|
|
| (۳۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۲۳: |
خط ۲۳: |
|
| |
|
| شاگردان و دستپروردگان آن حضرت در گستراندن [[فضایل]] [[انسانی]]، [[حق]]، خوبیها و [[هدایت مردم]] به وسیله روایاتی که از امام{{ع}} نقل میکردند و نیز با رهنمودها و تألیفات گرانسنگ خود، در تحقق بخشیدن به [[هدف]] امام جواد{{ع}} نقشی کارآمد داشتند<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص۲۸۰.</ref>. | | شاگردان و دستپروردگان آن حضرت در گستراندن [[فضایل]] [[انسانی]]، [[حق]]، خوبیها و [[هدایت مردم]] به وسیله روایاتی که از امام{{ع}} نقل میکردند و نیز با رهنمودها و تألیفات گرانسنگ خود، در تحقق بخشیدن به [[هدف]] امام جواد{{ع}} نقشی کارآمد داشتند<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص۲۸۰.</ref>. |
|
| |
| == صفوان بن یحیی ==
| |
| {{اصلی|صفوان بن یحیی بجلی}}
| |
| صفوان بن یحیی، معروف به «[[بیاع السابری]]» (فروشنده نوعی پارچه) از [[مردم کوفه]] و «ثقه» است. پدرش از ابوعبدالله ([[امام صادق]]){{ع}} روایت حدیث کرد و خود او از [[امام رضا]]{{ع}} روایت حدیث کرده است. وی جایگاه والایی نزد امام رضا{{ع}} داشت. [[نجاشی]] او را در شمار رجال حدیث [[ابو الحسن]]، [[موسی بن جعفر]]{{ع}} خوانده است. وی وکیل امام رضا{{ع}} و [[ابو جعفر]]{{ع}} بود. [[واقفیه]] [[اموال]] فراوانی به او دادند تا وی را به خود متمایل کنند، اما او به [[مذهب]] «[[وقف]]» نگروید و در [[زهد]] و [[بندگی خدا]] جایگاهی والا داشت. هیچیک از افراد طبقه او در [[پرهیزگاری]] و [[بندگی خدا]] به او نمیرسیدند.
| |
|
| |
| [[صفوان بن یحیی]] در سال ۲۲۰ ق رخ در نقاب خاک کشید<ref>رجال نجاشی، ص۱۴۹؛ نک: شیخ طوسی، الغیبه، ص۲۱۶؛ رجال کشی، ص۵۰۲- ۵۰۳.</ref>. [[امام جواد]]{{ع}} برای صفوان [[طلب مغفرت]] کرد و [[گواهی]] داد که او از [[حزب]] (جماعت) پدران ارجمندش ـ که حزب [[رستگار]] خداست ـ بوده است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۳.</ref>.
| |
|
| |
| == عبدالله بن الصلت ==
| |
| {{اصلی|عبدالله بن الصلت}}
| |
| او ابو طالب، [[عبدالله بن الصلت قمی]]، مولای [[بنی تیم]] [[اللات]] ابن تغلبه بود. حمدان بن احمد النهدی گفت: «[[ابو طالب قمی]] ما را گفت: به ابو جعفر فرزند [[رضا]] نوشتم و از او خواستم اجازه دهد تا بر [[ابو الحسن]] (پدر امام جواد{{ع}}) مرثیه بخوانم، در پاسخ نامهام نوشت: بر من و بر پدرم مرثیه بخوان و مویه کن»<ref>رجال نجاشی، ص۲۷۵.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۵.</ref>
| |
|
| |
| == علی بن اسباط ==
| |
| {{اصلی|علی بن اسباط کندی}}
| |
| وی [[علی بن اسباط بن سالم کندی کوفی]] معروف به «[[بیاع الزطی]]» بود. کشی مینویسد: او (علی بن اسباط) [[فطحی مذهب]] بود و [[علی بن مهزیار]] در رسالهای که در رد [[افکار]] او نوشت، او را نقض کرد.
| |
|
| |
| [[نجاشی]] مینویسد: او فطحی مذهب بود. میان وی و علی بن مهزیار درباره [[مذهب]] او نامههایی نوشته شد که آن دو در نهایت به ابو جعفر ثانی{{ع}} رجوع کردند و پس از روشن شدن [[حقیقت]] برای [[علی بن اسباط]] او از [[اعتقاد]] خویش دست برداشت. پیش از آنکه از اعتقاد خویش دست بردارد از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] میکرد. وی ثقه و موثقترین و راستگفتارترین [[مردم]] بود. من روایت او را درست دانسته، بر آن اعتماد دارم. یکی از اصول چهارصدگانه و روایاتی از اوست<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۵۵۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۵.</ref>
| |
|
| |
| == ابراهیم بن ابی محمود خراسانی ==
| |
| بنابر نقل کشی در رجال خود، او از راویان ثقه بود که از [[امام جواد]]{{ع}} روایت کرده است. وی از [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} و [[امام رضا]]{{ع}} روایت حدیث کرده است.
| |
|
| |
| == ابراهیم بن محمد همدانی ==
| |
| او از راویان جلیل القدر بود. از امام رضا{{ع}}، امام جواد{{ع}} و [[امام هادی]] روایت حدیث کرده است.
| |
|
| |
| == احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی کوفی ==
| |
| {{اصلی|احمد بن محمد بن ابینصر بزنطی}}
| |
| احمد، جلیل القدر بود و نزد امام رضا{{ع}} و امام جواد منزلتی بس والا و عظیم داشت.
| |
|
| |
| == احمد بن معافی ==
| |
| {{اصلی|احمد بن معافی}}
| |
| احمد از اصحاب امام جواد{{ع}} بود.
| |
|
| |
| == جعفر بن محمد بن یونس احول ==
| |
| {{اصلی|جعفر بن محمد بن یونس احول صیرفی}}
| |
| جعفر از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}}، امام جواد{{ع}} و فرزندش امام هادی بود.
| |
|
| |
| == حسین بن بشار مداینی ==
| |
| {{اصلی|حسین بن بشار مداینی}}
| |
| وی از [[اصحاب]] [[حضرت موسی بن جعفر]]{{ع}}، امام رضا{{ع}} و امام جواد{{ع}} بود.
| |
|
| |
| == حکم بن علیاء اسدی ==
| |
| حکم از اصحاب امام جواد{{ع}} بود.
| |
|
| |
| == حمزة بن یعلی اشعری قمی ==
| |
| ابو یعلی، حمزة بن یعلی اشعری قمی، ثقه، نیکنام و سرشناس بود. وی از امام رضا{{ع}} و امام جواد{{ع}} روایت حدیث کرده است.
| |
|
| |
| == داوود بن قاسم ==
| |
| {{اصلی|ابوهاشم جعفری}}
| |
| داوود بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابی طالب جعفری، کنیهاش ابو هاشم و از مردم [[بغداد]] بود. از نظر [[امامان]]{{عم}} ثقه، جلیل القدر و دارای منزلتی عظیم و از اصحاب امام جواد{{ع}} بود. داوود از امام جواد{{ع}}، فرزندش امام هادی{{ع}} و نوادهاش [[امام عسکری]]{{ع}} روایت حدیث کرده است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۷.</ref>.
| |
|
| |
| == صالح بن محمد همدانی ==
| |
| صالح از اصحاب امام جواد{{ع}} و فرزندش امام هادی بود.
| |
|
| |
| == عبد الجبار بن مبارک نهاوندی ==
| |
| {{اصلی|عبدالجبار بن مبارک نهاوندی}}
| |
| وی از اصحاب امام رضا{{ع}} و امام جواد{{ع}} بود.
| |
|
| |
| == عبدالعظیم بن عبدالله ==
| |
| {{اصلی|عبدالعظیم حسنی}}
| |
| ابو القاسم، عبدالعظیم حسنی بن عبدالله بن علی بن الحسن بن زید بن الحسن بن علی بن ابی طالب{{ع}} [[عابد]] و [[پرهیزگار]] و از [[خواص]] اصحاب امام جواد{{ع}}، [[امام هادی]]{{ع}} و [[امام حسن عسکری]] بود. امام هادی، [[فضیلت]] [[زیارت قبر]] او را همانند فضیلت [[زیارت قبر امام حسین]]{{ع}} خوانده است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۸.</ref>.
| |
|
| |
| == عثمان بن سعید عمری ==
| |
| {{اصلی|عثمان بن سعید عمری}}
| |
| ابو عمرو، عثمان بن سعید عمری، «[[سمّان]]» (روغنفروش) و «[[زیات]] [[اسدی]]» [[لقب]] داشت. او ثقه، جلیل القدر و از اصحاب امام جواد{{ع}} بود. در [[روزگار]] امام حسن عسکری میزیست و در شمار [[وکیلان]] آن حضرت درآمد<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۸.</ref>.
| |
|
| |
| == علی بن جعفر عریضی ==
| |
| {{اصلی|علی بن جعفر عریضی}}
| |
| [[علی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین]]{{ع}} بسیار پرهیزگار بود، [[دانش]] و فضل فراوان داشت. و [[روایات]] زیادی از [[امامان]]{{ع}} نقل کرد. وی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}}، [[امام کاظم]]{{ع}} و [[امام رضا]]{{ع}} و [[امام جواد]]{{ع}} به شمار میرفت<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۸.</ref>.
| |
|
| |
| == علی بن بلال بغدادی ==
| |
| {{اصلی|علی بن بلال بغدادی}}
| |
| وی فقط [[مصاحبت]] امام جواد{{ع}} را داشت.
| |
|
| |
| == فضل بن شاذان نیشابوری ==
| |
| {{اصلی|فضل بن شاذان نیشابوری}}
| |
| ابو محمد، [[فضل بن شاذان بن خلیل ازدی نیشابوری]]، ثقه، ارجمند و [[بزرگوار]]، [[فقیه]] و متکلم بود. امام حسن عسکری{{ع}} برای او طلب رحمت نمود. وی از امام جواد{{ع}} [[حدیث]] [[روایت]] کرده است. نیز گفته شده است که از امام رضا{{ع}} حدیث روایت کرده است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۹.</ref>..
| |
|
| |
| == محمد بن عبد الجبار ==
| |
| وی ابن ابی الصهبان قمی، از اصحاب امام جواد{{ع}}، امام هادی{{ع}}، و امام حسن عسکری بوده است.
| |
|
| |
| == محمد بن عیسی اشعری قمی ==
| |
| {{اصلی|محمد بن عیسی اشعری قمی}}
| |
| ابو علی، محمد بن یسی بن عبدالله بن سعد بن مالک اشعری، شیخ و بزرگ [[قمیها]] بود. از امام رضا{{ع}} روایت شنید و از امام جواد{{ع}} حدیث روایت کرد.
| |
|
| |
| == نوح بن شعیب بغدادی ==
| |
| وی فقیهی عالم، [[صالح]] و پسندیده و از اصحاب امام جواد{{ع}} بود<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۷۹.</ref>.
| |
|
| |
| == یعقوب بن اسحاق دورقی ==
| |
| {{اصلی|ابن سکیت}}
| |
| ابو یوسف، [[یعقوب بن اسحاق سکیت]]، لغتشناس و از اصحاب امام جواد{{ع}} بود. نزد آن حضرت و نیز امام هادی{{ع}} گرامی و ارجمند بود. به [[جرم]] [[تشیع]] و [[دوستی اهل بیت]]{{ع}} به [[فرمان]] [[متوکل عباسی]] کشته شد<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۸۰.</ref>..
| |
|
| |
| == یعقوب بن یزید ==
| |
| {{اصلی|یعقوب بن یزید انباری}}
| |
| ابو یوسف، یعقوب بن یزید بن حماد انباری، معروف به کاتب، ثقه و راستگفتار بود. وی از [[امام جواد]] [[حدیث]] [[روایت]] کرد و پیش از آن حضرت از [[اصحاب]] پدرش [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} بود.
| |
|
| |
| == ابوالحصین حضینی ==
| |
| ابوالحصین بن الحضین الحضینی، از اصحاب [[امام جواد]]{{ع}} و فرزندش [[امام هادی]]{{ع}} بود.
| |
|
| |
|
| == اصحاب امام جواد == | | == اصحاب امام جواد == |
| {{مدخل وابسته}} | | {{مدخل وابسته}} |
| # [[ابراهیم بن داود یعقوبی]] | | # [[ابراهیم بن داوود یعقوبی]] |
| # [[ابراهیم بن شیبه اصفهانی]] | | # [[ابراهیم بن شیبه اصفهانی]] |
| # [[ابراهیم بن محمد همدانی]] | | # [[ابراهیم بن محمد همدانی]] |
| خط ۱۴۰: |
خط ۴۴: |
| # [[احمد بن محمد بن عبید الله اشعری]] | | # [[احمد بن محمد بن عبید الله اشعری]] |
| # [[احمد بن محمد بن عبید قمی اشعری]] | | # [[احمد بن محمد بن عبید قمی اشعری]] |
| | # [[محمد بن عیسی اشعری قمی]] |
| # [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]] | | # [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]] |
| # [[احکم بن بشار مروزی]]
| |
| # [[ادریس قمی]] | | # [[ادریس قمی]] |
| # [[اسحق بن ابراهیم حضینی]] | | # [[اسحق بن ابراهیم حضینی]] |
| # [[ایوب بن نوح بن دراج کوفی]] | | # [[ایوب بن نوح بن دراج کوفی]] |
| # [[جعفر بن داود یعقوبی]] | | # [[جعفر بن داوود یعقوبی]] |
| # [[جعفر بن محمد بن یونس]] | | # [[جعفر بن محمد بن یونس]] |
| # [[جعفر بن محمد هاشمی صیرفی]] | | # [[جعفر بن محمد صیرفی]] |
| # [[جعفر بن یحیی بن سعد احول]] | | # [[جعفر بن یحیی بن سعد احول]] |
| # [[جعفر جوهری]] | | # [[جعفر جوهری]] |
| خط ۱۵۷: |
خط ۶۱: |
| # [[حسن بن یسار]] | | # [[حسن بن یسار]] |
| # [[حسین بن اسد]] | | # [[حسین بن اسد]] |
| # [[حسین بن داود یعقوبی]] | | # [[حسین بن داوود یعقوبی]] |
| # [[حسین بن سعید اهوازی]] | | # [[حسین بن سعید اهوازی]] |
| # [[حسین بن سهل بن نوح]] | | # [[حسین بن سهل بن نوح]] |
| خط ۱۶۶: |
خط ۷۰: |
| # [[حفص جوهری]] | | # [[حفص جوهری]] |
| # [[خلف بصری]] | | # [[خلف بصری]] |
| # [[داود بن قاسم جعفری]] | | # [[داوود بن قاسم جعفری]] |
| # [[داود بن مهزیار]] | | # [[داوود بن مهزیار]] |
| # [[زهرا ام احمد بن حسین]] | | # [[زهرا ام احمد بن حسین]] |
| # [[زکریا بن آدم اشعری قمی]] | | # [[زکریا بن آدم اشعری قمی]] |
| # [[زینب بنت محمد بن یحیی]] | | # [[زینب بنت محمد بن یحیی]] |
| # [[سعد بن سعید]] | | # [[سعد بن سعد اشعری قمی]] |
| # [[سهل بن زیاد آدمی رازی]] | | # [[سهل بن زیاد آدمی رازی]] |
| # [[شاذان بن خلیل]] | | # [[شاذان بن خلیل]] |
| خط ۱۸۳: |
خط ۸۷: |
| # [[عبدالله بن صلت ابوطالب قمی]] | | # [[عبدالله بن صلت ابوطالب قمی]] |
| # [[عبدالله بن محمد بن حماد رازی]] | | # [[عبدالله بن محمد بن حماد رازی]] |
| # [[عبدالله بن محمد بن سهل بن داود]] | | # [[عبدالله بن محمد بن سهل بن داوود]] |
| # [[عبدالله بن محمد حضینی]] | | # [[عبدالله بن محمد بن حصین حصینی]] |
| # [[عبدالله بن محمد رازی]] | | # [[عبدالله بن محمد رازی]] |
| # [[علی بن اسباط]] | | # [[علی بن اسباط]] |
| خط ۲۲۸: |
خط ۱۳۲: |
| # [[منذر بن قابوس]] | | # [[منذر بن قابوس]] |
| # [[منصور بن عباس کوفی]] | | # [[منصور بن عباس کوفی]] |
| # [[موسی بن داود منقری]] | | # [[موسی بن داوود منقری]] |
| # [[موسی بن داود یعقوبی]] | | # [[موسی بن داوود یعقوبی]] |
| # [[موسی بن عبدالله بن عبدالملک بن هشام]] | | # [[موسی بن عبدالله بن عبدالملک بن هشام]] |
| # [[موسی بن عمر بن بزیع]] | | # [[موسی بن عمر بن بزیع]] |
| خط ۲۳۶: |
خط ۱۴۰: |
| # [[هارون بن حسن بن محبوب]] | | # [[هارون بن حسن بن محبوب]] |
| # [[یزداد]] | | # [[یزداد]] |
| | # [[ابراهیم بن ابی محمود خراسانی]] |
| | # [[جعفر بن محمد بن یونس احول صیرفی]] |
| | # [[حکم بن علیاء اسدی]] |
| | # [[حمزة بن یعلی اشعری قمی]] |
| | # [[عثمان بن سعید عمری]] |
| | # [[ابن سکیت]] |
| | # [[یعقوب بن یزید انباری]] |
| {{پایان مدخل وابسته}} | | {{پایان مدخل وابسته}} |
|
| |
|
