←دوم: کالبدشکافی سیاسی این عصر
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۳۰: | خط ۱۳۰: | ||
==دوم: کالبدشکافی سیاسی این عصر == | ==دوم: کالبدشکافی سیاسی این عصر == | ||
===۱. ویژگیهای کلان سیاست در پایان اموی=== | ===۱. ویژگیهای کلان سیاست در پایان اموی و آغاز عباسی=== | ||
امام | [امام صادق] سمبل مشروعیت مبارزهای بود که اهل بیت وحی ضد ستمگری و سرکشی دو سلسله بنی امیه و بنی عباس به راه انداخته بودند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۱). امام صادق حدود چهار دهه از عمر با برکت خویش را در حکومت بنی امیه گذراند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۱). [و] از همان زمان گروههای عباسی نیز به نام اهل بیت و با شعار خشنودی آل محمد شروع به فعالیت کردند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۱). بنی امیه پس از ظلم و بیداد سقوط کردند، امام صادق نیز از مبارزه باز خودداری فرمود و تحت تأثیر شعارهایی که بنی عباس از آنها برای نشستن در جای بنی امیه مطرح میکردند واقع نگردید (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۱). حکومت بنی امیه در سال ۱۳۲ ه.ق سقوط کرده و خلافت به بنی عباس منتقل گردید (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۱). | ||
===۲. شمهای از حاکمان و جهتگیری کلان سیاسی آنها=== | |||
[امام صادق] در مرحله اوّل با این خلفا همعصر بوده است: هشام بن عبد الملک، ولید بن یزید، یزید بن ولید [و] مروان بن محمد آخرین خلیفه از دولت بنی امیه (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۷۳). [تا در برابر آنان و] خصوصاً هشام بن عبد الملک به صورت خاص، به موضعگیری و مبارزه فکری، عقیدتی و علمی نپردازد (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۷۳). امّا در مرحله دوّم، آن حضرت با سفّاح و ابو جعفر منصور از خلفای بنی عبّاس همعصر بوده است (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۷۳). امام صادق در زمان حکومت منصور عبّاسی به شهادت رسیدند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۷۳). البتّه قبل از شهادت آن حضرت، منصور ظلم و ستم بسیاری بر آن حضرت روا داشت (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۷۳). | |||
اوضاع و شرایط سیاسی که امام صادق قصد فعالیت در آن را داشتند به کلی تغییر کرده بود (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۹۲). هشام بن عبد الملک همچنان بر سر کار بوده و سیاستش در قبال امام صادق و شیعیان او همان سیاست سابق بود که بر اساس کینههای جاهلی بنا شده و تنها در تبعید و فشار و شکنجه خلاصه میشد (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۹۲). یکی از علامتهای این دوره اضطراب و نابسامانی اعتقادی و سیاسی بوده [و] امت از ستم بنی امیه به ستوه آمده بودند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۹۵). نهضت از این حیث که مورد نیاز شدید امت بود بدل به یک ضرورت اجتماعی گردیده بود (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۹۶). | |||
===۳. رویدادهای مهم سیاسی و نظامی (جنگها، تغییرات مرزی، جابهجایی قدرت)=== | |||
کالبدشکافی سیاسی عصر > ۱- رویدادهای مهم سیاسی و نظامی (جنگها، تغییرات مرزی، جابهجایی قدرت) | |||
[از جمله رویدادهای مهم سیاسی و نظامی و جابهجاییهای بزرگ قدرت در این دوره، زوال حکومت بنیامیه بود که با] جنگ با مروان بن محمّد بن مروان [آغاز شد] (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). [او] آخرین خلیفه از دولت بنی امیه [بود] (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۹۲). [نیروهای مخالف، مروان را] در مصر [یافته و] به بدترین وجهی در آنجا به قتل رساندند (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). | |||
[در مسیر این تغییرات بنیادین سیاسی،] پیشاهنگ این دعوتکنندگان و فعّالترین و زیرکترین آنان، ابو مسلم خراسانی بود (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۱۶۳). [با این اقدامات و فروپاشی کامل خلافت اموی، زمینه برای تثبیت قدرت] ابو العبّاس سفّاح و ابو جعفر منصور [فراهم گردید و دوران جدیدی در حیات سیاسی جامعه اسلامی آغاز شد] (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). | |||
===۴. قیامها، شورشها و پیامدهای آنها (علوی و غیرعلوی)=== | |||
[عصر امام صادق شاهد مجموعهای متراکم از قیامها و درگیریهای مختلف بود. در بخش قیامهای غیرعلوی و تحرکات نظامی برای براندازی امویان،] اعلام قیام ابو مسلم خراسانی در خراسان [نقش محوری داشت که در پی آن] خلیفه اموی مروان، ابراهیم امام را دستگیر کرده و به قتل رسانید (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). | |||
[در بخش قیامهای علوی که پیامدهای ناگواری برای شیعیان داشت، یکی از مهمترین رویدادها] کشتن زید بن علی و به دار کشیدن و آتش زدن پیکر شریفش [بود] (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). [در کنار این، قیامهای شاخه حسنی نیز شکل گرفت که از بارزترین آنها] قیام محمد بن عبدالله [معروف به] صاحب نفس زکیه (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۲۹) [و همچنین تحرکات مرتبط با] محمد نفس زکیه و برادرش ابراهیم [بود که فضای امنیتی شدیدی را بر جامعه تحمیل کرد] (پیشوایان هدایت، ج ۸، ص ۲۴۱). | |||
===۵. مشکلات و بحرانهای سیاسی عصر (ناکارآمدی، ظلم کارگزاران، بیثباتی)=== | |||
===۶. سیاست دولتها در قبال علویان و اهلبیت(ع)=== | |||
===۷. ضرورتهای سیاسی تحمیلشده بر امام=== | |||