابی‌عمیر مورد بحث در سال ۲۱۷هـ [[دنیا]] را بدرود گفته است.<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۸.</ref>

 

آثار ابن ابی‌عمیر که در منابع از آنها یاد شده، عبارت‌اند از: کتاب‌های المغازی، الکفر و الایمان، البداء، الاحتجاج فی الامامه، الحج، فضائل الحج، المتعه، الاستطاعه، الملاحم، یوم و لیله، الصلاة، مناسک الحج، الصیام، اختلاف الحدیث، المعارف، التوحید، النکاح، الطلاق، الرضاع<ref>رجال النجاشی ۲/۲۰۶ و ۲۰۷.</ref> النوادر، الافعال، الرد علی اهل القدر و الجبر، الامامه، و پرسش‌هایی از [[امام رضا]] {{ع}}<ref>الفهرست (طوسی) ۱۴۲.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص۶۴۵.</ref>

* [[راویان امام رضا]]

{{پایان مدخل‌ وابسته}}

# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]