انواع انتظار: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۶۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۲ اوت ۲۰۱۹
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '''']].' به '''']]')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
{{مهدویت}}
{{مهدویت}}
==مقدمه==
==مقدمه==
*[[انتظار]]، دو گونه [[تفسیر]] شده است:
*به رغم روشنی و قطعیت معنای [[راستین]] [[انتظار]]، [[تفاسیر]] و برداشت‌های مختلفی از آن ارائه شده است. بخش عمده این برداشت‌ها، مربوط به [[فهم]] [[اندیشوران]] و [[دانشمندان]] و بخش دیگر، مربوط به برداشت برخی [[شیعیان]] از مسأله [[انتظار]] است.
#'''[[انتظار درست]] و [[انتظار سازنده|سازنده]]‏:''' همان [[انتظار]] راستینی است که در [[روایات]]، آن را با فضیل‌‏ترین [[عبادت]] و [[برترین]] [[جهاد]] [[امت]] [[پیامبر]]{{صل}} دانسته‌‏اند که تحرک‏‌بخش و تعهدآور است. یکی از اندیشوران معاصر در گفتاری کوتاه و جامع، [[انتظار]] را این‏گونه [[تفسیر]] کرده است: معنای [[انتظار ظهور]] [[مصلح]] حقیقی و نجات‌‏بخش الهی [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} این نیست که [[مسلمانان]] در [[وظایف]] دینی خود دست روی دست گذاشته و در آنچه بر آن‏ها [[واجب]] است، مانند [[یاری]] حقّ، زنده کردن [[قوانین]] و دستورهای دینی، [[جهاد]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] فروگذاری کنند و به این [[امید]] که [[امام مهدی|قائم آل محمد]]{{ع}} بیاید و کارها را درست کند، از آن‏ها دست بردارند. هر [[مسلمان]]، موظف است خود را به انجام دستورهای [[اسلام]] [[مکلف]] بداند؛ برای شناسایی [[دین]] از راه صحیح، از هیچ کوششی فروگذاری نکند و به [[توانایی]] خود از [[امر به معروف و نهی از منکر]] دست نکشد؛ همچنان‏که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "همه شما [[رهبر]] یکدیگر و در راه [[اصلاح]] هم [[مسئول]] هستید"<ref>{{عربی|" كُلُّكُم‏ رَاعٍ‏ و كُلَّكُم‏ مَسْؤُولٌ‏ عن‏ رَعِيَّتِه‏‏"}}؛ صحیح مسلم، ج ۳، ص ۲۰؛ صحیح بخاری، ج ۲، ص ۱۸؛ محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۷۲، ص ۳۸</ref>. بر این اساس، یک [[مسلمان]] نمی‌‏تواند به [[دلیل]] [[انتظار]] به [[ظهور مهدی]] [[مصلح]]، از [[وظایف]] مسلّم و قطعی خود دست بکشد یا کوتاه بیاید؛ چه، [[انتظار]] به [[ظهور]]، نه اسقاط [[تکلیف]] می‏‌کند و نه مجوز تأخیر انداختن عمل را می‌‏دهد. سستی در [[وظایف]] [[دین]] و بی‏تفاوتی به آن به هیچ وجه جایز نیست<ref> محمّد رضا مظفر، عقاید الامامیة، ترجمه: علی رضا مسجد جامعی، ص ۱۱۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۷۶-۸۴.</ref>.  
*دو برداشت اصلی و عمده، در این زمینه، عبارت است از:
#'''[[انتظار نادرست]] و [[انتظار ویرانگر|ویرانگر]]:''' [[انتظار ویرانگر]]، فلج‌‏کننده و بازدارنده که در واقع نوعی اباحی‌‏گری است، همواره مورد مذمت و سرزنش بزرگان [[دین]] قرار گرفته است و این بزرگان [[پیروان]] [[مکتب]] [[اهل بیت]] را از آن پرهیز داده‏‌اند. [[مرتضی مطهری|علامه مطهری]] در این ‏باره می‏‌نویسد: برداشت قشری از [[مردم]] از [[مهدویت]] و [[قیام]] و [[انقلاب]] [[امام مهدی|مهدی موعود]]{{ع}} این است که صرفاً ماهیت انفجاری دارد؛ فقط و فقط از گسترش و اشاعه و رواج ظلم‏‌ها، تبعیض‌‏ها، اختناق‌‏ها، حق‏کشی‌‏ها و تباهی‌‏ها ناشی می‌‏شود؛ نوعی سامان یافتن است که معلول پریشان شدن است. آن‏گاه که [[صلاح]] به نقطه صفر برسد، [[حق]] و [[حقیقت]] هیچ طرفداری نداشته باشد، [[باطل]]، یکه‌‏تاز میدان گردد و جز نیروی [[باطل]] نیرویی [[حکومت]] نکند و فرد صالحی در [[جهان]] یافت نشود، این انفجار رخ می‏‌دهد و دست [[غیب]] برای [[نجات]] [[حقیقت]] - نه اهل [[حقیقت]]؛ زیرا [[حقیقت]]، طرفداری ندارد- از آستین بیرون می‌‏آید؛ بنابراین هر اصلاحی محکوم است؛ زیرا هر [[اصلاح]] یک نقطه روشن است؛ تا در صحنه اجتماع، نقطه روشنی هست، دست [[غیب]] ظاهر نمی‌‏شود. بر عکس، هر [[گناه]] و هر [[فساد]]، هر [[ستم]] و هر [[تبعیض]] و هر حق‏کشی و هر پلیدی‏ای به [[حکم]] این‏که مقدمه [[صلاح]] کلی است و انفجار را قریب الوقوع می‏‌کند رواست؛ زیرا هدف‌‏ها وسیله‌‏های [[نامشروع]] را [[مشروع]] می‌‏کنند؛ پس [[بهترین]] کمک به [[تسریع در ظهور]] و [[بهترین]] شکل [[انتظار]]، ترویج و [[اشاعه فساد]] است .... این نوع برداشت از [[ظهور]] و [[قیام]] [[امام مهدی|مهدی موعود]]{{ع}} و این نوع [[انتظار فرج]] که به نوعی تعطیل در [[حدود]] و [[مقررات اسلامی]] منجر می‌‏شود و نوعی اباحی‌‏گری باید شمرده شود، به هیچ وجه با [[موازین اسلامی]] و قرآنی وفق نمی‌‏دهد<ref> مرتضی مطهری، قیام و انقلاب مهدی علیه السّلام، ص ۵۴( با تصرّف)</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۷۶-۸۴.</ref>.  
:'''۱.[[انتظار صحیح]] و سازنده‌''': [[انتظار سازنده]]، تحرک‌بخش و تعهدآور، همان [[انتظار]] راستینی است که در [[روایات]]، آن را "با فضیلت‌ترین [[عبادت]]" و "[[برترین]] [[جهاد]] [[امت پیامبر]]{{صل}}" دانسته‌اند. مرحوم مظفر در گفتاری کوتاه و جامع، [[انتظار]] را این‌گونه [[تفسیر]] کرده است که: معنای [[انتظار ظهور]] [[مصلح]] [[حقیقی]] و [[نجات‌بخش]] [[الهی]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} این نیست که [[مسلمانان]] در [[وظایف دینی]] خود دست روی دست گذاشته و در آنچه بر آنها واجب‌ است، مانند [[یاری]] [[حق]]، زنده کردن [[قوانین]] و دستورهای [[دینی]]، [[جهاد]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] فروگذاری کنند و به این [[امید]] که [[قائم آل محمد]]{{ع}} بیاید و [[کارها]] را درست کند، از آنها دست بردارند. هر [[مسلمان]]، موظف است خود را به انجام دستورهای [[اسلام]] [[مکلف]] بداند؛ برای شناسایی [[دین]] از راه صحیح، از هیچ کوششی فروگذاری نکند و به [[توانایی]] خود از [[امر به معروف و نهی از منکر]] دست نکشد؛ همچنان که [[پیامبر]] بزرگوار{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|"كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ"}}<ref>قشیری، مسلم بن حجاج، صحیح، ج ۳، ص ۲۰؛ بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح، ج ۲، ص ۱۸؛ علامه مجلسی، بحار الانوار، ج ۷۲، ص ۳۸.</ref>؛ "همه شما [[رهبر]] یک‌دیگر و در راه [[اصلاح]] هم مسؤول هستید". بر این‌اساس، یک [[مسلمان]] نمی‌تواند به [[دلیل]] [[انتظار]] به [[ظهور مهدی]] [[مصلح]]، از [[وظایف]] [[مسلم]] و قطعی خود دست بکشد یا کوتاه بیاید؛ چه، [[انتظار]] به [[ظهور]]، نه اسقاط [[تکلیف]] می‌کند و نه مجوز تأخیر انداختن عمل را می‌دهد. [[سستی]] در [[وظایف]] [[دین]] و [[بی‌تفاوتی]] به آن به هیچ وجه جایز نیست<ref>مظفر، محمد رضا، عقاید الامامیة، ترجمه: علی رضا مسجد جامعی، ص ۱۱۸.</ref>. کوتاه سخن این که: [[فرهنگ]] [[راستین]] [[انتظار]] با سه رکن اساسی [[استوار]] است:
*بنیانگذار [[نظام]] اسلامی [[ایران]]، در بیاناتی ارزشمند پس از بیان برداشت‏‌های نادرست از [[انتظار]]، کسانی را که چنین تصوراتی دارند، به شدت سرزنش کرده است<ref> امام خمینی، صحیفه نور، ج ۲۱؛ ۱۴ فروردین ۱۳۶۷ ش</ref>.  
*الف) [[نارضایتی]] و یا قانع نبودن از وضع موجود؛
*بنابراین، [[منتظر راستین]]، برای چنان برنامه مهمی، هرگز نمی‌‏تواند نقش تماشاگر را داشته باشد؛ بلکه باید از هم اکنون به طور حتم در صف [[یاران]] آن حضرت قرار گیرد؛ چرا که [[ایمان]] به نتایج و [[عاقبت]] این تحوّل بزرگ، هرگز به او اجازه نمی‏‌دهد در صف [[مخالفان]] باشد و قرار گرفتن در صف موافقان نیز محتاج داشتن "اعمال [[پاک]]" و "روحی پاک‌‏تر" و برخورداری از "[[شهامت]]" و "[[آگاهی]]" کافی است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۷۶-۸۴.</ref>.
) [[امید]] داشتن به [[آینده]] بهتر؛
*ج) حرکت و تلاش برای گذر از وضع موجود و قرار گرفتن در وضع مطلوب.
:'''۲. [[انتظار غلط]] و ویرانگر''': [[انتظار ویرانگر]]، فلج‌کننده و بازدارنده که در واقع نوعی "اباحی گری" است، همواره مورد [[مذمت]] و [[سرزنش]] بزرگان [[دین]] قرار گرفته است و این بزرگان [[پیروان مکتب اهل بیت]] را از آن پرهیز داده‌اند. [[علامه]] [[مطهری]] در این‌باره می‌نویسد: [این نوع [[انتظار]] حاصل‌] برداشت قشری [[مردم]] از [[مهدویت]] و [[قیام]] و [[انقلاب]] [[مهدی موعود]]{{ع}} است که صرفا ماهیت انفجاری دارد؛ فقط و فقط از گسترش و اشاعه و رواج [[ستم‌ها]]، [[تبعیض‌ها]]، اختناق‌ها، حق‌کشی‌ها و [[تباهی‌ها]] ناشی می‌شود. نوعی سامان یافتن است که معلول پریشان شدن است. آن‌گاه که [[حق]] و [[حقیقت]] طرفداری نداشته باشد، [[باطل]]، یکه‌تاز میدان گردد و جز نیروی [[باطل]] نیرویی [[حکومت]] نکند و فرد صالحی در [[جهان]] یافت نشود، این انفجار رخ می‌دهد و دست [[غیب]] برای [[نجات]] [[حقیقت]]- نه اهل [[حقیقت]]؛ زیرا [[حقیقت]]، طرفداری ندارد- از آستین بیرون می‌آید؛ بنابراین هر اصلاحی محکوم است؛ زیرا هر [[اصلاح]] یک نقطه روشن است و تا در صحنه اجتماع، نقطه روشنی هست دست [[غیب]] ظاهر نمی‌شود. برعکس، هر [[گناه]]، [[فساد]]، [[ستم]]، [[تبعیض]]، حق‌کشی و هر [[پلیدی]]- به [[حکم]] این که مقدمه [[صلاح]] کلی است و انفجار را قریب الوقوع می‌کند- روا است؛ زیرا [[[هدف]] وسیله‌های [[نامشروع]] را [[مشروع]] می‌کند]؛ پس [[بهترین]] [[کمک]] به [[تسریع در ظهور]] و [[بهترین]] شکل [[انتظار]]، [[ترویج]] و [[اشاعه فساد]] است....
*این نوع برداشت از [[ظهور]] و [[قیام مهدی موعود]]{{ع}} و این نوع [[انتظار فرج]] که به نوعی تعطیل در حدود و [[مقررات اسلامی]] منجر می‌شود و نوعی "اباحی گری" باید شمرده شود، به هیچ وجه با [[موازین اسلامی]] و [[قرآنی]] وفق نمی‌دهد<ref>مطهری، مرتضی، قیام و انقلاب مهدی{{ع}}، ص ۵۴(با تصرف).</ref>. بنیانگذار [[نظام اسلامی ایران]]، در بیاناتی ارزشمند پس از بیان برداشت‌های [[نادرست]] از [[انتظار]]، به شدت کسانی را که چنین تصوراتی دارند، [[مذمت]] کرده است<ref>موسوی خمینی، روح الله، صحیفه نور، ج ۲۱(۱۴ فروردین ۱۳۶۷ ش).</ref>. بنابراین [[منتظر راستین]]، برای چنان برنامه مهمی، هرگز نمی‌تواند نقش تماشاگر را داشته باشد؛ بلکه باید از هم‌اکنون به طور حتم در صف [[یاران]] آن [[حضرت]] قرار گیرد؛ چرا که [[ایمان]] به نتایج و [[عاقبت]] این تحول بزرگ، هرگز به او اجازه نمی‌دهد در صف [[مخالفان]] باشد و قرار گرفتن در صف موافقان نیز محتاج داشتن "[[اعمال]] [[پاک]]" و "روحی پاک‌تر" و برخورداری از "[[شهامت]]" و "[[آگاهی]]" کافی است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۲۰۷-۲۰۹.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۷۶-۸۴.</ref>.


==پرسش‌های وابسته==
==پرسش‌های وابسته==
۱۹٬۴۱۸

ویرایش