حضرت فاطمه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

«[[کوثر]]» را به «خیر بسیار» معنا کرده‌اند و به ظاهر تمامی نعمت‌هایی را که خداوند به [[نبی اکرم]] {{صل}} عنایت کرده، شامل می‌شود. ولی مواردی را که در [[شأن نزول]] این [[سوره]]، افزون بر [[آیه]] پایانی [[سوره کوثر]] یادآور شده‌اند، به روشنی اشاره دارد که خیر یاد شده، به فزونی و دوام [[نسل]] ارتباط دارد و جهانیان به خوبی آگاهند که نسل [[پاک]] [[رسول اکرم]] {{صل}} از ناحیه دخت گرامی‌اش زهرای بتول استمرار داشته و برخی از [[احادیث]] رسیده از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} این معنا را صریحا یادآور شده است.

روزی [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} [[بیمار]] شدند و [[رسول اکرم]] {{صل}} به اتفاق جمعی از [[مردم]] از آن دو بزرگوار [[عیادت]] نمود. عیادت‌کنندگان به [[امیر مؤمنان]] {{ع}} گفتند: [[ابو الحسن]]! برای بهبودی فرزندانت [[نذری]] انجام ده، از این‌رو، علی {{ع}} و [[فاطمه]] {{س}} و فضّه خادمه، [[نذر]] کردند در صورت بهبودی [[حسنین]] {{عم}}، سه [[روز]] [[روزه]] بگیرند، دیری نپایید که آن‌دو بزرگوار [[شفا]] یافتند و آنها طبق نذری که انجام داده بودند روزه گرفتند ولی خوراکی در [[خانه]] نداشتند، به همین دلیل، علی {{ع}} از [[شمعون]] خیبری [[یهودی]] سه صاع (۹ کیلوگرم) جو، [[قرض]] گرفت. یک صاع آن را [[فاطمه زهرا]] {{س}} [[آسیا]] کرد و پنج قرص نان به تعداد اعضای [[خانواده]] تهیه نمود و آنها را مقابل خود نهادند تا روزه خویش را [[افطار]] کنند که مستمندی بر در خانه آمد و گفت: [[سلام]] و [[درود]] بر [[اهل بیت]] محمد {{صل}} من [[فقیری]] [[بینوا]] و [[مسلمان]] و گرسنه‌ام، به من غذایی عطا کنید خداوند در عوض به شما از غذاهای بهشتی نصیب گرداند، اهل بیت غذای خود را به وی داده و آن شب با آب افطار کرده و خوابیدند، فردای آن روز نیز روزه گرفتند. با فرا رسیدن شب، غذایی برای تناول، نزد خود گذاشتند که این‌بار [[یتیمی]] از راه رسید و [[غذا]] را به او دادند و بار سوم اسیری بر در خانه آمد و آنان نیز همان کار قبلی را انجام دادند.

صبح روز بعد، علی {{ع}} دست [[امام حسن]] و [[امام حسین]] را گرفت و نزد [[رسول خدا]] {{صل}} شرفیاب شدند، تا [[پیامبر اکرم]] چشمش به آنان افتاد، دید از شدّت [[گرسنگی]] مانند جوجه به خود می‌لرزند، فرمود: برایم بسیار دردناک است که شما را با چنین حالتی می‌بینم، سپس به‌پا خاست و به اتّفاق آنان به‌ [[خانه علی]] آمد، دید فاطمه در [[محراب]] [[عبادت]] خویش است و از [[گرسنگی]] شکمش به پشت او چسبیده و چشمانش به گودی نشسته است. [[رسول خدا]] {{صل}} از [[مشاهده]] این منظره فوق‌العاده متأثر شد، در این هنگام [[جبرئیل]] نازل شد و عرضه داشت: محمد! این [[آیات]] را دریافت نما، [[خداوند]] تو را به وجود این [[اهل بیت]] تهنیت گفته است و [[سوره]] [[مبارک]] دهر را بر حضرت [[تلاوت]] کرد.

[[فاطمه زهرا]] {{س}} از جمله شخصیت‌هایی است که [[خدای متعال]] در حقش [[گواهی]] داده در جمع [[نیکان]] در [[بهشت]] از جام آمیخته با عطری دلپذیر، آب می‌نوشد و در زمره کسانی است که به [[نذر]] خود [[وفا]] می‌کنند و از روزی که [[شرّ]] و عذابش گسترده است، می‌هراسند، او از کسانی است که غذای خود را با آن‌که به آن علاقه و نیاز دارند به دیگران خورانده و دیگران را بر خود ترجیح می‌دهند و این‌کار را در [[راه خدا]] انجام می‌دهند و [[انتظار]] هیچ‌گونه پاداشی از آنها ندارند و از جمله افرادی است که در راه رضای [[حق]] [[صبر]] و [[بردباری]] پیشه می‌کنند... و از آن دسته‌اند که خداوند آنها را از شرّ آن [[روز]] [[عبوس]] و سخت، نگاه می‌دارد و آنان را با [[سرور]] و [[شادی]] پذیرا می‌شود و در قبال صبر و [[شکیبایی]] آنها، جامه‌های حریر بهشتی به آنان، [[پاداش]] می‌دهد<ref>کشاف زمخشری؛ تفسیر ثعلبی؛ اسد الغابه، ج۵، ص۵۳۰؛ تفسیر کبیر فخر رازی.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)| پیشوایان هدایت ج۳]]، ص ۲۶.</ref>

[[خداوند متعال]] درباره [[اهل بیت]] {{عم}} چنین می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>. این [[آیه]] درباره [[امیرمؤمنان]] و [[فاطمه]] و [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} نازل شده است<ref>اصول کافی، کلینی، ج۱، ص۲۸۷؛ دعائم الاسلام، قاضی نعمان مغربی، ج۱، ص۳۷؛ مناقب الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، محمد بن سلیمان کوفی، ج۱، ص۱۳۲؛ الفصول المختاره، شریف مرتضی، ص۵۳؛ تفسیر أبی حمزة الثمالی، ابوحمزه شمالی، ص۲۶۷؛ المعتبر، محقق حلی، ج۱، ص۲۲؛ تفسیر العیاشی، عیاشی، ج۱، ص۲۰۹ و ۲۵۰؛ تفسیر القمی، علی بن ابراهیم قمی، ج۲، ص۱۹۳؛ تفسیر الفرات الکوفی، فرات بن ابراهیم الکوفی، ص۱۱۰؛ التبیان، شیخ طوسی، ج۸، ص۳۳۹؛ مجمع البیان طبرسی، ج۸، ص۱۵۷؛ خصائص الوحی المبین، ابن بطریق، ص۹۹؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج۲۵، ص۲۳۷. منابع اهل سنت که در آنها به این موضوع اشاره شده: صحیح مسلم، مسلم نیشابوری، ج۴، ص۱۸۸۳؛ التفسیر الکبیر، فخر رازی، ج۸، ص۷۱؛ فخر رازی در ذیل این حدیث می‌نویسد: و بدان‌که این حدیث همانند حدیثی است که مفسران و محدثان همه صحت آن را قبول دارند. (تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر دمشقی، ج۳، ص۴۸۶)</ref> و بر [[عصمت اهل بیت]] {{عم}} و از جمله [[فاطمه]] {{س}} دلالت دارد<ref>تفسیر القمی، علی بن ابراهیم قمی، ج۲، ص۱۵۶.</ref>. [[ام سلمه]]، [[همسر رسول خدا]] {{صل}}، درباره نزول این [[آیه]] می‌گوید: این [[آیه]] در [[خانه]] من بر [[رسول خدا]] {{صل}} نازل شد و [[رسول خدا]] {{صل}} [[علی]] و [[فاطمه]] و حسنین را فراخواند و وقتی همگی گرد آمدند، [[جبرئیل]] فرود آمد و [[رسول خدا]] {{صل}} کساء فدکی را بر سرشان کشید و فرمود: "خدایا! اینها [[اهل بیت]] من‌اند" و چنین [[دعا]] کرد: "خدایا! هرگونه [[پلیدی]] را از آنان بردار و [[پاک]] و پاکیزه‌شان گردان". [[جبرئیل]] به آن حضرت گفت: "ای [[محمد]]! آیا من نیز از شمایم؟" [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: "تو از ما هستی". من ([[ام سلمه]]) گفتم: ای [[رسول خدا]] من نیز از [[اهل بیت]] شمایم؛ آمده‌ام تا با شما باشم، [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود: "تو سر جایت بمان ای [[ام سلمه]]! تو خوبی و از [[همسران]] [[رسول]] خدایی". آنگاه [[جبرئیل]] رو به آن حضرت کرد و گفت: "بخوان ای [[محمد]] {{متن قرآن|إنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ...}}"<ref>الامالی، شیخ طوسی، ص۳۶۸؛ داستان نزول این آیه در شأن اهل بیت {{عم}} در منزل ام سلمه و حضور ایشان در زیر کساء در منابع فراوانی نقل شده است، از جمله: کمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ص۲۷۸؛ کفایة الاثر، خزاز قمی، ص۶۶، کتاب سلیم بن قیس، سلیم بن قیس، ص۱۶۸؛ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین، محمد بن سلیمان کوفی، ج۱، ص۱۵۷؛ شرح الاخبار، قاضی نعمان مغربی، ج۲، ص۳۳۷؛ الاحتجاج، طبرسی، ج۱، ص۲۱۵. منابع اهل سنت: فضائل الصحابه، شیبانی، ج۲، ص۵۸۷؛ مسند احمد، احمد بن حنبل، ج۶، ص۲۹۲؛ سنن الترمذی، ترمذی، ج۵، ص۳۵۱؛ المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، ج۲، ص۴۵۱؛ شواهد التنزیل، حاکم حسکانی، ج۲، ص۱۲۰؛ روح المعانی، آلوسی، ج۲۲، ص۱۴؛ آلوسی درباره این احادیث مینویسد: و روایات مربوط به ورود رسول خدا {{صل}} و علی و فاطمه و دو فرزندشان {{عم}}، در زیر کساء و این سخن رسول خدا {{صل}} که فرمود: بار خدایا! اینها اهل بیت من‌اند و دعای آن حضرت در حق آنان و نیز وارد نشدن ام سلمه، به زیر کساء روایاتی میباشند که از شمارش، فزون‌اند، و این احادیث معنای اهل بیت را به هر معنایی که برای کلمه بیت تصور شود، ویژه افراد زیر کساء قرار داده و همسران آن حضرت {{صل}} را شامل نمی‌شود.</ref>. پس از نزول این [[آیه]] [[رسول خدا]] {{صل}} هر صبح ابتدا مقابل در منزل [[فاطمه]] {{س}} می‌آمد و [[دست]] بر چهارچوب در گذاشته و بر [[اهل بیت]] {{عم}} [[سلام]] می‌داد و پس از شنیدن جواب [[سلام]] از همه [[اهل]] [[خانه]] این [[آیه]] را [[تلاوت]] می‌کرد<ref>کشف الیقین، علامه حلی، ص۴۰۵؛ نهج الحق و کشف الصدق، حلی، ص۱۷۴.</ref> و برای [[نماز]] به [[مسجد]] می‌رفت<ref>کشف الیقین، علامه حلی، ص۴۰۵.</ref> و این عمل تا پایان [[عمر]] [[مبارک]] آن حضرت ادامه داشت<ref>کتاب الولایه، ابن عقده کوفی، ص۱۸۶؛ الامالی، شیخ طوسی، ص۵۶۵. این مطلب، قسمتی از سخنرانی امام مجتبی {{ع}} پس از صلح سیاسی با معاویه و در حضور او است که آن حضرت بعد از طرح نزول آیه تطهیر در خانه ام سلمه، فرمود: {{متن حدیث|...ثُمَّ مَكَثَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} بَعْدَ ذَلِكَ بَقِيَّةَ عُمُرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ، يَأْتِينَا كُلَّ يَوْمٍ عِنْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ...}} لازم به ذکر است که در برخی منابع، مدت آن، نه ماه ذکر شده است؛ از جمله: تفسیر جوامع الجامع، طبرسی، ج۲، ص۵۱۰ ({{عربی|تِسْعَةَ أَشْهُرٍ وَقْتَ كُلِّ صَلَاةٍ}})؛ کشف الیقین، علامه حلی، ص۴۰۵؛ و در برخی منابع که عموماً از آن اهل سنت هستند، مدت آن شش ماه ذکر شده است؛ از جمله: المصنف، ابی شیبه کوفی، ج۶، ص۳۸۸؛ فضائل الصحابه، شیبانی، ج۲، ص۷۶۱؛ مسند احمد، احمد بن حنبل، ج۳، ص۲۵۹؛ سنن الترمذی، ترمذی، ج۵، ص۳۵۲؛ انساب الاشراف، بلاذری، ج۱، ص۲۸۰؛ تفسیر الطبری، طبری، ج۲۲، ص۶؛ المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، ج۳، ص۱۷۲. و بالاخره ابن حجر هیثمی درباره اکثر مفسران اهل سنت مینویسد: اکثر مفسران بر این باورند که آیه تطهیر درباره علی و فاطمه و حسن و حسین {{عم}} نازل شده است (الصواعق المحرقه، ج۲، ص۴۲۱).</ref>.<ref>[[محمد کرمانی کجور | کرمانی کجور، محمد]]، [[فاطمه زهرا دختر رسول خدا (مقاله)| مقاله «فاطمه زهرا دختر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)| دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۶۰-۲۶۲؛ [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)| پیشوایان هدایت ج۳]]، ص ۲۷؛ [[محمد حیدر مظفری|مظفری، محمد حیدر]]، [[امامت در بیان حضرت فاطمه (کتاب)|امامت در بیان حضرت فاطمه]]، ص ۲۶.</ref>

مجاهد، این دوستی و [[محبّت]] را [[پیروی]] و [[تصدیق]] رسول خدا {{صل}} و [[ارتباط]] با [[خویشاوندان]] وی؛ و [[ابن عباس]] آن را به دوستی [[نزدیکان پیامبر]] [[اکرم]] {{صل}} [[تفسیر]] کرده است<ref>به فضائل الخمسه من الصحاح السنّه، ج۱، ص۳۰۷ مراجعه شود.</ref>.

آیه مباهله {{متن قرآن|فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ}}<ref> «بنابراین، پس از دست یافتن تو به دانش، به هر کس که با تو به چالش برخیزد؛ بگو: بیایید تا فرزندان خود و فرزندان شما و زنان خود و زنان شما و خودی‌های خویش و خودی‌های شما را فرا خوانیم آنگاه (به درگاه خداوند) زاری کنیم تا لعنت خداوند را بر دروغگویان نهیم» سوره آل عمران، آیه ۶۱.</ref> دلالت دارد که [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} [[فرزندان رسول خدا]] {{صل}} به‌شمار می‌آیند و [[روایات]] فراوانی که از رسول خدا {{صل}} رسیده، دلالت دارد که خداوند [[نسل]] هر [[پیامبری]] را در صلب آن [[پیامبر]]، ولی نسل [[خاتم پیامبران]] {{صل}} را در صلب [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} قرار داده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱، ص۳۱۶؛ ریاض النضره، ج۲، ص۱۶۸؛ کنز العمال، ج۱۱، حدیث ۳۲۸۹۲.</ref>. روایات صحیحی از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} وارد شده که حضرت به [[حسن بن علی]] {{ع}} فرمود: «فرزندم [[حسن]]، [[شخصیت]] [[بزرگواری]] است که [[خداوند]] به واسطه او میان دو جمعیّت انبوه مخالف، [[صلح]] و [[آرامش]] برقرار می‌سازد»<ref>{{متن حدیث|إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ وَ لَعَلَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُصْلِحُ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، صحیح بخاری، کتاب صلح؛ صحیح ترمذی، ج۵، حدیث ۳۷۷۳؛ مسند احمد، ج۵، ص۴۴؛ تاریخ بغداد، ج۳، ص۲۱۵؛ کنز العمال، ج۱۲ و ۱۳، احادیث ۳۴۳۰۴ و ۳۴۳۰۱ و ۳۷۶۵۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)| پیشوایان هدایت ج۳]]، ص ۲۴.</ref>.

[[مسلمانان]] حتی [[خوارج]] [[اتفاق نظر]] دارند که [[رسول اکرم]] {{صل}} برای انجام [[مباهله]]، غیر از پاره تنش [[حضرت زهرا]] [[نوادگان]] و گل‌های رخشنده‌اش [[حسن]] و [[حسین]] و برادرش علی {{ع}} که نسبت به [[پیامبر]] به منزله [[هارون]] نسبت به [[موسی]] بود، کسی را فرانخواند. این افراد لزوما مخاطبان این آیه [[شریف]] بودند که به هیچ‌وجه قابل [[انکار]] نیست هرکس به [[تاریخ]] مسلمانان آشنایی داشته باشد به خوبی می‌داند که [[آیه مباهله]] تنها درباره افراد یاد شده نازل شده نه دیگران<ref>به کلمة الغراء، ص۱۸۱ مراجعه شود.</ref>.

[[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} به اتفاق همین افراد با [[مسیحیان نجران]] که سر [[دشمنی]] با آن حضرت داشتند به مباهله پرداخت و بر آنان [[پیروز]] گشت، در آن [[زمان]] [[همسران رسول خدا]] {{صل}} در خانه‌هایشان حضور داشتند و [[رسول خدا]] هیچ‌کس حتی عمه خود [[صفیّه]] و دختر عمویش [[ام هانی]] و هیچ‌یک از [[زنان]] خلفای سه‌گانه و دیگر [[مهاجران]] و [[انصار]] را برای این‌کار فرانخواند و غیر از [[حسنین]] {{عم}} نیز هیچ‌یک از [[فرزندان]] [[بنی هاشم]] و فرزندان [[صحابه]] و غیر از علی {{ع}} هیچ‌یک از [[نزدیکان]] و هیچ فردی از [[ایمان]] آوردگان سابق را، نطلبید- به گفته [[فخر رازی]] در تفسیرش- حضرت با [[پوشیدن]] ردای سیاهی موئین برای انجام مباهله از [[منزل]] خارج شد.

رسول اکرم {{صل}} در حالی که حسین {{ع}} را در آغوش و دست حسن را در دست داشت و [[فاطمه]] پشت سرش و علی پشت سر فاطمه حرکت می‌کرد، راهی مکان مباهله شد و به همراهانش می‌فرمود: هرگاه من [[دعا]] کردم شما آمین بگویید. کشیش [[مسیحی]] [[نجران]] به [[یاران]] خود گفت: من امروز چهره‌هایی را می‌بینم که اگر از [[خدا]] درخواست کنند کوهی را از جا برکند، [[خداوند]] دعایشان را [[مستجاب]] و آن‌کار را عملی خواهد ساخت، از این‌رو، به شما سفارش می‌کنم با اینان به مباهله نپردازید که همگی به [[هلاکت]] خواهید رسید و تا [[قیامت]] یک تن [[مسیحی]] روی [[زمین]] باقی نخواهد ماند<ref>مرحوم شرف الدین عاملی گفته است، مفسران و محدثان و کلیه تاریخ‌نگارانی که به حوادث سال دهم هجری یعنی سال مباهله اشاره کرده‌اند این حدیث را یادآور شده‌اند. به صحیح مسلم، کتاب فضائل صحابه، کشاف زمخشری در تفسیر آیه ۶۱ آل عمران مراجعه شود.</ref>.

علاوه بر پاسخ [[علامه]]، نکته مهم دیگر در مفهوم {{متن قرآن|نِسَاءَنَا}} آن است که با تتبع در موارد استعمال کلمه {{متن قرآن|نِسَاءَنَا}} می‌توان دریافت که این کلمه اگر به «[[تنهایی]]» و یا همراه «[[رجال]]» به کار رود به معنای [[زنان]] است و هرگاه در کنار کلمه «ابناء» به کار رود به معنای دختر می‌آید؛ مانند [[آیه]] {{متن قرآن|يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ}}<ref>«پسرانتان را سر می‌بریدند و زنانتان را زنده می‌گذاردند» سوره بقره، آیه ۴۹.</ref>؛ [[فرعونیان]]، هنگام پاره‌کردن شکم [[مادران]] [[دختران]] را زنده نگه می‌داشتند و پسران را به [[قتل]] می‌رساندند و نیز در [[سوره اعراف]] گوید: {{متن قرآن|وَإِذْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که شما را از فرعونیان نجات بخشیدیم که عذابی تلخ را به شما می‌چشاندند؛ پسرانتان را می‌کشتند و زنانتان را زنده باز می‌نهادند» سوره اعراف، آیه ۱۴۱.</ref> و در آیه دیگر گوید: {{متن قرآن|وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ}}<ref>«و سرکردگان قوم فرعون گفتند: آیا موسی و قومش را وا می‌نهی تا در این سرزمین تبهکاری کنند و (موسی) تو و خدایانت را رها کند؟ گفت: پسرانشان را خواهیم کشت و زنانشان را زنده باز خواهیم نهاد و بی‌گمان ما بر آنان چیره‌ایم» سوره اعراف، آیه ۱۲۷.</ref>.

در این سه [[آیه]] به یک جریان [[تاریخی]] که عبارت است از برخورد [[ظالمانه]] [[فرعونیان]] در [[پیشگیری]] از [[تولد]] [[حضرت موسی]] اشاره نموده است که فرعونیان در این رفتارشان ابناء (پسران) [[بنی‌اسرائیل]] را به [[قتل]] رسانده و [[نساء]] ([[دختران]]) آنها را زنده می‌گذاشتند و نسبت به معنای نساء در این [[آیات]] از [[امام عسکری]]{{ع}} نقل شده است: [[قوم حضرت موسی]] نزد او [[شکایت]] نمودند که فرعونیان دختران و خوهران ما را به جهت [[لذت]] بردن نگه می‌دارند<ref>{{عربی|فَضَجُّوا إِلَى مُوسَى{{ع}} وَ قَالُوا يَفْتَرِشُونَ بَنَاتِنَا وَ أَخَوَاتِنَا؟}}؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۲۱۳؛ بحار الانوار، ج٩١، ص۶٠.</ref>. این دلیلی است بر اینکه مراد از نسائنا در این آیات بنات (دختران) است.

و ممکن است طبق این معنا برای بهانه‌جویان این توهم پیش آید که اگر مراد از نسائنا در کنار ابنائنا «دختر» بوده است پس چرا به جای نسائنا در کنار «ابنائنا»، «بناتنا» «نیاورده است؟ جواب اینکه کلمه ابنائنا برای [[حسنین]]{{عم}} که در سن [[طفولیت]] قرار داشتند مناسب است و نسبت به حضرت زهرا{{س}} نسائنا تعبیر نموده است. چون همان‌گونه که [[نگارش]] یافت کلمه نساء یا به جهت قرینه مقابله با ابنائنا و یا به جهت «اسم جنس» بودن به معنای دختران هم می‌آید کما اینکه درباره [[دختران حضرت شعیب]] هر دو تعبیر «دختران» و «[[زنان]]» وجود دارد. چنانچه هنگامی که [[خداوند]] حکایت آن دو دختر را بازگو نموده است، ابتدا از آنها به «امرأتین» «دو [[زن]]» تعبیر نموده می‌فرماید: {{متن قرآن|وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ}}<ref>«و کنار آنان دو زن را دید که (گوسفندان خود را از رفتن به سوی آب) دور می‌داشتند» سوره قصص، آیه ۲۳.</ref>؛ و در کنار آنان دو [[زن]] را دید که مراقب گوسفندان خویشند و این دو، [[دختران شعیب]] بودند که تا هنوز به [[خانه]] شوهر نرفته بودند و در چهار [[آیه]] بعد از زبان [[حضرت شعیب]] از آن دو به «ابنتین» «دو دختر» تعبیر نموده است. {{متن قرآن|قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ}}<ref>«(شعیب) گفت: می‌خواهم یکی از این دو دخترم را همسر تو کنم» سوره قصص، آیه ۲۷.</ref>. علاوه بر اینکه تعبیر به [[نساء]] نسبت به [[حضرت زهرا]]{{س}} به جهت [[حفظ]] [[عظمت مقام]] و نیز به جهت سن بالای ایشان که در [[زمان]] [[نزول]] [[آیه مباهله]] به خانه شوهر رفته و دارای [[فرزندان]] بود مناسب‌تر است از کلمه بنت (دختر). سرانجام اینکه، [[آیه شریفه]] [[مباهله]]، بر [[حجت]] بودن [[اهل بیت]]{{عم}} دلالت دارد و [[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} نیز جزء همان کسانی است که به عنوان [[حجت خداوند]] [[حقانیت]] [[دین اسلام]] را در برابر [[نصرانیان]] ثابت نمود<ref>[[محمد حیدر مظفری|مظفری، محمد حیدر]]، [[امامت در بیان حضرت فاطمه (کتاب)|امامت در بیان حضرت فاطمه]]، ص ۲۱.</ref>.

[[مفسران]] در [[شأن نزول]] أین أیه داستان‌های متعددی نقل کرده‌اند. در [[حدیثی]] می‌خوانیم: کسی [[خدمت]] [[پیامبر]] آمد و عرض کرد: گرسنه‌ام. پیامبر دستور داد از [[منزل]] برای او غذایی بیاورند، ولی در منزل حضرت [[غذا]] نبود؛ فرمود: چه کسی امشب این مرد را میهمان می‌کند؟ مردی از [[انصار]] اعلام [[آمادگی]] کرد و او را به منزل خویش برد، اما جز مقدار کمی غذا برای [[کودکان]] خود چیزی نداشت؛ سفارش کرد غذا را برای میهمان بیاورید و چراغ را خاموش کرد و به همسرش گفت: کودکان را هرگونه که ممکن است، چاره کن تا [[خواب]] روند؛ سپس [[زن]] و مرد بر سر سفره نشستند و بی‌آنکه چیزی از غذا در دهان بگذارند، [[دهان]] خود را تکان می‌دادند. میهمان [[گمان]] کرد آنها نیز همراه او غذا می‌خورند و به مقدار کافی خورد و [[سیر]] شد و آنها شب گرسنه خوابیدند. صبح خدمت پیامبر آمدند. پیامبر نگاهی به آنها کرد و تبسمی فرمود و [[آیه]] فوق را [[تلاوت]] کرد و ایثار آنها را ستود.

[[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن|كَلَّا وَالْقَمَرِ * وَاللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ * وَالصُّبْحِ إِذَا أَسْفَرَ * إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ}}<ref>«هرگز! سوگند به ماه * و به شب آنگاه که پشت کند * و به بامداد چون بردمد * که آن (دوزخ) یکی از بزرگ (نشانه) هاست» سوره مدثر، آیه ۳۲-۳۵.</ref>. خداوند به سه چیز مهم [[سوگند]] یاد می‌نماید تا مطلبی مهم را گوشزد کند: سوگند به ماه که از نظر [[آفرینش]]، گردش [[منظم]]، [[نور]] و [[زیبایی]] و تغییرات تدریجی مهم است. سوگند به شب هنگامی که دامن برچیند، که خاموش و آرام‌بخش و هنگام [[راز و نیاز]] عاشقانه با [[حضرت حق]] است و سوگند به صبح روشن که پایان [[تاریکی]]، [[زیبا]] و دل‌انگیز و هنگام [[کوشش]] است.

[[مفسر]] بزرگ، [[علی بن ابراهیم]] در [[تفسیر]] گران‌سنگ خود از پنجمین پیشوای نور، صاحب [[علم خدا]]، [[حضرت باقر]] {{ع}} درباره بطن و تفسیر {{متن قرآن|إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ}}<ref>«که آن (دوزخ) یکی از بزرگ (نشانه) هاست» سوره مدثر، آیه ۳۵.</ref> چنین [[روایت]] کرده که منظور، [[حضرت فاطمه]] {{س}} است<ref>تفسیر نورالثقلین، عبد علی بن جمعة العروسی الحویزی، ج۵، ص۴۵۸؛ تفسیر القمی، علی بن ابراهیم بن هاشم قمی ج۲، ص۳۹۹.</ref>. آنچه خداوند به آن سوگند می‌خورد، عظیم است و آنچه برای آن سوگند یاد می‌کند، بسیار بزرگ و بی‌اندازه مهم. گاه افراد عادی درصدد بر می‌آیند از شخصی تعریف و تمجید نمایند و گاه پیامبر یا [[امام]]- که صرف‌نظر از [[وحی]]، اقیانوس بی‌کرانه [[دانش]] و [[بینش]] او به گستره [[تاریخ]] [[فرهنگ‌ها]] موج می‌زند - کسی را می‌ستاید؛ اما آنجا که [[عقل‌ها]] حیران، [[اندیشه‌ها]] سرگردان و دستیابی همگان به قله پرافتخارش کوتاه است و [[شگفتی]] فزونی می‌یابد که [[آفریدگار]] کهکشان‌ها و [[آسمان]] بلند و برافراشته، آفریدگاری که [[ابراهیم]]، [[موسی]] و [[عیسی]] {{عم}} و سالار پیام‌آوران را [[مبعوث]] نمود، می‌خواهد شخصیتی را معرفی کند که از دیدگاه خودش بزرگ است و آن کسی جز [[فاطمه]] {{س}} نیست. به خاطر این بزرگی است که [[پدر]] بزرگوارش می‌فرماید: {{متن حدیث|فِدَاكِ أَبُوكِ‌}}؛ «پدرت به قربانت»<ref>بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، ج۴۳، ص۱۱۷.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)| فرهنگنامه فاطمی ج۱]]، ص ۲۷۴.</ref>

از خرائج راوندی و [[مناقب]] [[ابن‌شهرآشوب]] هم منقول است که پس از نزول {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان و نیز (حقّ) مستمند و در راه مانده را و هیچ‌گونه فراخ‌رفتاری مورز» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref> پیامبر فاطمه {{س}} را خواند و فرمود: فدک [[مال]] تو و [[ذریه]] بعد از تو یعنی [[نسل]] بعد از نسل است؛ عوض [[حق]] مادر تو است؛ فدک [[هدیه]] برای تو است».

[[امیر مؤمنان]] به امر رسول خدا قباله فدک را به نام فاطمه {{س}} نوشت. علی {{ع}} و [[غلام]] رسول الله و [[ام ایمن]] به عنوان [[شاهد]] حضور داشتند. فاطمه {{س}} گفت: [[پدر]] [[جان]]! در [[زمان]] [[حیات]] تو، من در آن [[تصرف]] نخواهم کرد؛ زیرا که شما بر جان و مال من سزاوارتر هستی {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>. [[اراده]] پیامبر درباره تصرف در جان و مال آنها بر اراده خودشان مقدم است. سپس پیامبر عواقب امور و [[بخل‌ورزی]] و [[خودخواهی]] مردان و [[کردار]] و [[رفتار]] ناجوانمردانه و تحرکات و تطورات پس از [[رحلت]] خود را به فاطمه {{س}} خبر داد و فرمود: فاطمه جان! ناخرسندم از اینکه فدک را دستاویز قرار دهم که پس از من او را از تو بازگیرند. [[فاطمه]] {{س}} برای امر [[پدر]] - به عنوان یک [[وحی]] آسمانی و [[الهی]] - [[خضوع]] کرد. [[پیامبر]] [[مردم]] را در [[منزل]] خود جمع کرد و داستان بخشیدن [[فدک]] را به فاطمه {{س}} و [[نزول آیه]] {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref>، را به آنان اعلام کرد<ref>الخرائج و الجرائح، قطب الدین الراوندی، ج۹؛ مناقب آل ابی طالب {{ع}}، ابن‌شهرآشوب مازندرانی، ج۱، ص۹۷؛ کشف المحجة لثمرة المهجة، سید علی بن موسی بن طاووس حسنی حسینی، ص۱۲۴؛ مسند فاطمة الزهراء {{س}}، سید حسین شیخ الاسلامی، ص۱۶۱.</ref>.

[[فخر رازی]] از [[رسول خدا]] نقل می‌کند: {{متن حدیث|أَلَا وَ مَنْ مَاتَ عَلَى حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ شَهِيداً...}}؛ [[امام کاظم]] {{ع}} می‌فرماید: [[پیامبر اکرم]] در حالی که [[دست امام]] حسن و [[امام حسین]] {{ع}} را گرفته بود فرمود: «هر کس من و پدر و [[مادر]] این دو را [[دوست]] بدارد، در [[روز رستاخیز]] هم رتبه من است»<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَحَبَّنِي وَ أَحَبَّ هَذَيْنِ وَ أَبَاهُمَا وَ أُمَّهُمَا كَانَ مَعِي فِي دَرَجَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}، عوالم العلوم، شیخ عبدالله بن نورالله بحرانی اصفهانی، ج۱، ج۱، ص۱۷۱.</ref>.

[[زمخشری]] در [[کشاف]] می‌گوید: وقتی که [[آیه مبارکه]] [[قربی]] نازل شد، [[خدمت]] [[مبارک]] [[پیامبر اسلام]] گفته شد: یا [[رسول الله]]! [[نزدیکان]] شما چه کسانی هستند که [[دوستی]] و [[پیروی]] از آنها بر ما [[واجب]] شده است؟ [[پیامبر]] فرمودند: علی، [[فاطمه]] و دو فرزندشان {{عم}}<ref>الکشاف، محمود بن عمر بن محمد بن عمر زمخشری، ج۳، ص۴۰۲.</ref>.

[[فخر الدین رازی]] بعد از [[نقل روایت]] [[زمخشری]]، [[روایت]] دیگری را که درباره [[حب]] [[آل محمد]] است نقل می‌کند و می‌گوید: آل محمد کسانی هستند که بازگشت امرشان به اوست و کسانی که ارتباطشان محکم‌تر و کامل‌تر باشد، [[آل]] محسوب می‌شوند. [[شک]] نیست که فاطمه، علی، حسن و حسین {{عم}} محکم‌ترین پیوند را با [[رسول خدا]] داشتند. این از مسلمات و مستفاد از [[احادیث متواتر]] است؛ بنابراین لازم است که آنها را [[آل پیامبر]] بدانیم. سپس می‌افزاید: گروهی در مفهوم «آل» [[اختلاف]] کرده‌اند. بعضی آنها را [[خویشاوندان]] نزدیک پیامبر می‌دانند و برخی گفته‌اند آنها [[امت پیامبر]] هستند. اگر این واژه را بر معنی اول حمل کنیم، آل پیامبر تنها آنها هستند و اگر به معنی [[امت]] که [[دعوت]] او را پذیرفته‌اند، بدانیم، باز هم [[خویشان]] نزدیک رسول خدا آل او محسوب می‌شوند. آنها «آل» هستند، اما آیا غیر آنها در لفظ آل داخلند یا نه؟ اختلاف است.

[[قسطلانی]] می‌نویسد: [[خدای تعالی]] مودت [[خویشان]] نزدیک [[پیامبر]] را بر همگان واجب کرده است. درباره [[وجوب محبت اهل بیت]] معظم [[حضرت رسول]] و [[ذریه]] اوست که [[خدا]] می‌فرماید: بگو ای پیامبر، در مقابل انجام رسالتم از شما مزدی به جز مودت خویشان نزدیکم نمی‌خواهم<ref>المواهب الدنیه، أحمد بن محمد قسطانی، ج۳، ص۷ و ۲۱.</ref>.

[[حاکم]] در [[تفسیر آیه]] مودت به نقل از [[مجمع البیان]] می‌نویسد که [[رسول خدا]] فرمود: «رسول خدا گفت: خدا [[پیغمبران]] را از درخت‌های پراکنده آفرید و مرا از یک درخت آفرید. من ریشه آنم و علی {{ع}} شاخه آن و فاطمه {{س}} پیوند آن و حسن و حسین {{عم}} میوه آنند. پس کسی که به شاخه‌ای از شاخه‌های آن بیاویزد، [[نجات]] می‌یابد و کسی که از آن روی برگرداند، هلاک می‌شود. اگربنده‌ای خدای را در میان [[صفا و مروه]] هزار سال و پس از آن هزار سال و پس از آن هزار سال [[بندگی]] کند و ما را نشناسد [[خدا]] او را بر روی در [[آتش]] می‌اندازد». سپس [[آیه]] {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref>}} را [[تلاوت]] نمود»<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْأَنْبِيَاءَ مِنْ أَشْجَارٍ شَتَّى، وَ خَلَقَنِي وَ عَلِيّاً مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ، فَأَنَا أَصْلُهَا وَ عَلِيٌّ فَرْعُهَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ ثِمَارُهَا، وَ أَشْيَاعُنَا أَوْرَاقُهَا فَمَنْ تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا نَجَا، وَ مَنْ زَاغَ هَوًى، وَ لَوْ أَنَّ عَبْداً عَبَدَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بَيْنَ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةِ أَلْفَ عَامٍ، ثُمَّ أَلْفَ عَامٍ، ثُمَّ أَلْفَ عَامٍ وَ لَمْ يُدْرِكْ مَحَبَّتَنَا لَأَكَبَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مَنْخِرَيْهِ فِي النَّارِ. ثُمَّ تَلَا {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}، شواهد التنزیل، عبیدالله بن أحمد، معروف به حسکانی، ج۲، ص۲۰۳؛ تاریخ مدینة الدمشق، حافظ أبوالقاسم ابن عساکر، ج۱۲، ص۱۴۳؛ الغدیر، شیخ عبدالحسین امینی نجفی، ج۲، ص۳۰۸؛ جنة العاصمة، سید محمد حسین میر جهانی طباطبایی، ص۴۶۰.</ref>.

[[جلال‌الدین عبدالرحمن بن ابی‌بکر سیوطی]] در کتاب دیگر خود - لباب النقول - در ذیل [[آیه شریفه]] یاد می‌کند: چون آیه {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref>، فرود آمد، [[پیامبر اکرم]]، [[فاطمه]] {{س}} را‌طلبید و [[فدک]] را [[ملک]] او ساخت<ref>لباب النقول فی أسباب النزول، جلال‌الدین عبدالرحمن بن أبی بکر سیوطی، ج۲، ص۳.</ref>. فدک، قریه‌ای در نزدیک [[مدینه]] بود. [[طبرسی]] در [[حوادث سال هفتم هجری]] می‌گوید: [[رسول خدا]] دژهای وطیس و سلالم خیبریان را محاصره نمود. هنگامی که کار بر آنان تنگ شد و [[یقین]] به نابودی خود کردند، از حضرت خواستند که آنان را [[اسیر]] خود سازد و خونشان را نریزد. رسول خدا چنین نمود و تمام [[اموال]] قلعه‌های شق نظاء، کتیبه و دیگر دژها - جز ذنیک الحصن - به دست آن حضرت افتاد. هنگامی که اهالی فدک بر این موضوع [[آگاه]] شدند، نزد حضرت [[پیغمبر]] [[پیام]] فرستادند که آنان را نیز اسیر سازد و خونشان را محفوظ دارد و دارایی‌شان را مالک شود... هنگامی که بر [[اهل]] [[خیبر]] چیره گشت، آنان خواستند که با ایشان [[مصالحه]] شود؛ نصف اموالشان را در [[اختیار]] گیرد و نصف دیگر را به آنان ببخشد. اهالی فدک نیز چنین درخواستی نمودند که در هر دو مورد با پذیرش رسول خدا مواجه شدند. از این لحاظ، خیبر [[غنیمت]] [[مسلمین]] است و فدک، [[خالص]] از آن [[پیغمبر اکرم]] است؛ زیرا بر آن [[حمله]] نظامی صورت نگرفته است<ref>تاریخ الطبری، أبوجعفر محمد بن جریر الطبری، ج۳، ص۹۵.</ref>.

واقدی نقل می‌کند: هنگامی که [[رسول خدا]] [[خیبر]] را [[فتح]] نمود، یکی از قریه‌های [[یهودیان]] ([[فدک]]) را از آن خود ساخت. [[جبرئیل]] این [[آیه]] را نازل کرد: {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref>. حضرت فرمود: ذالقربی کیست و [[حق]] او چیست؟ جبرئیل گفت: او [[فاطمه]] {{س}} است. فدک و زمین‌های مزروعی آن را در [[اختیار]] او قرار بده. پس آن بانو، از محصولات زراعی آنها بهره می‌جست، تا [[پدر]] بزرگوارش [[رحلت]] نمود<ref>ر.ک: شواهد التنزیل، عبیدالله بن أحمد، معروف به حسکانی، ج۱، ص۳۳۸؛ غایة المرام، سید هاشم الحسینی بحرانی، ص۳۲۳؛ الغدیر، شیخ عبدالحسین امینی نجفی ج۷، ص۱۹۱؛ إحقاق الحق و إزهاق الباطل، سید نورالله حسینی مرعشی تستری، ج۱۹، ص۱۱۹؛ فضائل الخمسة، سید مرتضی حسینی فیروزآبادی، ج۳، ص۱۶۸.</ref>.

با رحلت پدر [[اجر]] و [[مزد رسالت]] را زایل کردند و نادیده گرفتند. این سخن از زبان فرزند ارشد [[فاطمه زهرا]] {{س}} نیز بیان شده است. [[امام باقر]] {{ع}} درباره آیه {{متن قرآن|قُلْ مَا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ}}<ref>«بگو هر پاداشی از شما خواسته باشم از آن خودتان باد!» سوره سبأ، آیه ۴۷.</ref> فرمود: «مزدی که [[دوستی]] [[خویشان]] نزدیک باشد که غیر آن را از شما نخواستم به نفع خود شما است. به وسیله آن راه را می‌یابید و خوش‌بخت می‌شوید و از [[عذاب]] [[روز قیامت]] [[نجات]] پیدا می‌کنید»<ref>{{متن حدیث|الأَجْرُ الَّذِي هُوَ الْمَوَدَّةُ فی القربی التی لم اسالکم غیرها، فهو لکم تهتدون بها و تسعدون بها و تنجون من عذاب الله یوم القیامة}}؛ ینابیع المودة، سلیمان بن ابراهیم قندوزی حنفی، ج۱، ص۳۱۶.</ref>.

آیا [[قرآن]] خوانده‌ای؟ عرض کرد: بلی. حضرت فرمود: [[آل]] حم را خوانده‌ای؟ عرض کرد: چگونه می‌شود قرآن را قرائت کرده‌ام ولی آل حم را نخوانده‌ام». حضرت فرمود: آیا [[آیه]] «بگو ای [[پیامبر]] من برای رسالتم پاداشی از شما نمی‌خواهم مگر [[مودت]] نسبت به [[خویشان]] نزدیکم» را نخوانده‌ای؟ گفت: به [[راستی]] شما همان [[خانواده]] هستید؟ حضرت جواب داد: بلی. با این حال [[اهل بیت]] همان طور که [[خاندان پیامبر]] در [[مکه]]، در [[محاصره اقتصادی]] قرار گرفتند، اینان نیز در تنگنای [[اقتصادی]] قرار گرفتند و به دست گیرندگان [[قدرت]] نه تنها [[فاطمه]] {{س}} را از [[فدک]] [[محروم]] کردند بلکه ارثیه و سهم [[ذوی القربی]] را از او دریغ داشتند.

از [[امام علی]] {{ع}} هم [[روایت]] شده است: در [[شأن]] ما [[آل]] حم (یعنی [[آل محمد]]) آیه‌ای است. [[دوستی]] ما را در [[دل]] قرار نمی‌دهد مگر هر که [[مؤمن]] باشد. پس این [[آیه]] را خواند: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث|فِينَا فِي آلِ حم آيَةٌ لَا يَحْفَظُ مَوَدَّتَنَا إِلَّا كُلُّ مُؤْمِنٍ {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}، جنة العاصمة، سید محمد حسین میر جهانی طباطبایی، ص۴۶۱.</ref>.

حضرت امام حسین بن علی {{ع}} در خطبه‌ای فرمود: «من از خاندانی هستم که [[جبرئیل]] بر ما نازل می‌شد و از نزد ما به [[آسمان]] صعود می‌کرد. من از خانواده‌ای هستم که [[خدای تعالی]] [[مودت]] آنان را بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] کرده است (یعنی هر کس ادعای [[مسلمانی]] کند، باید دارای مودت [[اهل بیت پیامبر]] باشد و فردی از [[مسلمین]] استثناء نشده است) و در شأن آنان است که [[خدا]] می‌فرماید: بگو ای [[پیامبر]]، من برای انجام رسالتم به جز مودت [[خویشان]] نزدیکم، مزدی از شما نمی‌خواهم و هر کس کار [[نیکی]] انجام دهد (بر این [[محبت]] بیفزاید) ما برایش در آن، نیکی می‌افزاییم (بر [[پاداش]] طبیعیش حداقل ده برابر اضافه می‌کنیم) و کسب عمل [[نیکو]] مودت و دوستی ما است»<ref>{{متن حدیث|وَ أَنَا مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ الَّذِي كَانَ جَبْرَئِيلُ {{ع}} يَنْزِلُ فینا و یصعد من عندنا و انا من [[اهل البیت]] الذین افترض [[الله]] مودتهم علی کل مسلم و انزل الله فیهم {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا}}، نظم دررالسمطین، جمال الدین حسن بن محمد زرندی، ص۱۴۸.</ref>.

[[ابو الأسود]] هم از [[عروه]] نقل کرده است: «[[فاطمه]] {{س}} [[فدک]] و سهم [[ذوی القربی]] را از ابوبکر‌طلبید و او از دادن، [[امتناع]] ورزید و آنها را در [[مال]] [[خدای تعالی]] قرار داد»<ref>نظم دررالسمطین، جمال الدین حسن بن محمد زرندی، ص۲۳۱.</ref>.  

[[ثعلبی]] و [[ابونعیم]] و [[بغوی]] و واحدی و [[طبرانی]] و احمد به سندهای خود از [[ابن عباس]] [[روایت]] کرده‌اند که گفت: هنگامی که [[آیه مودت]] نازل شد، گفتند: ای [[رسول الله]] [[نزدیکان]] تو کیانند که [[دوستی]] آنان بر ما [[واجب]] شده است؟ فرمود: آنها، علی، فاطمه و دو پسرش، حسن و حسین {{عم}} هستند<ref>زندگانی فاطمه الزهراء و زینب کبری، عبدالحسین دستغیب، ص۱۳ و ۱۴.</ref>.

در [[شأن نزول]] این آیه در [[تفسیر مجمع البیان]] برای [[آیات]] {{متن قرآن|ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَإِنْ يَشَإِ اللَّهُ يَخْتِمْ عَلَى قَلْبِكَ وَيَمْحُ اللَّهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ}}<ref>«یا می‌گویند: (پیامبر) بر خداوند دروغی بسته است، اگر خداوند بخواهد بر دل تو مهر می‌نهد: و خداوند باطل را از میان برمی‌دارد و حقّ را با کلمات خویش استوار می‌دارد  که او به اندیشه‌ها داناست» سوره شوری، آیه ۲۴.</ref>، {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَعْفُو عَنِ السَّيِّئَاتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ}}<ref>«و اوست که توبه را از بندگانش می‌پذیرد و از گناهان درمی‌گذرد و آنچه می‌کنید می‌داند» سوره شوری، آیه ۲۵.</ref>، {{متن قرآن|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ}}<ref>«و (درخواست) کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند اجابت می‌کند و از بخشش خویش بر (پاداش) آنان می‌افزاید و کافران را عذابی سخت (در پیش) است» سوره شوری، آیه ۲۶.</ref> [[سوره مبارکه شوری]] آمده که از رسول الله نقل شده است، هنگامی که وارد [[مدینه]] شد و پایه‌های [[اسلام]] محکم گردید، [[انصار]] گفتند ما [[خدمت]] [[رسول خدا]] می‌رسیم و عرض می‌کنیم: اگر [[مشکلات]] [[مالی]] پیدا شد این [[اموال]] ما بدون هیچ قید و شرط در [[اختیار]] تو قرار دارد. هنگامی که این سخن را به ایشان گفتند، [[آیه]] {{متن قرآن|ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> نازل شد، اما [[منافقان]] گفتند: این سخنی است که بر [[خدا]] [[افترا]] بسته و هدفش این است که ما را پس از خود در برابر خویشاوندانش [[ذلیل]] کند.

[[جابر بن عبدالله]] می‌گوید: مردی [[اعرابی]] [[خدمت]] [[رسول خدا]] آمد و عرض کرد: ای محمد! [[اسلام]] را بر من عرضه دار. فرمودند: [[شهادت]] بده به {{متن قرآن|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}}<ref>«هیچ خدایی جز خداوند نیست» سوره صافات، آیه ۳۵.</ref> و اینکه محمد {{صل}}، [[بنده]] و فرستاده اوست. گفت: آیا در مقابل از من [[اجر]] و پاداشی می‌طلبی؟ فرمودند: خیر، فقط [[دوستی]] و [[محبت]] با [[خویشاوندان]] را می‌خواهم. گفت: خویشاوندان من یا شما. فرمودند: خیر، خویشاوندان من. گفت: دستت را پیش بیاور تا [[بیعت]] کنم. پس گفت [[لعنت خدا]] باد به آن کس که به تو مهر نورزد و خویشاوندانت را [[دوست]] نداشته باشد و پیامبر هم آمین فرمودند<ref>کفایة الطالب فی مناقب علی بن أبی طالب، حافظ أبوعبدالله محمد بن یوسف گنجی شافعی، ص۳۱.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)| فرهنگنامه فاطمی ج۱]]، ص ۲۷۵.</ref>

زیرا ما نسبت به پدرها و مادرهایمان نیکوکاریم و قلب‌هایمان به جهت انجام [[طاعت]] و [[عبادت]] [[پروردگار]] و [[نیکی]] اوج گرفته و از [[دنیا]] و [[دنیا دوستی]] [[بیزاری]] جسته و [[خدا]] را در همه [[واجبات]] [[اطاعت]] نموده‌ایم. به [[یگانگی خدا]] [[ایمان]] آورده‌ایم و رسولش را [[تصدیق]] نموده‌ایم»<ref>بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، ج۲۴، ص۳.</ref>.

انس می‌گوید: روزی رسول الله [[نماز صبح]] را خواند؛ سپس روی مبارکش را به سوی ما برمی‌گرداند. عرض کردم: ممکن است آیه شریفه {{متن قرآن|فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref> را [[تفسیر]] بفرمایید؟

[[ابی حمزه]] از امام باقر {{ع}} درباره [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ * نَذِيرًا لِلْبَشَرِ}}<ref>«که آن (دوزخ) یکی از بزرگ (نشانه) هاست * بیم‌دهنده‌ای است برای آدمیان» سوره مدثر، آیه ۳۵-۳۶.</ref> فرمود: یعنی فاطمه {{س}}<ref>بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، ج۴۳، ص۲۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)| فرهنگنامه فاطمی ج۱]]، ص ۲۸۲.</ref>

قرآن، [[رشد]]: {{متن قرآن|ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ * بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي عِزَّةٍ وَشِقَاقٍ}}<ref>«صاد، سوگند به قرآن بیانگر (که تو از پیامبرانی) * امّا کافران در غرور و ناسازگاری‌اند» سوره ص، آیه ۱-۲.</ref>، [[حق]]: {{متن قرآن|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>، [[کریم]]: {{متن قرآن|إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ}}<ref>«که این قرآنی ارجمند است» سوره واقعه، آیه ۷۷.</ref>، [[شفاء]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«ای مردم! برای شما پندی از سوی پروردگارتان و شفایی برای دل‌ها و رهنمود و بخشایشی برای مؤمنان آمده است» سوره یونس، آیه ۵۷.</ref>، [[رحمت]]: {{متن قرآن|وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا}}<ref>«و از قرآن آنچه برای مؤمنان شفا و بخشایش است فرو می‌فرستیم و بر ستمکاران جز زیان نمی‌افزاید» سوره اسراء، آیه ۸۲.</ref>، [[برهان]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا}}<ref>«ای مردم! به راستی برهانی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است و نوری آشکار برای شما فرو فرستاده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۷۴.</ref>، [[عزیز]]: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاءَهُمْ وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ}} <ref>«به یقین آنان که این یادکرد را چون بر آنان فرود آمد انکار کردند (کیفر خواهند دید) و به راستی آن کتابی است ارجمند» سوره فصلت، آیه ۴۱.</ref>، [[حکیم]]: {{متن قرآن|وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ}} <ref>«سوگند به قرآن حکیم» سوره یس، آیه ۲.</ref>، [[مطهر]]: {{متن قرآن|رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفًا مُطَهَّرَةً}} <ref>«(یعنی) پیامبری از سوی خداوند که برگ‌هایی پاک را بخواند» سوره بینه، آیه ۲.</ref>، [[ذکر]]: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}} <ref>«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref>، مصدِّق: {{متن قرآن|نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ}} <ref>«(این) کتاب را که کتاب‌های آسمانی پیش از خود را راست می‌شمارد، به حق بر تو (به تدریج) فرو فرستاد و تورات و انجیل را (یکجا) فرو فرستاد» سوره آل عمران، آیه ۳.</ref>، [[عظیم]]: {{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ}}<ref> «و بی‌گمان به تو سوره فاتحه و قرآن سترگ را داده‌ایم» سوره حجر، آیه ۸۷.</ref> و بیان: {{متن قرآن|هَذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«این (قرآن) بازگفتی آشکار برای مردم و رهنمون و پندی برای پرهیزگاران است» سوره آل عمران، آیه ۱۳۸.</ref> است و [[فاطمه]] {{س}} نیز در [[نصوص]] و مجامع روایی و [[دعاهای مأثور]]، مانند [[جامعه کبیره]]: [[رشد]]، [[حق]]، [[کریم]]، [[شفا]]، [[رحمت]]، [[برهان]]، عزیز، حکیم، مطهر، ذکر، [[مصدق]]، عظیم، بیان و... است. دیگر اینکه هر دو شافع و مشفع‌اند؛ هر دو در [[قیامت]] [[شفاعت]] می‌کنند و شفاعتشان پذیرفته می‌شود<ref>اصول کافی، محمد بن اسحاق الکلینی الرازی، ج۲، ص۵۹۸.</ref>.

[[فاطمه]] {{س}} از باب اینکه قرآن در [[حقیقت]] وجود و کنه و [[اسماء]] هستی‌اش راه یافت، [[ظهور]] قرآن و در نتیجه ظهور [[علم الهی]] است<ref>انسان و قرآن، حسن حسن زاده آملی، ص۱۳۶.</ref>. فاطمه {{س}} عالِم به قرآن و حامل آن است. چون [[انسان کامل]] است؛ [[بتول]] است و به قول [[علامه حسن زاده آملی]]، بتول توان تلقی، [[تحمل]] و تحقق قول ثقیل (قرآن) را داراست<ref>انسان و قرآن، حسن حسن زاده آملی، ص۱۲۳.</ref>.

[[فاطمه زهرا]] {{س}} حقیقتی [[قرآنی]] دارد. حقیقتی [[جاودانه]]، همیشگی ولا یتغیر [[تغییر]] ناپذیر. البته [[حق]] را با ادعای مدعیان نمی‌توان [[شناخت]]، بلکه باید معیارهای [[حق و باطل]] را شناخت و بر اساس آن، انسان‌های [[حق‌مدار]] را [[شناسایی]] کرد. فاطمه {{س}} عین حق و حقیقت است و معیارها در او به طور کامل وجود دارد و این برعکس انسان‌هایی است که با حق و حقیقت همخوانی ندارند و تنها [[شخصیت]] آنان برجسته می‌شود. در این باره شخصی که گذشته [[طلحه]] و [[زبیر]] را می‌دانست، نزد [[حضرت امیر]] آمد و عرض کرد: «آیا ممکن است زبیر و طلحه و [[عایشه]] بر امر [[باطل]] [[هم‌رأی]] و هم [[عقیده]] شوند؟ [[امیرالمؤمنین]] در پاسخ فرمودند: همانا تو مردی هستی که به [[اشتباه]] [[گمان]] می‌کنی حق و باطل طبق شخصیت و [[منزلت]] [[مردم]] تشخیص داده می‌شود؛ حق را بشناس تا [[اهل]] آن را بشناسی. همچنین [[باطل]] را بشناس تا [[اهل]] آن را تشخیص بدهی»<ref>{{متن حدیث|أ یمکن أن یجتمع الزبیر و طلحه و عایشة علی باطل؟ فقال: إنک لملبوس علیک، إن الحق و الباطل یعرفان بأقدار الرجل؟ إعرف الحق تعرف أهله}}، بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، ج۲۲، ص۱۰۵؛ فیض القدیر، زین‌الدین محمد بن تاج العارفین مناوی، ج۱، ص۲۷۲.</ref>.

[[امیر مؤمنان]] در سخنی آموزنده در همین راستا می‌فرماید: «ای [[مردم]]! در [[راه هدایت]]، به جهت کمی اهل آن [[وحشت]] مکنید»<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ لَا تَسْتَوْحِشُوا فِي طَرِيقِ الْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ}}، نهج البلاغه، الإمام علی بن ابی طالب {{ع}}، خطبه ۲۰۱.</ref>.